ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG sử DỤNG THỨC ăn BÁNH dầu đậu NÀNH lên sức TĂNG TRƯỞNG và HIỆU QUẢ sử DỤNG THỨC ăn CHO cá LĂNG NHA mystus wyckioides chaux và fang 1949

Sau 8 tuần thí nghiệm, kết quả cho thấy tỷ lệ sử dụng bánh dầu đậu nành 30% và 45% cho kết quả tăng trưởng, hệ số thức ăn và tỷ lệ sống thấp hơn có nghĩa về mặt thống kê so với đối chứng

ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG SỬ DỤNG THỨC ĂN BÁNH DẦU ĐẬU NÀNH LÊN SỨC

TĂNG TRƯỞNG VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG THỨC ĂN CHO CÁ LĂNG NHA Mystus

wyckioides Chaux và Fang 1949 Nguyễn Huy Lâm, Võ Thị Thanh Bình, Nguyễn Thị Thanh Trúc và Lê Thanh Hùng

Email: trucnguyents@yahoo.com

TÓM TẮT

Đề tài: “Khảo sát khả năng sử dụng bánh dầu đậu nành thay thế bột cá trong thức ăn cá Lăng Nha (Mystus wyckioides, Chaux và Fang 1949)” được thực hiện tại trại thực nghiệm Khoa Thủy Sản, trường Đại Học Nông Lâm Tp Hồ Chí Minh từ ngày 20/06/2011 đến 20/06/2012

Để khảo sát mức tối đa bánh dầu đậu nành có thể sử dụng để thay thế bột cá, chúng tôi thiết kế 4 khẩu phần thức ăn khác nhau: ĐN0, ĐN15, ĐN30 và ĐN45 tương ứng với mức sử dụng 0, 15, 30 và 45% bánh dầu đậu nành trong mỗi khẩu phần thức ăn Các khẩu phần thức ăn đều có cùng hàm lượng protein 35% và được cân đối về thành phần dinh dưỡng.

Thí nghiệm 1: cá được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên với 4 nghiệm thức và 3 lần lặp cho mỗi nghiệm thức

Cá thí nghiệm có trọng lượng trung bình ban đầu là 14,00g và được bố trí ngẫu nhiên vào 12 giai với mật độ 30 con/giai, kích thước mỗi giai là 1 x 1 x 1m Cá thí nghiệm được cho ăn 2 lần mỗi ngày, vào lúc 8 giờ và 16 giờ với lượng ăn bằng 10% trọng lượng thân Sau 8 tuần thí nghiệm, kết quả cho thấy tỷ lệ sử dụng bánh dầu đậu nành 30% và 45% cho kết quả tăng trưởng, hệ số thức ăn và tỷ lệ sống thấp hơn có nghĩa về mặt thống kê so với đối chứng Tuy nhiên, tỷ lệ sử dụng bánh dầu đậu nành 15% trong thức ăn không cho thấy có sự khác biệt có nghĩa về mặt thống kê so với đối chứng.

Thí nghiệm 2: cá được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên với 4 nghiệm thức và 4 lần lặp cho mỗi nghiệm thức

Cá thí nghiệm có trọng lượng trung bình ban đầu là 3,88g và được bố trí ngẫu nhiên vào 16 giai với mật độ 50 con/giai, kích thước mỗi giai là 1 x 1 x 1m Cá thí nghiệm được cho ăn 2 lần mỗi ngày, vào lúc 8 giờ và 16 giờ với lượng ăn bằng 10% trọng lượng thân Sau 12 tuần nuôi, kết quả cho thấy tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ sống và hệ số thức ăn của 4 nghiệm thức không khác nhau có ý nghĩa về mặt thống kê

Từ hai thí nghiệm trên cho thấy có thể sử dụng bánh dầu đậu nành đến tỷ lệ 45% thức ăn cộng với bổ sung dầu cá thì cho kết quả tăng trưởng, hệ số thức ăn và tỷ lệ sống tương đương công thức sử dụng hoàn toàn bột cá trong thức ăn.

1. GIỚI THIỆU

Cùng với sự phát triển ngày càng đa dạng của các ngành kinh tế thì trong những năm gần đây ngành nuôi trồng thủy sản cũng đã và đang phát triển mạnh theo hướng công nghiệp.Việc cho sản xuất giống nhân tạo thành công đã góp phần thúc đẩy và giải quyết chủ động nguồn giống cho việc nuôi trồng thủy sản của bà con nông dân

Hiện nay do nhu cầu về thực phẩm của con người ngày càng được chú trọng và quan tâm đúng mức đã thúc đẩy việc nuôi trồng thủy sản có giá trị và chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu của thị trường trong nước cũng như quốc tế

Cùng với những loài cá truyền thống như: cá mè, chép, trôi, rô phi… thì các loài cá bản địa như

cá lăng có giá trị kinh tế ngày càng được quan tâm chú trọng hơn Cá Lăng nha (Mystus wyckioides) là loài cá có chất lượng thịt thơm ngon, cơ trắng, ít mỡ, không xương dăm và mau

lớn, là đối tượng hiện đang được rất nhiều nhà nghiên cứu cũng như những người làm kinh tế quan tâm

Trong việc nuôi cá thương phẩm vấn đề mà người nuôi thủy sản quan tâm nhất là chi phí thức ăn

vì nó chiếm tỉ trọng cao trong chi phí thức ăn, thường lớn hơn 50% tổng chi phí Xét về khía cạnh dinh dưỡng thì trong khẩu phần thức ăn, protein là thành phần quan trọng mà bột cá là nguồn cung cấp protein chính Tuy nhiên nguồn nguyên liệu này, hiện nay ngày càng giảm và giá

cả có chiều hướng tăng cao Do đó việc nghiên cứu nhằm tìm kiếm các nguồn protein khác rẻ và dồi dào hơn để làm giảm bớt chi phí trong nuôi cá và bảo vệ nguồn lợi cá tự nhiên là điều tất yếu Một trong nhiều hướng để giải quyết vấn đề này là sử dụng nguồn protein thực vật để thay thế một phần bột cá trong chế biến thức ăn thủy sản

Xuất phát từ thực tế trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu: “Khảo sát khả năng sử dụng bánh dầu

đậu nành thay thế bột cá trong thức ăn cá lăng nha (Mystus wyckioides, Chaux và Fang, 1949)”.

2 VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Thí nghiệm được thực hiện tại Trại Thực Nghiệm Khoa Thủy Sản Trường Đại Học Nông Lâm

Tp Hồ Chí Minh Cá lăng nha được mua ở trại sản xuất giống Củ Chi- Thành phố Hồ Chí Minh

và được thuần dưỡng đến khi đạt được khoảng 3,5g, cá đem bố trí thí nghiệm Cá được lựa chọn

ra những con khỏe mạnh, không dị hình, dị tật và đồng đều kích cỡ để bố trí thí nghiệm

Nguyên liệu thức ăn bao gồm: bột cá, bánh dầu đậu nành, cám gạo, tinh bột khoai mì, chất kết dính CMC (carboxyl Methyl cellulose), Premix khoáng, dầu cá… Các nguyên liệu được phân tích các chỉ tiêu: đạm, béo, xơ, độ ẩm, khoáng Kết quả phân tích là cơ sở để tổ hợp các khẩu phần thức ăn dùng cho cá thí nghiệm

Bảng 1 Kết quả phân tích thành phần hóa học của các loại nguyên liệu (% vật chất khô)

Thành phần hóa

Bánh dầu đậu nành Cám gạo

Tinh bột khoai mì

*NFE (Nitrogen Free Extract): chất trích không đạm

** Ước tính theo số liệu của Tom Novell, 1998; trích bởi Trần Thị Mỹ Loan, 2003)

Thí nghiệm 1: Bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên với bốn nghiệm thức và ba lần lặp lại Các nghiệm

thức thức ăn được ký hiệu là: ĐC, 15% ĐN, 30% ĐN, 45% ĐN Các công thức thức ăn được thiết kế trên phần mềm FEEDLIVE, hàm lượng protein là 35% và được thay thế bột cá bằng đậu nành theo các tỷ lệ sau:

- ĐC: thức ăn đối chứng ( không sử dụng bánh dầu đậu nành)

- 15% ĐN: thức ăn sử dụng 15% bánh dầu đậu nành

- 30% ĐN: thức ăn sử dụng 30% bánh dầu đậu nành

- 45% ĐN: thức ăn sử dụng 45% bánh dầu đậu nành

Bảng 2 Thành phần nguyên liệu trong các khẩu phần thức ăn thí nghiệm 1

Nguyên liệu Đối chứng

- Sơ đồ bố trí:

30.1

ĐC 15.2

ĐN 45.2 ĐN

15.1

ĐN 45.1

ĐN 30.2 ĐC 2 ĐN

30.3 ĐC 3 ĐN

45.3

ĐN 15.1

Hình 2.1 Sơ đồ bố trí thí nghiệm 1 Thí nghiệm 2: được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên với bốn nghiệm thức và bốn lần lặp lại Các

nghiệm thức thức ăn được ký hiệu là: ĐC, 15% ĐN, 30% ĐN, 45% ĐN Các công thức thức ăn được thiết kế trên phần mềm FEEDLIVE, hàm lượng protein là 35% Thí nghiệm này khác thí nghiệm 1 là các khẩu phần cân đối chất béo bằng cách bổ sung dầu cá vào các nghiệm thức sử dụng bánh dầu nành

Bảng 3 Thành phần nguyên liệu trong khẩu phần thức ăn thí nghiệm 2

Nguyên liệu Đối chứng

CMC: carboxyl Methyl Cellulose – Chất kết dính

- Sơ đồ bố trí:

30.2

ĐC 15.1

ĐN 45.1 ĐN

15.2

ĐN 45.2

ĐN 30.1 ĐC 1 ĐN

30.3 ĐC 3

ĐN 15.4

ĐN 45.4 ĐN

45.3

ĐN 15.1

ĐN 30.4 ĐC 4

Hình 2.2 Sơ đồ bố trí thí nghiệm 2

Thức ăn sau khi phối trộn được đem đi ép đùn qua máy ép cĩ đường kính 2mm sau đĩ sấy khơ

và cán nhỏ đồng thời lưu mẫu để phân tích thành phần hĩa học Tất cả các cơng đoạn đều được thực hiện tại Trại Thực Nghiệm Thủy Sản, Khoa Thủy Sản Trường Đại Học Nơng Lâm Tp Hồ Chí Minh

- Cá thí nghiệm được cho ăn 2 lần/ngày vào lúc 8 giờ sáng và 16 giờ chiều Đồng thời tiến hành kiểm tra một số chỉ tiêu mơi trường nước mỗi 3 ngày 1 lần

Các Chỉ Tiêu Theo Dõi

Các chỉ tiêu mơi trường:

- Nhiệt độ: đo mỗi 3 ngày 1 lần vào buổi sáng (7 giờ) và chiều (16 giờ) bằng nhiệt kế thủy ngân

- DO: đo mỗi 3 ngày 1 lần vào buổi sáng (7 giờ) và chiều (16 giờ) bằng bộ test DO

- pH: đo mỗi 3 ngày 1 lần vào buổi sáng (7 giờ) và chiều (16 giờ) bằng bộ test pH

- NH4+/NH3: đo mỗi tuần 1 lần bằng máy quang phổ kế

Các chỉ tiêu trên cá thí nghiệm

Tỷ lệ sống – survival Rate (%)

SV =

100

× nghiệm thí

đầu cá lượng

Số

nghiệm thí

sau cá lượng

Số

Tăng trọng - Weight (g)

WG = Wt –Wi

Trong đĩ:

Wi: Trọng lượng cá đầu thí nghhiệm (g)

Wt: Trọng lượng cá sau thí nghhiệm (g)

- Tốc độ tăng trưởng đặc biệt – Specific Growth Rate (%/ngày)

SGR =

100 t

LnWi -LnWt

×

∆

Trong đĩ:

LnWi: logarit neper của trọng lượng cá đầu thí nghiệm

LnWt: logarit neper của trọng lượng cá sau thí nghiệm

∆t: khoảng thời gian giữa hai lần cân (ban đầu và sau thí nghiệm (ngày))

- Hệ số thức ăn: Food conversion ratio

FCR =

nghiệm thí

cá lượng Trọng

dụng sử ăn thức Lượng

- Hiệu quả sử dụng protein – protein Efficiency Ratio

PER =

ăn thức trong protein

Wi -Wt

Phương Pháp Xử Lý Số Liệu: Các số liệu về tăng trọng, hệ số sử dụng thức ăn (FCR), hiệu qủa sử dụng protein (PER), tỉ lệ sống (SV),… trên chương trình Statgraphics plus 3.0

3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

Thí nghiệm 1: Ðánh giá khả năng sử dụng bánh dầu đậu nành thay thế bột cá trong thức

ăn cá lăng với các tỉ lệ sử dụng 0%; 15%; 30% và 45%

Thành phần nguyên liệu cho hai thí nghiệm gồm cĩ: bột cá, bánh dầu đậu nành, cám gạo, tinh bột sắn, premix, khống và các tỷ lệ thay thế bột cá bằng bánh dầu đậu nành Các nghiệm thức thức ăn đã được cân bằng về protein (35%), sau chế biến được đem phân tích thành phần hĩa học tại phịng phân tích, bộ mơn Dinh dưỡng gia súc, Trường Đại học Nơng Lâm Thành phố

Hồ Chí Minh Kết quả phân tích được trình bày ở Bảng 4

Bảng 4 Kết quả phân tích thành phần dinh dưỡng trong thức ăn của thí nghiệm 1

Thành phần

(% vật chất khơ)

Nghiệm thức

Kết quả phân tích thành phần hĩa học của bốn loại thức ăn của nghiệm thức trong bảng 3.1 cho thấy hàm lượng protein thơ trong 4 nghiệm thức dao động 35,91% đến 36,81% Nghiệm thức ĐN0 là nghiệm thức khơng sử dụng bánh dầu đậu nành, được dùng làm nghiệm thức đối chứng Các nghiệm thức cịn lại đều dùng bánh dầu đậu nành là nguồn cung cấp protein cho cá thí nghiệm theo tỉ lệ 15; 30 và 45%

Hàm lượng lipid thơ biến thiên 6,38% đến 9,27% đều cao hơn nhu cầu của cá da trơn (5-6%) Hàm lượng chất béo cĩ khuynh hướng giãm khi gia tăng tỉ lệ sử dụng bánh dầu nành trong các khẩu phần Nhìn chung, kết quả phân tích thành phần hĩa học của thức ăn cho thấy các yếu

tố đều đáp ứng đủ điều kiện

Một số thơng số mơi trường nuơi cá tại các bể thí nghiệm

Chất lượng nước là một trong những yếu tố quyết định đến sự sống và phát triển của cá Do đó trong quá trình nuôi phải đảm bảo nước có chất lượng tốt, không để cá bị sốc do một yếu tố môi trường nào Để có được môi trường tốt phải thường xuyên kiểm tra yếu tố pH, O2, NH3 để có thể điều chỉnh các thông số môi trường kịp thời và phù hợp với điều kiện môi trường sống của cá nuôi

Hàm lượng oxy hòa tan

Trong suốt thời gian thí nghiệm, hàm lượng oxy hòa tan trong các bể dao động từ 2,0 – 5,0mg/l (Bảng 5) Hàm lượng oxy hòa tan thấp nhất là 2,0 mg/l thường xảy ra vào buổi sáng và cao nhất thường vào buổi chiều (15 giờ) là 5,0 mg/l Mức dao động này phù hợp với sinh lý của cá nuôi

và hàm lượng oxy tương đối ổn định ở mức cao do thí nghiệm được bố trí có hệ thống sục khí liên tục trong suốt quá trình nuôi, nên không ảnh hưởng đến hoạt động sống và bắt mồi của cá

Bảng 5 Hàm lượng oxy hòa tan trong thời gian thí nghiệm

DO (mg/l) Thời gian Thấp nhất Cao nhất

Độ pH – nhiệt độ

Trong quá trình thí nghiệm, kết quả theo dõi và ghi nhận cho thấy pH dao động trong khoảng từ 6,0 – 7,0 (Bảng 6) Mức dao động này thích hợp cho sự bắt mồi và tăng trưởng của cá, pH biến đổi theo sự quang hợp của thực vật trong ngày Khi pH tăng cao hoặc giảm thấp đều ảnh hưởng đến cá nuôi Ðối với thí nghiệm này pH tương đối ổn định, giúp cho cá phát triển tốt

Bảng 6 pH và nhiệt độ nước trong thời gian thí nghiệm

pH Nhiệt độ (0C)

Thời gian Thấp nhất Cao nhất Thấp nhất Cao nhất

Theo Niconski (1951), nhiệt độ cơ thể cá chỉ chênh lệch với nhiệt độ của môi trường khoảng 0,5oC – 1oC Đối với cá khi nhiệt độ môi trường gia tăng, cá tăng cường độ trao đổi chất và cường độ hô hấp Cá cũng dễ chết ở nhiệt độ thấp dưới 15oC, nhưng có khả năng chịu đựng nhiệt

độ cao đến 39oC Bảng 4.4 cho thấy nhiệt độ môi trường dao động khoảng từ 26-310C Nhiệt độ này thích hợp cho sự phát triển và tăng trưởng của cá lăng nha

Hàm lượng ammonia

Ammonia là yếu tố quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ sống, sinh trưởng đối với thủy sinh vật NH3 là khí độc đối với thủy sinh vật và nồng độ N-NH3 gây độc đối với cá là 0,6 – 2,0 ppm (Downing và Markins, 1975)

Trong quá trình thí nghiệm, kết quả theo dõi và ghi nhận hàm lượng ammonia ở các bể nuôi thí nghiệm dao động từ 0,0112 – 0,1163 mg/l (Bảng 7) Hàm lượng này nằm trong khoảng cho phép,

thích hợp cho hoạt động của cá lăng nha nên không ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển của cá trong suốt quá trình thí nghiệm

Bảng 7 Hàm lượng ammonia hòa tan trong thời gian thí nghiệm

Ammonia (mg/l) Thời gian Thấp nhất Cao nhất

Nhìn chung trong suốt thời gian thí nghiệm thì các thông số môi trường: pH, DO, Ammonia ít biến động và đều ở mức không gây ảnh hưởng lên sự tăng trưởng bình thường của cá

Tăng Trưởng Và Tỷ Lệ Sống

Sau 8 tuần nuôi với các thức ăn chứa các tỷ lệ bánh dầu đậu nành khác nhau, sự tăng trưởng và

tỷ lệ sống của cá thí nghiệm được trình bày ở bảng sau:

Bảng 8 Tăng trưởng và tỷ lệ sống của cá thí nghiệm

Trọng lượng đầu Wi (g) 6,03a 6,03a 6,03a 6,03a

Trọng lượng cuối (g) 29,23 a 28,39ab 26,10b 26,05 b

Tỷ lệ sống (%) 1,00 a 0,97 a 0,94 ab 0,88 b

Ghi chú: những giá trị trên cùng một hàng ngang, nếu chứa những kí tự giống là sai khác không

có ý nghĩa (P>0,05).

Sau khi kết thúc thí nghiệm, tỷ lệ sống của cá đạt cao nhất ở nghiệm thức ĐN0 (100%) và

có chiều hướng giảm dần đến thấp nhất ở nghiệm thức ĐN 45(88%) tương ứng với sự gia tăng

tỷ lệ sử dụng bánh dầu đậu nành Theo kết quả phân tích thống kê thì tỉ lệ sống của cá ở nghiệm thức 45%ĐN so với nghiệm thức đối chứng và 15%ĐN có khác nhau ý nghĩa về mặt thống kê (p<0,05) Nguyên nhân tỷ lệ sống đạt không cao và giảm dần là do tỷ lệ sử dụng bánh dầu đậu nành thay thế bột cá trong công thức thức ăn tăng dần ở các nghiệm thức làm cho khả năng hấp thụ và tiêu hóa thức ăn bị hạn chế nên cá có thể bị chết Như vậy tỷ lệ sống của cá thí nghiệm giảm dần ở các nghiệm thức sử dụng tỷ lệ cao bánh dầu đậu nành thay thế bột cá trong trong thức ăn

Về kết quả tăng trọng trung bình của cá có sự khác biệt rất đáng kể giữa các nghiệm thức

và có khuynh hướng giảm dần từ nghiệm thức ĐN0 đến ĐN45 với các giá trị lần lượt là: 29,23; 28,39; 26,10 và 26,05 (g) Sự khác biệt về tăng trọng của các nghiệm thức này là có ý nghĩa (P< 0,05) Điều này cho thấy khi sử dụng 30% bánh dầu đậu nành trong khẩu phần thức ăn bắt đầu

có làm ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của cá lăng nha Khi tỷ lệ sử dụng bánh dầu đậu nành càng cao thì tăng trưởng của cá càng giảm

Để thấy rõ hơn sự biến thiên của tốc độ tăng trưởng ở cá lăng nha, thức ăn hãy xét đến tốc độ tăng trưởng đặc biệt SGR của nó Tốc độ tăng trưởng đặc biệt của cá thí nghiệm có xu hướng giảm từ nghiệm thức ĐN0 đến ĐN45 với các giá trị lần lượt là: 1,31; 1,25; 1,11 và 1,09%/ngày Từ những giá trị trên cho thấy nghiệm thức ĐN0 đến có kết quả tăng trọng cao nhất

và thấp ở nghiệm thức ĐN 30 Sự khác của hai nghiệm thức này có ý nghĩa về mặt thống kê (P<0,05)

Tóm lại, sau khi kết thúc thí nghiệm, nếu xét về tăng trưởng thì các nghiệm thức sử dụng

từ 30% bánh dầu nành cho tăng trưởng kém hơn so với nghiệm thức đối chứng (ĐN0) Điều này chứng tỏ việc sử dụng bánh dầu đậu nành trong thành phần thức ăn có ảnh hưởng đến sự tăng trưởng cá lăng nha Sự giảm tăng trọng là do cá giảm ăn khi tỷ lệ sử dụng bánh dầu đậu nành tăng Trong quá trình thí nghiệm chúng tôi theo dõi khi cho cá ăn và nhận thấy khi tỷ lệ sử dụng bánh dầu đậu nành tăng thì lượng thức ăn cá sử dụng hàng ngày sẽ giảm tương đương

Hệ số thức ăn cũng có khuynh hướng gia tăng khi gia tăng tỷ lệ sử dụng bánh dầu nành nhằm thay thế bột cá Hiệu quả sử dụng thức ăn giảm và tăng trưởng kém khi gia tăng tỷ lệ sử dụng bánh dầu nành có thể do ảnh hưởng của nhiều yếu tố như hàm lượng lipids thức ăn giảm,

độ tiêu hóa thức ăn giảm khi gia tăng tỉ lệ sử dụng bánh dầu nành Để thấy rõ hơn về vấn đề này chúng ta sẽ xem xét tiếp vấn đề nữa là với những khẩu phần thức ăn như trên nhưng có bổ sung dầu cá để cân đối lipid trong khẩu phầu thức ăn thì có gì khác không? Đây cũng là vấn đề cũng được thử nghiệm và kết quả có được ở thí nghiệm 2

Thí nghiệm 2: Ðánh giá khả năng sử dụng bánh dầu đậu nành thay thế bột cá trong thức ăn cá

lăng nha ở các hàm lượng 0; 15; 30 và 45% và có bổ sung dầu cá để cân đối hàm lượng lipid trong thức ăn của cá nuôi lên sự tăng trưởng, tỷ lệ sống và hệ số biến đổi thức ăn

Bảng 9 Kết quả phân tích thành phần dinh dưỡng trong thức ăn của thí nghiệm 2

Thành phần

(% vật chất khô)

Nghiệm thức

Thành phần dinh dưỡng trong thức ăn của 4 nghiệm thức cho thấy hàm lượng protein giao động trong khoảng 35,12% - 37,03% nằm trong khoảng thiết kế 35% protein Hàm lượng lipids cũng giao động 9,76 - 10,84%

Một số thông số môi trường nuôi cá tại các bể thí nghiệm.

Hàm lượng oxy hòa tan

Tương tự như thí nghiệm 1, nước trong bể của thí nghiệm này hàm lượng oxy hòa tan dao động

từ 1,5 – 5,0 mg/l (Bảng 10) Mức dao động này khá tốt và phù hợp với sinh lý của cá lăng nha nuôi

Bảng 10 Hàm lượng oxy hòa tan trong thời gian thí nghiệm

DO (mg/l)

Thời gian Thấp nhất Cao nhất

Độ pH – nhiệt độ

Tương tự như thí nghiệm 1, kết quả pH dao động từ 6,0 – 7,5 và nhiệt độ dao động từ 27,0 -31,0

0C (Bảng 11) Mức dao động này nằm trong khoảng cho phép hoạt động của cá lăng nha

Bảng 11 pH và nhiệt độ nước trong thời gian thí nghiệm

pH Nhiệt độ (0C)

Thời gian Thấp nhất Cao nhất Thấp nhất Cao nhất

Hàm lượng ammonia

Tương tự như thí nghiệm 1, hàm lượng ammonia của bể nuôi dao động từ 0,0001 – 0,0810 mg/l (Bảng 12) Hàm lượng ammonia nằm trong khoảng cho phép, thích hợp cho hoạt động của cá nuôi

Bảng 12 Hàm lượng ammonia hòa tan trong thời gian thí nghiệm

Ammonia (mg/l) Thời gian Thấp nhất Cao nhất

Tăng Trưởng Và Tỷ Lệ Sống

Tương tự như thí nghiệm 1, sau khi kết thúc thí nghiệm (12 tuần), các số liệu cân trọng lượng cá của giai đoạn đầu và cuối của các nghiệm thức để tính các tỷ lệ tăng trưởng đặc biệt, hệ số thức

ăn, tỷ lệ sống và lượng ăn vào được ghi nhận

Bảng 13 Tăng trưởng và tỷ lệ sống của cá thí nghiệm

Trọng lượng cuối (g/con) 24,10 a 23,74a 22,69a 21,47 a

FCR (hệ số thức ăn) 3,65 a 4,26 a 4,42a 4,60a

PER (hiệu quả sử dụng

protein)

Các giá trị trên cùng một hàng có chữ cái giống nhau thì khác biệt không có ý nghĩa thống kê ở mức độ tin cậy 95%

Sau khi kết thúc thí nghiệm, kết quả cho thấy cá ăn thức ăn bổ sung dầu cá để cân đối lipid trong bốn khẩu phần thức ăn có các tỷ lệ thay thế bánh dầu đậu nành Kết quả thí nghiệm cho thấy tốc

độ tăng trưởng (SGR) có khuynh hướng giãm khi tăng tỉ lệ sử dụng bánh dầu nành nhưng không

có sự khác nhau ý nghĩa về mặt thống kê giữa các nghiệm thức Để thấy rõ hơn sự biến thiên của tốc độ tăng trưởng ở cá lăng nha, thức ăn hãy xét đến tốc độ tăng trưởng đặc biệt SGR của nó Tốc độ tăng trưởng đặc biệt của cá thí nghiệm có xu hướng giảm từ nghiệm thức ĐN0 đến ĐN45 với các giá trị lần lượt là: 2,17; 2,16; 2,09 và 2,02%/ngày Từ những giá trị trên cho thấy nghiệm thức ĐN0 có kết quả tăng trọng cao nhất và thấp ở nghiệm thức ĐN 45 Sự khác của hai nghiệm thức này không có ý nghĩa về mặt thống kê (P>0,05)

Tương tự, hệ số thức ăn (FCR) của các nghiệm thức có khuynh hướng tăng lên nhưng sự khác nhau không có ý nghĩa (p> 0,05) Hệ số chuyển hóa thức ăn là yếu tố rất quan trọng, ảnh hưởng đến sự tận dụng thức ăn, FCR cao nhất ở nghiệm thức ĐN 45là 4,60 và FCR thấp nhất ở nghiệm thức đối chứng là 3,65 Sự khác nhau này không ý nghĩa (P>0,05)

Bảng 3.10 cho thấy FCR và SGR được cải thiện rất lớn khi bổ sung dầu cá vào thức ăn cân đối lipid với hàm lượng 10% Thí nghiệm 2 cho thấy tác dụng của lipid lên sự tăng trưởng của cá lăng là có hiệu quả Điều này cho thấy khi sử dụng 45% bánh dầu đậu nành trong thành phần thức ăn và cần

bổ sung dầu cá để cân đối lipid không làm ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của cá lăng nha Tóm lại, nếu xét về tăng trưởng thì giữa các nghiệm thức thí nghiệm cho tăng trưởng có khác nhau nhưng không có ý nghĩa về mặt thống kê (P>0,05) Điều này chứng tỏ việc sử dụng bánh dầu đậu nành trong thành phần thức ăn và có bổ sung dầu cá để cân đối lipid không làm ảnh hưởng đến sự tăng trưởng cá lăng nha Nói cách khác, trong điều kiện thức ăn được cân đối lipid thì việc sử dụng 45% bánh dầu đậu nành thay thế bột cá không ảnh hưởng gì lên hệ số biến đổi thức ăn của cá

4 KẾT LUẬN

Sau thời gian thí nghiệm về khả năng sử dụng bánh dầu đậu nành trên cá Lăng Nha, chúng tôi có các kết luận sau:

Sử dụng thức ăn có chứa 15% bánh dầu đậu nành trong khẩu phần thức ăn ở mức protein 35% cho cá Lăng Nha mà vẫn cho tăng trọng (WG), hệ số biến đổi thức ăn (FCR) và hiệu quả sử dụng protein (PER) tương đương so với nghiệm thức đối chứng

Sử dụng bánh dầu đậu nành đến tỷ lệ 45% thức ăn cộng với bổ sung dầu cá thì cho kết quả tăng trưởng, hệ số thức ăn và tỷ lệ sống tương đương công thức sử dụng hoàn toàn bột cá trong thức ăn