Nghiên cứu tiêu chuẩn đánh giá trình độ thể lực chuyên môn cho nữ vận động viên súng trường thể thao 3x20 lứa tuổi 15 – 17 câu lạc bộ bắn súng quân đội

Qua thực tiễn huấn luyện trong một thời gian các tốchất huấn luyện và trình độ chuyên môn đã được củng cố và phát triển có trình độ thể lực chuyên môn nhất định vì vậy việc đánh giá trìn

MỞ ĐẦU

Ngày nay đất nước ta đang bước vào thời kì đẩy mạnh công nghiệp hoáhiện đại hoá đất nước nhằm thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ văn minh” Dù muộn màng so với bạn bè khắp năm châu donhiều nguyên nhân: Chiến tranh liên miên, nền kinh tế lạc hậu… Song nhiều thế

hệ đàn anh trước đây và thế hệ trẻ bây giờ cũng làm dạng danh đất nước, làmdạng danh cho nền thể thao nước nhà dù là ít ỏi, nhưng đủ để khẳng định nền thểthao nước nhà đang từng bước đi lên để hoàn thành được sứ mệnh của mình.Toàn ngành TDTT không ngừng phấn đấu về mọi mặt Từ xây dựng cơ sở vậtchất đến nâng cao thành tích các môn thể thao như: Điền kinh, Bóng đá, Bóngbàn, Vật, Cầu lông và đặc biệt là môn Bắn súng Cũng như các môn thể thaokhác Bắn súng là môn thể thao trọng tâm được đầu tư phát triển ở nước ta trongnhiều năm qua cũng như hiện nay và trong tương lai, vì môn thể thao Bắn súng

có vị trí quan trọng và ý nghĩa về mọi mặt

Môn bắn súng dưới chế độ phong kiến, tư bản phục vụ cho mục đíchchiênns tranh, săn bắn và rò tiêu khiển của giới vua quan quý tộc Năm 1860 ởnước Anh đã thành lập hội bắn súng và tổ chức cuộc thi bắn súng đầu tiên do Nữhoàng Anh Vichtoria khai mạc ngày 1/7/1860 Trong cuộc thi này chỉ có giải cánhân bắn súng trường quân dụng cự ly 370m, bia có 2 vòng Năm 1958, nước talần đầu tiên cử đoàn thể thao tham dự Đại hội Quân đội các nước xã hội chủnghĩa ở Lep-zig (CHDC Đức), trong đó có môn bắn súng Đến tháng 12/1959,CLB bắn súng Trung ương được thành lập tại Xuân Mai ( Hà Nội), đây là trungtâm đào tạo vận động viên bắn súng nâng cao của cả nước ta

Sự phát triển nền TDTT ở nước ta hiện nay đã hòa nhập nhanh chóng vàonền thể thao khu vực và thế giới Thực tế đã chứng tỏ TDTT không thể thiếutrong đời sống văn hóa – kinh tế – chính trị – xã hội Vì vậy, nhiệm vụ của Đảng

và nhà nước đặt ra cho ngành TDTT là nhanh chóng phát triển cả về chiều rộnglẫn chiều sâu đáp ứng được những nhiệm vụ của Đảng và nhà nước đặt ra thìviệc ứng dụng những thành tựu khoa học và công nghệ tiên tiến vào công tác

tuyển chọn, huấn luyện và đào tạo VĐV có vai trò rất quan trọng Bởi vì chính

nó đã góp phần tích cực vào khả năng của cơ thể con người Không những thếBắn súng còn là môn thể thao mang nhiều huy chương về cho tổ quốc tại các kỳSeagames và AsianGames chính vì vậy Bắn súng đã được lãnh đạo ngành TDTTxác định là môn thể thao trọng điểm trong hiện tại và tương lai

Trong thực tế TDTT là một bộ phận của nền giáo dục văn hóa con ngườinhằm đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện: có trí tuệ, đạo đức và hoàn thiện thểchất

Nằm trong những môn thể thao mũi nhọn, Bắn súng thể thao là một mônthể thao được các đồng chí UBTDTT xác định là môn thể thao trọng tâm nên đãđược đầu tư phát triển đúng mức, điều này đã được chứng minh qua các cuộc thiđấu bắn súng và quốc tế, Bắn súng là môn thể thao dành được nhiều tấm huychương mang lại vinh quang cho tổ quốc nhiều VĐV đạt thành tích xuất sắc, lập

kỷ lục tại các cuộc thi Seagames, Đại hội TDTT Châu á và Đông nam á như:VĐV Hoàng Xuân Vinh, Nguyễn Duy Hoàng, Nguyễn Mạnh Tường

CLB Bắn súng quân đội là CLB có bề dày thành tích, qua các kỳ thi đấu đãdành được nhiều tấm huy chương xứng đáng và hàng năm CLB đã tuyển chọn

và huấn luyện rất nhiều VĐV có trình độ đẳng cấp bổ sung kịp thời cho độituyển quốc gia

Tập luyện môn Bắn súng thể thao còn có tác dụng rèn luyện thể lực vàphẩm chất đạo đức, ý chí cần thiết đối với một VĐV như: Tính kiên trì, nhẫnnại, bình tĩnh, dũng cảm, trung thực

Các VĐV khi vào câu lạc bộ bắn súng Quân đội phần đông là học sinh ởcác trường phổ thông, tuy qua tập luyện đã bộc lộ những tố chất chuyên mônnhưng chưa bộc lộ cụ thể Qua thực tiễn huấn luyện trong một thời gian các tốchất huấn luyện và trình độ chuyên môn đã được củng cố và phát triển có trình

độ thể lực chuyên môn nhất định vì vậy việc đánh giá trình độ thể lực chuyênmôn cho nữ VĐV súng trường thể thao 3x20 lứa tuổi 15 – 17 câu lạc bộ bắnsúng Quân đội là hết sức quan trọng để có thể qua đó đưa ra được những đánh

giá thực trạng và xây dựng những chuẩn mực, những yêu cầu cần thiết tối thiểunhằm nâng cao chất lượng tập luyện để đạt thành tích thể thao cao.

Mặt khác huấn luyện thể thao thực chất là một quá trình sư phạm , nên việc

đề ra nội dung, phương pháp huấn luyện rõ ràng có liên quan chặt chẽ và đượcquyết định bởi đặc trưng đối tượng Với môn súng trường thể thao nữ các VĐVtrong CLB Quân Đội ở lứa tuổi 15-17, độ tuổi có sự phát triển về tâm sinh lýmạnh Rõ ràng, điều đó cũng là một yếu tố quan trọng không thể không tính đếnkhi xây dựng, lựa chọn các bài tập phát triển thể lực

Vấn đề đó đặt ra đòi hỏi phải xây dựng được một tiêu chuẩn đánh giá thểlực chuyên môn cho VĐV Bắn súng đặc biệt là nữ VĐV súng trường thể thaotrong tập luyện, thi đấu nhằm nâng cao thành tích, vấn đề này đã được một số đềtài nghiên cứu về môn Bắn súng trên các đối tượng khác nhau như: Tác giả

Nguyễn Đức Long “Nghiên cứu tiêu chuẩn đánh giá trình độ thể lực chuyên môn của nam sinh viên chuyên sâu Bắn súng năm thứ 4 trường đại học TDTT1” hay tác giả Nguyễn Thị Yến “Nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn đánh giá trình độ chuẩn bị cho nữ VĐV súng ngắn hơi tuổi 16-17 thành phố Hải Phòng”.

Thực tế cho thấy chưa có tác giả nào đi sâu nghiên cứu vấn đề này Do vậychúng tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài:

Xuất phát từ lý do trên chúng tôi mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài:

“Nghiên cứu tiêu chuẩn đánh giá trình độ thể lực chuyên môn cho nữ vận động viên súng trường thể thao 3x20 lứa tuổi 15 – 17 câu lạc bộ bắn súng quân đội”

* Mục đích nghiên cứu

Dựa trên cơ sở thực tiễn trong công tác huấn luyện VĐV bắn súng trườngthể thao hiện nay, đề tài xây dựng tiêu chuẩn cụ thể để đánh giá thể lực chuyênmôn cho nữ VĐV súng trường thể thao, làm cơ sở để tuyển chọn thể lực choVĐV bắn súng trường thể thao nói chung, góp phần nâng cao hiệu quả trong quátrình đào tạo VĐV bắn súng CLB bắn súng Quân đội Mục đích nghiên cứunhằm đánh giá thể lực chuyên môn cho nữ VĐV súng trường thể thao 3x20 lứa

tuổi 15 – 17 câu lạc bộ bắn súng Quân đội, từ đó làm căn cứ để áp dụng các bàitập phát triển thể lực phù hợp, góp phần nâng cao thành tích thi đấu cho VĐV.

* Mục tiêu nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài xác định các mục tiêu nghiên cứu

cụ thể sau:

- Mục tiêu 1: Thực trạng trình độ tập luyện thể lực chuyên môn của nữ vận

động viên súng trường thể thao 3x20 lứa tuổi 15 – 17 CLB bắn súng Quân đội

- Mục tiêu 2: Xây dựng tiêu chuẩn đánh giá thể lực chuyên môn cho nữ

VĐV súng trường thể thao 3x20 lứa tuổi 15 – 17 CLB bắn súng Quân đội

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Các khái niệm trình độ tập luyện của VĐV trong thể thao

Trong thể thao hiện đại vấn đề đánh giá trình độ tập luyện nói chung và thểlực nói riêng của vận động viên VĐV có một vị trí hết sức quan trọng Trongviệc tiến hành đánh giá trình độ tập luyện một cách khoa học bằng các phươngpháp khách quan sẽ cho phép huấn luyện viên HLV luôn nắm được những thôngtin cần thiết để điều chỉnh quá trình huấn luyện, đồng thời nâng cao hiệu quả củacông tác tuyển chọn và đào tạo VĐV Đánh giá trình độ tập luyện một cách khoahọc đối với VĐV từng môn thể thao sẽ cho phép HLV có những thông tin kháchquan để đánh giá đúng đắng về phương pháp tập luyện đã lựa chọn, nắm đượcnhững thông tin cần thiết để chủ động điều hành kế hoạch huấn luyện và giúpcho VĐV có đủ căn cứ để tự đánh giá năng lực của mình

Chỉ số cơ bản có tính chung nhất,tập trung nhất của trình độ tập luyện đó làthành tích thể thao VĐV đạt được trong quá trình tập luyện, ở mỗi chu kỳ tậpluyện xuất hiện thành tích thể thao tương ứng, thành tích thể thao luôn là hiệntượng đa nhân tố và phụ thuộc vào nhiều nguyên nhân Trong những điều kiệnnhư nhau, thành tích của mỗi cá thể chủ yếu phụ thuộc vào năng khiếu và mức

độ đào tạo VĐV Năng khiếu thể thao là tiềm ẩn, có trình độ đào tạo luôn thayđổi tùy thuộc vào tài nghệ của HLV và sự nỗ lực của VĐV Khái niệm về trình

độ tập luyện và thành tích thể thao không đồng nhất, khái niệm về trình độ tậpluyện trong các sách báo hiện đại có những cách thể hiện và nhìn nhận khácnhau

Qua phân tích các tài liệu thu thập được ở trong nước và nước ngoài thìtrình độ tập luyện được thể hiện qua một số đặc điểm sau:

* Những biến đổi và thích nghi về trạng thái và chức năng diễn ra trong cơ

thể VĐV dưới tác dụng của lượng vận động tập luyện và lượng vận động thi đấu

* Trình độ tập luyện bao gồm nhiều mặt, nhiều thành phần nhưng dựa trên

cơ sở khoa học, không phải là bất biến mà là một trạng thái luôn biến động trongquá trình tập luyện

* Thành tích thể thao được xem là yếu tố cơ bản của trình độ tập luyện.

Từ những kết quả phân tích được trình bày ở trên có thể hiểu:

Trình độ tập luyện VĐV Bắn súng là trình độ nâng cao của yếu tố thể lực,

kĩ chiến thuật chức năng và các phẩm chất tâm lý của VĐV thông qua quá trìnhtập luyện và được thể hiện chung nhất bằng thành tích thi đấu của VĐV Trình

độ này được phát triển và nâng cao nhờ tác động của LVĐ tập luyện và LVĐ thiđấu trong môn Bắn súng Trình độ tập luyện là phức hợp gồm nhiều mặt thể lực

là một mặt cấu thành của trình độ tập luyện nói chung và là nền tảng nâng caotrình độ tập luyện các mặt khác

Trình độ tập luyện bao gồm các yếu tố bên trong về y – sinh như hình thái,sinh lý, sinh hóa và các yếu tố bộc lộ bên ngoài như thể lực chung, thể lựcchuyện môn, kỹ thuật, chiến thuật và các phẩm chất tâm lý Nó là một trạng tháIđộng luôn luôn phát triển theo các quy luật phát triển thành tích thể thao tùythuộc vào đặc điểm giới tính, độ tuổi và môn thể thao chuyên sâu

Theo tác giả Diên Phong thì: “Trình độ huấn luyện của VĐV do năm yếu tốcấu thành gồm trình độ huấn luyện thể lực, trình độ huấn luyện kỹ thuật, trình độhuấn luyện chiến thuật, trình độ huấn luyện trí lực, trình độ huấn luyện tâm lý”được biểu diễn ở sơ đồ dưới đây

Sơ đồ: Trình độ huấn luyện của VĐV

Trình độ huấn luyện của VĐV

Trình

độ huấn luyện

thểlực

Trình

độ huấn luyện

kỹ thuật

Trình

độ huấn luyện chiến thuật

Trình

độ huấn luyện trílực

Trình

độ huấn luyện tâm lý

1.2 Vai trò của thể lực chuyên môn đối với thành tích của VĐV Bắn súng.

Trong bất kỳ giai đoạn nào của quá trình đào tạo VĐV, việc chuẩn bị thểlực tốt được coi là nền tảng nâng cao thành tích thi đấu Mối quan hệ giữa thểlực, kỹ chiến thuật, tâm lý và ý chí của VĐV là mối quan hệ hữu cơ Một VĐVmuốn đạt được thành tích cao trong thi đấu thì không chỉ đơn thuần là tập luyện

kỹ thuật mà việc tập luyện thể lực toàn diện làm cho cơ thể khỏe mạnh phát triểncác tố chất vận động nhanh, mạnh, bền, khéo léo, mềm dẻo đó là cơ sở giúp choVĐV có thể tiếp thu nhanh chóng, chính xác kỹ thuật động tác, đồng thời đóngvai trò quan trọng trong rèn luyện chiến thuật, tâm lý, ý chí và nâng cao thànhtích trong môn thể thao Huấn luyện thể lực là quá trình tác động liên tục và theo

kế hoạch sắp xếp hợp lý bằng những bài tập nhằm phát triển các tố chất thể lực

và khả năng vận đông, quá trình tác động sâu sắc đối với hệ thần kinh, cơ bắpcũng như cơ quan nội tạng của con người

Bắn súng là một môn thể thao mang tính chất vừa trí tuệ vừa hoạt động tĩnhlực, hoạt động thần kinh nhiều hơn hoạt động cơ bắp Môn Bắn súng thể thaođòi hỏi người tập phải có thần kinh vững vàng, tính khéo léo thực hiện kỹ thuậtđộng tác mà còn phải có thể lực tốt ở sức mạnh ở các cơ tham gia giữ súng imcùng với sức bền chung và sức bền chuyên môn khi bắn trong nhiều giờ liền màmức độ chính xác không bị giảm sút, do đó việc tập thể lực toàn diện ở VĐVđóng vai trò rất quan trọng

Quá trình huấn luyện cho VĐV bao gồm:

* Huấn luyện thể lực chung.

Là quá trình giáo dục toàn diện những năng lực thể chất cho VĐV, nộidung huấn luyện thể lực chung rất đa dạng chủ yếu sử dụng các bài tập khácnhau để nâng cao những khả năng chức phận của cơ thể, phát triển toàn diệnnhữg năng lực thể chất và làm phong phú thêm vốn kỹ năng kỹ xảo vận độngcủa VĐV

Huấn luyện thể lực chung chủ yếu được tiến hành ở đầu giai đoạn chuẩn bị

và giảm đi ở thời kỳ thi đấu và tăng lên ở thời kỳ quá độ, các bài tập thể lựcchung thường được áp dụng thay đổi nhau Trong môn Bắn súng có thể áp dụngcác bài tập thể thao chuyên môn có tác dụng rèn luyện cơ quan tiền đình điềukhiển sự thăng bằng của cơ thể góp phần vào việc giảm độ rung của súng khibắn Huấn luyện thể lực chung là nền tảng cho nâng cao thể lực chuyên môn

* Huấn luyện thể lực chuyên môn.

Là quá trình giáo dục góp phần phát triển và hoàn thiện những năng lực thểchất tương ứng với đặc điểm của môn thể thao chuyên sâu, nó có nhiệm vụ pháttriển đến mức tối đa những năng lực chuyên môn của VĐV

Trong huấn luyện thể lực chuyên môn, khối lượng tăng dần lên ở cuối thời

kỳ chuẩn bị thay đổi theo làn sóng ở thời kỳ thi đấu và giảm đi ở thời kỳ quá độ.Các bài tập thể lực chuyên môn được áp dụng thường xuyên hàng ngày và thayđổi theo chu kỳ tuần Huấn luyện thể lực chung là nền tảng cho việc nâng caothể lực chuyên môn, tuy nhiên theo quan điểm hiện đại đó không phải là quátrình huấn luyện chung mà phải suất phát từ quá trình chung của huấn luyện thểlực chuyên môn để lựa chọn phương tiện, phương pháp phù hợp

1.3 Đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi 15 – 17:

1.3.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi 15 – 17.

Ở lứa tuổi này các em có những bước phát triển nhảy vọt về thể chất vàtinh thần Các em đang tách dần khỏi thời thơ ấu để chuyển sang gai đoạntrưởng thành Do đó thời kỳ này là thời kỳ quá độ chuyển từ trẻ em sang ngườilớn Trong giai đoạn này các phẩm chất mới về trí tuệ, tình cam, ý chí ngàycàng hoàn thiện hơn Ở giai đoạn này tuyến sinh dục bắt đầu phát triển, phầnnào cũng ảnh hưởng đến cá tính của các em Đặc biệt là các em đã có tình cảmkhác giới nên các nhà giáo dục cần giáo dục và uốn nắn để công việc đạt hiệuquả cao nhất Đối với các em đã bắt đầu cố gắng muốn tự lập điều này có quan

hệ đặc biệt đến sự phát triển thái độ có ý thức đối với hoạt động của mình nângcao ý thức trách nhiệm, phát triển sự sáng tạo trong hoạt động Vì giáo dục định

hướng đúng tính độc lập trong tư duy sẽ giúp các em phát triển theo chiềuhướng tốt Hứng thú là tiền đề của sáng tạo Hứng thú đã được xác định rõ rệthơn, mang tính bền vững sâu sắc và phong phú hơn Hứng thú của các em rấtnăng động, các em sẵn sàng đi vào lĩnh vực tri thức mình yêu thích Việc giảngdạy TDTT cũng như các lĩnh vực mà các em yêu thích, điều đó sẽ giúp các em

tự giác tích cực trong tập luyện Trí nhớ của các em cũng có nhiều biến đổi,năng lực nghi nhớ có chủ định tăng lên rõ rệt, cách thức nghi nhớ được cải tiến,xuất hiện ghi nhớ cũng nâng cao, các em nghi nhớ có tính logic Vì vậy giáoviên cần dạy cho học sinh cách nghi nhớ có chọn lọc Thiếu niên rất nhạy cảmvới sự đánh giá của người xung quanh mình, do đó đôi khi chỉ một thành côngngẫu nhiên nhưng được mọi người chú ý cũng làm cho các em tự đánh giá quácao về bản thân mình và như vậy các em sinh ra tính tự kiêu, tự mãn Nhưngngược lại, dù chỉ thất bại tam thời nhưng bị mọi người dè bửu cũng có thể gâycho các em tính tự ti, rụt rè nên sẽ ảnh hưởng không tốt đến các em Vì vậy,chúng ta cần phải uốn nắn hoặc nhắc nhở chỉ bảo định hướng, động viên khenthưởng các em thì việc giáo dục mới đạt hiệu quả cao

1.3.2 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi 15-17

Ở lứa tuổi này cơ thể các em phát triển nhanh nhưng chưa hoàn thiện, hệthống các cơ quan trong cơ thể vẫn có nhiều biến đổi

* Hệ Thần Kinh : Bộ não của các em đang trong thời kỳ hoàn chỉnh, tế bào

thần kinh còn yếu, hoạt động thần kinh chưa ổn định, hưng phấn chiếm ưu thế

Vì vậy trong học tập dễ tập trung tư tưởng, nhưng nếu thời gian kéo dài, nộidung nghèo nàn, hình thức hoạt động đơn điệu thì thần kinh sẽ chóng mệt mỏi

và dễ phân tán sự chú ý Do hoạt động hệ thần kinh của các em linh hoạt nên dễtiếp thu kiến thức, do vậy khi tiến hành giảng dạy, huấn luyện thì đòi hỏi phảilàm rõ nội dung, hình thức tập luyện phải phong phú,đa dạng và làm mẫu cótrọng tâm, chính xác, đúng lúc Ngoài ra cần tâng cường tập luyện thể thao cùngvới hình thức vui chơi khác

* Hệ Vận Động

- Hệ Xương: Xương của các em tuy đã cứng cáp xong vẫn đang trong giai

đoạn phát triển mạnh về chiều dài, dày và biến đổi thành phần hóa học củaxương 9(tăng hàm lượng can xi, phốt pho magiê ), tăng độ bền của xương, cơquan tạo máu (tủy xương) nằm ở trong ống xương sụn bao bọc các lớp Sunđang đòi hỏi phải có điều kiện tốt để phát triển và hoàn thiện Do vậy, giáo dụcthể chất có tác động tốt đến sự phát triển của hệ xương nhưng phải chú ý đến tưthế, sự cân đối trong hoạt động để tránh sự phát triển sai lệch của xương và congvẹo cột sống Mặt khác không bắt các em mang vác quá nặng sẽ kìm hãm pháttriển về chiều dài

- Hệ Cơ: Phát triển chậm hơn so với hệ xương, các bắp thịt còn mảnh dẻ,

hệ cơ ở tuổi này chủ yếu phát triển nhanh về chiều dài, còn thiết diện cơ pháttriển chậm hơn nhưng đến tuổi 16-17 thì thiết diện cơ lại phát triển nhanh hơnđặc biệt là các cơ co phát triển nhanh hơn các cơ duỗi và cơ nhỏ

Do sự phát triển không đồng đều, thiếu cân đối, nên các em không pháttriển được sức mạnh và chóng mệt mỏi Vì vậy trong giáo dục thể chất cần chú ýtăng cường phát triển sức mạnh cơ bắp của các em bằng những bài tập có cường

độ trung bình

* Hệ Tuần Hoàn: Tim của các em đang từ tình trạng phát triển chậm hơn

so với sự phát triển của mạnh máu Do đó cơ năng hoạt động của tim còn chưavững vàng Cơ năng điều tiết hoạt động của tim còn chưa ổn định, sức bóp yếu,hoạt động quá nhiều, quá căng thẳng sẽ dẫn tới mệt mỏi Do vậy, tập luyện thểdục thường xuyên sẽ làm tăng khả năng chịu đựng với khối lượng cao Nhưngchú ý trong thời gian tập luyện cần phải tuân thủ nguyên tắc tăng dần

* Hệ Hô Hấp: Phổi chưa phát triển đầy đủ, các ngăn buồng, túi phổi đang

cồn nhỏ, vì vậy khi hoạt động tần số thở các em tăng lên nhiều và chóng mệtmỏi, do đó cần phát triển toàn diện, đặc biệt chú ý phát triển các cơ bắp đồngthời dạy cho các em biết cách thở đúng thở sâu như vậy cơ thể làm việc và hoạtđộng được dài lâu

* Hệ Tiêu Hóa: Phát triển khá tốt, hiệu quả hấp thụ cács chất dinh dưỡng

qua đường tiêu hóa tương đối cao, VĐV ở giai đoạn này dễ bị giảm cân do chế

độ dinh dưỡng và sinh hoạt

* Hệ Bài Tiết: Chịu sự tác động của các tuyến nội tiết phát triển nên cũng

phát triển và có tác động tốt đối với việc điều hòa thân nhiệt do tiêu hóa và bàitiết tốt nên các em có khả năng hồi phục nhanh

Hệ Sinh Dục: Đã phát triển thể hiện những nét đặc trưng của giới tính rõ

ràng, sự phát triển của hệ sinh dục ở lứa tuổi này sẽ làm thay đổi tâm lý của các

em khi sủ dụng các hình thức, phương pháp giáo dục Do vậy giáo viên, huấnluyện viên cần đặc biệt lưu ý đến vấn đề này

Qua nghiên cứu chương 1, đề tài đã làm sáng tỏ các vấn đề lý luận có liênquan tới trình độ thể lực chuyên môn của VĐV Bắn súng thể thao lứa tuổi 15-17.Đó sẽ là cơ sở lý luận để tiến hành các bước nghiên cứu tiếp theo của đề tài

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứu

2.1.1 Phương pháp đọc và phân tích tổng hợp tài liệu

Sử dụng phương pháp nhằm tìm ra các cơ sở chung, chuyên môn.chúng tôi

đã đọc và phân tích ,tổng hợp nhiều vấn đề có ý nghĩa khoa học cho việc lựachọn ra các chỉ tiêu một cách chính xác hơn

Chúng tôi đã sử dụng sách và tham khảo tài liệu:

- Các tài liệu gồm có: các chỉ thị, văn bản, quyết định của Đảng và NhàNước về thể dục thể thao trong giai đoạn mới, định hướng công tác thể dục thểthao

- Các sách gồm có: sách lý luận, tâm lý, sinh lý học, các sách huấn luyện, vềchuyên môn bắn song thể thao

- Các đề tài nghiên cứu về môn Bắn súng thể thao, các tài liệu nghiên cứukhoa học tuyển chọn thể dục thể thao

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn tọa đàm

Thông qua phỏng vấn trực tiếp và giáp tiếp, phương pháp này được sửdụng trong quá trình nghiên cứu nhằm tìm hiểu thu thập các tư liệu và thông tincần thiết trong thực tiễn về phương pháp nghiên cứu, sử dụng các test vào quátrình kiểm tra được chính xác tránh được tính chủ quan khi nghiên cứu đề tài.Phỏng vấn trực tiếp: tiến hành phỏng vấn các giáo viên, huấn luyện viênmôn Bắn súng về các vấn đề cần lưu ý khi đánh giá trình độ thể lực chuyên môncho VĐV súng trường thể thao, các Test thường được sủ dụng khi đánh giá,cách thực hiện cũng như những lưu ý khi sử dụng

Phỏng vấn gián tiếp: sử dụng phiếu hỏi đối với các chuyên gia, huấn luyệnviên, giảng viên làm công tác huấn luyện và giảng day môn Bắn súng để tìmhiểu các thông tin trên phiếu hỏi

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Chúng tôi tiến hành quan sát các buổi tập và đánh giá trình độ thể lực của

nữ VĐV Bắn súng trường hơi lứa tuổi 15-17 của một số đơn vị trong địa bàn

thành phố Hà Nội, Quân Đội, Hải Dương, Hải Phòng từ đó biết được một số testthường được sử dụng trong huấn luyện thể lực cho nữ VĐV súng trường thểthao Đồng thời thu thập được các thông tin để giải quyết các nhiệm vụ của đềtài.

2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Trong đề tài sẽ sử dụng phương pháp kiểm tra sư phạm dưới dạng cácbài test nhằm đánh giá mức độ phát triển thể lực của nữ VĐV Bắn súng thể thaolứa tuổi 15-17 và giải quyết các mục tiêu của đề tài Các test được sử dụng gồmcó:

- Test đánh giá độ ổn định trên máy bắn lasez (giây)

- Test bắn tính độ chum 20 viên (10 viên / bia)

- Test bắn tính điểm 20 viên (điểm)

- Test đánh giá độ ổn định trên máy bắn lasez (giây)

Dụng cụ lập test: Máy bắn lasez của ta hiện nay là một máy bắn đượcnhập từ nước Nga về bao gồm: 1 bộ máy vi tính, 1 mắt bắn lasez và bia cảm ứngđiện tử

Cách tiến hành: Kẹp mắt bắn lasez vào khẩu súng của VĐV, sau đó choVĐV đó giương khẩu súng đó và ngắm vào bộ bia có cảm ứng điện tử ở mộtkhoảng cách nhất định (10 mét) Độ ổn định của súng khi VĐV đó giương súngđược vạch ra thành các đường trên màn hình vô tuyến

Kết quả được đánh giá bằng thời gian qui định giữ súng ổn định trên bia

và giao động của súng là nhỏ nhất thời gian ổn định càng lâu thì VĐV đó có tính

ổn định càng tốt

- Test bắn tính độ chụm 20 viên (10 viên /bia )

Cách thức tiến hành :Đối tượng kiểm tra vào vị trí bắn với số lượng đạn

là 60 viên trong đó 20 viên (10 viên/bia) ở tư thế Nằm,20 viên ở tư thế Đứng,

20 viên ở tư thế Qùy Khi kết thúc người kiểm tra thu bia đo độ chụm Độ chụmtính bằng khoảng cách 2 viên xa nhất ( chiều ngang và chiều dọc của bia )

- Test bắn tính điểm 20 viên ( điểm)

Cách thức tiến hành : Đối tượng kiểm tra vào vị trí bắn với só lượng đạn là

60 viên trong đó 20 viên ở tư thế Nằm, 20 viên ở tư thế Đứng, 20 viên ở tư thếQùy Thang điểm chấm là tổng điểm của 20 viên đạn ở mỗi tư thế theo điểmchạm trên bia ( tư vòng 1 đến vòng 10 )

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Sau khi tiến hành kiểm tra ban đầu chúng tôi đã phân chia 16 VĐV nữ súngtrường thể thao câu lạc bộ Bắn súng Quân Đội

- Nhóm A: là nhóm thực nghiệm gồm 8 VĐV

- Nhóm B: là nhóm đối chứng gồm 8 VĐV

Nội dung thực nghiệm: Các bài tập nhằm phát triển thể lưc chuyên môn của

nữ VĐV súng trường thể thao lứa tuổi 15-17 do chúng tôi nghiên cứu đươc thểhiện ở kết quả nghiên cứu của nhiệm vụ 1, 2

Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi sử dụng phương pháp thực nghiệm sosáng song song hai nhóm thực nghiệm và đối chiếu

2.1.6 Phương pháp toán thống kê

Trong đề tài chúng tôi sử dụng phương pháp toán học thống kê nhằm giúpcho việc đánh giá thể lực chuyên môn cho nữ VĐV súng trường thể thao 3x20lứa tuổi 15 – 17 câu lạc bộ bắn súng Quân đội có tính khách quan và khoa học,giúp cho việc kết luận có sức thuyết phục Chúng tôi thu thập số liệu với n< 30.Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi sủ dụng một số công thức sau:

d x

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu là tiêu chuẩn đánh

giá thể lực chuyên môn cho nữ VĐV súng trường thể thao 3x20 lứa tuổi 15 – 17câu lạc bộ bắn súng Quân đội

2.2.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng quan trắc: Nữ VĐV súng trường thể thao 3x20 lứa tuổi 15 – 17câu lạc bộ bắn súng Quân đội

- Quy mô nghiên cứu:

+ Số lượng mẫu nghiên cứu: 20 nữ VĐV súng trường thể thao 3x20 lứatuổi 15 – 17 câu lạc bộ bắn súng Quân đội

+ Công trình nghiên cứu được tiến hành tại câu lạc bộ bắn súng Quân đội,các câu lạc bộ Bắn súng thể thao địa bàn Hà Nội, Hải Dương và Trường Đại họcTDTT Bắc Ninh

+ Thời gian nghiên cứu được tiến hành từ tháng 03/2010 đến 05/2011 vàđược chia làm 4 giai đoạn:

- Giai đoạn 1: Từ tháng 3 năm 2010 đến tháng 4 năm 2010: Chọn tên đềtài,lập đề cương và bảo vệ đề cương

- Giai đoạn 2: Từ tháng 5 năm 2010 đến tháng 9 năm 2010: Đọc và thamkhảo tài liệu, các thông tin có liên quan đến vấn đề nghiên cứu chúng tôi tiếnhành khảo sát phỏng vấn các huấn luyện viên,giáo viên Bắn súng.Kết quảnghiên cứu của giai đoạn này còn là việc xác định phương pháp, phương tiệnđánh giá lựa chọn test ứng dụng trong đánh giá thể lực chuyên môn cho nữ VĐVsúng trường thể thao câu lạc bộ bắn súng Quân Đội

- Giai đoan 3: Từ tháng 9 năm 2010 đến tháng 3 năm 2011: Kiểm nghiệm

hệ thống các test lựa chọn trên đối tượng nghiên cứu

- Giai đoạn 4: Từ tháng 4 năm 2011 đến hết tháng 5 năm 2011: Viết vàhoàn thiện luận văn, báo cáo trước Hội Đồng khoa học

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 3.1 Giải quyết mục tiêu 1: Thực trạng trình độ thể lực chuyên môn cho nữ VĐV súng trường thể thao 3 x 20 lứa tuổi (15-17) CLB Bắn súng Quân Đội.

Để giải quyết mục tiêu 1, đề tài tiến hành theo các bước:

- Thực trạng công tác đánh giá trình độ thể lực chuyên môn của nữ VĐVsúng trường thể thao 3x20 CLB Quân Đội lứa tuổi 15-17

- Lựa chọn các test đánh giá thể lực chuyên môn cho nữ VĐV súng trườngthể thao lứa tuổi 15 – 17

+ Xác định nguyên tắc lựa chọn chỉ tiêu và test đánh giá thể lực chuyênmôn cho nữ VĐV súng trường thể thao 3x20 lứa tuổi 15 – 17 CLB Bắn súngQuân Đội

+ Lựa chọn test đánh giá thể lực chuyên môn cho nữ VĐV súng trường thểthao 3x20 lứa tuổi 15 – 17 CLB Bắn súng Quân Đội

+ Xác định độ tin cậy của các chỉ tiêu đánh giá thể lực chuyên môn cho nữVĐV súng trường thể thao 3x20 lứa tuổi 15 – 17 CLB Bắn súng Quân Đội.Sau đây là kết quả nghiên cứu cụ thể từng bước:

3.1.1 Thực trạng công tác đánh giá trình độ thể lực chuyên môn cho nữ vận động viên súng trường thể thao 3 x 20 CLB Bắn súng Quân Đội lứa tuổi

15 – 17

Để đánh giá thực trạng công tác đánh giá trình độ thể lực chuyên môn cho

nữ VĐV bắn súng trường thể thao 3 x 20 CLB bắn súng Quân Đội trước hếtthông qua quan sát sư thực tế các buổi kiểm tra trình độ VĐV, qua phỏng vấntrực tiếp các huấn luyện viên làm công tác huấn luyện VĐV bắn súng trường thểthao 3 x 20 CLB bắn súng Quân Đội cũng như phân tích chương trình, giáo ántập luyện, đề tài nhận thấy để đánh giá trình độ thể lực chuyên môn cho VĐVcòn một số tồn tại sau:

- Việc đánh giá trình độ thể lực chuyên môn cho vận động viên phần lớn còntheo kinh nghiệm chủ quan của các huấn luyện viên

- Có sử dụng Test trong kiểm tra đánh giá trình độ thể lực chuyên môn choVĐV nhưng thực tế chỉ có 1 test: Năng lực thăng bằng tĩnh Tuy nhiên chỉ tiêunày cũng chưa được kiển tra để xác định độ tin cậy, tính thông báo cho đốitượng nghiên cứu cũng như chưa được xây dựng tiêu chuẩn phân loại hay thangđiểm đánh giá trình độ Đây là một khó khăn lớn trong việc đánh giá trình độ thểlực chuyên môn của VĐV.

- Các Test được sử dụng chung cho cả nam và nữ, cho mọi đối tượng tậpluyện và lứa tuổi Đây là yếu tố góp phần làm cho công tác đánh giá trình độ thểlực chuyên môn của VĐV thêm phần thiếu chính xác

Trước thực trạng như vậy, vấn đề đặt ra là phải xây dựng được hệ thốngcác chỉ tiêu đánh giá trình độ thể lực chuyên môn cho nữ VĐV bắn súng trườngthể thao lứa tuổi 15 – 17 có đủ độ tin cậy, tính thông báo, phù hợp với từng lứatuổi, giới tính và từng giai đoạn tập luyện Vấn đề này được chúng tôi giải quyết

cụ thể ở phần tiếp theo của đề tài

3.1.2 Lựa chọn Test đánh giá thể lực chuyên môn cho nữ vận động viên súng trường thể thao 3 x 20 lứa tuổi 15 – 17 CLB bắn súng Quân Đội.

3.1.2.1 Xác định nguyên tắc lựa chọn chỉ tiêu và test đánh giá thể lực chuyên môn cho nữ VĐV súng trường thể thao 3 x 20 lứa tuổi 15 – 17 CLB bắn súng Quân Đội.

Để xác định chỗ dựa cho việc lựa chọn chỉ tiêu đánh giá trình độ tập luyệncho nữ VĐV bắn súng trường thể thao 3 x 20 lứa tuổi 15 – 17 CLB bắn súngQuân Đội, đề tài đã sử dụng 2 phương pháp là phân tích và tổng hợp tài liệu, kếthợp với phương pháp phỏng vấn gián tiếp bằng phiếu hỏi các HLV, giáo viên,chuyên gia đang làm công tác giảng dạy và huấn luyện môn súng trường thểthao tại CLB bắn súng Quân Đội và các tỉnh lân cận Kết quả nghiên cứu vàtổng hợp các tư liệu về khoa học chuyên ngành và một số tài liệu có liên quanđến chuyên môn, đề tài bước đầu đã lựa chọn được các nguyên tắc có quan hệvới việc lựa chọn chỉ tiêu đánh giá trình độ tập luyện cho nữ VĐV bắn súngtrường thể thao 3 x 20 lứa tuổi 15 – 17 CLB bắn súng Quân Đội

Sau khi lựa chọn được các nguyên tắc sử dụng trong quá trình lựa chọn tiêuchuẩn trình độ tập luyện cho nữ VĐV bắn súng trường thể thao 3 x 20 lứa tuổi

15 – 17 CLB bắn súng Quân Đội, nhằm tăng độ tin cậy và tính khách quan củakết quả nghiên cứu đề tài đã tiến hành phỏng vấn mức độ cần thiết của cácnguyên tắc đó khi sử dụng Đề tài phát 20 phiếu cho các đối tượng, thu về 18phiếu trong đó có 3 phiếu của các chuyên gia (có học vị tiến sỹ chuyên ngànhtrở lên), 12 phiếu của các huấn luyện viên (đã có kinh nghiệm huấn luyện trên

10 năm) môn bắn súng nội dung súng trường thể thao, 3 phiếu của các giảngviên (có học vị thạc sỹ trở lên) đang giảng dạy nội dung súng trường thể thao

Cụ thể kết quả thành phần phỏng vấn được trình bày ở biểu đồ 3.1

17%

66%

17%

Chuyên gia Huấn luyện viên Giảng viên

Biểu đồ 3.1 Tỷ lệ thành phần đối tượng phỏng vấn.

Sự cần thiết được đánh giá theo 3 mức độ ứng với các thang điểm như sau:+ Ưu tiên 1 (luôn chú ý khi lựa chọn chỉ tiêu)

+ Ưu tiên 2 (cần chú ý khi lựa chọn test)

+ Ưu tiên 3 (không phụ thuộc khi lựa chọn chỉ têu)

Đề tài sẽ lựa chọn những nguyên tắc đạt từ 80% mức ưu tiên 1 trở lên đểlàm nguyên tắc lựa chọn chỉ tiêu, test đánh giá trình độ tập luyện thể lực chuyênmôn cho nữ VĐV bắn súng trường thể thao 3 x 20 lứa tuổi 15 – 17 CLB bắnsúng Quân Đội Kết quả phỏng vấn được trình bày ở bảng 3.2: