Nghiên cứu lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu quả chiến thuật phòng thủ khu vực 51 trong thi đấu bóng ném cho nữ sinh viên chuyên sâu khóa 44 trường đại học TDTT bắc ninh

Nên tôi đã mạnh dạnlựa chọn và tiến hành nghiên cứu đề tài này: “Nghiên cứu lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu quả chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 trong thi đấu Bóng ném cho nữ sinh vi

MỞ ĐẦU

Thể dục thể thao là hoạt động không thể thiếu được trong đời sống XH loàingười Ngay từ khi mới ra đời, TDTT là một bộ phận của nền văn hóa xã hội,một loại hình hoạt động mà phương tiện cơ bản là các bài tập thể chất làm tăngcường sức khỏe cho con người nâng cao thành tích thể thao Ngoài phục vụ nhucầu vui chơi giải trí còn là phương tiện hữu hiệu để giao lưu văn hóa, hoàn thiệnnhân cách con người về trí, đức, thể, mĩ, lao động, tăng cường tinh thần đoàn kếthữu nghị giữa các quốc gia, dân tộc trên toàn thế giới Vì vậy TDTT luôn đượcđảng và nhà nước quan tâm có nhiều đầu tư lớn

Đặc biệt trong thời đại ngày nay một thời đại của máy móc, khoa học côngnghệ về xã hội hóa TDTT là một trong những mục tiêu phấn đấu hàng đầu Trên cơ sở đó TDTT ngày càng được phát triển với qui mô rộng lớn, số lượngcác môn thể thao ngày càng nhiều như: bóng đá, bóng chuyền, bóng bàn, bơi lội,điền kinh, cầu lông, bóng rổ…Trong đó có môn Bóng ném

Bóng ném là môn thể thao được thi đấu chính thức trong các kì đại hội thểthao Châu Á, Đông Nam Á và thế giới.Ngay từ khi ra đời môn Bóng ném đã thểhiện nhiều ưu điểm, tính nghệ thuật, tính chiến đấu, sự đa dạng biến hóa khôngngừng trong thi đấu và góp phần cải thiện năng lực thể chất người tập Do đó,bóng ném đã nhanh chóng phát triển rộng khắp và trở thành môn thể thao đượcđông đảo người tham gia tập luyện và người hâm mộ trên toàn thế giới

Tập luyện và thi đấu bóng ném có tính đồng đội, tính đối kháng cao, nhằmnâng cao trình độ tập luyện, phát triển toàn diện phẩm chất đạo đức con ngườicân đối hài hòa là phương tiện giáo dục thể chất phục vụ cho công việc xâydựng và bảo vệ tổ quốc

Ở Việt Nam, nhắc tới Bóng ném vẫn còn là một môn khá mới mẻ với mọingười bởi bóng ném xuất hiện ở Việt Nam rất muộn, ban đầu bóng ném chỉđược áp dụng trong huấn luyện thể lực cho quân đội và là một môn thể thaongoại khóa cho các học sinh của một số trường Trung Học phổ thông ở MiềnNam Nhưng sau đó môn bóng ném đã nhanh chóng thu hút được sự chú ý của

người hâm mộ và lan tỏa nhanh sang các trường khác Nó được đưa vào giảngdạy chính khóa trong nhiều trường Đại Học, cao đẳng, trung học chuyện nghiệp,

… nhiều tỉnh thành trong cả nước có các đội tuyển Bóng ném như: thành phố

Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bình Định, Hà Giang….đã tổ chức nhiều giải lớn tầm cỡquốc gia và thế giới như: giải vô địch bóng ném toàn quốc, giải Bóng ném trẻtoàn quốc Đặc biệt trong kì Seagame 22 tổ chức tại Việt Nam môn Bóng ném

đã góp vào thành tích của đoàn thể thao Việt Nam với 2 huy chương vàng củađội nam và nữ, đã đưa Bóng ném Việt nam sang con đường khác mới rộng hơn Bóng ném được đưa vào chương trình giảng dạy trong trường đại học TDTTBắc Ninh vào năm 1992 Ban đầu là giảng dạy cho các lớp không chuyên, sau

đó cuối năm 1993 Bóng ném mới có lớp chuyên sâu đại học đầu tiên với 10 sinhviên và cũng trở thành môn học chủ yếu của trường như những môn thể thaochuyên sâu khác

Bóng ném là môn thể thao tập thể có tính đối kháng cao, tiếp xúc thể chấtmạnh, tập luyện bóng ném phát triển toàn diện các tố chất về cơ thể.Nó phù hợpvới lứa tuổi đặc biệt là học sinh, sinh viên Luyện tập Bóng ném cần nhanhchóng hoàn thiện về mặt kĩ thuật động tác vì nó phù hợp với các hoạt động tựnhiên của con người như: chạy, nhảy, ném… Ngoài việc phát triển toàn diện các

tố chất thể lực ( sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo…) Nó còn giáo dục tìnhđồng đội yêu,tính dũng cảm, tình đoàn kết hợp tác khắc phục những khó khăn

mà môn thể thao này đòi hỏi

Trong thi đấu bóng ném thì tấn công và phòng thủ là 2 yếu tố cực kì quantrọng, nó quyết định cục diện của trận đấu.Nếu 1 đội tấn công tốt mà phòng thủkém thì hiệu quả của trận đấu sẽ không tốt và ngược lại Các hành động tấn côngtrong Bóng ném thường là các hành động đột phá cá nhân hoặc là sự phối hợphoạt động của 1 vài đối thủ, là sự phối hợp của cả đội như là qua các miếng tấncông cơ bản để tạo cơ hội dứt điểm Do vậy, các hoạt động phòng thủ cũng phảidựa trên cơ sở để chống lại hoạt động tấn công của đối phương

Qua quan sát thực tế các trận thi đấu Bóng ném toàn quốc tổ chức tại trườngĐại Học TDTT Bắc Ninh và các giải Bóng ném toàn quốc ở một số khu vựckhác Đặc biệt là giải bóng ném truyền thống của trường Đại Học TDTT BắcNinh được tổ chức hàng năm, thì tôi nhận thấy khả năng phòng thủ của các độivẫn còn mắc nhiều lỗi dẫn đến các bàn thua rất đáng tiếc Xuất phát từ tầm quantrọng đó và qua tìm hiểu nghiên cứu của tôi đã thấy có một số tác giả nghiên cứu

về chiến thuật phòng thủ trong Bóng ném như tác giả: Vũ Trọng Toàn “nghiêncứu chiến thuật phòng thủ kèm người”, tác giả Đăng Hải Nam “nghiên cứuchiến thuật phòng thủ 6:0”.Nhưng chưa có tác giả nào đi sâu nghiên cứu vềchiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 trong thi đấu bóng ném Nên tôi đã mạnh dạnlựa chọn và tiến hành nghiên cứu đề tài này:

“Nghiên cứu lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu quả chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 trong thi đấu Bóng ném cho nữ sinh viên chuyên sâu khóa 44 trường Đại Học TDTT Bắc Ninh”

* Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở đánh giá thực trạng khả năng vận dụng chiến thuật phòng thủ khuvực 5:1 trong thi đấu Bóng ném đề tài nghiên cứu lựa chọn các bài tập nhằmnâng cao hiệu quả phòng thủ khu vực 5:1 cho nữ sinh viên chuyên sâu khóa 44nói riêng và nâng cao hiệu quả phòng thủ trong thi đấu bóng ném cho sinh viênchuyên sâu bóng ném trường Đại học TDTT Bắc Ninh nói chung

* Mục tiêu nghiên cứu:

Để giải quyết mục đích của đề tài đặt ra các mục tiêu nghiên cứu sau:

- Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng hiệu quả việc sử dụng chiến thuật

phòng thủ khu vực 5:1 trong thi đấu bóng ném của nữ sinh viên chuyên sâu khóa

44 trường Đại Học TDTT Bắc Ninh

+ Thực trạng việc sử dụng chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 trong thiđấu Bóng ném của nữ sinh viên chuyên sâu khóa 44 trường Đại học TDTT BắcNinh

+ Đánh giá hiệu quả sử dụng chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 trong thiđấu Bóng ném của Nữ sinh viên chuyên sâu Bóng ném khóa 44.

- Mục tiêu 2: Lựa chọn và đánh giá hiệu quả các bài tập chiến thuật phòng

thủ khu vực 5:1trong thi đấu bóng ném cho nữ sinh viên chuyên sâu K44 trườngĐại học TDTT Bắc Ninh

+ Lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu quả phòng thủ khu vực 5:1 trong thiđấu Bóng ném cho nữ sinh viên chuyên sâu khóa 44 trường Đại học TDTT BắcNinh

+ Đánh giá hiệu quả các bài tập đã lựa chọn nâng cao chiến thuật phòngthủ khu vực 5:1 trong thi đấu Bóng ném của Nữ sinh viên chuyên sâu khóa 44trường Đại học TDTT Bắc Ninh

* Đối tượng nghiên cứu:

Là các bài tập nâng cao hiệu quả chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 trong thi đấu bóng ném cho nữ sinh viên chuyên sâu khóa 44 trường Đại học

TDTT Bắc Ninh

* Phạm vi nghiên cứu :

Mẫu nghiên cứu là 14 nữ sinh viên chuyên sâu bóng ném khóa 44 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

- Địa bàn nghiên cứu : Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

- Thời gian nghiên cứu : Từ tháng 2 năm 2010 đến tháng 6 năm 2011

1 CHƯƠNG 1:

TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Xu hướng phát triển và đặc điểm chiến thuật trong thi đấu bóng ném.

1.1.1 Xu hướng phát triển của môn bóng ném hiện đại.

Bóng ném là môn thể thao thi đấu đồng đội đối kháng trực tiếp cùng sânvới mục tiêu cuối cùng là ném bóng vào cầu môn đối phương bằng tay Là mônthể thao luôn có sự cản trở chặt chẽ của đối phương, có sự va chạm nhanh, mạnh

và “ dữ dằn’’ nên VĐV Bóng ném cần có sức mạnh nhanh, sự tháo vát và ứngbiến sáng tạo Tuy là môn thể thao trẻ có lịch sử không dài như nhiều môn thểthao đồng đội khác như bóng rổ, Bóng đá, Bóng nước, Bóng bầu dục… Bóngném đã được quần chúng nhân dân ham thích và tham gia tập luyện, nhất là giớitrẻ Hiện nay, Bóng ném là môn thể thao thi đấu thế giới có số cầu thủ đăng kýchính thức khoảng 5 triệu người Liên đoàn bóng ném thế giới có số thành viên

là 130 nước và khoảng 200.000 đội

Những năm 80 của thế kỷ XX, Bóng ném thế giới phát triển nhảy vọt donhiều nguyên nhân, trong đó sự cái tiến luật thi đấu là một nhân tố chính Luậtmới này đã ngăn chặn được tình trạng lỗi thô bạo, ít dần những nguy hiểm vàhỗn loạn, đưa bóng ném từ lối chơi đơn giản thô bạo sang lối chơi kỹ thuật, cơđộng và linh hoạt, có chiến thuật đa dạng, biến hóa nhưng vẫn có tính đối khángquyết liệt và dần mang tính nghệ thuật cũng như kỹ năng, kỹ xảo hơn Nhiều kỹthuật mới ra đời dẫn đến công tác huấn luyện chuyển từ kinh nghiệm sang giaiđoạn khoa học hóa Trình độ huấn luyện Bóng ném được nâng cao nhanh cả vềhuấn luyện thể lực, kỹ chiến thuật, tâm lý, trình độ năng lực thi đấu của cá nhân

và toàn đội, nổi bật như Cộng Hòa Dân Chủ Đức (cũ), Liên Xô (cũ), HànQuốc… Bóng ném xuất hiện cục diện hoàn toàn có sức sống mới, thu hút cộngđồng qua đó giúp bóng ném được phổ cập rộng và sâu hơn

Bóng ném hiện đại có những đặc trưng sau:

- Tính đối kháng công thủ của 2 đội thể hiện quyết liệt giữa đột phá- ngăncản- đột phá, ném bóng cầu môn- ngăn cản ném bóng cầu môn, chuyền và cướpbóng, kèm sát và va chạm.

- Tính liên tục: Thể hiện ở chuyển nhanh liên tiếp giữa tấn công và phòngthủ, phòng thủ và phản công Hoạt động công thủ có mối quan hệ thống nhấtchỉnh thể, yêu cầu tiếp nối giữa các hành động vận động hữu cơ chuyển đổinhanh

- Tính đồng đội: Trong Bóng ném phân công nhiệm vụ, vị trí có tínhchuyên môn hóa cao và rõ rang những phối hợp đồng đội chặt chẽ hữu cơ thốngnhất theo mục đích chiến thuật làm tăng sức mạnh toàn đội, phối hợp phát huytốt giữa cá nhân và toàn đội đồng thời phát triển cao nhất năng lực đặc biệt củatừng cá nhân

- Tranh giàng khống chế không gian nhanh hơn thể hiện ở tăng nhanhchiều cao đứng, sức bật và sức nhanh, giành ưu thế về không gian, thời gian,nhất là ở vòng cung trước cầu môn Thi đấu căng thẳng và quyết liệt nhất là ởtrước khu vực này

Tăng chiều cao đứng là nét đặc biệt nhất của các đội Bóng ném trên thếgiới Tại giải vô địch Bóng ném thế giới năm 1986 có 2 VĐV cao trên 2m, độituyển Liên Xô (cũ) có tới 4 VĐV cao trên 2m Những năng lực như vận độngnhanh, đổi chỗ linh hoạt năng lực kỹ thuật biến hóa điêu luyện, sức bật tốt, khảnăng va chạm và tránh va chạm nổi trội, khống chế tốt không gian và nhất là lợithế về chiều cao trong tấn công và phòng thủ nên uy hiếp lớn đối với tất cả cácđội Tranh giành ưu thế không gian là xu hướng chính của Bóng ném hiện đạidựa trên cơ sở tốc độ và khống chế biến hóa tốc độ linh hoạt

- Nhanh và biến hóa: Bóng ném hiện đại ngày càng đua tranh về tốc độ đểlợi dụng và khống chế không gian Thi đấu Bóng ném trên phạm vi sân nhỏ vàđông nên nếu không có năng lực nhanh thì không thể biến hóa Tranh đua về tốc

độ là một năng lực cơ bản tạo cơ sở cho biến hóa đa dạng Tốc độ biểu hiện rất

rõ nét trong tấn công nhanh và phòng thủ nhanh, chuyển đổi công thủ nhanh và

tăng nhịp độ thi đấu nhanh ( và giảm nhịp độ thi đấu nhanh ), tạo thời cơ nhanhphản công nhanh và tạo bất ngờ nhiều hơn Luôn tạo được chỗ trống để đột phánhanh tạo thế thi đấu 1 đối 1 hoặc nhiều đối 1 Nhờ tấn công nhanh , phản côngnhanh làm phòng thủ phải nhanh hơn, nhờ tăng tốc độ nên năng lực thi đấu củaVĐV nhanh dẫn tới nhịp biến hóa nhanh.

Từ những đặc điểm trên cho thấy, VĐV bóng ném yêu cầu phải phát triểntoàn diện về kỹ thuật, chiến thuật, tâm lý và thể lực cũng như trí lực để đáp ứngđược năng lực thi đấu quyết liệt, căng thẳng và đầy biến hóa Trong thi đấuBóng Ném, năng lực nhanh, tính va chạm mạnh, nhiều xuất phát điểm nhanh,dừng nhanh, chuyển biến hướng nhanh và liên tục, đột phá đan giao đổi chỗ, diđộng tấn công và phòng thủ ở mọi vị trí cần thiết, biến hóa động tác điêu luyệnnhanh mạnh như biến tầm, biến điểm, biến tốc, biến lực, biến góc, biến đường,biến hướng và biến động tác… Đối với hậu vệ, việc chủ yếu là phòng thủ nhưngchuyển sang phản công nhanh, ném cầu môn giỏi Tiền đạo không chỉ biết tấncông giỏi mà lại cần biết ngăn chặn đối phương nhanh, tóm lại là phải giỏi cảtấn công và phòng thủ, giỏi cả tấn công biên lẫn chính diện, len lách, che chắnngăn cản cướp bóng, ném bóng xa và ném bóng gần tốt Trình độ kỹ thuật cũngnhư thể lực phải toàn diện để phá lối chơi gò bó đơn điệu cứng ngắc theo từng vịtrí và khu vực đơn giản

Do trình độ thể lực cũng như kỹ thuật được nâng cao nhanh nên tạo điềukiện phát triển cao, vững hơn và sáng tạo lối chơi theo hướng tập thể biến hóalinh hoạt, ứng biến trong thi đấu một cách thong minh, sáng tạo có hiệu quả.Hiện nay, do lối tấn công linh hoạt nên việc phòng thủ phải tốt, hiệu quả, ngănchặn từ xa mà vẫn kín chặt, phòng thủ vòng trong chuyển được sang phản côngnhanh khi có điều kiện Xu hướng bóng ném hiện đại kết hợp giữa cao và nhanh,

kỹ thuật toàn diện điêu luyện, ứng biến linh hoạt, tính đồng đội cao và kết hợp

sở trường, độc chiêu cá nhân do đó yêu cầu phải chọn và đào tạo được nhữngVĐV tài năng trên cơ sở đồng đội tốt Đặc trưng của bóng ném trên thế giới hiệnnay có thể tổng hợp lại như sau:

+ Đây là môn thể thao có tính đối kháng quyết liệt, trực tiếp trên cùngsân do đó đòi hỏi VĐV phải có sự khéo léo và không ngại va chạm ngoài ra cầnphải có các yếu tố khác như : Ý chí, sự phối hợp chiến thuật đồng đội nhưng đốivới từng cá nhận lại phải có sự đặc sắc với các động tác : chạy nhanh, ném,khống chế người trên không và ném, ném điểm, ném hiểm thì mới ghi bàn + Sự phối hợp trong di chuyển nhanh và biến hóa nhưng dựa trên cơ sởsức mạnh biến hóa.

+ Khả năng linh hoạt và giữ thăng bằng rất đặc biệt: Ném bóng trênkhông, lao vào ném bóng, lộn người ném bóng cả dưới đất lẫn trên không…phảirất toàn diện Đặc điểm của từng cá nhân rất quan trọng chính những lí do đó mà

có thể nói đây là môn thể thao mang tính đồng đội nhưng thực tế lại là cá nhân

+ Hiện đại kết hợp với tốc độ, kỹ thuật toàn diện và điêu luyện, kỹ năng,

kỹ xảo kết hợp ứng biến linh hoạt dựa trên sở trường, sở đoản, độc chiêu chính

là xu hướng phát triển hiện đại của bóng ném thế giới hiện nay

Trong những năm gần đây, qua các giải bóng ném chúng tôi nhận thấytrình độ thi đấu của các đội đứng đầu không có chênh lệch lớn Trong danh sách

10 đội hàng đầu thế giới về bóng ném còn thiếu vắng những đội của khu vựcChâu Phi và Châu Mỹ (trong đó Châu Phi là khu vực có số hội viên của IHFđông nhất) Ở Châu Á tuy bóng ném đỉnh cao phát triển chưa tốt nhưng đã có 2nước là Hàn Quốc và Nhật Bản được đứng vào đội ngũ những đội tiên tiến vềbóng ném trên thế giới

Ở đây chúng tôi chỉ xin đưa ra một vài số liệu về các giải Olympic, qua đóchúng ta có thể thấy bóng ném đang được phát triển rất mạnh mẽ ở Châu Á : cụthể là :

- Năm 1984: Giải vô địch Olympic lần thứ 23 được tổ chức tạiLosAngeLes Thì đội tuyển nữ Hàn Quốc dành được Huy chương bạc

- Năm 1988: Giaỉ vô địch Olympic lần thứ 24 được tổ chức tại Seoul Độituyển nữ Hần Quốc tiếp tục dành được huy chương bạc

- Năm 1992: Giải vô địch Olympic lần thứ 25 được tổ chức tạiBrceLona.Đội tuyển nữ Hàn Quốc dành được huy chương vàng.

- Năm 1996: Giải vô địch Olympic lần thứ 26 được tổ chức tại AtLanTa.Thì đội Hàn Quốc dành được huy chương bạc Đến tháng 11/1998 trong bảngxếp hạng 6 đội nữ hàng đầu Châu Á thì vị trí thứ nhất không ai khác chính là độituyển nữ Hàn Quốc, thứ hai là Bắc Triều Tiên, thứ ba là Nhật Bản, thứ tư làTrung Quốc

Còn ở Việt Nam trong những năm gần đây bóng ném đã và đang đượcchú trọng và phát triển mạnh mẽ Thông qua các giải vô địch Quốc Gia hàngnăm , giải vô địch quốc tế … đội tuyển Việt Nam đã dần dần được khẳng địnhtrong làng thể thao quốc tế trong khu vực Đông Nam Á và Châu Á Tuy là mộtmôn thể thao còn mới nhưng bóng ném cũng đang từng bước khẳng định vị trícủa mình và hứa hẹn sẽ đem lại vinh quang cho nền thể thao nước nhà Bóngném là một trong những môn thể thao được đưa vào thin đấu chính thức tạiSeagames 22 tổ chức tại Việt Nam và đội tuyển của nước ta đã dành được 2 huychương vàng góp vào thành tích của nước nhà Bấy nhiêu đó cũng thấy bóngném tuy là môn thể thao mới xuất hiện ở nước ta xong cũng đã có những bướctiến đáng kể

Để đẩy nhanh tốc độ phát triển của các quốc gia trên thế giới nói chung vàViệt Nam nói riêng, một mặt phải dựa vào thành tựu của các ngành khoa học:sinh ly, sinh hóa, sinh cơ, y học TDTT, tâm lý, dinh dưỡng… để vận dụng triệt

để trong công tác tuyển chọn và huấn luyên VĐV Mặt khác cần nắm vững yêucầu ngày càng cao trong việc tuyển chọn và thi đấu

Ngày nay, với sự phát triển của khoa học huẩn luyện đã áp dụng đượcthành tựu khoa học kỹ thuật vì thế mà mức độ hoàn thiện một cách toàn diện kỹ-chiến thuật tâm lý, tinh thần và thể lực được kết hợp một cách nhuần nhuyễn,thuần thục trong tập luyện và trong thi đấu Sức bền thi đấu, sức mạnh tốc độ,sức nhanh di động, khả năng phối hợp vận động và cùng với sự két hợp linhhoạt, sáng tạo chuyển đổi kỹ xảo của mỗi cá nhân VĐV trong thi đấu đã đưa

bóng ném lên một tầm cao mới Sự kết hợp thống nhất giữa các mặt trong côngtác huấn luyện là cơ sở vững chắc đảm bảo thi đấu đạt thành tích cao

1.1.2 Đặc điểm về chiến thuật trong thi đấu bóng ném.

Trong thi đấu bóng ném để giàng được thắng lợi ngoài nhưng yếu tố như :thể lực, kỹ thuật, tâm lý, óc sáng tạo còn phải có chiến thuật tấn công và phòngthủ chắc chắn thì mới giành được thắng lợi tuyệt đối

Do đặc thù của Bóng ném là môn thể thao đồng đội có tính đối kháng trựctiếp cao, lại là môn thể thao hoạt động không có chu kỳ đòi hỏi có tính biến hóa,tính thay đổi và sáng tạo cao trong quá trình thể hiện các động tác đơn lẻ , đặcbiệt là sự thể hiện của VĐV trong quá trình thi đấu

Thi đấu Bóng ném là sự luân phiên giữa hai bên nên đòi hỏi VĐV phảitấn công và thu nhanh đội hình về phòng thủ khu vực Vì vậy, nhiều lúc VĐVphải hoạt động với công suất cực đại, chính vì vậy việc trang bị những kiến thứcchuyên môn thể lực là vô cùng quan trọng và đặc biệt là sự chuẩn bị về kỹ -chiến thuật cho các VĐV càng sớm càng tốt trong thi đấu Bóng ném đỉnh caongày nay do sự chênh lệch vè trình độ giữa các đội là không lớn , đội nào cóchiến thuật tấn công tốt và phòng thủ chắc chắn sẽ đem lại thắng lợi tuyệt đốicho đội đó

* Một số nguyên tắc chiến thuật và phòng thủ trong thi đấu Bóng ném

Thi đấu Bóng ném là thi đấu tập thể trong đó mỗi đội đều tìm cách némbóng vào khung thành của đối phương và ngăn cản không cho đối phương némbóng vào khung thành của mình Cuộc chơi được thực hiện nhờ những hànhđộng riêng biệt của từng VĐV và sự phối hợp của tất cả các VĐV trong tất cảcác tình huống thi đấu

Sự phối hợp hành động của các VĐV trong thi đấu thể hiện những ýtưởng chiến thuật quan trọng sau:

- Luôn nắm bắt được diễn biễn toàn cục của trận đấu, trong đó đặc biệtchú ý tới hoạt động xảy ra gần xung quanh VĐV đang trực tiếp giữ bóng và tiếptục phân tích, phán đoán những hành động tiếp diễn của nó

- Luôn giữ được mối quan hệ thường xuyên với dồng đội , nhận biết được

ý đồ của đồng đội để có những lợi thế trong thi đấu

- Luôn hỗ trợ cho đồng đội: Các hoạt động trong tổ chức tấn công sẽ tạođược cơ hội để đồng đội dứt điểm hoặc làm phân tán sự tập trung chú ý củahàng phòng thủ , hoặc giúp đỡ đồng đội trong phòng thủ để ngăn cản những quảđột phá của đối phương

- Luôn gây được bất ngờ cho đối phương bằng cách thường xuyên biếnhóa cách chơi

- Luôn phát huy sáng kiến qua các hoạt động tích cực, chủ động của từng

cá nhân Những sáng kiến này đều được nảy sinh từ một khung chiến thuật từđồng đội

Hệ thống chiến thuật trong bóng ném rất đa dạng và phong phú, nó gồm

hệ thống chiến thuật tấn công và hệ thống chiến thuật phòng thủ

* Hệ thống chiến thuật tấn công :

- Chiến thuật tấn công đồng đội:

+ Chiến thuật tấn công nhanh

+ Hệ thống chiến thuật tấn công khu vực

- Hệ thống chiến thuật tấn công 3:3

- Hệ thống chiến thuật tấn công 4:2

* Các dạng tổ chức chiến thuật trong các đội hình tấn công:

+ Chiến thuật giữ nguyên các vị trí trong hoạt động tấn công

+ Chiến thuật chuyển đổi vị trí trong tấn công

+ Chiến thuật chặn yểm trợ

- Chiến thuật cá nhân

+ Chiến thuật cá nhân trong kỹ thuật ném bóng

+ Chiến thuật cá nhân trong kỹ thuật dẫn bóng

+ Chiến thuật cá nhận trong kỹ thuật động tác giả

+ Chiến thuật cá nhận của thủ môn

* Hệ thống chiến thuật phòng thủ :

- Chiến thuật phòng thủ đồng đội :

+ Chiến thuật phòng thủ người kèm người

+ Chiến thuật kèm người trên toàn sân

+ Chiến thuật kèm người hỗn hợp

- Chiến thuật phòng thủ khu vực:

+ Chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1

+ Chiến thuật phòng thủ khu vực 6:0

1.2 Cơ sở lý luận và huấn luyện chiến thuật trong Bóng ném.

Chiến thuật bóng ném bao gồm hai mặt là tấn công và phòng thủ Tấncông và phòng thủ là hai mặt mâu thuẫn đối lập nhau, chi phối nhau, song tồntại, luôn luôn chuyển hóa thúc đẩy nhau cùng phát triển vì vậy khi giảng dạyphải chú ý đến mối quan hệ giữ tấn công và phòng thủ Cho nên đối với ngườimới học thì chiến thuật tấn công phải đi trước chiến thuật phòng thủ Trên cơ sởnắm được kỹ thuật, thời gian phối hợp với phòng thủ tập luyện

Trong quá trình giảng dạy, huấn luyện luôn phải dựa vào quy luật giaódục và các nguyên tắc của việc dạy học như: tính khoa học, tính mục đích, tính

hệ thống … Tất cả các quy luật và nguyên tắc trên dù ở phạm vi sử dụng nào

đều có mối quan hệ thống nhất và mật thiết với nhau phù hợp với các quy luậtcủa xã hội học cũng nhứ quá trình thể hiện tổ chức và chỉ đạo huấn luyện thểthao

Với các biện pháp huấn luyện chiến thuật nhóm và đồng đội cũng như là

hệ thống chiến thuật phòng thủ khu vực đều được vận dụng với cả khi không cóbóng và cả khi có bóng nhằm mục đích có được các hành động của đối phương.Tất cả những điều đó được miêu tả như là phương tiện chính của chiến thuật tậpthể Tất cả các biện pháp và phương tiện huấn luyện chiến thuật phòng thủ đềubao gồm 2 bước chính: tổ chức phòng thủ và cản phá đối phương không cho có

cơ hội dứt điểm nhanh chóng dành lại quyền kiểm soát bóng

Trong quá trình giảng dạy chiến thuật bóng ném người ta quy ước chia ralàm 3 giai đoạn giảng dạy:

- Giai đoạn học ban đầu: Đảm bảo sự thống nhất giữa giảng dạy lý thuyết

và thực hành chiến thuật bằng cách chuẩn bị các miếng phới hợp chiến thuậtđồng đội qua việc luyện tập đa dạng các hành động kỹ- chiến thuật cá nhân kếtiếp nhau

- Giai đoạn học sâu: Thường xuyên trang bị các nguyên tắc và trí thứcchiến thuật nhằm tạo cơ sở để thực hiện thành công các yếu tố của chiến thuậtthi đấu

- Giai đoạn củng cố: Vận dụng và củng cố chiến thuật đồng đội cũng nhưkhả năng vận dụng nhuần nhuyễn các kế hoạch thi đấu ở các trận đấu chính thứchoặc trong giải đấu

- Trong mỗi giai đoạn giảng dạy việc đề ra những nhiệm vụ sư phạm đảmbảo tính liên tục và điều đặc biệt quan trọng trước hết cần đảm bảo để người tập:

+ Học cách sử dụng hợp lý những động tác đã nắm được từ trước và họccách phối hợp vận động với các đấu thủ khác căn cứ vào tình huống trên sân

+ Học cách tạo ra tình huống thuận lợi cho đồng đội để hoạt động đạt hiệuquả cao

Khi học bất kỳ miếng phối hợp chiến thuật nào cũng cần chuyển đổit cótuần tự từ các nhiệm vụ sư phạm này đến nhiệm vụ khác dựa trên cơ sở sinh lýcủa việc hình thành kỹ xảo vận động Vấn đề là ở chỗ các kỹ xảo vận động cóảnh hưởng lẫn nhau Trong lý luận và phương pháp GDTC người ta thường nóiđến chuyển kỹ xảo, ảnh huưởng của kỹ xảo cũ tới quá trình hình thành kỹ xảomới Có 2 loại chuyển kỹ xảo: chuyển dương tính và chuyển âm tính

Chuyển dương tính (tích cực) được hiểu là những kỹ xảo cũ tạo điều kiệnthuận lợi cho tiếp thu kỹ xảo mới Cơ chế của chuyển tích cực là những néttương đồng trong cấu trúc tác động, động lực học của kỹ xảo mới và cũ Mặtkhác cơ sở khoa học của xác định trình tự các bước giảng dạy chiến thuật còn làyêu cầu sư phạm nghiêm ngặt theo các nguyên tắc “ từ dễ đến khó’’, “ từ đơngiản đến phức tạp’’, “từ đã biết đến chưa biết’’

Trong giảng dạy phòng thủ chiến thuật phòng thủ khu vực phải được tậpluyện nhiều lần , kể cả các hình thức thi đấu đặc biệt nhằm thực hiện thành thụccác pha diễn biến của trận đấu Luyện tập giả định nhằm thực hiện các nhiệm

vụ phòng thủ với các đối thủ được giới hạn nhiệm vụ phục vụ nhằm rút ngắnquá trình hoàn thiện, học tập các nhiệm vụ chiến thuật đề ra trước đó

1.3 Đặc điểm hoạt động của nữ vận động viên trong thi đấu bóng ném.

Cũng như nhiều môn thể thao khác bóng ném có tác dụng giáo dục ngườitập nhiều mặt, cả về ý chí phẩm chất lẫn thể chất con người, mặt khác thi đấubóng ném còn tăng cường tình hữu nghị và sự hiểu biết giữa các dân tộc và quốcgia

Bóng ném là môn thi đấu đối kháng trực tiếp giữa 2 đội, mỗi đội gồm 7người trong đó có 1 thủ môn Thành tích thi đấu trong bóng ném là hiệu quả ghibàn chung của toàn đội

Nét đặc trưng về hoạt động của các VĐV bóng ném là các động tác mangtính chất không có chu kỳ ( Sự phối hợp các động tác và chuyển động kháckhông lặp lại về cơ cấu và mức độ cố gắng của nó ) Sauk hi đánh giá nhanh

chóng các tình huống phức tạp các VĐV lập tức phản công kịp thời bằng nhiềuđộng tác riêng lẻ hay phối hợp một cách chính xác mau lẹ

Hoạt động thi đấu bóng ném là những tình huống luon diễn ra ở 2 phíacầu môn nên đòi hỏi VĐV phải có tốc độ di chuyển rất nhanh để triển khai tấncông nhanh và thu nhanh về đội hình phòng thủ khu vực Vì vậy, vận động viênphải hoạt động với công suất lớn

Khối lượng và cường độ vận động trong các trận đấu luôn khác nhau và

sẽ không đồng đều đối với từng VĐV cũng như đối với từng đội bóng Khốilượng đó phụ thuộc vào tình huống thi đấu cụ thể chịu ảnh hưởng của lực lượngđối phương, kế hoạch chiến thuật, trình đọ thể lực, tính tích cực, tính sáng tạocủa cầu thủ

Theo đặc điểm sinh lý vận động bóng ném cũng như một số môn thể thaotình huống khác có sự hoạt động mạnh mẽ, tích cực, biến đổi kết hợp với sửdụng cường độ hoạt động một cách thay đổi thường xuyên (Từ cực đại đến trungbình ) Trong thi đấu các động tác thực hiện theo những tuần tự, khoảng cách,đặc điểm, cường độ và thời gian khác nhau

Tuy nhiên do đặc điểm giải phẫu của nữ giới có những đặc điểm khác sovới nam giới nên trong tập luyện và thi đấu bóng ném nữ có những đặc trưnghạn chế sức nhanh, sức bền, sức mạnh, khéo léo trong thi đấu

Bóng ném nữ là một đề tài được quan tâm sôi nổi, nhất là sau Seagames

22 thì hầu như không còn ý kiến nào phản đối nữa Bóng ném đã có sự phát triển

cả về chất và lượng

Ở Việt Nam những năm vừa qua phong trài tập luyện và thi đấu bóng ném

nữ đã phần nào khởi sắc Mặc dù lúc đầu chỉ là phong trào tự phát với nhữngđộng cơ khác nhau Việc tập luyện tùy tiện không có cơ sở khoa học, chươngtrình tập luyện không hợp lý có thể gây ra những ảnh hưởng xấu đến sức khỏengười tập, hơn nữa lại là nữ

Bóng ném thực sự trở thành nhu cầu đông đảo của chị em Trước tìnhhình đó các cấp lãnh đạo và các nhà chuyên môn đã tìm cách chú ý phát triển

rộng rãi phong trào bóng ném Nữ đưa phong trào tập luyện bóng ném cho các

Nữ VĐV lên đỉnh cao và phổ cập vào các trường phổ thong, trung học, chuyênnghiệp, đại học

Tập luyện TDTT nhất là tập luyện nhằm nâng cao thành tích và tham giathi đấu thẻ thao đòi hỏi cơ thể phải có những phản ứng thích nghi nhất định.Những đòi hỏi đó càng khắc nhiệt hơn đối với cơ thể nữ Vì vậy, việc tập luyệnTDTT của Nữ giới cần được tiến hành tổ chức, phù hợp với từng đặc điểm riêngcủa họ, phải được quan tâm theo dõi về y học chi tiết và thường xuyên hơn Vàmột số điểm cần lưu ý đến là những biến đổi sinh lý xảy ra trong cơ thể nữVĐV Đó là thời kỳ kinh nguyệt, đó là một quá trình sinh lý do biến đổi trongthời kỳ hoạt động của tuyến sinh dục gây ra Theo tài liệu nghiên cứu của nhiềunhà khoa học, thời kỳ kinh nguyệt tính hưng phấn của cơ quan thần kinh trungương tăng, nhịp tim tăng, huyết áp tăng, khả năng hoạt động thể lực giảm nhất lànhững ngày đầu tiên của thời kỳ kinh nguyệt Ở một số VĐV Nữ khả năng vậnđộng không những giảm mà còn tăng lên, lượng vận động, tập luyện và thi đấulớn, sự căng thẳng về tâm lý mạnh trong thi đấu thể thao có thể làm trì hoãn sựtrưởng thành sinh dục của Nữ và rối loạn kinh nguyệt ở nữ giới

Tuy vậy, cần phải coi chu kỳ kinh nguyệt là một hiện tượng sinh lý bìnhthường, Nữ VĐV hoàn toàn có thể tham gia tập luyện và thi đấu thể thao nếuđược theo dõi chặt chẽ những biện pháp đến sự cá biệt hợp lý

Nhìn chung hoạt động thi đấu bóng ném rất đa dạng và phúc tạp tìnhhuống thi đấu luôn thay đổi, các đường chuyền bóng nhanh mạnh và chính xácluôn đc biến hóa theo từng pha bóng , đặc biệt là sự khéo léo nhanh nhẹn củacác VĐV khi làm động tác giả đã tạo ra sự bất ngờ cho đối phương và dành cơhội ghi bàn

2 CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1 Phương pháp nghiên cứu.

Để đạt được các mục đích nghiên cứu đặt ra, đề tài sử dụng các phươngpháp nghiên cứu sau :

2.1.2 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu :

Phương pháp này được sử dụng trong nghiên cứu nhằm tổng hợp nhữngtài liệu có liên quan đến vấn đề nghiên cứu và được trình bày trong phần thamkhảo Nó đã giúp chúng tôi tìm hiểu tình hình phát triển TDTT nói chung vàBóng ném nói riêng Bằng việc và phân tích tài liệu đề tài đã xác định và thuthập bước đầu các bài tập, các phương pháp cần thiết cho việc huấn luyện kỹ-chiến thuật

2.1.3 Phương pháp phỏng vấn toạ đàm:

Đề tài tiến hành phỏng vấn, trao đổi, toạ đàm với 14 người huấn luyệnviên, chuyên gia, giáo viên chuyên môn có nhiều kinh nghiệm trong Bóng némnhằm tìm ra các bài tập nâng cao hiệu quả chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1cho nữ sinh viên chuyên sâu K44 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

2.1.4 Phương pháp quan sát sư phạm:

Để tiến hành nghiên cứu được tốt đề tài đã tiến hành quan sát quá trìnhtập luyện của nữ sinh viên chuyên sâu K44 trường Đại học TDTT Bắc Ninh vàgiải truyền thống hàng năm của trường tổ chức Chúng tôi đã trao đổi với cácnhà chuyên môn nhằm lấy các thông tin cần thiết để giải đáp những yêu cầu của

đề tài đồng thời đề ra các bài tập cho phù hợp

2.1.5 Phương pháp kiểm tra sư phạm:

Đề tài đã sử dụng phương pháp này để tiến hành kiểm tra, đánh giá thànhtích của hai nhóm thực nghiệm và đối chứng ở hai giai đoạn trước và sau thựcnghiệm thông qua các test đã lựa chọn

- Test đánh giá hiệu quả ứng dụng chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1trước thực nghiệm.

- Test hiệu quả ứng dụng chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 sau thựcnghiệm

2.1.6 Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

Đề tài sử dụng phương pháp này để kiểm tra đánh giá tìm hiểu tính hiệuquả trong quá trình thực nghiệm các bài tập trong thực tế nhằm nâng cao hiệuquả chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 cho nữ sinh viên chuyên sâu K44 trườngĐại học TDTT Bắc Ninh Sau khi lựa chọn và xác đinh được các bài tập, tiếntrình thực nghiệm và đối tượng nghiên cứu khảo sát đề tài đã phân nhóm nhưsau: 14 nữ sinh viên chuyên sâu sinh viên bóng ném K44 trường Đại học TDTTBắc Ninh thành 2 nhóm để thực nghiệm:

* Nhóm thực nghiệm: gồm 7 nữ sinh viên tập luyện theo các bài tập vàtiến trình đề tài đã lựa chọn và xây dựng

* Nhóm đối chứng: gồm 7 nữ sinh viên tập luyện bình thường theo cácbài tập đã được xác định từ trước

Bằng phương pháp thực nghiệm song song và tự đối chiếu đề tài nhằmxác định hiệu quả ứng dụng chiến thuật 5:1 cho nữ sinh viên chuyên sâu K44trường Đại học TDTT Bắc Ninh

2.1.7 Phương pháp toán học thống kê:

Đề tài sử dụng phương pháp này để sử lý số liệu để xử lý số liệu trong quátrình nghiên cứu và đánh giá hiệu quả thực nghiệm Đề tài sử dụng một số côngthức toán học thống kê sau:

+ Số trung bình cộng :

n

x x

n i i

+ với công thức :  

i

i i

L

L Q



2 2



Qi : tần số quan sát

Li : tấn số lý thuyết

- Nếu 2 (tính) >  2 (bảng) sự khác biệt có ý nghĩa ( P ≤ 5%)

- Nếu 2 (tính) <  2 (bảng) sự khác biệt chưa có ý nghĩa ( P ≤ 5%)

- Điều kiện: Li > 9 hoặc ít nhất Li > 4

2.2 Tổ chức nghiên cứu :

Đề tài được chia làm 3 giai đoạn nghiên cứu :

- Giai đoạn 1 : Từ tháng 2 năm 2010 đến tháng 4 năm 2010 : Đặt tên đề tài,xây dựng đề cương và bảo vệ đề cương trước hội đồng khoa học lập kế hoạchnghiên cứu

- Giai đoạn 2 : Từ tháng 5 năm 2010 đến tháng 1 năm 2011 : Tổng hợp vàtham khảo các tài liệu có liên quan Giải quyết các mục tiêu của đề tài phỏngvấn thực nghiệm, thu thập và xử lý số liệu

- Giai đoạn 3 : Từ tháng 2 năm 2011 đến tháng 6 năm 2011 : Chỉnh sửa ,hoàn thiện luận văn báo cáo kết quả nghiên cứu trước bộ môn và hội đồng khoahọc nhà trường

CHƯƠNG 3:

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 3.1 Đánh giá thực trạng khả năng vận dụng chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 trong thi đấu Bóng ném của nữ sinh viên chuyên sâu khóa 44 trường Đại học TDTT Bắc Ninh.

Để tìm hiểu thực trạng khả năng vận dụng chiến thuật phòng thủ khu vực5:1 trong thi đấu bóng ném của Nữ sinh viên chuyên sâu K44 trường Đại họcTDTT Bắc Ninh Đề tài chủ yếu sử dụng phương pháp quan sát sư phạm vàphỏng vấn các giáo viên tham gia công tác giảng dạy Bóng ném tại trường Đạihọc TDTT Bắc Ninh Đây chính là cơ sở thực tiễn cho việc giải quyết các mụctiêu nghiên cứu của đề tài

Để giải quyết mục tiêu này các vấn đề cụ thể được đặt ra là:

+ Thực trạng việc sử dụng chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 trong thiđấu Bóng ném của nữ sinh viên chuyên sâu khóa 44 trường Đại học TDTT BắcNinh

+ Đánh giá hiệu quả sử dụng chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 trong thiđấu bóng ném cho nữ sinh viên chuyên sâu khóa 44 trường Đại học TDTT Bắcninh

3.1.1 Thực trạng việc sử dụng chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 trong thi đấu Bóng ném của nữ sinh viên chuyên sâu khóa 44 trường Đại học TDTT Bắc Ninh.

Để làm rõ việc sử dụng chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 trong thi đấuBóng ném chúng tôi đã tiến hành và thu thập số liệu của đội Bóng ném K44trong giải Bóng ném chuyên sâu toàn trường tổ chức năm 2010 Đội Bóng ném

Nữ K44 sử dụng hầu hết các loại hình chiến thuật phòng thủ trong các trận đấutrong đó chiến thuật phòng thủ khu vực 5:1 được sử dụng nhiều nhất vì nó đượccoi là chiến thuật đem lại hiệu quả cao nhất

Để thấy rõ việc sử dụng chiến thuật phòng thủ 5:1 với các loại hình chiếnthuật phòng thủ khác của đội Nữ K44 qua quan sát giải truyền thống chúng tôi

Tỷ lệ (%)

Qua bảng 3.1 trên chúng ta thấy đội Bóng ném Nữ K44 sử dụng rất nhiều

loại hình chiến thuật phòng thủ trong thi đấu nhưng chủ yếu là sử dụng chiếnthuật phòng thủ khu vực 5:1 chiếm tỷ lệ ( 71.57 %)

Bảng 3.2: Thực trạng sử dụng các loại hình chiến thuật phòng thủ trong thi đấu bóng ném của nữ sinh viên tại Giải bóng ném chuyên sâu tháng 12/2010.

TT Loại hình chiến thuật

Số trận

Đại học khóa 43 (Số lần)

Đại học khóa 45 (Số lần)

Đại học khóa 46 (Số lần)

Cao đẳng khóa 46 (Số lần)