Xuất phát từ lý do trên tôi mạnh dạn đi sâu vào nghiên cứuvới tên đề tài: " Nghiên cứu lựa chọn các bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho Đội tuyển nữ VĐV Bóng rổ của trường THPT Quỳ
Trang 1MỞ ĐẦU Tính cấp thiết: Hiện nay, nhu cầu tập luyện và thi đấu Bóng
rổ tại các trường phổ thông ở Việt Nam đang được phát triển rộng rãinhằm phát triển thể chất cho học sinh Vừa qua tại Thái Bình cũng đã
tổ chức giải Bóng rổ các trường THCS và THPT Qua quan sát cácđội bóng của các trường THCS, THPT tham gia thi đấu tôi phát hiệnthấy trình độ thể lực của VĐV tương đối hạn chế, nhất là sức bềnchuyên môn, càng về cuối trận đấu thành tích càng giảm, hiệu quả thiđấu không cao, phải chăng là do tập luyện thiếu hệ thống và liên tụcnên mặt thể lực của các VĐV chưa đáp ứng được hầu hết các yêu cầuchuyên môn đề ra cho từng trận đấu và toàn giải Mặt khác, đội ngũcán bộ giáo viên ở các trường THCS, THPT được đào tạo chuyênmôn về Bóng rổ để tham gia giảng dạy và huấn luyện thiếu, cũng nhưviệc nghiên cứu sâu là chưa có Vì vậy mà tôi mong muốn có thể xácđịnh được các bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho các em họcsinh ở các trường THPT để tập luyện Ngoài ra còn giúp cho giáo viênlấy đó làm cơ sở để có thể giảng dạy và huấn luyện cho học sinh
Trên thực tế nghiên cứu khoa học, việc lựa chọn ra các bài tậpnhằm phát triển sức bền chuyên môn đã có một số tác giả nghiên cứu:Tác giả Phạm Đức Uyển- Bóng rổ 2003, tác giả Hoàng Thanh Sơn -Bóng rổ 2007 Nhưng việc nghiên cứu lựa chọn các bài tập phát triểnsức bền chuyên môn cho Đội tuyển VĐV nữ của trường THPT thì chưa
có tác giả nào quan tâm nghiên cứu một cách đúng mức
Xuất phát từ lý do trên tôi mạnh dạn đi sâu vào nghiên cứuvới tên đề tài:
"
Nghiên cứu lựa chọn các bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho Đội tuyển nữ VĐV Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi
- tỉnh Thái Bình"
Trang 2Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở khảo sát thực trạng sức
bền chuyên môn của VĐV nữ tham gia tập luyện Bóng rổ tại trườngTHPT Quỳnh Côi - tỉnh Thái Bình để tiến hành lựa chọn các bài tậpnhằm phát triển sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ VĐV Bóng rổcủa trường THPT Quỳnh Côi - tỉnh Thái Bình nói riêng và VĐV ởcác trường THCS, THPT nói chung để góp phần vào công tác huấnluyện và nâng cao thành tích thể thao
Mục tiêu nghiên cứu: Để tiến hành nghiên cứu đề tài chúng
tôi tập trung tiến hành giải quyết 2 mục tiêu sau:
1 Thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức bền chuyên môn
cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT QuỳnhCôi- tỉnh Thái Bình
2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập pháttriển sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổcủa trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình
Đối tượng nghiên cứu: Phương tiện bổ trợ phát triển sức bền
chuyên chuyên môn cho Đội tuyển nữ VĐV Bóng rổ của trườngTHPT Quỳnh Côi - tỉnh Thái Bình
Phạm vi nghiên cứu: Các bài tập phát triển sức bền chuyên
môn cho Đội tuyển nữ VĐV Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi
- tỉnh Thái Bình
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Những vấn đề huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao.[2] [6] [7] [15] [17]
1.2 Những quan điểm và khái niệm về sức bền.[9] [18] [19] 1.3 Đặc điểm hoạt động môn bóng rổ hiện nay.[10] [11] [12] 1.4 Phương pháp huấn luyện tố chất sức bền chuyên môn cho vận động viên bóng rổ nữ lứa tuổi 16-18.[9] [10] [15] [18] [19]
Trang 31.4.1 Phương pháp huấn luyện sức bền ưa khí.
1.4.2 Phương pháp huấn luyện sức bền yếm khí:
1.5 Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh trung học phổ thông [4] [14] [18]
1.5.1 Đặc điểm tâm lý của học sinh trung học phổ thông 1.5.2.Đặc điểm sinh lý học sinh trung học phổ thông.
1.6 Cơ sở thực tiễn của đề tài:
Để có cơ sở thực tiễn cho việc lựa chọn các bài tập chúng tôi
đã tiến hành quan sát thực tế các trận đấu Bóng rổ Nữ tại “ giải Bóng
rổ Nữ các trường THPT tỉnh Thái Bình năm 2010”.Trong quá trìnhquan sát, nghiên cứu chúng tôi nhận thấy rằng,sức bền của các đội nữtham gia thi đấu còn rất hạn chế, điều này làm ảnh hưởng nhiều đếnhiệu quả thi đấu của các vận động viên Và để có thông tin một cáchchính xác và khách quan hơn, chúng tôi đã tiến hành quan sát, thống
kê số liệu qua các trận đấu Kết quả thu được trình bày tại bảng 1.1
và biểu đồ 1
Trang 4
Bảng 1.1.Thống kê số lần ném rổ tại giải Bóng rổ Nữ các trường THPT tỉnh Thái Bình năm 2010
Tên đội thực hiênTổng SL
SL thực hiện
Thành công
Thất bại
SL thực hiện
Thành công
Thất bại
SL thực hiện
Thành công
Thất bại
SL thực hiện
Thành công
Thất bại
Trang 5Qua bảng 1.1 Chúng tôi thấy rằng đa số các đội hiệu quả ném rổtrong thi đấu tốt ở hiệp 1 và hiệp 2 Hiệu quả này bị giảm sút ở hiệp 3
và hiệp 4 Số lần ném rổ cũng giảm sút theo thời gian của trận đấu
Cụ thể ở trường THPT Quỳnh Côi như sau:
Hiệp 1:Thực hiện ném rổ 36 lần , thành công 20 chiếm 55.6
Kết luận: Hiệu quả và số lần ném rổ bị giảm sút ở các hiệp 3
và hiệp 4 của trận đấu phải chăng là do thể lực của các nữ vận độngviên giảm sút nhất là thể lực chuyên môn làm ảnh hưởng đến hiệuquả ném rổ trong thi đấu
Biểu đồ 1.1 Hiệu quả kết thúc ném rổ tại giải Bóng rổ Nữ các
trường THPT tỉnh Thái Bình năm 2010.
55.6
44.4
53.8 46.2 31.7 68.3
22.4 77.6
Trang 6CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
Để giải quyết mục tiêu nghiên cứu nêu trên, trong quá trìnhnghiên cứu đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
2.1 Phương pháp nghiên cứu:[1] [3].[5] [13]
2.1.1 Phương pháp đọc và phân tích tài liệu:
2.1.1.1 Tài liệu cơ sở:
2.1.1.2 Tài liệu chuyên môn:
2.1.2 Phương pháp quan sát sư phạm.
2.1.3 Phương pháp phỏng vấn.
2.1.4.Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
2.1.5 Phương pháp kiểm tra sư phạm:
2.1.6 Phương pháp toán học thống kê:
- Giai đoạn 2: Từ tháng 05/2010 đến tháng 01/2011: Tiếnhành phỏng vấn, giải quyết mục tiêu 1 và mục tiêu 2
- Giai đoạn 3: Từ tháng 02/2010 đến tháng 06/2011: Viếthoàn thành đề tài, báo cáo luận văn trước hội đồng khoa học
Trang 7CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 3.1 Giải quyết mục tiêu 1:
“ Thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình”.
3.1.1 Đánh giá thực trạng kế hoạch huấn luyện thể lực cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình.
Để đạt hiệu quả cao trong quá trình huấn luyện trong cácmôn bóng nói chung và môn Bóng rổ nói riêng thì ngay từ đầu cònphải vạch ra được các hướng đi đúng và có những kế hoạch huấnluyện riêng của mình cả về thể lực cũng như kỹ- chiến thuật Tuynhiên, tuỳ thuộc vào từng môn thể thao, giai đoạn thi đấu mà có thể
ưu tiên cho việc huấn luyện thể lực hay kỹ- chiến thuật nhiều hơn.Trong Bóng rổ vấn đề về thể lực luôn là yếu tố quan trọng để lập nênthành tích và nó cần phải được chú trọng huấn luyện ở tất cả các giaiđoạn phát triển vận động viên Song vấn đề kỹ- chiến thuật cũng phảiđược quan tâm phát triển một cách hợp lý
Kết quả thu được trình bày tại bảng 3.1
Bảng 3.1 Kết quả khảo sát chương trình huấn luyện thể lực cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình.
Trang 8Tổng 72 100
Như vậy, thời gian dành cho huấn luyện sức bền chung cũngnhư sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ củatrường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình là còn quá ít Sức bền chung là
10 %, sức bền chuyên môn là 8 %trong kế hoạch huấn luyện
1.1.2 Tầm quan trọng của sức bền chuyên môn trong bóng rổ.
Để đánh giá tầm quan trọng của sức bền chuyên môn trongBóng rổ, đề tài tiến hành phỏng vấn các chuyên gia, giáo viên, huấnluyện viên làm công tác giảng dạy, huấn luyện cho học sinh, sinhviên và vận động viên Bóng rổ bằng phiếu phỏng vấn Số phiếu phát
ra là 25, số phiếu thu về là 20
Kết quả phỏng vấn cụ thể được trình bày tại bảng 3.2
Bảng 3.2 Tầm quan trọng của các tố chất thể lực trong môn
Trang 9nhanh, lùi về phòng thủ kịp thời mà phải có sức bền chuyên môn tốt
để thi đấu hết thời gian một cách có hiệu quả cao nhất
3.1.3.Thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức bền chuyện môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình.
Qua tổng hợp tài liệu huấn luyện và quan sát thực tế tậpluyện Bóng rổ của các vận động viên nữ trường THPT Quỳnh Côi-tỉnh Thái Bình, đề tài nhận thấy các bài tập thường được sử dụngtrong phát triển sức bền chuyên môn cho đối tượng nghiên cứu gồm:
- Chạy đổi hướng theo tín hiệu 2 phút (5 tổ)
- Các hình thức tập luyện chưa đa dạng và phong phú nênkhông tạo được hưng phấn tập luyện, không kích thích được sự ham
mê, tính chủ động tích cực tập luyện và thi đấu cho vận động viên Vìvậy vận động viên nhanh chóng chán nản, mệt mỏi trong tập luyện
3.1.4 Thực trạng về sức bền chuyên môn của đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi-tỉnh Thái Bình.
3.1.4.1.Lựa chọn Test đánh giá trình độ sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi-tỉnh Thái Bình.
Để lựa chọn những test thích hợp nhất đánh giá sức bềnchuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trườngTHPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình Đề tài tiến hành phỏng vấn cácgiáo viên, giảng viên đã và đang giảng dậy môn Bóng rổ trong tỉnh
Trang 10Thái Bình, trường ĐHTDTT Bắc Ninh và các HLV làm công táchuấn luyện Bóng rổ của một số trường có phong trào Bóng rổ pháttriển Số phiếu phát ra là 25, số phiếu thu về là 20.
Đề tài sẽ lựa chọn những test có số ý kiến phỏng vấn chiếm
tỷ lệ 90 % trở lên ở mức độ rất quan trọng để đánh giá sức bềnchuyên môn cho đối tượng nghiên cứu
Kết quả phỏng vấn được trình bày tại bảng 3.3
Bảng 3.3 Kết quả phỏng vấn lựa chọn test đánh giá sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái
Tại chỗ ném rổ 1 tay trên
Trang 11chọn chiếm tỷ lệ 90 % trở lên ở mức độ rất quan trọng Cụ thể là:
Bảng 3.4 Độ tin cậy và tính thông báo của các test đánh giá sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ
của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình.
3.1.4.2 Thực trạng sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình.
Sử dụng các test đã lựa chọn ở phần 3.1.4.1.( bảng 3.3) của
đề tài để đánh giá thực trạng sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữvận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình
Trang 12Sau đó đem so kết quả đó với kết quả kiểm tra năng lực sứcbền chuyên môn các đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trườngTHPT Quỳnh Thọ và trường THPT Phụ Dực.
Kết quả được trình bày tại bảng 3.5
Bảng 3.5.Thực trạng sức bền chuyên môn của một số đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của các trường
THPT tỉnh Thái Bình.
THPTQuỳnhCôi
THPTQuỳnhThọ
THPTPhụ Dực
1 Chạy 28m x90 lần(s) 855,1 850,9 851.3
2 Dẫn bóng số 8 ném rổ 10 lần(s) 65,2 64.8 64,5
3 Dẫn bóng 28m ném rổ 10 lần(s) 78,6 77,8 77,5
Qua bảng 3.5.cho thấy: Sức bền chuyên môn của đội tuyển
nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh TháiBình kém hơn so với trường THPT Quỳnh Thọ và trường THPT PhụDực Như vậy, Sức bền chuyên môn của đội tuyển nữ vận động viênBóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi rất hạn chế Cần phải quan tâmnghiên cứu và đề ra những giải pháp tốt nhất để phát triển tố chất sứcbền chuyên môn cho các vận động viên để thành tích thi đấu Bóng rổđạt hiệu quả cao
3.2.Giải quyết mục tiêu 2:
Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình.
3.2.1 Các nguyên tắc khi lựa chọn bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình.
Xuất phát từ thực trạng sức bền chuyên môn của đội tuyển
nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh TháiBình rất hạn chế và từ những đặc điểm cơ bản của quá trình huấnluyện thể lực mà chúng tôi đã thu thập và tổng hợp ở phần tổng quan
Để đảm bảo công tác huấn luyện có hiệu quả chúng tôi đã dựa vàocác nguyên tắc lựa chọn bài tập sau:
Trang 13Nhằm xác định cơ sở thực tiễn của các bài tập, đề tài tiếnhành phỏng vấn các giáo viên, huấn luyện viên về vấn đề này bằngphiếu phỏng vấn (phụ lục) để tìm ra các bài tập phù hợp nhất để pháttriển sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổcủa trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình Số phiếu phát ra là 25,
số phiếu thu về là 20
Kết quả phỏng vấn cụ thể được trình bày tại bảng 3.6
Bảng 3.6 Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của
trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình.(n=20)
3 Chạy đổi hướng theo tín hiệu 2p x5tổ(s) 17 85 2 10 1 5
11 Dẫn bóng 2 bước ném rổ 1 tay trên cao10 lần(s) 15 75 3 15 2 10
12 Dẫn bóng 2 bước ném rổ 1 tay dưới thấp 10
13 Ném rổ sau khi làm động tác giả 10 lần(s) 11 55 7 35 2 10
Trang 14Qua bảng 3.6 cho thấy: Trong 19 bài tập đưa ra phỏng vấn
có 10 bài tập có số phiếu lựa chọn trên 80% ở mức độ rất quan trọng
Cụ thể gồm:
* Bài tập không bóng:
1 Chạy 28m x90 lần (s)
2 Chạy con thoi x 3tổ (s)
3 Chạy đổi hướng theo tín hiệu 2p x5tổ (s)
10 Thi đấu cả sân 40 phút
Như vậy, qua phỏng vấn, đề tài đã lựa chọn được 10 bài tậpphát triển sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng
rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình thuộc các nhóm: Bàitập không bóng, bài tập có bóng, bài tập trò chơi và thi đấu
3.2.3 Ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình.
3.2.3.1 Ứng dụng bài tập sức bền chuyên môn cho đội tuyển
nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình.
Để ứng dụng các bài tập sức bền chuyên môn cho đội tuyển
nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh TháiBình Trước hết, đề tài tiến hành xây dựng chương trình thực nghiệmcho đối tượng nghiên cứu và kế hoạch tổ chức thực nghiệm
Trang 15a.Xây dựng tiến trình thực nghiệm.
Chương trình thực nghiệm được xây dựng trong 3 tháng với
03 buổi 1 tuần và thời gian tập sức bền chuyên môn cho đối tượngnghiên cứu là 40 phút trong mỗi buổi tập Kết quả cụ thể được trìnhbày tại bảng 3.7
Trang 17b Tổ chức thực nghiệm.
c Cách thức tiến hành thực nghiệm:
3.2.3.2 Đánh giá hiệu quả bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trường THPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình.
Để đánh giá hiệu quả bài tập đã lựa chọn nhằm phát triển sứcbền chuyên môn cho đội tuyển nữ vận động viên Bóng rổ của trườngTHPT Quỳnh Côi- tỉnh Thái Bình Đề tài tiến hành kiểm tra và sosánh kết quả kiểm tra trước thực nghiệm của cả hai nhóm đối chứng
và thực nghiệm để đánh giá sự khác biệt về sức bền chuyên môn củahai nhóm trước thực nghiệm, sau đó tiếp tục đánh giá sức bền chuyênmôn của các vận động viên bóng rổ thuộc hai nhóm thực nghiệm vàđối chứng sau 3 tháng thực nghiệm
a So sánh kết quả của hai nhóm thực nghiệm và đối chứng trước thực nghiệm.
Trước thực nghiệm, đề tài tiến hành kiểm tra trình độ sức bềnchuyên môn của hai nhóm thực nghiệm và đối chứng bằng 03 test đãlựa chọn ở phần trước của đề tài Kết quả được trình bày cụ thể ởbảng 3.8
Bảng 3.8.So sánh trình độ sức bền chuyên môn của hai nhóm thực nghiệm và đối chứng trước thực nghiệm (n A = n B=7)
Trang 18Qua bảng 3.8.cho thấy: ở giai đoạn trước thực nghiệm, ở cả 3test kiêm tra ta đều thu được kết quả, ttính < tbảng=2,179 ở ngưỡng xácxuất P> 0,05 Điều đó có nghĩa sự khác biệt giữa hai nhóm thựcnghiệm và đối chứng trước thực nghiệm là không có ý nghĩa thống
kê, hay nói cách khác là trước thực nghiệm trình độ sức bền chuyênmôn của các vận động viên thuộc hai nhóm thực nghiệm và đốichứng là tương đương nhau
b Kết quả kiểm tra sau 3 tháng thực nghiệm:
Sau 3 tháng thực nghiệm theo tiến trình đã xây dựng, đề tàitiến hành kiểm tra lại trình độ sức bền chuyên môn của hai nhómthực nghiệm và đối chứng nhằm đánh giá hiệu quả của các bài tập đãlựa chọn Kết quả được trình bày ở bảng 3.9
Bảng 3.9 So sánh trình độ sức bền chuyên môn của hai nhóm thực nghiệm và đối chứng sau 3 tháng thực nghiệm.(n A = n B =7)
Các Test kiểm tra
đã phát huy hiệu quả cao hơn hẳn so với các bài tập cũ thường được
