Nghiên cứu hoàn thiện vấn đề trả lương tại Nhà Khách Tổng Liên Đoàn Lao Động trong bối cảnh nền kinh tế khó khăn

Phần một: Ảnh hưởng của suy thoái kinh tế tới hoạt động quản lý nhân lực và vấn đề trả lương của doanh nghiệp. Phần hai: Nghiên cứu vấn đề trả lương tại Nhà khách Tổng Liên Đoàn Lao Động. Phần ba: Xây dựng giải pháp hoàn thiện vấn đề trả lương tại Nhà khách Tổng Liên Đoàn.

Trang 1

DANH MỤC CÁC KÝ TỰ VIẾT TẮT

NKTLĐ Nhà khách Tổng Liên Đoàn

TLV1 Tiền lương theo các lần tính 1

TLV2 Tiền lương theo các lần tính 2

HSLCB Hệ số lương cơ bản tính theo thang lương của

Nhà nước

TL KQ Tiền lương theo kết quả

TL CĐ Tiền lương theo chế độ

HSTL Hệ số tiền lương theo quy định mới

H CM Hệ số chuyên môn kỹ thuật được đào tạo

Hoàng Xuân Bách | [Quản trị Công nghiệp&Xây dựng 47A]

Trang 2

DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ

1 Bảng 01– Các hoạt động thường xuyên đem lại lợi nhuận cho Nhà khách 10

2 Hình 01 – Cơ cấu bộ máy tổ chức Nhà khách trước tháng 4-2008 15

3 Hình 02 – Cơ cấu tổ chức Nhà khách từ tháng 4 năm 2008 16

4 Bảng 02 – Kết quả hoạt động kinh doanh năm 2005 - 2006 17

6 Bảng 04 – Giá trị sản xuất kinh doanh năm 2008 19

7 Bảng 05 - Kế hoạch kinh doanh giai đoạn 2010 – 2014 20

8 Bảng 06 – Cơ cấu lao động tại Nhà khách Tổng Liên Đoàn 21

9 Hình 03 – Cơ cấu lao động theo độ tuổi tại Nhà khách năm 2008 22

10 Bảng 07 – Trình độ đào tạo của cán bộ công nhân viên từ năm 2006 đến 2008 23

13 Bảng 09 – Các hệ số tham gia vào việc trả lương 28

14 Bảng 10 – Báo cáo lao động và thu nhập năm 2007 và 2008 32

15 Hình 05 – Biểu đồ tiền lương giai đoạn 2005 - 2008 32

16 Bảng 11 - Mẫu điểm áp dụng xây dựng cấp bậc công việc. 42

Trang 3

LỜI MỞ ĐẦU

Năm 2009 được dự báo là một năm khó khăn đối với nền kinh tế nói chungcũng như đối với ngành kinh doanh dịch vụ nhà hàng khách sạn nói riêng Thịtrường thu hẹp, chi phí tăng cao, nhiều doanh nghiệp đối mặt với cảnh giải thể hoặccắt giảm nhân công Trước những khó khăn đó, để có thể duy trì sự ổn định thờigian trước mắt cũng như phát triển trong tương lai, các đơn vị kinh doanh cần xemxét kỹ lưỡng các hoạt động của mình, phát hiện những thiếu sót và hạn chế để tìm rahướng đi mới, đảm bảo hiệu quả cho việc quản lý và điều hành sản xuất kinh doanh

Vấn đề tiền lương là một nhân tố thực sự quan trọng quyết định sự sống còncủa các đơn vị kinh doanh Tổ chức tốt công tác trả lương giúp cho việc quản lý laođộng của doanh nghiệp ngày càng hoàn thiện hơn Người lao động được tạo độnglực hăng say làm việc, năng suất cao hơn và chấp hành tốt kỷ luật lao động Quantrọng hơn, tổ chức công tác tiền lương tốt đồng nghĩa với quản lý tốt một trongnhững chi phí quan trọng, đặc biệt đối với các doanh nghiệp kinh doanh loại hìnhdịch vụ Tổ chức tốt vấn đề trả lương, quản lý tốt quỹ lương và đảm bảo các khoảntrợ cấp, Bảo hiểm xã hội sẽ tạo cơ sở cho phân bổ chi phí nhân công vào giá thànhđược chính xác Đặt trong bối cảnh nền kinh tế khó khăn, quản lý tốt các khoản chiphí đồng thời duy trì tiền lương của người lao động hợp lý chính là vấn đề then chốtduy trì năng lực của đơn vị kinh doanh Điều này đảm bảo chi phí cắt giảm hợp lý,đồng thời người lao động được đãi ngộ xứng đáng, duy trì tính tích cực lao độngtrong hoàn cảnh kinh tế khó khăn

Với định hướng trên, thông qua quá trình nghiên cứu thực tập tại Nhà kháchTổng Liên Đoàn, với kiến thức đã có trong quá trình học tập và sự hướng dẫn tậntình của PSG.TS.Lê Công Hoa và cán bộ nhân viên phòng Tổ chức hành chính Nhàkhách Tổng Liên Đoàn, tác giả đã chọn chuyên đề tốt nghiệp tập trung xung quanhvấn đề:

“Nghiên cứu hoàn thiện vấn đề trả lương tại Nhà Khách Tổng Liên Đoàn Lao Động trong bối cảnh nền kinh tế khó khăn”

Trang 4

Kết hợp thực tế trong quá trình thực tập tại phòng Tổ chức hành chính và kiến thức tổng hợp, chuyên đề hướng tới việc tìm hiểu công tác trả lương tại Nhà khách Tổng Liên Đoàn Lao Động, phát hiện những điểm tích cực cũng như những thiếu sót của công tác trả lương, từ đó xây dựng các giải pháp nhằm thực hiện tốt vấn đề trả lương tại Nhà khách Tổng Liên Đoàn trên cơ sở các nguyên tắc và định hướng của ban lãnh đạo.

Chuyên đề áp dụng một số phương pháp nghiên cứu bao gồm: phương pháp thống kê, phương pháp tiếp cận hệ thống, phương pháp logic, phương pháp tiếp cận thực tiễn các vấn đề lý luận và quá trình tham khảo ý kiến của toàn thể cán bộ phòng Tổ chức hành chính trên cơ sở kết hợp với lý luận được tiếp thu để đưa ra một số giải pháp thích hợp cho vấn đề trả lương tại Nhà khách Tổng Liên Đoàn, giúp cho Nhà khách ngày càng phát triển hơn nữa.

Trang 5

ẢNH HƯỞNG CỦA SUY THOÁI KINH TẾ TỚI HOẠT ĐỘNG

QUẢN LÝ NHÂN LỰC VÀ VẤN ĐỀ TRẢ LƯƠNG CỦA DOANH NGHIỆP

Những viễn cảnh u ám của nền kinh tế đồng nghĩa với việc doanh nghiệptham gia thị trường gặp rất nhiều khó khăn Trong điều kiện thường, việc kinhdoanh đã đối mặt với rất nhiều thách thức như nhu cầu khắt khe của khách hàng, sựcạnh tranh gay gắt của các đối thủ trên thị trường… Với hoàn cảnh như hiện nay,việc hoạt động kinh doanh tốt đương nhiên gặp nhiều hơn nữa những khó khăn Đặttrong mối quan hệ tác động qua lại của các chức năng cụ thể của hoạt động sản xuấtkinh doanh, việc kinh doanh giảm sút cũng làm cho những chức năng như quản lýlao động, trả lương…có nhiều cản trở

Theo nghiên cứu của nhiều chuyên gia, thị trường cũng như hoạt động kinhdoanh trong năm 2009 sẽ còn gặp nhiều khó khăn hơn nữa Trong năm 2008, lạmphát trung bình cao 22% (có thời điểm là 30%) Năm 2009, lạm phát tuy chỉ được

dự báo ở mức 8-11% nhưng đó là một dự báo tương đối lạc quan Trên thực tế, lạmphát có thể tăng cao hơn nữa, tạo áp lực lên thị trường và làm giảm sức mua củangười tiêu dùng Đồng thời với đó, thị trường xuất khẩu gặp rất nhiều khó khăn bởisuy giảm của các thị trường truyền thống như Mỹ, Nhật Bản, Châu Âu…Các quốcgia đều tập trung cho sự hồi phục của nền kinh tế quốc nội, do đó khó có cơ hội chotăng trưởng xuất khẩu trong tương lai trước mắt.Ngoài ra, sự thay đổi tỷ giá ngoại tệcũng là một bất lợi cho xuất khẩu Điều này tạo ra một gọng kìm thu hẹp thị trườngsản xuất, gây khó khăn không nhỏ cho kinh doanh

Bên cạnh đó, việc tiếp cận với nguồn vốn sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp sẽ có những hạn chế nhất định Việc huy động nguồn vốn kinh doanh từ pháthành cổ phiếu không mang lại hiệu quả cao, trong khi đó, vay vốn kinh doanh từngân hàng thương mại gặp nhiều cản trở về lãi suất cũng như thủ tục nhận vốn vay.Theo nghiên cứu của nhiều chuyên gia, thị trường chứng khoán trong năm 2009 cóthể thu hẹp quy mô, VNINDEX có thể giảm xuống dưới mức 300, thể hiện mứcgiảm quy mô vốn mà các nhà đầu tư bỏ vào các công ty Về phía các ngân hàng, giaiđoạn cuối năm 2008, đầu năm 2009, có trên 100 nghìn tỷ đồng không có người vay,còn các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn Theo một số thống kê, 80%

Trang 6

“đóng băng” tiền lương ở những khu vực nhất định trong doanh nghiệp để giảm chiphí Bên cạnh đó, một số chi phí khác cho quản lý nhân sự cũng được cắt giảm.

1.1.Xu hướng cắt giảm lao động.

Qua khảo sát của một số chuyên gia, đa phần các công ty vẫn duy trì số nhânviên như cũ hoặc tuyển dụng bổ sung nhưng không nhiều Tuy nhiên, những công tyđang tuyển dụng gặp khó khăn khi tuyển các vị trí chuyên viên và quản lý cấp caocủa ngành tài chính, kinh doanh và marketing Về nhân sự, tỷ lệ nhân viên nghỉ việccủa tất cả các ngành là 16,4%, trong đó ngành dược phẩm và chăm sóc sức khỏe có

tỉ lệ nhân viên nghỉ việc cao nhất với 23,3% Về dự kiến tuyển dụng lao động trong

12 tháng tới, kết quả khảo sát cho thấy, 50% công ty duy trì lực lượng lao động,40% công ty tuyển thêm nhân viên và 10% có kế hoạch cắt giảm Nhu cầu tuyểndụng sẽ tập trung vào các ngành dược phẩm, chăm sóc sức khỏe, hàng tiêu dùng vàcông nghệ cao

Tuy nhiên, theo Bộ Lao động thương binh và xã hội, tình trạng mất việc trongcác doanh nghiệp lại đang gia tăng Nếu trong năm 2008, cả nước có gần 30.000 laođộng trong các doanh nghiệp mất việc làm thì trong năm 2009, con số này có thểtăng lên nhanh chóng Theo dự báo sẽ có khoảng 150.000 lao động thất nghiệp,nâng con số lao động thất nghiệp lên thành 180.000 người Nếu chỉ tính riêng một

số tỉnh tập trung nhiều khu công nghiệp ở phía Nam và phía Bắc, từ đầu năm 2009,

đã có 22.000 lao động nghỉ việc Thống kê của Ban quản lý Các khu công nghiệp khu chế xuất thành phố Hà Nội cho thấy, 3-4 tháng gần đây, rất nhiều doanh nghiệp

-Hoàng Xuân Bách | [Quản trị Công nghiệp&Xây dựng 47A]

Trang 7

đã thông báo cắt giảm lao động do sản xuất kinh doanh gặp khó, như Công ty Canon(khu công nghiệp Thăng Long và Quế Võ), với khoảng hơn 2.000 lao động, Công tyNissei Electric khoảng 300 lao động hoặc tạm ngưng việc hoặc nghỉ việc ăn lương

từ 50-70% Công ty Cổ phần Sữa Hanoimilk cũng vừa cho nghỉ việc gần 250 laođộng, trong đó phần lớn là người của địa phương đã nhận vào theo cam kết

1.2.Cắt giảm chi phí nhân sự

Với nhiều doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ mà yếu tố con người đóng vai trò quan trọng tới thành công của doanh nghiệp, chi phí nhân sự chiếm trên dưới 60% (như với doanh nghiệp tư vấn, săn đầu người…) Trong khi đó, đối với các doanh nghiệp mà máy móc góp phần thành công chính cho kinh doanh, chi phí nhân sự cũng vẫn ngày càng phình to Do đó, nhiều doanh nghiệp hiện nay đang hướng tới việc cắt giảm chi phí nhân sự

1.2.2.Thay đổi trong chính sách tuyển mộ và đãi ngộ.

Thông thường, khi doanh nghiệp gặp khó khăn, nhiều nhà quản lý sẽ thuênhân công chất lượng thấp, với mức lương rẻ mạt Tuy nhiên điều này không hề làmcho chi phí nhân sự giảm đi như mong muốn mà còn có thể làm cho khả năng kinhdoanh thành công suy giảm nghiêm trọng Điều thích hợp hơn có thể là cơ cấu lại bộmáy, duy trì số lượng thích hợp lao động có chất lượng để tạo nguồn lực cho doanhnghiệp Đi kèm với đó, chính sách đãi ngộ cũng được điều chỉnh hướng theo việc

Trang 8

gắn kết tiền lương của người lao động, tăng phần cứng giảm phần mềm trong tiềnlương và giảm thiểu sự liên quan giữa tiền lương trả cho người lao động với cơ quanthuế vụ cấp trên

1.2.3.Cắt giảm tiền lương

Thông thường, cắt giảm tiền lương là biện pháp cuối cùng đối với nhà quản lýnhân sự Biện pháp này vừa không không đáp ứng được yêu cầu kinh tế cho ngườilao động, vừa có tác dụng không tốt tới tâm lý làm việc của họ Tuy nhiên, với nhiềudoanh nghiệp Việt Nam, cắt giảm tiền lương vẫn là biện pháp được sử dụng thườngxuyên

Nếu như năm 2008, tỉ lệ lạm phát ở Việt Nam khá cao dẫn đến nhiều công tybuộc phải tăng lương để giúp nhân viên có cuộc sống ổn định thì trong năm 2009,tình hình kinh tế toàn cầu biến động và bất ổn về tài chính buộc các công ty tiếnhành cắt giảm chi phí Trên thực tế, nhiều công ty chứng khoán đã cắt giảm lươngthưởng chỉ còn từ 50 – 70% Điều này là dễ lý giải, vì theo như nghiên cứu của cácchuyên gia, giải pháp thay đổi hệ thống lương, thưởng và chế độ đãi ngộ lao động

có thể giảm từ 20 – 30% tổng chi phí Các phương pháp khác để thay đổi tiền lươngcủa người lao động mà vẫn có lợi cho doanh nghiệp đã được đề cập ở trên, cũngđược coi là những chiến thuật để thích ứng với điều kiện thị trường khó khăn

Với những chiến lược giảm chi phí như vậy, thu nhập của người lao động sẽkhông còn tăng cao như những năm vừa qua Kết quả khảo sát cho thấy, mức tănglương trung bình sẽ ở mức 13,1% (giảm 2,2% so với năm trước) Trong năm 2008,chỉ có 1.6% trong tổng số công ty cho biết sẽ không tăng lương thì năm nay, có đến9% công ty không tăng lương Trong số đó, 7% công ty cho biết việc “đóng băng”lương xảy ra ở tất cả các cấp; một số DN còn lại là từ cấp bậc chuyên viên trở lên.Riêng với nhiều công ty có tăng lương, mức tăng sẽ thấp hơn năm ngoái trung bình20% Tương tự, mức thưởng cũng sẽ thấp hơn so với năm 2008

Tuy nhiên, như đã đề cập, vấn đề cắt giảm tiền lương của người lao động hầunhư không có hiệu quả nào mang tính tích cực cho hoạt động lâu dài của doanhnghiệp Trong chuyên đề này, vấn đề tiền lương được Nhà khách Tổng Liên Đoàn

Trang 9

Lao Động định hướng đảm bảo tiền lương của người lao động, cũng là vấn đề tácgiả muốn nêu ra trong hoàn cảnh nền kinh tế hiện nay

PHẦN 2NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ TRẢ LƯƠNG TẠI NHÀ KHÁCH TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG.

Trang 10

sự nghiệp có thu của Nhà khách Nhà khách có vị trí thoáng mát, cảnh quan đẹp,thuận lợi bởi ngay gần trung tâm thành phố, gần ga Hà Nội, sau Cung văn hóa HữuNghị Những đặc điểm đó tạo điều kiện rất thuận tiện cho khách khi tổ chức hộinghị, tổ chức hội thảo, tiệc cưới, sinh nhật,….

Với sức chứa 181 giường của 73 phòng phục vụ khách trong và ngoài nướcnghỉ, 13 căn hộ đạt tiêu chuẩn quốc tế có diện tích mặt sàn từ 110-170m²/1 căn hộ,cho khách nước ngoài và văn phòng đại diện thuê, cùng hệ thống thống tin liên lạchiện đại.Ngoài ra, nhà khách còn có các loại phòng họp, hội thảo sức chứa từ 30-140-300-400 chỗ ngồi, cùng 2 phòng ăn lớn và 1 phòng ăn nhỏ đảm bảo cho 500suất ăn sang trọng lịch sự

Là một đơn vị mới được hình thành từ năm 1997, Nhà khách cũng đã có đượcnhững bước đi đáng kể Đơn vị đã được Tổng Liên Đoàn Lao Động Việt Nam traotặng danh hiệu “Tập thể Lao động xuất sắc” 4 năm liền từ năm 2004 tới năm 2007,được Chủ tịch liên đoàn trao tặng bằng khen “ Đơn vị tiên tiến” năm 2005 Đó là kếtquả xứng đáng cho những nỗ lực phát triển của Nhà khách trong thời gian qua Từchỗ cơ sở trang thiết bị còn thiếu thốn, dịch vụ không đáp ứng được nhu cầu củakhách hàng, nhân lực thiếu trình độ trong công việc, Nhà khách đã từng bước thayđổi để đáp ứng yêu cầu hiện nay Trang thiết bị đang và đã được hiện đại hóa, cácdịch vụ được mở rộng với chất lượng cao hơn

Đặc biệt hơn, Nhà khách tập trung vào việc phát triển con người, nâng caokhả năng của cán bộ công nhân viên để thỏa mãn yêu cầu ngày càng khắt khe củacông việc Đây được coi là nhân tố cơ bản ảnh hưởng đến sự phát triển của Nhàkhách hiện nay cũng như trong tương lai Nhà khách thường xuyên cử người laođộng tham gia các khóa bồi dưỡng, nâng cao tay nghề, cử cán bộ đi học các lớp tại

Trang 11

chức Hiện nay, Nhà khách có lực lượng lao động độ tuổi trung bình 34, trình độ Đạihọc và trên Đại học 30 người, Cao Đẳng 03 người, trung cấp 11 người, số còn lạiđều học nghề và được đào tạo nghề từ 3 tháng đến 1 năm So với những ngày đầuthành lập khi số người được đào tạo Đại học và trên Đại học chỉ đếm trên đầu ngóntay, nguồn nhân lực này thực sự cho thấy bước đi không nhỏ của Nhà khách Tuynhiên, nguồn nhân lực này đòi hỏi công tác quản trị nhân sự nói chung và trả lươngnói riêng phải thỏa yêu cầu của mãn người lao động cũng như đảm bảo hiệu quảtrong chính sách chung của Nhà khách

2.1.2.Đặc điểm kinh doanh dịch vụ.

Là một cơ sở kinh doanh dịch vụ, Nhà khách Tổng liên đoàn có những đặcđiểm khác biệt Với sản phẩm chủ yếu là dịch vụ khách sạn - nhà hàng, khách hàngchính của Nhà khách bao gồm khách của tổ chức công đoàn Trung Ương, công đoàncác tỉnh ngoài Hà Nội và một số nước trong khu vực Bên cạnh đó, Nhà kháchthường xuyên đón tiếp các đoàn khách du lịch nước ngoài đến nghỉ ngơi Với điềukiện trang thiết bị vật chất ngày càng được nâng cao, Nhà khách hiện nay tiếp nhậnlượng khách du lịch nước ngoài thương xuyên đạt 20% công suất phục vụ Cũng dođiều kiện đi lại thuận lợi, Nhà khách có một bộ phận khách hàng không nhỏ là cán

bộ các tỉnh đến công tác kết hợp tham quan du lịch tại thủ đô Hà Nội Từ đây, việctham quan các địa điểm khác ở trung tâm thành phố hoặc tới các địa điểm làm việctương đối dễ dàng

Ngoài ra, Nhà khách còn có một số dịch vụ khác như cho thuê văn phòng,thuê phòng họp cho các hội nghị, hội thảo với khả năng lên đến 400 chỗ ngồi Hiệnnay, Chi nhánh công ty Chứng Khoán ngân hàng Á Châu có đặt văn phòng thườngxuyên tại Nhà khách, mang lại nguồn thu thường xuyên đồng thời nâng cao côngsuất phòng phục vụ cho Nhà khách Một số công ty khác thường xuyên tổ chức cáchội nghị kết hợp chiêu đãi tại Nhà khách như Ngân hàng Quân đội, Công ty chứngkhoán Direct,… cũng phần nào cho thấy uy tín trong lĩnh vực tổ chức tiệc và hộinghị của NK

Theo báo cáo các nguồn thu của Nhà khách từ năm 2004, có rất nhiều hoạtđộng mang lại nguồn thu bao gồm: Tiền phòng nghỉ, tiền hội trường, tiền ăn, dịch

vụ hội trường, các dịch vụ buồng, nhà ăn, bar – đồ uống,…

Trang 12

(Nguồn: Phòng kế toán, Nhà khách Tổng Liên Đoàn)

Tuy nhiên, một bộ phận khách hàng tương đối quan trọng của Nhà khách nóiriêng cũng như các Nhà hàng, khách sạn nói chung hiện nay không được coi trọng

Đó là bộ phận khách hàng có khu vực sinh sống gần Nhà khách Hiện nay, Nhàkhách không tận dụng hết tiềm năng của bộ phận khách hàng này Nhiều ngườitrong khu vực gần Nhà khách khi cần tổ chức tiệc ăn uống, cưới hỏi trong nhiềutrường hợp sẽ chọn một nhà hàng khác thay vì Nhà khách ở địa điểm gần hơn Điềunày không bởi lý do Nhà khách không đủ điều kiện và chất lượng phục vụ mà quantrọng là bởi Nhà khách chưa quan tâm đúng mức tới bộ phận khách hàng này Theophân tích, nếu doanh thu trong một ngày trong năm 2008 đạt trung bình 62 triệuđồng thì chỉ cần mỗi ngày tổ chức thêm một bàn tiệc đã có thể giúp Nhà khách tăng

Trang 13

5% doanh thu cả năm Đây là một con số cho thấy, trong thời gian tới, Nhà kháchcần chú trọng tới bộ phận khách hàng này hơn nữa Có thể nói rằng, nhiệm vụ nàymang tính chiến lược lâu dài, đảm bảo sự phát triển ổn định của Nhà khách trongtương lai

Đặc thù có nhiều hoạt động kinh doanh, cùng tỷ lệ lao động con người lớn, vànhu cầu mở rộng hoạt động trong tương lai ảnh hưởng rất lớn đến vấn đề trả lương.Lượng lao động thường xuyên lớn tạo áp lực về tiền lương lớn, đồng thời với đó làviệc tăng chi phí trong hoạt động sản xuất kinh doanh Vấn đề cân đối giữa cáchthức trả lương vừa đảm bảo khả năng cống hiến của người lao động, đồng thời vẫnphải duy trì sự phù hợp của quỹ lương để đảm bảo chi phí kinh doanh chính là khókhăn lớn nhất của Nhà khách Nó đặt ra yêu cầu cần phải cân đối giữa quản lý chấtlượng cũng như số lượng nhân cũng như cách thức trả lương hợp lý

2.1.3.Đặc điểm cơ sở vật chất

Đạt tiêu chuẩn khách sạn 3 sao, Nhà khách Tổng liên đoàn có cơ sở vật chấttương đối đồng bộ Các phòng được trang bị các thiết bị nhằm đáp ứng tốt hơn nhucầu của khách hàng: Tivi, Tủ lạnh, máy điều hòa Với 73 phòng với diện tích phục

vụ đạt trung bình từ 25- 30 m², mỗi phòng đạt tiêu chuẩn phục vụ 4 đến 6 người,Nhà khách có thể đón tiếp số lượng khách tương đối lớn Ngoài ra, Nhà khách cònđảm bảo việc phục vụ các dịch vụ tại phòng như gọi đồ ăn, dịch vụ giặt là, dịch vụphòng Đồng thời, có các chuẩn liên lạc quốc tế như fax, liên lạc mạng cáp quang,đảm bảo thông tin liên lạc của khách trong trường hợp cần liên lạc, hội đàm hoặc tổchức họp qua mạng

Các bộ phận của Nhà khách như tổ điện nước, tổ giặt là, nhà bếp được tổ chứctương đối đồng bộ, đảm bảo thực hiện được nhiệm vụ Bếp ăn của Nhà khách códiện tích 50m², có khả năng chế biến, phục vụ đồng thời nhiều khách ăn Phòng giặt

là có công suất lớn, được trang bị máy giặt chuyên dụng do đó có khả năng đảm bảonhiệm vụ giặt là sạch sẽ chăn, ga cho tất cả các buồng và có khả năng đáp ứng mộtphần dịch vụ giặt là của khách hàng

Tuy nhiên một điều đáng lưu ý là hệ thống các phòng ban của Nhà kháchchưa được trang bị thiết bị đầy đủ để đáp ứng tình hình mới hiện nay Cơ sở trangthiết bị hầu hết được trang bị từ những ngày thành lập và đã qua quá trình dài khấu

Trang 14

hao trở nên lạc hậu Các phòng ban chuyên trách hành chính trong Nhà khách nhưphòng Tổ chức hành chính, phòng Kế toán, phòng Kinh doanh thiếu nhiều thiết bịthực sự cần thiết để làm việc hiệu quả, thông tin liên lạc hoặc hỗ trợ giữa các phòngban hầu hết phải thực hiện qua các thao tác thủ công Điều này đòi hỏi việc đầu tưtrong thời gian tới của Nhà khách nhằm nâng cao hơn nữa cơ sở vật chất cũng nhưđiều kiện làm việc của người lao động Tuy nhiên, quá trình đầu tư cơ sở vật chấtdài hạn trong điều kiện tự hạch toán kinh doanh của Nhà khách Tổng Liên Đoàn tạosức ép lớn về việc kiểm soát chi phí và các nguồn lực trong cơ quan Vấn đề cắtgiảm chi phí, tăng lợi nhuận kinh doanh đòi hỏi trong đó vấn đề trả lương đạt hiệuquả cao, làm cơ sở hoạt động hiệu quả

2.1.4.Đặc điểm bộ máy quản lý tại NKTLĐ.

Là một đơn vị hạch toán theo mô hình doanh nghiệp, đồng thời có loại hìnhkinh doanh dịch vụ khách sạn đặc thù, Nhà khách cần có một cơ cấu tổ chức riêngmang lại hiệu quả Tuy nhiên mô hình này vẫn cần phải đảm bảo được các nguyêntắc về quản trị cơ bản về phân cấp, phân quyền Điều này chưa được đảm bảo tronggiai đoạn trước tháng 4 năm 2008 Trong giai đoạn này, Nhà khách gồm các phòngban trực thuộc có trách nhiệm về nghiệp vụ và các tổ chuyên môn Trên lý thuyết,các tổ chuyên trách đều có cấp trên trực tiếp điều chỉnh hoạt động trước khi báo cáogiám đốc Đó là vai trò của các trưởng phòng, Phó giam đốc Tuy nhiên việc phâncấp không được đảm bảo, dẫn tới việc các bộ phận chức năng khi có sự việc phátsinh hầu hết vẫn cần làm việc hoặc thông qua Giám đốc Việc này làm giảm năngsuất lao động của Nhà khách nói chung cũng như tăng thêm gánh nặng cho giámđốc Nhà khách Cùng với đó là việc làm việc không hiệu quả của nhiều bộ phận donhiều lao động không có đủ khả năng và kiến thức nghiệp vụ, ảnh hưởng đến ngườilao động khác, đồng thời cũng làm tăng quỹ lương của NK

Nhận thấy cần có sự điều chỉnh trong cơ cấu tổ chức Nhà khách, tháng 4 năm

2008, Nhà khách đã có sự điều chỉnh trong cơ cấu nhằm hướng tới việc hoàn thiệntheo hướng tinh giảm bộ máy Trách nhiệm công việc được chia nhỏ hơn để đảmbảo việc đôn đốc kiểm tra từ cấp dưới, đồng thời giảm nhẹ công việc cho giám đốcNhà khách, nhất là những công việc có tính chất sự vụ

Trang 15

Theo phân công nhiệm vụ mới, các phòng ban chức năng ngoài nhiệm vụchuyên môn còn phải chịu trách nhiệm về công việc của các tổ, nhóm trực thuộc.Trách nhiệm trong công việc của các phòng ban được giao cho các trưởng, phóphòng Các phòng cũng có nhiệm vụ hỗ trợ lẫn nhau trong công việc điều hành Nhàkhách Trong khi đó, phó giám đốc Nhà khách sẽ phụ trách các dịch vụ trực tiếp cóliên quan đến khách hàng như dịch vụ phòng, các dịch vụ ăn, uống Đây là mộtchuyển biến quan trọng bởi là một đơn vị kinh doanh loại hình Nhà hàng, khách sạnthì việc quan tâm tới chất lượng phục vụ khách hàng là ưu tiên hàng đầu

Những thay đổi trên thực sự là những biến chuyển tích cực trong công tácđiều hành Nhà khách Các bộ phận như tổ điện nước, tổ bếp thay vì báo cáo vượtcấp lên giám đốc hoặc phó giám đốc khi có việc cần chi tiêu hoặc phát sinh mâuthuẫn trong công việc giờ đây có thể báo cáo với cấp gần nhất như phòng Tổ chứchành chính hoặc phòng dịch vụ ăn uống để rút ngắn thời gian giải quyết công việc.Trong một số trường hợp các phòng ban khác có thể giải quyết công việc, các phòngban chuyên môn sẽ có sự phối hợp thực hiện để hoàn thành công việc chứ khôngcần thiết báo cáo giám đốc, giảm phiền hà và tăng khả hiệu quả trong công việc.Trong khi đó, việc dành riêng chức vụ Phó giám đốc để điều hành các dịch vụ liênquan trực tiếp tới khách hàng đảm bảo thông tin trao đổi qua lại giữa khách và đơn

vị, từ đó có cái nhìn đa chiều hơn đối với khách hàng Thay vì trước đây khách hàngđến Nhà khách chỉ có Lễ tân có nhiệm vụ tiếp xúc với họ, việc Phó giám đốc phụtrách vấn đề này đảm bảo mối quan hệ tốt đẹp và bền vững với khách hàng Điềunày trong tương lai có ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh của Nhà khách Bởi

lẽ khi cần mở rộng hoạt động cũng như thị trường trong, yêu cầu quan hệ kháchhàng sẽ cần chú trọng hàng đầu Việc xây dựng nhiệm vụ chức năng mới này củachức danh Phó giám đốc tạo tiền đề để xây dựng một hệ thống kinh doanh có hiệuquả hơn, đặt nhiệm vụ quan hệ khách hàng là điều kiện tiên quyết trong hoạt động

Cũng theo cơ cấu bộ máy tổ chức mới, bộ phận chuyên trách vấn đề tiềnlương được hình thành tại phòng Tổ chức hành chính Đây vừa là một tiến triển tíchcực nhưng cũng ẩn chứa nhiều vấn đề tác động tới việc trả lương cho người laođộng Tổ Lao động tiền lương được hình thành chuyên trách có thể làm cho vấn đềtrả lương tại Nhà khách hoạt động một cách có hiệu quả hơn khi mà nhân viên nàytại phòng Tổ chức hành chính không chịu ảnh hưởng bởi các công việc khác

Trang 16

nhau,đặc biệt vấn đề tiền lương là một vấn đề nhạy cảm và có yêu cầu khó khăncũng như tác động lớn Nhưng điều này cũng đồng thời chịu ảnh hưởng rất lớn từyếu tố con người Nhân lực trong công tác trả lương cũng cần đảm bảo chất lượngtốt để thực thi trách nhiệm của mình Trong trường hợp nhân lực cho công tác trảlương không có khả năng hoặc chuyên môn yếu kém, đây sẽ là một gánh nặng chohoạt động của Nhà khách

Trang 17

Hình 01 – Cơ cấu bộ máy tổ chức Nhà khách trước tháng 4-2008

Hình 02 – Cơ cấu tổ chức Nhà khách từ tháng 4 năm 2008

Trang 18

2.1.5.Kế hoạch phát triển Nhà Khách Tổng Liên Đoàn giai đoạn 2009 – 2014

Trong điều kiện nền kinh tế có nhiều thay đổi, mức độ cạnh tranh ngày càngkhắt khe hơn, Nhà khách vẫn có những kết quả đáng chú ý Trong lĩnh vực phục vụ,Nhà khách đảm bảo phục vụ tốt việc ăn, nghỉ của khách; các Đại hội của Ban chấp

Trang 19

hành, các Ban chuyên đề của Tổng liên đoàn, Công đoàn ngành TW, Công đoàntổng công ty, nhất là các đại biểu về dự Đại hội X Công đoàn Việt Nam Quá trìnhphục vụ hiệu quả của nhà khách được đánh giá cao và được đồng chí chủ tịch TổngLiên Đoàn Lao Động Việt Nam khen thưởng

Trong lĩnh vực kinh doanh Nhà khách cũng hoàn thành tốt nhiệm vụ kinhdoanh của mình Công suất phòng nghỉ đạt 75-80%, đảm bảo công việc hàng ngàycũng như thu nhập của cán bộ công nhân viên, hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu đặt

ra, kết quả trong giai đoạn 2 năm 2005 – 2006 như sau:

Bảng 02 – Kết quả hoạt động kinh doanh năm 2005 - 2006

giao

thành Nă

(Nguồn: Báo cáo tổng hợp kết quả hoạt động năm 2005&2006, Phòng Kế Toán)

Trong năm 2007, Nhà Khách đã tiến hành triển khai việc kiện toàn cơ cấu bộmáy tổ chức và tinh giảm nguồn nhân lực Theo tài liệu có được, số lao động thườngxuyên của Nhà khách giảm từ 133 xuống còn 114 người Tuy nhiên, thu nhập bình

Trang 20

quân cán bộ công nhân viên chức tăng đáng kể, trong khi các chỉ tiêu về doanh thucũng như lợi nhuận trích nộp cấp trên đều hoàn thành Cụ thể như sau:

Bảng 03 – Kết quả kinh doanh năm 2007

(Nguồn:Báo cáo thực hiện nhiệm vụ năm 2007, Phòng Kế Toán)

Sang năm 2008, mặc dù nền kinh tế gặp nhiều khó khăn, đặc biệt đối vớingành kinh doanh dịch vụ nhà hàng, khách sạn, Nhà khách vẫn đạt được những kếtquả nhất định.Trong năm 2008, Nhà khách đã chủ động nâng cấp trang thiết bị, từngbước đáp ứng nhu cầu của khách hàng; khai thác phòng ăn , phòng nghỉ, hội trường,nâng cao kết quả kinh doanh, duy trì lượng khách ổn định , công suất phòng nghỉ đạtxấp xỉ 70% Đặc biệt thu nhập bình quân người lao động vẫn tăng 33%, được đánhgiá cao, đặc biệt là trong giai đoạn kinh tế khó khăn, nhiều doanh nghiệp cắt giảmviệc làm và tiền lương như hiện nay

Trang 21

Bảng 04 – Giá trị sản xuất kinh doanh năm 2008

(1000 đ)

Thực hiện cả năm (1000 đ)

% Thực hiện so với kế hoạch

(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh năm 2008,Phòng kế toán)

Doanh thu bốn năm tăng trưởng liên tục Trong khi đó các quý đều có sự tăngtrưởng tốt so với cùng kỳ năm trước Nếu trong năm 2005, Nhà khách chỉ có đượcdoanh thu 15 tỉ đồng thì sang năm 2008, con số này đạt 25,5 tỉ đồng, trung bình mỗinăm tăng đạt 20% so với năm trước Riêng chỉ tiêu lợi nhuận, từ 1.939.805.000đtrong năm 2005, sau 3 năm, lợi nhuận đạt 5.823.350.000đ tăng tới 200%

Tốc độ tăng trưởng nhanh, tuy nhiên nếu đánh giá tổng quát, giá trị gia tănglợi nhuận sau mỗi năm đạt không nhiều, đặc biệt là khi Nhà khách có số lượng laođộng trên 100 người Đó chính là điểm Nhà khách cần khắc phục trong tương lai,thông qua việc mở rộng các dịch vụ có giá trị gia tăng lớn hơn

Trong năm 2009, trong tình trạng nền kinh tế suy thoái, Nhà khách đặt mụctiêu duy trì kinh doanh ổn định, hướng tới tăng trưởng trong nửa sau của năm Mụctiêu cụ thể bao gồm tăng doanh thu và lợi nhuận ở mức 5 – 7%, trích nộp lợi nhuậncấp trên đạt 2.900.000.000đ, đồng thời đảm bảo cuộc sống của người lao động thôngqua duy trì mức lương tăng phù hợp ở 10%, đạt mức 3.080.000

Bên cạnh đó, Nhà khách cũng đặt cho mình mục tiêu xa hơn, đến giai đoạn

2010 -2014 Trọng tâm của giai đoạn này là nâng tầm Nhà khách trở thành kháchsạn cao cấp, duy trì lợi nhuận hàng năm đạt cao, đồng thời đảm bảo cuộc sống củacán bộ công nhân viên

Trang 22

Nhận thức rõ mục tiêu này, Nhà khách định hướng mở rộng, phát triển cácloại hình dịch vụ nhằm thỏa mãn hơn nữa nhu cầu của khách hàng Trong thời giantới, Nhà khách có kế hoạch đầu tư nâng cấp chiều sâu nhằm nâng cao chất lượngtổng hợp của trang thiết bị Song song với đó là việc đào tạo nâng cao khả năng củangười lao động, đảm bảo thực hiện tốt các mục tiêu đề ra, giúp Nhà khách phát triểnnhanh và bền vững

Bảng 05: Kế hoạch kinh doanh giai đoạn 2010 - 2014

(Nguồn: Kế hoạch phát triển Nhà khách giai đoạn 2010 – 2014;Phòng Kinh doanh)

Những mục tiêu này có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của Nhà khách nóichung cũng như vấn đề quản lý nhân lực và trả lương lao động nói riêng Để đạtđược những mục tiêu này, cần sự phối hợp của toàn thể cán bộ công nhân viên trongNhà khách Tổng Liên Đoàn, cùng sự quản lý có hiệu quả trong tất cả các mặt hoạtđộng Chính vì thế, quản lý tốt một chi phí tỷ trọng lớn như tiền lương là một trongnhững nhiệm vụ quan trọng đối với đơn vị Cũng cần nhấn mạnh rằng, để đạt được

Trang 23

mục tiêu này, yếu tố nhân lực đóng vai trò trung tâm dẫn đến thành công Yêu cầuđặt ra về con người là duy trì số lượng cũng như cơ cấu lao động nhưng vẫn đồngthời cần nâng cao chất lượng lao động Để đảm bảo ổn định chiến lược về conngười, các chế độ đãi ngộ cũng như tạo động lực làm việc thông qua vấn đề trảlương cần được đảm bảo hiệu quả

2.1.6.Cơ cấu lao động tăng về chất và giảm về lượng

Trong mối quan hệ với vấn đề trả lương, yếu tố lao động là một trong những yếu tố đóng vai trò tác động chính Trong các phương pháp cắt giảm chi phí nhân

sự, tinh giảm bộ máy cũng mang lại những hiệu quả đáng kể Nhận thấy rõ vấn đề này, trong các năm gần đây, Nhà khách đã chú trọng hơn đến việc quản lý số lượng, chất lượng cũng như cơ cấu lao động Điều này giúp Nhà khách chủ động trong hoạt động tuyển dụng, đào tạo, nâng lương nâng bậc… để tạo sự ổn định trong quản lý nguồn nhân lực Do đó, Báo cáo về lao động đều được xem xét kỹ trong các năm từ 2006 – 2008:

Bảng 06 – Cơ cấu lao động tại Nhà khách Tổng Liên Đoàn

61 72

73.4 26.6

45.8 54.2

89 25

41 73

78.1 21.9

35.9 64.1

87 25

39 73

77.7 22.3

34.8 65.2

Trang 24

48.8 30.8 20.4

56 36 22

49.1 31.5 19.4

56 34 22

50 30.4 19.6

(Nguồn : Phòng Tổ chức hành chính, Nhà khách Tổng Liên Đoàn)

Hình 03 – Cơ cấu lao động theo độ tuổi tại Nhà khách năm 2008

Nhận định về cơ cấu lao động của Nhà khách trong 3 năm vừa qua, số lượnglao động trực tiếp của Nhà khách giảm theo chủ trương tinh giảm cơ cấu tổ chức.Trong 3 năm, cơ cấu lao động trực tiếp giảm từ 105 lao động trực tiếp xuống 87người trong năm 2008, chiếm 77.7% tổng số lao động, cùng với đó, tổng số laođộng giảm từ 133 người xuống còn 112 người Tuy số lượng lao động giảm nhưnglượng lao động gián tiếp gần như không thay đổi, đồng thời đảm bảo việc điều hànhNhà khách cũng như đảm bảo cơ cấu tiền lương của người lao động Đặc biệt trongmối quan hệ mật thiết giữa tiền lương của người lao động, chi phí sản xuất và sốlượng lao động, việc giảm số lượng lao động không cần thiết mang lại nguồn lựccho Nhà khách và cũng làm tăng quỹ lương chi trả cho người lao động Cùng với

đó, mục tiêu hướng tới bộ máy tổ chức tinh gọn, hiệu quả được thực hiện, tạo điềukiện thuận lợi cho quản lý nhân sự cũng như các mặt hoạt động của Nhà khách

Cũng theo báo cáo về nguồn nhân lực của Nhà khách, tỷ lệ cũng như số lượngcán bộ công nhân viên qua đào tạo trình độ cao và chuyên sâu tăng từ 27 ngườiđược đào tạo trên Cao đẳng năm 2006, chiếm 20.2%, lên 35 người trong năm 2008,

Trang 25

chiếm 30.6% Tỷ lệ này cho thấy bước tiến khả quan trong cơ cấu nhân sự của Nhàkhách, nâng cao trình dộ cán bộ công nhân viên nằm tăng khả năng công tác, đảmbảo hiệu quả lao động Đây cũng là định hướng trong tương lai của Nhà khách trongmục tiêu tinh giảm bộ máy nhưng vẫn đảm bảo năng suất lao động thông qua việcđào tạo nâng cao hơn nữa tay nghề của người lao động

Bảng 07 – Trình độ đào tạo của cán bộ công nhân viên từ năm 2006 đến 2008

Theo trình độ người lao động

- Đại học& trên đại học

- Cao đẳng

- Trung cấp

- Đào tạo khác

24 03 11 95

18 2.2 8.2 71.6

28 05 10 71

24.5 4.3 8.6 62.6

30 05 10 67

26.3 4.3 8.7 60.7

Tiêu đề	Nghiên cứu hoàn thiện vấn đề trả lương tại Nhà Khách Tổng Liên Đoàn Lao Động trong bối cảnh nền kinh tế khó khăn
Tác giả	Hoàng Xuân Bách
Người hướng dẫn	PSG.TS. Lê Công Hoa
Trường học	Nhà Khách Tổng Liên Đoàn Lao Động
Chuyên ngành	Quản trị Công nghiệp&Xây dựng
Thể loại	Luận văn tốt nghiệp
Năm xuất bản	2009
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	50
Dung lượng	697,5 KB