Lễ hội truyền thống văn hóa chè Tân Cương, xã Tân Cương, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên

. Lễ hội chè Tân Cương là một lễ hội đã có từ rất lâu đời nhưng do điều kiện trước đây còn khó khăn nên đến năm 2005 mới chính thức được các cấp lãnh đạo, các ban ngành đoàn thể quan tâm, tổ chức thành Lễ hội lớn mang ý nghĩa truyền thống văn hóa sâu sắc.

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

2 Mục đích nghiên cứu

3 Đối tượng nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu

PHẦN NỘI DUNG

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 Cơ sở lí luận

1.1.1 Khái niệm lễ, hội và lễ hội

1.1.2 Đặc điểm lễ hội truyền thống ở Việt Nam

1.1.3 Phân cấp, phân loại lễ hội

2.1.3 Lịch sử hình thành lễ hội chè Tân Cương ở thành phố Thái Nguyên.

2.2 Lễ hội chè Tân cương

2.3.3 Kết thúc lễ hội

2.4 Ý nghĩa của lễ hội

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP BẢO TỒN, PHÁT TRIỂN

LỄ HỘI

3.1 Thực trạng của lễ hội

3.1.1 Trong hoạt động của lễ hội

3.1.2 Trong công tác quản lí lễ hội.

3.2 Đề xuất một số giải pháp giữ gìn và phát huy giá trị của lễ hội

3.2.1 Tăng cường công tác tuyên truyền

3.2.2 Tăng cường vai trò của ban quản lí và chính quyền địa phương

3.2.3 Tăng cường quản lí dịch vụ,vệ sinh môi trường, trật tự công cộng

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

ĐỀ TÀI: LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA CHÈ TÂN

CƯƠNG Ở XÃ TÂN CƯƠNG, THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN.

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Lễ hội là một hiện tượng, sự kiện, hoạt động, sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡngdân gian truyền thống mang tính cộng đồng Lễ hội mang trong mình khả năngtổng hợp các sinh hoạt văn hóa Hay nói cách khác là khả năng đáp ứng nhu cầusinh hoạt văn hóa của con người Nó là sự tổng hòa văn hoá vật chất và văn hoátinh thần Người ta lấy văn hoá vật chất làm nền, văn hoá tinh thần làm chỗ dựa đểtạo ra văn hoá lễ hội Dưới góc độ là một hoạt động văn hoá, lễ hội bao gồm hai bộ

phận là “lễ” và “hội” “Lễ” thiên về đời sống tâm linh,về đạo; “hội” thiên về đời

thường về rèn luyện thân thể nghề nghiệp, giải trí, vui chơi

Thông qua lễ hội, đời sống văn hoá tinh thần của con người được phản ánh

rõ nét qua các giai đoạn từ quá khứ đến hiện tại và tương lai Từ đó, giáo dục đếnquần chúng mọi thế hệ về truyền thống, lịch sử đấu tranh anh hùng của dân tộc dểnhân dân thêm tự hào về đất nước và con người quê hương mình

Tân Cương là một vùng chè nổi tiếng của tỉnh, cũng là nơi có nhiều nét vănhoá đặc sắc và tiềm năng du lịch lớn Đặc biệt lễ hội chè xuân thường tổ chức vàotháng Giêng đầu năm là một lễ hội tôn vinh những nét truyền thống văn hoá nơi

đây Ở Việt Nam, mảnh đất Tân Cương không phải là nơi duy nhất sản xuất chè.

Có chè Tuyết Shan Suối Giàng ở Lào Cai và ở Cao Bồ - Hà Giang, chè ở caonguyên Lâm Đồng, chè Thanh Ba - Phú Thọ Nhưng chưa có mảnh đất nào tổ chứcmột lễ hội về cây chè và các sản phẩm về chè nhằm tôn vinh ông Tổ nghề chè vànhững nghệ nhân làm chè cũng không nằm ngoài mục đích quảng bá thương hiệuchè như các lễ hội khác Lễ hội chè Tân Cương là một lễ hội đã có từ rất lâu đờinhưng do điều kiện trước đây còn khó khăn nên đến năm 2005 mới chính thứcđược các cấp lãnh đạo, các ban ngành đoàn thể quan tâm, tổ chức thành Lễ hội lớnmang ý nghĩa truyền thống văn hóa sâu sắc

Là một người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất chè nổi tiếng gắn bó với câychè, được tham gia lễ hội hàng năm nhưng chưa hiểu hết về lễ hội của quê hương

mình, tôi chọn đề tài: “Lễ hội truyền thống văn hóa chè Tân Cương, xã Tân Cương, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên” Để thấy được những nét đẹp

truyền thống văn hoá về lễ hội của quê hương mình

- Thấy được những giá trị to lớn của lễ hội

3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: “Lễ hội truyền thống văn hóa chè Tân Cương, xã Tân Cương, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên”.

4 Phương pháp nghiên cứu.

Trong quá trình nghiên cứu đề tài tôi sử dụng một số phương pháp sau:

Phương pháp ngôn ngữ học điền dã

Phương pháp thống kê, phân loại

1.1.1 Khái niệm lễ, hội và lễ hội

tín ngưỡng dân gian truyền thống mang tính cộng đồng Lễ hội mang trong mìnhkhả năng tổng hợp các sinh hoạt văn hóa Hay nói cách khác là khả năng đáp ứngnhu cầu sinh hoạt văn hóa của con người Nó là sự tổng hòa văn hoá vật chất vàvăn hoá tinh thần Người ta lấy văn hoá vật chất làm nền, văn hoá tinh thần làmchỗ dựa để tạo ra văn hoá lễ hội Dưới góc độ là một hoạt động văn hoá, lễ hội bao

gồm hai bộ phận là “lễ” và “hội” “Lễ” thiên về đời sống tâm linh,về đạo; “hội”

thiên về đời thường về rèn luyện thân thể nghề nghiệp, giải trí, vui chơi

Lễ hội nói chung là một hoạt động văn hoá cũng là một hoạt động xã hội đachức năng nên nó vừa tổng hợp, vừa tích hợp, vừa nguyên hợp các giá trị thoả mãnnhu cầu giao tiếp, góp phần gắn kết các mối quan hệ cá nhân - gia đình - xã hội,gắn kết cộng đồng, tăng cường tình đoàn kết, giao lưu học hỏi, hiểu biết lẫn nhaugiữa các vùng miền thậm chí các quốc gia, dân tộc Những người tham gia lễ hộimang tính cộng đồng sâu sắc do họ cùng chung sống trên một địa bàn, chung một

biểu tượng tâm linh và chung một cội nguồn nhân bản Họ gắn bó mật thiết vớinhau trong mối quan hệ về kinh tế, về quan hệ họ hàng huyết thống, quan hệ tâmlinh… nên trong lễ hội, mọi xích mích, mâu thuẫn ngày thường đều được gỡ bỏ.Sau lễ hội, tình làng nghĩa xóm chính là sợi dây tình cảm vô hình thiêng liêng để

cố kết xóm làng củng cố khối cộng đồng Đây là cơ sở, động lực, niềm tin để nhândân ta trụ vững và phát triển Từ các lễ hội nhỏ do cấp xã, phường địa phương tổchức và quản lý cho đến các lễ hội lớn do trung ương tổ chức và quản lý Trongkhông khí thiêng liêng và hứng khởi, mọi cách biệt xã hội giữa các cá nhân đượcxoá mờ Dù là lễ vật cao sang hay chỉ là nén hương lòng thành thì mọi người đềuđược trực tiếp cùng giao cảm với thần linh Chính tại môi trường cộng cảm dânchủ ấy, nhiều giá trị văn hoá của dân tộc được bảo lưu, gìn giữ, trao truyền qua cácthế hệ

Thông qua lễ hội, đời sống văn hoá tinh thần của con người được phản ánh rõ nét qua các giai đoạn từ quá khứ đến hiện tại và tương lai Từ đó, giáo dục đến quần chúng mọi thế hệ về truyền thống, lịch sử đấu tranh anh hùng của dân tộc dể nhân dân thêm tự hào về đất nước và con người quê hương mình Giáo dục về các giá trị văn hoá nghệ thuật trong đó có các làng nghề truyền thống từ đó nâng cao tinh thầnyêu lao động Như vậy, thông qua chức năng tuyên truyền giáo dục, lễ hội góp phần hình thành truyền thống yêu nước, yêu lao động, đấu tranh bất khuất chống giặc ngoại xâm Điều đó cũng góp phần hình thành bản sắc văn hoá con người Việt Nam Đến với lễ hội là đến với không gian thẩm mĩ Đó không chỉ là cái đẹp hình thức bên ngoài mà đó còn là cái đẹp ẩn chứa bên trong Bên trong lễ hội và bên trong cá nhân con người Lễ hội giáo dục cho con người tình nghĩa cộng đồng thông qua các qui ước, lễ tục kết hợp với tín ngưỡng để điều tiết thế ứng xử của cácthành viên Cho nên, đến với lễ hội con người ta ứng xử văn minh hơn, hành động

có văn hoá, có trách nhiệm hơn với làng với nước Và đến với lễ hội mỗi người đềumang trong mình những mong ước thiết tha vừa thánh thiện vừa đời thường Có thể

nói, lễ hội không chỉ là trung tâm tâm linh, là những di sản văn hoá quí báu, là bảo tàng văn hoá dân tộc, là nền nghệ thuật truyền thống mà còn là những phong tục tập quán, những truyền thống ngàn đời trên mọi phương diện.

1.1.2 Đặc điểm lễ hội truyền thống ở Việt Nam

Lễ hội là một trong những “hoạt động văn hoá cao”, “hoạt động văn hoá nổi trội”trong đời sống con người Hoạt động lễ hội là hoạt động của cộng đồng hướng tới

“xử lý” các mối quan hệ của chính cộng đồng đó Hoạt động này diễn ra với nhữnghình thức và cấp độ khác nhau, nhằm thoả mãn và phục vụ lợi ích đa dạng trướcmắt và lâu dài của các tầng lớp người; thoả mãn những nhu cầu của các cá nhân vàtập thể trong môi trường mà họ sinh sống

Môi trường của lễ hội truyền thống Việt Nam về cơ bản chính là nông thôn, làng xãViệt Nam Lễ hội là môi trường thuận lợi mà ở đó các yếu tố văn hoá truyền thốngđược bảo tồn và phát triển Những yếu tố văn hoá truyền thống đó không ngừngđược bổ sung, hoàn thiện, vận hành cùng tiến trình phát triển lịch sử của mỗi địaphương trong lịch sử chung của đất nước Nó chính là hệ quả của cả quá trình lịch

sử của không chỉ một cộng đồng người Đây chính là tinh hoa được đúc rút, kiểmchứng và hoàn thiện trong dọc dài lịch sử của bất cứ một cộng đồng cư dân nào Lễhội có sức lôi cuốn, hấp dẫn và trở thành nhu cầu, khát vọng của người dân cầnđược đáp ứng và thoả nguyện qua mọi thời đại Bản chất của lễ hội là sự tổng hợp

và khái quát cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân trong xã hội ở từng giaiđoạn của lịch sử

Lễ hội truyền thống gắn với đời sống tâm linh, tôn giáo tín ngưỡng, nó mang tính thiêng, do vậy nó thuộc thế giới thần linh, thiêng liêng, đối lập với đời sống trần

gian, trần tục Có nhiều sinh hoạt, trình diễn trong lễ hội nhìn bề ngoài là trần tục,như các trò vui chơi giải trí, thi tài, các diễn xướng mang tính phồn thực, nên nó

mang tính “tục”, nhưng lại là cái trần tục mang tính phong tục, nên nó vẫn thuộc vềcái thiêng.

Lễ hội truyền thống là một sinh hoạt văn hóa mang tính hệ thống tính phức hợp, một hiện tượng văn hóa dân gian tổng thể, bao gồm gần như tất cả các phương diện

khác nhau của đời sống xã hội của con người: sinh hoạt tín ngưỡng, nghi lễ, phongtục, giao tiếp và gắn kết xã hội, các sinh hoạt diễn xướng dân gian (hát, múa, tròchơi, sân khấu…), các cuộc thi tài, vui chơi, giải trí, ẩm thực, mua bán… Không cómột sinh hoạt văn hóa truyền thống nào của nước ta lại có thể sánh được với lễ hội

cổ truyền, trong đó chứa đựng đặc tính vừa đa dạng vừa nguyên hợp này

Chủ thể của lễ hội cổ truyền là cộng đồng, đó là cộng đồng làng, cộng đồng nghề

nghiệp, cộng đồng tôn giáo tín ngưỡng, cộng đồng thị dân và lớn hơn cả là cộngđồng quốc gia dân tộc Nói cách khác không có lễ hội nào lại không thuộc về mộtdạng cộng đồng, của một cộng đồng nhất định Cộng đồng chính là chủ thể sángtạo, hoạt động và hưởng thụ các giá trị văn hóa của lễ hội

1.1.3 Phân cấp, phân loại lễ hội

Hiện tại ở nước ta có nhiều loại lễ hội, bên cạnh lễ hội cổ truyền còn có Lễ hội mới,(lễ hội hiện đại, gắn với các sự kiện lịch sử hiện đại, cách mạng), lễ hội sự kiện(gắn với du lịch quảng bá du lịch, Lễ hội nhân kỷ niệm những năm chẵn thành lậpthành phố, tỉnh, huyện)…, trong đó lễ hội cổ truyền thống có số lượng nhiều nhất(khoảng trên 7000 lễ hội trong tổng số gần 9000 lễ hội), phạm vi phân bố rộng (cảnông thôn, đô thị, vùng núi các dân tộc), có lịch sử lâu đời nhất Người ta có thểphân loại lễ hội cổ truyền theo thời gian các mùa trong năm, trong đó quan trọngnhất là mùa xuân, mùa thu (xuân thu nhị kỳ), phân chia theo phạm vi lớn nhỏ: Lễhội làng, lễ hội vùng, lễ hội quốc gia Phân loại theo tính chất của lễ hội: Lễ hội

nghề nghiệp (nông, ngư, nghề buôn…), lễ hội tôn vinh anh hùng dân tộc, người cócông với quê hương, đất nước, lễ hội gắn với các tôn giáo tín ngưỡng cụ thể như lễhội của Phật, Kitô, Tín ngưỡng dân gian…

Lễ hội cổ truyền là những mốc đánh dấu chu trình đời sống sản xuất và đời sống xãhội của mỗi cộng đồng người, mà một khi cái mốc mang tính lễ nghi đó chưa đượcthực hiện thì các quá trình sản xuất và quá trình xã hội đó sẽ bị đình trệ, sự sinh tồn

và các quan hệ xã hội sẽ bị phá vỡ

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Vị trí địa lý , điều kiện tự nhiên, xã hội.

Tân Cương là vùng đất cổ, thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên,cách trung tâm thành phố 12km về phía Tây, có tọa độ 21o29,00,, - 21o31,00,, vĩ độbắc; 105o44,00,, - 105o46,00,, kinh độ đông; phía bắc giáp Phúc Trìu, đông giápThịnh Đức, nam giáp Bình Sơn, tây giáp Phúc Trìu và Phúc Tân (Phổ Yên) Diệntích tự nhiên của xã 15km2, diện tích trồng lúa 200ha, diện tích chè 450ha Xã có

16 xóm, 1.398 hộ, với 5.893 nhân khẩu (số liệu năm 2013)

Địa hình Tân Cương chủ yếu là dạng gò đồi và bát úp, độ cao trung bình từ30m-100m so với mực nước biển, rải rác có một số đồi cao khoảng 150m Địa hìnhtiêu biểu là Núi Guộc và Sông Công

Loại đất chủ yếu ở Tân Cương là Feralit vàng đỏ Đất phù sa được bồi hàngnăm, trung tính, ít chua, thích hợp với trồng màu, cây công nghiệp, đặc biệt là câychè Tuy nhiên về mùa khô, đất Tân Cương không có mạch nước ngầm, do đó bịkhô hạn, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp

Tân Cương mang đặc trưng của vùng nhiệt đới ẩm, gió mùa, chia làm haimùa rõ rệt Mưa mưa bão tập trung vào tháng 7 và tháng 8 hàng năm Nhiệt độtrung bình hàng năm 23,2oC, tháng lạnh nhất là tháng 1; nhiệt độ cao nhất là 37oC,

nhiệt độ thấp nhất 7oC Tần suất sương muối thường xảy ra vào cuối tháng 12 vàtháng 1 hàng năm

Giao thông Tân Cương có tỉnh lộ 263 chạy qua, mặt đường trải nhựa rộngkhoảng 12m, chạy từ Thịnh Đán qua xã Thịnh Đức và Phúc Trìu, chạy dọc giữa xãlên đập Hồ Núi Cốc

Cở sở hạ tầng Tân Cương khá phát triển Ngày càng có nhiều công trìnhđược xây dựng tại Tân Cương như: Đường Tân Cương, không gian văn hóa trà, chợchè Tân Cương,v.v…

Về sông suối: Tân Cương có Sông Công chảy qua địa bàn xã theo hướng tâybắc - đông nam Sông Công là nhánh chính của sông Cầu, dài 96km, bắt nguồn từvùng núi Ba Lá (Định Hóa) chảy qua Đại Từ vào Tân Cương, chia địa bàn TânCương thành hai vùng Vùng phía tây Sông Công là khu rừng nguyên sinh, diệntích khoảng 630ha; phía đông Sông Công là những đồi, gò thấp, xen kẽ là nhữngdải đất bằng phẳng

Trên địa bàn Tân Cương có hai con suối lớn Suối thứ nhất bắt nguồn từgiữa xã Phúc Trìu, dòng chảy tạo thành ranh giới tự nhiên giữa xã Tân Cương với

xã Phúc Trìu và xã Thịnh Đức (gọi là suối Cầu Tây) Suối thứ hai cũng bắt nguồn

từ xã Phúc Trìu, chảy qua xóm Gò Pháo, Đội Cấn, Soi Vàng đổ vào Sông Công.Dòng suối này cùng với Sông Công tạo ra một dải đất phù sa bằng phẳng, ngày nay

An toàn khu 2 (ATK2) lên căn cứ địa Việt Bắc (1942-1945); đồng thời, đây cũng là

nơi các doanh trại, thao trường tập luyện của Trường Lục quân Trần Quốc Tuấn,xưởng quân giới

1.2.2 Phát triển kinh tế.

Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên, xã hội như trên là điều kiện thuận lợi cho

nơi đây phát triển kinh tế nông - lâm kết hợp đặc biệt là cây chè Xác định rõ vaitrò của nông nghiệp với cơ cấu kinh tế của Tân Cương, Đảng bộ, chính quyền xã đãtập trung giữ vững và phát triển sản xuất, tăng cường áp dụng khoa học kĩ thuật vàosản xuất Là xã thuần nông nên chăn nuôi rất được coi trọng để tận dụng lượng thức

ăn có sẵn Với 16 trang trại chăn nuôi gà, lợn qui mô lớn hàng năm xuất ra thịtrường trên 1000 tấn thịt thu được 10 tỷ đồng/năm Về lâm nghiệp, 90% diện tíchđất rừng được che phủ Toàn bộ đất lâm nghiệp được quản lý và khai thác có hiệuquả Về trồng trọt, cây lúa với diện tích 250 ha trên toàn xã thu hoạch tổng sảnlượng 2000 tấn/năm Cây chè tiếp tục được khẳng định giá trị và hiệu quả kinh tếvới tổng diện tích 250 ha thu hoạch 1.100 tấn/năm cùng với việc chất lượng và giáthành ngày càng được nâng cao thu nhập bình quân đạt 120 triệu/ha/năm

CHƯƠNG 2 : LỄ HỘI CHÈ TÂN CƯƠNG TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA

2.1 Khái quát lịch sử lễ hội chè Tân Cương

2.1.1 Nguồn gốc lịch sử cây chè

Cây chè (Camellia Sinensis) vốn là một giống cây hoang dại trong nhữngcánh rừng phía Nam lục địa châu Á, trải từ Ấn Độ, Sri Lanka sang Việt Nam,Trung Quốc Nếu như đã có nhiều sách vở, cũng như các bài văn, bài thơ nói vềcây tre như một biểu tượng của sự kiên cường vững chắc gắn chặt với quá trình đấutranh bảo vệ và giữ nước thì cây chè đã trở thành biểu tượng của sự đầm ấm thânthương và tao nhã của người dân đất Việt

Ngày xưa, ở xứ nọ có một đôi trai gái yêu thương nhau tha thiết đó là nàngCông và chàng Cốc nhưng bị hai bên gia đình không đồng ý vì hai gia đình không

“môn đăng hậu đối” Mọi sự ngăn cản, cấm đoán cũng chỉ khiến đôi trai gái thêmquyết tâm mong ngóng chờ đợi nhau Đến khi nàng Công bị cha mẹ giam trongbuồng tối hàng ngày không cho gặp chàng Cốc Nhớ thương tuyệt vọng, chàng Cốchéo hon mà chết Trời đất cảm thương hóa chàng thành một quả núi sừng sững giữatrời Suốt bốn mùa gió man mác trong cây lá trên đồi như tiếng sáo xa xăm vọng

về Còn nàng Công, trong buồng giam nhớ thương chàng Cốc khôn nguôi Nàngkhóc ngày khóc đêm Cho đến một ngày kia cả tấm thân nàng cũng hóa thành nướcmắt Những giọt nước mắt yêu thương thủy chung qua năm tháng thấm sâu vào đất,chảy thành dòng theo vết nứt tìm về núi Cốc Nàng Công quặn mình đau đớn, uấthận khao khát Đó là những ngày mưa lũ, nước sông Công dâng ào ạt để gần núiCốc hơn Một điều thật thú vị là nơi sinh ra huyền thoại chàng Cốc, nàng Công,chính là vùng chè Tân Cương thơm ngon nhất trên đất Thái Nguyên Các cụ già kểlại với hậu thế rằng, nước mắt nàng Công thấm vào rễ cây chè, tạo nên vị ngọt cứlưu luyến, ngân nga, để người ta nhấp chén trà một lần rồi nhớ mãi

2.1.2 Ông tổ nghề trồng chè.

Giống chè ở Thái Nguyên được ông Đội Năm tên thật là Vũ Văn Hiệt, sinh năm 1883 tại xã Bạch Xam, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên Chiến tranh thế giới bùng nổ, ông bị thực dân Pháp bắt đi lính, làm khuôn đúc các chi tiết máy bay Do giỏi nghề nên được làm đội trưởng (do vậy dân Tân Cương gọi là Đội Năm) Mãn hạn về nước, ông cùng 11 người khác được chính quyền bảo hộ Pháp cho lên vùng Tân Cương khai khẩn đất đai, thành lập làng Tân Cương Cây chè Phú Thọ do quan

Án sát Nguyễn Đình Tuân đưa về được ông Đội Năm trồng ô vuông thưa 1-2 m, ngang dọc, tán cao ngang ngực, độ 1m, mặt tán bằng cái nong Năm 1925, ông Đội Năm dựng xưởng chế biến chè, lấy tên "Cánh hạc” làm thương hiệu cho sản phẩm

Chè ngon "Cánh hạc” đã được tôn vinh Giải nhất ở khu Đấu xảo (Hội chợ thương mại Hà Nội) năm 1935 Ngay lập tức các thương gia Ấn Độ đã đến tận Thái

Nguyên để đặt hàng chục tấn trà mang đi các nước Chính vì công lao to lớn của ông mà dân làng Tân Cương suy tôn ông Đội Năm là ông Tổ chè Tân Cương

2.1.3 Lịch sử hình thành lễ hội chè Tân Cương ở thành phố Thái Nguyên

Từ hàng ngàn năm, lễ hội là một bộ phận đặc sắc trong kho tàng di sản vănhoá dân tộc Nó diễn ra như một hoạt động tập trung nhất, lớn lao nhất trong đờisống tinh thần - tâm linh mỗi người Lễ hội trở thành nhu cầu không thể thiếu trongđời sống văn hoá tinh thần của nhân dân Nó làm cho diện mạo đời sống văn hoáthêm sinh động Lễ hội ở bất cứ đâu, thờ bất cứ ai xét cho cùng cũng chứa đựngyếu tố tâm linh, tín ngưỡng cho nên lễ hội là chỗ dựa tinh thần vững chắc về tâmlinh của con người để cầu mong thần linh phù hộ cho cuộc sống bình an tạo chocon người niềm tin, niềm vui vẻ, hứng khởi tham gia lao động sản xuất xây dựngcuộc sống mới tránh được những rối loạn do mất cân bằng tâm lý Và để nhìn lạimột mùa vụ sản xuất đã qua chờ đợi mùa vụ mới bội thu tốt lành tránh rủi ro bấthạnh Đây không chỉ là một mạch liền trong vòng quay của đời sống sản xuât vậtchất mà còn là mạch nối giữa đời sống vật chất và tinh thần, giữa trần thế và tâmlinh nó như một minh chứng cho khả năng làm chủ cuộc sống của con người thôngqua việc giao cảm với thế giới siêu nhiên Thông qua việc gửi gắm, cầu xin ướcnguyện gì đó trước thần linh, đấng tối cao; thông qua việc thể hiện thái độ của conngười đối với đối tượng được tôn thờ; đời sống của con người được cân bằng Nếu

lễ hội thờ các vị chính thần đề cao vai trò giáo dục tinh thần yêu nước, yêu laođộng, truyền thống thượng võ đánh giặc hi sinh vì nước vì dân… thì những lễ hộithờ các vị tà thần nhắc nhở mỗi người dù ở hoàn cảnh nào, cả khi gặp may mắncũng phải sống có đức độ phòng khi sa cơ lỡ vận

Lễ hội chè Tân Cương được tổ chức lần đầu tiên vào mùng 4 tết Bính Tuất,với các màn biểu diễn văn nghệ, múa sư tử, võ thuật, thi sáng tác thơ và các tròchơi dân gian vui xuân Lễ hội diễn ra nhằm tôn vinh ông tổ nghề trồng chè là ôngĐội Năm; tôn vinh những nghệ nhân trồng chè; tôn vinh đặc sản chè nổi tiếng củađịa phương và cầu mong một năm mưa thuận, gió hòa, cây cối tốt tươi, mùa màngbội thu…

Song tâm điểm mục đích của hội là thi chế biến chè ngon nhằm tôn vinh sảnphẩm của vùng chè Tân Cương nhằm phát huy những giá trị đích thực của sảnphẩm chè nhằm quảng bá và giới thiệu rộng rãi hương vị và cách thưởng thức chè,nhằm tôn vinh giá trị chè Thái Nguyên đặc sản nổi tiếng của cả nước cũng như ranước ngoài Xây dựng và làm sống lại lễ hội chè Tân Cương, nhằm phát huy tinhthần giáo dục, truyền thống của mảnh đất anh hùng với những người dân yêu nước,yêu lao động, chung sống đoàn kết gắn bó giữ gìn và phát huy truyền thống về tinhthần văn hóa của dân tộc, tinh thần tập thể của cộng đồng Tiếp tục thực hiện theotinh thần Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII về việc xây dựng một nền văn hóaViệt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc thông qua các hoạt động lễ hội lớn củađia phương, đất nước

Vào hội, 18 đội sao chè của 16 xóm thuộc xã Tân Cương đã chuẩn bị nhữngbúp chè nguyên liệu tốt nhất của vùng đất mình Hàng ngàn người đến dự hội chèkhông chỉ để thưởng thức hương vị tinh túy của sản phẩm được kết tinh bởi vùngkhí hậu dưới chân Tam Đảo, nơi dòng sông Công ngọt mát chảy qua mà còn để tậnmắt chứng kiến màn trình diễn đầy ấn tượng của các “nghệ sĩ” chế biến chè Việcđưa nội dung thi chè ngon bằng phương pháp chế biến thủ công là để ôn lại nhữngthăng trầm, những khó khăn vất vả của nghề làm chè, để ghi ơn những người đã tạodựng nên vùng chè Tân Cương hôm nay

2.2 Lễ hội chè Tân cương