Nghiên cứu lựa chọn bài tập thể lực nâng cao độ ổn định môn súng trường cho sinh viên chuyên sâu k43 trường đại học TDTT bắc ninh

Bảng 3.1: Hiện trạng kế hoạch học tập học kỳ 7 cho môn súng trường của sinh viên chuyên sâu K43 Bảng 3.2: Kết quả kiểm tra bài bắn 3 tư thế súng trường của sinh viên chuyên sâu K43 trườ

Ngêi híng dÉn

TS: §ç H÷u Trêng

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả trong đề tài là trung thực và cha từng đợc công

bố trong bất kỳ công trình nào.

Tác giả luận văn

Lê Văn Hải

§H TDTT : §¹i häc thÓ dôc thÓ thao

Bảng 3.1: Hiện trạng kế hoạch học tập học kỳ 7 cho môn súng trường

của sinh viên chuyên sâu K43

Bảng 3.2: Kết quả kiểm tra bài bắn 3 tư thế súng trường của sinh viên

chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh (n=22) Bảng 3.3: Hiện trạng các bài tập ổn định súng trong tập luyện cho sinh

viên chuyên sâu bắn súng K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Bảng 3.4: Kết quả phỏng vấn lựa chọn test nhằm đánh giá độ ổn định

súng trường cho sinh viên chuyên sâu K43 Trường ĐH TDTT Bắc Ninh

Bảng 3.5 Xác định tính thông báo của các test đánh giá độ ổn định súng

trường cho sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Bảng 3.6 Xác định độ tin cậy của các test đánh giá độ ổn định súng

trường cho sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Bảng 3.7 Kết quả kiểm tra thực trạng độ ổn định môn súng trường

cho sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh.

Bảng 3.8: Kết quả phỏng vấn lựa chọn các bài tập nâng cao độ ổn định

súng trường thể thao cho sinh viên chuyên sâu K43.(n = 20) Bảng 3.9 Tiến trình thực nghiệm ứng dụng bài tập thể lực nâng cao độ

ổn định của môn súng trờng thể thao cho sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh (Học kỳ VII)

Bảng 3.10: Kết quả kiểm tra độ ổn định của nhóm đối chứng và nhóm

thực nghiệm trước thực nghiệm (n = n = 11)

Bảng 3.11: Kết quả kiểm tra độ ổn định của nhóm đối chứng và nhóm

thực nghiệm sau thực nghiệm (n = n = 11)

thế sỳng trường của sinh viờn chuyờn sõu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh (n=22)

Biểu đồ 3.1: Biểu diễn trỡnh độ của đối tượng phỏng vấn

Biểu đồ 3.2: Giữ súng trên tay 1 phút tính thời gian súng ổn định (s)

Biểu đồ 3.3: Bắn chụm 30 viên, tính độ chụm 5 viên/1 bia

Biểu đồ 3.4: Bắn tớnh điểm 60 viờn (đ)

M C L CỤC LỤC ỤC LỤC L

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIấN CỨU 4

1.1 Đặc điểm tõm sinh lý 4

1.1.1 Đặc điểm tõm lý 4

1.1.2 Đặc điểm sinh lý 4

1.2 Đặc điểm mụn sỳng trường thể thao 5

1.2.1 Đặc điểm cấu tạo sỳng trường thể thao 5

1.2.2 Đặc điểm tư thế yếu lĩnh động tỏc nằm bắn 6

1.2.3 Đặc điểm tư thế yếu lĩnh động tỏc quỳ bắn 6

1.2.4 Đặc điểm tư thế yếu lĩnh động tỏc đứng bắn 7

1.3 Cỏc nguyờn tắc huấn luyện và quan điểm về huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao 7

1.3.1 Cỏc nguyờn tắc huấn luyện 7

1.3.2 Quan điểm về huấn luyện thể lực 9

1.4 Vai trũ của việc ổn định sỳng đối với việc thực hiện kỹ thuật nhằm nõng cao thành tớch thể thao 11

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIấN CỨU 13

2.1 Phương phỏp nghiờn cứu 13

2.1.1 Phương phỏp đọc, phõn tớch và tổng hợp tài liệu: 13

2.1.2 Phương phỏp phỏng vấn 13

2.1.3 Phương phỏp quan sỏt sư phạm: 13

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm: 14

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê: 14

2.2 Tổ chức nghiên cứu 15

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 16

3.1 Giải quyết mục tiêu 1: 16

3.1.1 Thực trạng kế hoạch học tập nội dung môn súng trường của sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh 16

3.1.2 Đánh giá hiện trạng các bài tập độ ổn định súng trường cho sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh 19

3.1.3 Lựa chọn các test đánh giá độ ổn định súng trường cho sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh 20

3.1.4 Đánh giá thực trạng độ ổn định môn súng trường cho sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh 23

3.2 Giải quyết mục tiêu 2: Nghiên cứu lựa chọn và ứng dụng bài tập thể lực nâng cao độ ổn định súng trường cho sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh 25

3.2.1 Cơ sở lý luận lựa chọn bài tập 25

3.2.2 Cơ sở thực tiển để lựa chọn bài tập 26

3.2.3 Tổ chức thực hiện 30

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 36

TÀI LIỆU THAM KHẢO 38

MỞ ĐẦU

Ngay từ những ngày đầu thống nhất đất nước, Bác Hồ đã kêu gọi toàndân tích cực tham gia tập thể dục: " Mỗi người dân yếu ớt tức là cả nướcyếu ớt, mỗi người dân mạnh khỏe tức là cả nước mạnh khỏe " Bác đã xemcon người là động lực quan trọng trong công cuộc xây dựng và phát triển củamột quốc gia Xuất phát từ tinh thần đó mà ngày nay trong sự nghiệp đổi mới

và hội nhập của đất nước trên tất cả các lĩnh vực kinh tế chính trị văn hóa

-xã hội và ngoại giao, TDTT có vai trò rất to lớn trong việc đào tạo con ngườimới, phát triển toàn diện về mọi mặt: Trí - Đức - Thể – Mỹ – Lao động và đặcbiệt hơn khi Việt Nam chúng ta là thành viên của Tổ chức thương mại Thếgiới WTO thì TDTT càng có vị trí quan trọng hơn, nó giúp giao lưu, học hỏi,thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị với các dân tộc trên toàn thế giới Giúp ViệtNam chúng ta có thể giao lưu được với các bạn bè năm châu để có cơ hội họchỏi và tiếp cận với các thành quả của nền khoa học hiện đại của nhân loại

Cùng với sự lớn mạnh của nhiều ngành trong cả nước, TDTT ngày nayđược phát triển mạnh mẽ cả bề rộng lẫn chiều sâu trong đó có môn Bắn súng.Bắn súng là một môn thể thao có nội dung phong phú, đa dạng, phát triểnrộng rãi trong thanh, thiếu niên, học sinh và dân quân tự vệ Góp phần khôngnhỏ trong công tác an ninh quốc phòng của địa phương, của đất nước Và cònmang về những tấm huy chương quý giá cho đoàn thể thao Việt Nam trongnhiều năm qua tiêu biểu như: Trần Oanh, Nguyễn Quốc Cường, Đặng ThịĐông, Nguyễn Mạnh Tường

Ngày nay, trình độ thi đấu thể thao càng phát triển cao thì yêu cầu vềkết quả phát bắn ngày càng cao, trong đó sự ổn định của súng đóng vai trò hếtsức quan trọng Nó tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thực hiện các kỹthuật Từ đó mà thành tích bắn của xạ thủ được nâng lên Nội dung bắn súngtrường thể thao không đòi hỏi sức nhanh, sức mạnh, mà đòi hỏi phải có sứcbền chuyên môn là yếu tố quan trọng có tính quyết định Nếu không có sức

bền chuyên môn thì sự dao động của súng sẽ cao và không thực hiện được bàitập đã đề ra, dẫn đến thành tích thi đấu giảm sút Chính vì lẽ đó mà việc nângcao sức bền chuyên môn cho xạ thủ môn Bắn súng trường thể thao là vấn đềthen chốt không thể thiếu được trong kế hoạch huấn luyện.

Hiện nay trong nước đã có một số công trình nghiên cứu đến lĩnh vựcnâng cao sự ổn định cho súng như tác giả Nguyễn Thị Uyển Quỳnh (2004),Phạm Quang Điền (2009) Nhưng các tác giả đều nghiên cứu trên đối tượng làVĐV hoặc sinh viên phổ tu và các phương pháp nghiên cứu của các tác giảtrên chưa triệt để, bài tập thể lực nhằm nâng cao độ ổn định cho súng còn hạnchế dẫn đến khả năng giữ súng của các xạ thủ còn yếu, độ rung động của súngcòn lớn, khi bắn các viên đạn không có độ chụm làm cho thành tích khôngđược cao

Xuất phát từ những phân tích và yêu cầu cấp thiết nêu trên, chúng tôi

đã tiến hành lựa chọn đi sâu nghiên cứu đề tài:

* Mục tiêu nghiên cứu

Để thực hiện được mục đích nghiên cứu đề ra, đề tài xác định các mụctiêu sau:

- Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng công tác giảng dạy nâng cao độ ổn

định môn súng trường cho sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTTBắc Ninh

+ Thực trạng kế hoạch học tập nội dung môn súng trường củasinh viên chuyên sâu K43

+ Đánh giá hiện trạng các bài tập độ ổn định súng trường cho sinhviên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh.

+ Lựa chọn các test đánh giá độ ổn định súng trường cho sinhviên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

+ Đánh giá thực trạng độ ổn định súng trường cho sinh viênchuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

- Mục tiêu 2: Nghiên cứu lựa chọn và ứng dụng bài tập thể lực nâng

cao độ ổn định môn súng trường cho sinh viên chuyên sâu K43 trường Đạihọc TDTT Bắc Ninh

+ Cơ sở lý luận lựa chọn bài tập

+ Cơ sở thực tiễn để lựa chọn bài tập

+ Tổ chức thực hiện

* Đối tượng nghiên cứu

- Chủ thể: Là các bài tập nâng cao độ ổn định súng

- Khách thể: Gồm 22 sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTTBắc Ninh

* Điạ điểm nghiên cứu

Tại trường Đại học TDTT Bắc Ninh

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Đặc điểm tâm sinh lý

- Đặc điểm về trạng thái tình cảm: Rất dễ nhạy cảm về vấn đề của bảnthân, hay dao động và dễ nổi cáu gắt nhưng củng nhanh lấy lại bình tĩnh, sốngthân ái chan hoà với bạn bè, thích xây dựng mối quan hệ với người khác giới

- Đặc điểm trí tuệ: Đặc điểm nổi bật ở thời kỳ này là theo đuổi hoạtđộng trí tuệ, thích những việc làm có trí tuệ cao, thích tìm hiểu những vấn đề

có tính trừu tượng cao Quan tâm hơn đến hoạt động xã hội, kinh tế, chính trị,nghề nghiệp của bản thân trong tương lai

Nhưng lứa tuổi này cũng rất hay dễ hấp tấp vội vàng, nôn nóng, có khicòn liều mạng gây tác dụng không tốt cho tập luyện TDTT Vì vậy khi tậpluyện TDTT giáo viên phải thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở, chútrọng tới lượng vận động tập luyện và thi đấu cho phù hợp với lứa tuổi thanhniên và giúp đỡ họ hoàn thành tốt các bài tập

- Hệ tiêu hoá: Phát triển hoàn chỉnh, quá trình hấp thụ dinh dưỡngnhanh và đạt hiệu quả rất lớn.

- Hệ bài tiết: Phát triển tốt do đó khả năng hồi phục diễn ra rất nhanh cótác dụng sớm đưa cơ thể về trạng thái ban đầu

- Hệ xương: Đã phát triển hoàn chỉnh, xu hướng bắt đầu giảm tốc độphát triển, lúc này xương cứng và chắc, cột sống đã ổn định hình dáng vàhoàn thiện

- Hệ cơ: Phát triển chậm hơn so với hệ xương nên cơ còn yếu, cácnhóm cơ lớn phát triển tương đối nhanh, các nhóm cơ nhỏ bắt đầu phát triểnnếu các em tập luyện một cách khoa học thì cơ sẽ phát triển ở mức độ nhanhhơn, các nhóm cơ duỗi ở nữ phát triển chậm nên ảnh hưởng tới sức mạnh

- Hệ sinh dục: Sự phân hoá nam nữ rất rõ ràng, điều này tác động rất rõrệt đến tâm lý của các em Chính vì vậy khi sử dụng phương pháp huấn luyệnngười giáo viên cần chú ý tới đặc điểm này

- Trao đổi chất và năng lượng: Đặc điểm chính ở lứa tuổi này là quátrình dị hoá chiếm ưu thế hơn so với quá trình đồng hoá do sự phát triển hìnhthành cơ thể ở lứa tuổi này diễn ra chậm

1.2 Đặc điểm môn súng trường thể thao

Súng trường thể thao là môn bắn tương đối khó nhưng độ hấp dẫntương đối cao vì kinh phí cho súng trường không cao bằng kinh phi cho cácloại súng khác, có thể tập luyện quanh năm ít bị ảnh hưởng bởi thời tiết

1.2.1 Đặc điểm cấu tạo súng trường thể thao

Súng trường thể thao bao gồm rất nhiều loại hiện đang sử dụng rộng rãi

để tập luyện và kiểm tra đó là súng trường tự chọn Stăng-đa CM-2

Do Liên Xô chế tạo là một loại súng tốt, chuyên dùng để bắn tập vàbắn thi ở cự li 50m (chữ viết tắt của tiếng Nga CM-2 có nghĩa là thể thao, cỡnhỏ, kiểu 2)

- Trọng lượng súng không nặng quá 5kg

- Chiều dài toàn bộ khẩu súng 110cm

- Chiều dài nòng súng kể cả buồng bạn là 68cm.

- Cỡ nòng (đường kính miệng nòng tính theo rãnh xoắn âm) 5,6mm

- Số đường rãnh xoắn 6

- Bước rãnh xoắn 24cm

- Lắp đạn một viên, không có băng bạn

- Khoảng cách từ đầu ngắm tới khe ngắm 76-81cm

- Lực cò súng quy định nặng từ 0,500kg trở lên

- Vặn một nấc “khấc” núm vít chỉnh tầm hay vít chỉnh hướng, khi bắn

ở cự ly 50m, điểm chạm trên bia di chuyển 2,5mm

Cấu tạo súng trường thể thao Stăng-đa CM-2 gồm có các bộ phận:

1.2.2 Đặc điểm tư thế yếu lĩnh động tác nằm bắn.

Trong các tư thế bắn súng thể thao thì nằm bắn là tư thế dễ hơn cả.Thông thường khi nằm bắn súng ít bị rung động và đạt thành tích cao hơn sovới bắn ở các tư thế khác Sở dĩ như vậy là vì khi nằm bắn, trọng tâm của hệthống “cơ thể - súng” ở vị trí tương đối thấp, diện tích của thân người tiếp xúcvới mặt đất lại lớn đồng thời các cơ bắp của VĐV hoạt động tương đối thuậnlợi, ít bị căng thẳng

1.2.3 Đặc điểm tư thế yếu lĩnh động tác quỳ bắn.

Quỳ bắn tương đối khó hơn nằm bắn vì khi quỳ bắn, trọng tâm của hệthống “cơ thể - súng” ở một vị trí tương đối cao và diện tích hình chân đế lạichỉ giới hạn trong phạm vi 3 điểm tựa là: bàn chân trái, đầu gối chân phải vàmũi bàn chân phải Thêm vào đó khi quỳ bắn, tay trái đỡ súng, tỳ lên đầu gốichân trái ở thế chêng vênh, trọng tâm của thân người bắn dồn nhiều vào chân

phải làm cho sự tuần hoàn máu của xạ thủ ở chân phải khó khăn, dễ sinh têbuốt không quỳ bắn được lâu.

Trong quỳ bắn luật thi đấu cho phép xạ thủ được dùng một bao đệmhình ống có chiều dài 20cm với đường kính lớn nhất là 18cm để kê ở cổ chânphải Đồng thời xạ thủ củng được dùng dây súng căng ở cánh tay liền với cổtay trái cho súng bớt rung động giống như trong tư thế nằm bắn không bệ tỳ.Thân người của xạ thủ ở tư thế gần như thẳng đứng tạo điều kiện cho các nộiquan như tim, hoạt động được dễ dàng

1.2.4 Đặc điểm tư thế yếu lĩnh động tác đứng bắn.

Đứng bắn là tư thế bắn khó nhất trong môn bắn súng trường vì khiđứng bắn trọng tâm chung của cả hệ thống “cơ thể - súng” rất cao, diện tíchhình chân đế lại nhỏ, chỉ dới hạn trong phạm vi tạo thành bởi hai bàn châncủa xạ thủ nên kém vững chải hơn tư thế quỳ và nằm Thêm vào đó hệ thống

cơ phải hoạt động gắng sức nhiều để giữ tư thế người và súng được cân bằng

và ổn định, thân người ngã về sau và nghiêng sang phải, tay trái ép sát vàomạng sườn làm cho các cơ quan nội tạng hoạt động khó khăn và chóng mệtmỏi

1.3 Các nguyên tắc huấn luyện và quan điểm về huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao.

1.3.1 Các nguyên tắc huấn luyện

* Nguyên tắc tích cực, tự giác: Của người tập TDTT nói chung và của

người tập bắn súng nói riêng thường được thể hiện qua hoạt động tự giác,gắng sức tập luyện, rèn luyện để đạt được mục đích Nó bắt nguồn từ thái độhọc tập tốt, sự cố gắng nắm bắt những kỹ năng, kỹ xảo cùng các hiểu biết cóliên quan, phát triển các phẩm chất về thể chất và tinh thần cùng việc khắcphục những khó khăn trên con đường đó

Hiệu quả của quá trình giảng dạy phần lớn phụ thuộc vào tính tự giáctích cực của bản thân người học đối với việc học tập, Việc hiểu được bản chấtcác nhiệm vụ cũng như cách thức thực hiện, với sự quan tâm đúng đắn sẽ

giúp được người học rút ngắn được thời gian học tập, nâng cao hiệu quả củađộng tác, tạo điều kiện sử dụng sáng tạo các kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo vàothực tiễn tập luyện và thi đấu.

*Nguyên tắc trực quan: Trong tập luyện bắn súng tính trực quan đóng

vai trò quan trọng bởi lẽ việc phát triển toàn diện các cơ quan cảm giác là điềukiện tất yếu để hình thành và phát triển kỹ năng vận động

Tính trực quan trong tập luyện là điều kiện cần thiết để tiếp thu độngtác Các nhận thức thực tế bắt nguồn từ mức độ cảm giác Hình ảnh cảm giáccàng phong phú thì các kỹ năng, kỹ xảo vận động được hình thành trên cơ sởcảm giác đó càng nhanh

Tính trực quan là điều kiện không thể tách rời trong quá trình hoànthiện động tác Thực chất khi thực hiện một kỹ thuật nào đó ở giai đoạn banđầu phải xây dựng cảm giác của các bộ phận tương đối riêng biệt, sau đó các

cơ quan cảm giác khác nhau sẽ phối hợp ngày càng đồng bộ tạo nên cơ quanphân tích tổng hợp điều khiển các động tác cụ thể trong từng điều kiện cụ thể

* Nguyên tắc thích hợp và cá biệt hoá: Nguyên tắc này yêu cầu tính

toán đến đặc điểm của người tập và mức độ tác động các nhiệm vụ đề ra cho

họ Về bản chất nó thực hiện các yêu cầu của mỗi buổi tập Yêu cầu phải tươngứng với khả năng của người tập, như vậy phải tính đến đặc điểm về lứa tuổi,giới tính, trình độ chuẩn bị và cả những sự khác biệt của cá nhân vế thể chấtcũng như tinh thần Trong bắn súng nguyên tắc này đặc biệt được chú trọng,bởi lẻ nếu sử dụng các yêu cầu sai nếu không ảnh hưởng trực tiếp đến cơ quanchức năng cũng gây ảnh hưởng lớn đến sự hình thành và phát triển kỹ năng

* Nguyên tắc hệ thống: Đây là nguyên tắc rất đặc biệt quan trọng,

nguyên tắc này có liên quan đến tính thường xuyên trong tập luyện và luânphiên giữa vận động với nghỉ ngơi, liên quan đến tính tuần tự trong tập luyện

và mối quan hệ lẫn nhau giữa các mặt của nội dung tập luyện Nguyên tắc nàycòn phải đảm bảo cho phương pháp giảng dạy được tiến hành theo trình tự từtrực quan đến tư duy, từ tư duy đến thực tiễn, từ cơ bản đến nâng cao

* Nguyên tắc tăng dần yêu cầu: Cần phải thường xuyên đổi mới các

nhiệm vụ với xu hướng chung là tăng dần lượng vận động, tăng độ phức tạpcủa các bài tập, tạo nên khả năng phối hợp vận động hoàn chỉnh, đáp ứng yêucầu thực tiễn Ban đầu tác động có thể có khó khăn sau một thời gian chúng

sẽ thích nghi dần và trở thành thói quen Tiếp sau đó những yêu cầu củanhiệm vụ đã học sẽ trở nên đơn giản, không kích thích cho sự phát triển, bởivậy phải tiếp tục tăng dần yêu cầu

1.3.2 Quan điểm về huấn luyện thể lực

Ngày nay thể thao không những mang lại cho con người sức khoẻ mà

nó còn là sự cạnh tranh thể hiện sự phát triển của mỗi quốc gia, mỗi khu vực

và mỗi châu lục Chính vì thế mà thể thao hiện nay được quan tâm không kémcác lĩnh vực kinh tế và chính trị Vì thế mà trong tập luyện thể dục thể thaocần phát triển tối đa các tố chất của người tập như: kỹ - chiến thuật, tâm lý,thể lực những yếu tố đó quyết định tới thành tích của người tập Trong tất cảcác yếu tố đó, yếu tố thể lực được rất nhiều người quan tâm và đó là yếu tốquan trọng để đi tới thành công

Huấn luyện thể lực là một quá trình tác động liên tục và theo kế hoạchsắp xếp hợp lý, bằng những bài tập thể dục thể thao nhằm phát triển các tốchất và khả năng vận động Quá trình ấy tác động sâu sắc đối với hệ thầnkinh, cơ bắp cũng như các cơ quan nội tạng của con người

Huấn luyện thể lực bao gồm: Huấn luyện thể lực chung và huấn luyệnthể lực chuyên môn

* Huấn luyện thể lực chung:

Là quá trình nhằm phát triển toàn diện các tố chất thể lực cũng như khảnăng chức phận khác nhau không đặc trưng cho hoạt động riêng biệt nào Và

nó tạo điều kiện cần thiết để nâng cao hiệu quả của quá trình huấn luyện thểlực chuyên môn

- Quá trình phát triển thể lực chung có ý nghĩa rất quan trọng trong việcgiáo dục phẩm chất tâm lý và ý chí vì trong quá trình tập luyện và thực hiện

các bài tập phát triển thể lực chung, người tập phải vượt qua những khó khăn

ở mức độ khác nhau do việc thực hiện bài tập mang lại Các cơ quan cần phảiđạt được khả năng hoạt động ở mức độ cao Đó chính là nhiệm vụ cơ bản củaquá trình chuẩn bị thể lực chung cho người tập

- Huấn luyện thể lực chung trong bắn súng tập nhiều ở đầu thời kỳchuẩn bị, giảm đi ở thời kỳ thi đấu và tăng lên ở thời kỳ quá độ Các bài tậpthể lực chung thường được áp dụng thay đổi nhau, có thể áp dụng các bài tậpthể thao có tác dụng rèn luyện cơ quan tiền đình góp phần vào việc giảm độrung động của súng

* Huấn luyện thể lực chuyên môn:

Huấn thể lực chuyên môn là việc hướng đến nhằm cũng cố và nâng caokhả năng làm việc của các cơ quan chức phận, các tố chất vận động phù hợpvới đặc điểm môn thể thao chuyên sâu, có nhiệm vụ phát triển đến mức tối đanhững năng lực đó của xạ thủ

Huấn luện thể lực chuyên môn trong bắn súng khối lượng tăng dần ởthời kỳ chuẩn bị Thay đổi theo làn sóng ở thời kỳ kiểm tra, thi đấu và giảm đi

ở thời kỳ quá độ, các bài tập thể lực chuyên môn áp dụng thường xuyên hàngngày và thay đổi nhau trong chu kỳ tuần

Huấn luyện thể lực chuyên môn cần thiết chia làm hai phần:

+ Huấn luyện thể lực chuyên môn cơ sở là lấy nền tảng việc phát triểnthể lực chung để lựa chọn được những phương pháp thích hợp mang tính đặctrưng của môn thể thao lựa chọn

+ Huấn luyện thể lực chuyên môn cơ bản: Mục đích chính của quá trìnhchuẩn bị này là việc nâng cao đến mức cần thiết sự phát triển của các tố chấtvận động và khả năng chức phận của cơ quan nội tạng trước những đòi hỏicủa môn thể thao lựa chọn Sự phát triển các tố chất vận động chuyên môn cơbản phụ thuộc chủ yếu vào các bài tập đặc thù của môn thể thao Các bài tập

đó được thực hiện trong những điều kiện giảm nhẹ hoặc tăng dần độ khó

Nguyên tắc chung trong lựa chọn các bài tập nhằm giáo dục các tố chấtthể lực chuyên môn là các bài tập có tác dụng tăng cường được các tố chấtchuyên môn và đáp ứng được những yêu cầu mà môn chuyên sâu đòi hỏi.

Bắn súng là môn thể thao đòi hỏi người tập không những có thần kinhvững vàng, tính khéo léo thực hiện phối hợp kỹ thuật động tác mà còn phải thểlực tốt thể hiện ở sức mạnh của các cơ tham gia giữ im súng cùng sức bềnchung và sức bền chuyên môn khi bắn thi trong nhiều giờ liền, mà mức độ bắnchính xác không bị giảm suốt, do đó việc tập thể lực toàn diện ở VĐV bắn súngtrước hết đó là phương tiện để hồi phục, nhanh chóng làm giảm bớt căng thẳngmệt mỏi ở hệ thần kinh trung ương, cơ bắp và các cơ quan nội tạng

1.4 Vai trò của việc ổn định súng đối với việc thực hiện kỹ thuật nhằm nâng cao thành tích thể thao

Độ ổn định của súng là khả năng điều chỉnh súng có độ rung động nhỏnhất trong thời gian dài

Thành tích thể thao là cái đích mà mỗi VĐV, sinh viên cần vươn tới.Trong các môn thể thao khác nhau đều có những yếu tố khác nhau để nângcao thành tích Trong môn bắn súng thể thao yếu tố trực tiếp để nâng caothành tích đó là độ ổn định súng

Muốn bắn trúng đích, trước hết xạ thủ cần làm cho hệ thống “cơ thể - súng”thành một khối vững chắc ít rung động Mặt khác việc lấy đường ngắm chínhxác, đồng thời kết hợp với việc nín thở bóp cò cho súng nổ đúng lúc, đây làmột quá trình hoạt động phức tạp giữa các cơ quan thị giác, vận động và nộitạng dưới sự điều khiển của hệ thần kinh trung ương

Vì vậy để thực hiện kỹ thuật bắn tốt, tránh những sai sót thì yêu cầuđầu tiên là súng phải có độ ổn định khi xạ thủ giữ súng ngắm bắn Độ ổn địnhcủa súng thể hiện ở kết quả của từng phát bắn trên bia Nếu súng có độ ổnđịnh tốt thì tạo điều kiện cho việc phối hợp kỹ thuật kết thúc phát bắn đúnglúc, đúng thời cơ giúp xạ thủ đạt được thành tích cao, ngược lại nếu súng

không có độ ổn định thì việc phối hợp kỹ thuật để kết thúc phát bắn rất khódẫn đến các điểm chạm trên bia tản mạn và thành tích sẽ không cao.

Trong tập luyện bắn súng để có kết quả tốt vấn đề phối hợp tất cả các

kỹ thuật như bóp cò, cách cầm và dương súng, tỳ vai, áp má, nín thở phảiđược thực hiện một cách thống nhất Điều này phụ thuộc chủ yếu vào sự ổnđịnh súng của xạ thủ Vì vậy trong quá trình giảng dạy, huấn luyện việc rènluyện giữ súng ổn định đóng vai trò hết sức quan trọng tạo tiền đề để xạ thủthực hiện kỹ thuật của một phát bắn

Xây dựng và nâng cao độ ổn định trước hết phải huấn luyện thể lựcchung và các tố chất thể lực chuyên môn trong đó phải đặc biệt chú ý đến sứcmạnh, sức bền và tố chất khéo léo Chính vì vậy các bài tập thể lực đóng vaitrò hàng đầu trong việc nâng cao độ ổn định của súng, góp phần đạt đượcthành tích thể thao cao

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết mục tiêu nghiên cứu nêu trên, đề tài sử dụng các phươngpháp sau:

2.1.1 Phương pháp đọc, phân tích và tổng hợp tài liệu:

Phương pháp này là tổng hợp các nguồn thông tin và thu thập tài liệu

về vấn đề mà đề tài nghiên cứu Từ đó có thể nhìn tổng thể, đồng thời cũng làchỗ dựa về mặt lý luận và thực tiễn để tiến hành giải quyết các mục tiêunghiên cứu

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn.

Đề tài sử dụng phương pháp này nhằm thu thập và xử lý thông tin banđầu từ 20 giảng viên, HLV, chuyên gia bắn súng theo phương pháp phỏngvấn gián tiếp nhằm thu thập tham khảo về các nội dung như nguyên tắc xâydựng kế hoạch, lựa chọn nội dung giảng dạy và các bài tập hợp lý để pháttriển thể lực chuyên môn, lựa chọn test và phương pháp đánh giá, các phiếuthu được chúng tôi tiến hành tổng hợp và xử lý bằng toán học thống kê

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm:

Là phương pháp nhận thức đối tượng nghiên cứu trong quá trình giáodục và giáo dưỡng mà không ảnh hưởng đến quá trình đó Là phương pháp tựgiác, có mục đích một hiện tượng giáo dục nào đó để thu nhận được những sựkiện cụ thể đặc trưng cho quá trình diễn biến của hiện tượng đó

Trong quá trình thực hiện đề tài chúng tôi đã quan sát buổi tập của lớpchuyên sâu bắn súng K43 để đánh giá thực trạng sử dụng các bài tập nâng cao

độ ổn định súng Từ đó làm cơ sở cho chúng tôi lựa chọn được các bài tập cóhiệu quả hơn để nâng cao độ ổn định môn súng trường cho sinh viên chuyênsâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm:

Để thực hiện mục đích nghiên cứu đề tài sử dụng những nội dung kiểmtra đánh giá trình độ thể lực chuyên môn, nhằm thu thập số liệu cho việcchứng minh tính khoa học có hệ thống bài tập phát triển thể lực nâng cao độ

ổn định môn súng trường cho sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại họcTDTT Bắc Ninh

Trong quá trình thực nghiệm chúng tôi đã sử dụng các test sau để kiểmtra và đánh giá:

- Giữ súng trên tay 1 phút tính thời gian ổn định(s)

- Bắn chụm 30 viên, tính độ chụm 5 viên/ bia(cm)

- Bắn tính điểm 60 viên, tính điểm(đ)

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

Sau khi đã lựa chọn được một hệ thống các bài tập thể lực nâng cao độ

ổn định súng trường chúng tôi sử dụng phương pháp thực nghiệm sư phạm sosánh song song để kiểm định tính khoa học và tính hiệu quả của bài tập thôngqua kết quả thực nghiệm

Chúng tôi đã tiến hành tổ chức thực nghiệm với sinh viên chuyên sâuK43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh chia làm 2 nhóm

Nhóm A: Nhóm thực nghiệm gồm 11 sinh viên (6 nam, 5 nữ)

Nhóm B: Nhóm đối chứng gồm 11 sinh viên (6 nam, 5 nữ)

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê:

Phương pháp này sử dụng để phân tích và xử lý số liệu thu thập đượctrong quá trình nghiên cứu của đề tài Trong quá trình xử lý các số liệu củaluận văn các tham số đặc trưng mà đề tài sử dụng là

- Công thức tính t quan sát:

B

c A c

B A

n n

x x t

6

n n r

2.2 Tổ chức nghiên cứu

Thời gian nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu từ tháng 02/2010 đến tháng 5/2011 chia làm 4 giaiđoạn

Giai đoạn 1: Từ tháng 2/2010 đến tháng 4/2010 Lựa chọn đề tài, xâydựng và bảo vệ đề cương nghiên cứu

Giai đoạn 2: Từ tháng 5/2010 đến tháng 08/2010 đọc và phân tích tàiliệu, lựa chọn hệ thống bài tập cho đối tượng thực nghiệm, xây dựng phiếuphỏng vấn và tiến hành phỏng vấn Giải quyết mục tiêu 1

Giai đoạn 3: Từ tháng 09/2010 đến tháng 01/2011 ứng dụng và đánhgiá hiệu các bài tập đã lựa chọn trên 2 nhóm thực nghiệm đã chọn

Giai đoạn 4: Từ tháng 02/2011 đến tháng 05/2011 hoàn chỉnh luận văn

và báo cáo trước hội đồng khoa học

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

3.1 Giải quyết mục tiêu 1:

Đánh giá thực trạng công tác giảng dạy nâng cao độ ổn định môn súngtrường cho sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học trạng TDTT Bắc Ninh

Để giải quyết nhiệm vụ này chúng tôi tiến hành nghiên cứu một số vấn đề sau:

- Thực trạng kế hoạch học tập nội dung môn súng trường của sinh viênchuyên sâu K43

- Đánh giá hiện trạng các bài tập độ ổn định súng trường cho sinh viênchuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

- Lựa chọn các test đánh giá độ ổn định súng trường cho sinh viênchuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

- Đánh giá thực trạng độ ổn định súng trường cho sinh viên chuyên sâuK43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh.

* Thực trạng kế hoạch học tập: Qua tìm hiểu kế hoạch học tập môn bắn

súng của sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT Bắc Ninh chúng tôithu được bảng sau

Bảng 3.1: Hiện trạng kế hoạch học tập học kỳ 7 cho môn súng trường

của sinh viên chuyên sâu K43.

TT Nội dung học tập Học kỳ 1 (60 tiết) Tỉ lệ(%)

4 Số giờ tập thể lực chuyên môn 10/60 16,66%

Thông qua kết quả tại bảng 3.1 cho thấy mỗi kỳ học chuyên sâu bắnsúng có 60 tiết hàng tuần các em có 2 buổi chuyên sâu mỗi buổi đều có giáo

viên có kinh nghiệm trực tiếp tham gia giảng dạy Trong mỗi buổi học chuyênsâu các em tham gia tập một buổi thường kéo dài 100 phút với các nội dung

cơ bản huấn luyện về kỹ chiến thuật, huấn luyện về thể lực và huấn luyện vềtâm lý Trong đó số giờ tập thể lực chung là 9/60 chiếm 15% và số giờ tập thểlực chuyên môn là 10/60 chiếm 16,66%, như vậy số giờ dành cho việc tập thểlực của sinh viên chuyên sâu bắn súng K43 còn ít chưa thật sự phù hợp vớitrình độ thể lực của các em sinh viên, các bài tập chưa được chú ý, quan tâmđưa vào nội dung và phương pháp nhằm nâng cao thể lực nói chung và thể lựcchuyên môn nói riêng cho sinh viên chuyên sâu bắn súng K43 Các bài tập thểlực còn đơn điệu, hình thức, phương pháp tập luyện chưa phong phú và đadạng Trong khi đó số giờ tập luyện kỹ thuật lại tương đối nhiều 30/60 chiếm50%, từ đó có thể nhận thấy phần nào nguyên nhân dẫn đến độ ổn định súngcủa sinh viên chuyên sâu bắn súng K43 còn yếu nên thành tích bắn kiểm tracòn chưa cao

* Thực trạng thành tích bắn kiểm tra: Để làm rõ nội dung độ ổn định

môn súng trường của sinh viên chuyên sâu K43 trường Đại học TDTT BắcNinh Chúng tôi đi sâu phân tích thành tích bắn kiểm tra súng trường của sinhviên chuyên sâu K43 so với tiêu chuẩn mà bộ môn đã xây dựng để đánh giáthành tích của sinh viên Từ đó đánh giá độ ổn định súng trường của sinhviên chuyên sâu K43 một cách chính xác và khách quan hơn Chúng tôi tiếnhành thu thập kết quả kiểm tra bài bắn 3 tư thế thu được kết quả như sau: