Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển thể lực chuyên môn nội dung súng ngắn phối hợp cho nữ vđv bắn súng trung tâm đào tạo vđv trường ĐHTDTT bắc ninh

Chưa có đề tài nào đề cậptới nội dung phát triển thể lực chuyên môn nội dung súng ngắn phối hợp nữ.Xuất phát từ nhu cầu cấp thiết cũng như ý nghĩa to lớn của vấn đề nàyChúng tôi tiến hàn

MỞ ĐẦU

Trong những năm gần đây cùng với sự phát triển của nền kinh tế xã hộiđất nước, Đảng và nhà nước đã quan tâm và đầu tư rất lớn cho nhiều lĩnh vựcnhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, trong đó ngành thểdục thể thao được sự quan tâm lớn và đạt được nhiều thành tích đáng khích lệ

Thể thao thành tích cao là một trong những bộ phận quan trọng trong nềnTDTT nước ta, sự phát triển của thể thao thành tích cao phản ứng nhu cầuhưởng thụ văn hóa ngày càng tăng của đời sống nhân dân, đồng thời phản ánhchế độ chính trị - nền kinh tế xã hội của đất nước, hơn thế nữa thể thao thànhtích cao còn là phương tiện góp phần mở rộng giao lưu văn hóa, quan hệ quốc tế

và nâng cao uy tín quốc gia

Bắn súng thể thao là một trong những môn thể thao được lãnh đạo ngànhTDTT xác định là một trong những môn thể thao mũi nhọn hàng đầu của thểthao thành tích cao Cùng với sự phát triển không ngừng của khoa học kỹ thuậttrong nhiều năm qua tại các cuộc thi đấu quốc tế môn bắn súng đã giành đượcnhiều tấm huy chương vàng đem lại vinh quang cho tổ quốc và nền thể thaonước nhà, trong môn bắn súng nói chung thì thể lực là một trong những yếu tốrất quan trọng ảnh hưởng lớn tới thành tích của mỗi phát bắn đặc biệt đối vớimôn súng ngắn thì thể lực càng quan trọng, bởi vì tất cả các hoạt động nhưgiữ súng, ngắm bắn bóp cò kết thúc phát bắn đều thực hiện trên một tay

Môn bắn súng phối hợp ẩn hiện (30 + 30) là một môn khá hấp dẫn, nó làbài bắn tổng hợp của 2 nội dung bắn ở 25m: đầu tiên là bài bắn bia tròn cố định (

5 viên thử 30 viên tính điểm chia ra làm 7 loạt, mỗi loạt trong 6 phút) và sau đó

là bài bắn vào bia ẩn hiện, hạn chế thời gian (mỗi phát bắn trong 3 giây lúc biahiện và nghỉ 7s lúc bia ẩn) nội dung bắn chia ra làm 7 loạt mỗi loạt 5 viên, 1loạt thử và 6 loạt tính điểm

Môn bắn súng ở nội dung này với nữ người ta bắn bằng súng thể thao cỡnhỏ 5,6 mm hoặc ổ quay cỡ nhỏ 5,6 mm với lực cò quy định là từ 1 kg trở lên.Trong những lần quan sát ở nội dung súng ngắn phối hợp của nữ tôi nhận thấythể lực của VĐV giảm rõ rệt ở các loạt bắn cuối, súng giao động lớn hơn, độ tảnmát lớn dẫn tới kết quả thi đấu không cao

Vấn đề nghiên cứu phát triển thể lực chuyên môn cho VĐV bắn súngcũng được đề cập tới tuy nhiên những đề tài này chỉ dừng lại ở những nội dungnhư : Trần Công Dũng (2006) Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển thể lực chonam VĐV súng ngắn bắn chậm Trần Thắng (2006) Nghiên cứu lựa chọn bàitập phát triển thể lực cho nam VĐV súng trường hơi Chưa có đề tài nào đề cậptới nội dung phát triển thể lực chuyên môn nội dung súng ngắn phối hợp nữ.

Xuất phát từ nhu cầu cấp thiết cũng như ý nghĩa to lớn của vấn đề nàyChúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:

“ Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển thể lực chuyên môn nội dung súng ngắn phối hợp cho nữ VĐV bắn súng trung tâm đào tạo VĐV trường ĐHTDTT Bắc Ninh”.

Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu lựa chọn bài tập nâng cao thể lực chuyên môn cho nữ VĐVnội dung súng ngắn phối hợp từ đó góp phần nâng cao thành tích tập luyện vàthi đấu

Mục tiêu nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu của đề tài chúng tôi đưa ra các nhiệm

vụ nghiên cứu sau:

Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng công tác huấn luyện phát triển sức bền

chuyên môn cho nữ VĐV bắn súng ngắn phối hợp trung tâm đào tạo VĐVtrường ĐHTDTT Bắc Ninh

- Đánh giá kết quả thi đấu của nữ VĐV bắn súng ngắn phối hợp trung tâmđào tạo VĐV

- Nghiên cứu nội dung chương trình huấn luyện đang được áp dụng

- Thực trạng bài tập phát triển thể lực chuyên môn đang áp dụng

- Lựa chọn các test đánh giá sức bền chuyên môn của đối tượng nghiên cứu

- Thực trạng sức bền chuyên môn của nữ VĐV Bắn súng ngắn phối hợptrung tâm đào tạo VĐV

Mục tiêu 2: Nghiên cứu lựa chọn và đánh giá hiêu quả áp dụng bài tập

phát triển sức bền chuyên môn cho nữ VĐV bắn súng trung tâm đào tạo VĐV

- Để giải quyết mục tiêu này, đề tài tiến hành giải quyết các vấn đề sau:+ Lựa chọn các bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho nữ VĐV Bắnsúng ngắn phối hợp trung tâm đào tạo VĐV

- Xây dựng kế hoạch thực nghiệm

- Tổ chức thực nghiệm

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Đặc điểm của Bắn súng thể thao

-ổn định về thăng bằng và cũng là nguyên nhân gây ra sự rung động

Trong khi bắn tay VĐV vừa làm chức năng giá đỡ súng, vừa làm nhiệm

vụ gióng đường ngắm và thực hiện động tác bóp cò Đây là những khó khănphức tạp ảnh hưởng đến kỹ thuật bắn Việc nắm báng trong súng ngắn có tầmquan trọng đặc biệt, là một trong những vấn đề then chốt nhất của kỹ thuật bắn,

nó có thể quyết định đến một nửa kết quả bắn Vì vậy, đòi hỏi các xạ thủ phảinắm báng đúng, thống nhất và lực nắm báng phải cân bằng về mọi phía Nếu các

xạ thủ cầm không đúng, xê dịch không thống nhất sẽ gây nên độ tản mát lớn vềđiểm chạm

Bên cạnh kỹ thuật thì lý thuyết bắn cùng với những yếu tố tinh thần, đặcđiểm tâm sinh lý của con người đều có vai trò quan trọng, có tác dụng quyếtđịnh trong việc nâng cao thành tích bắn

1.1.2 Đặc điểm môn Súng ngắn thể thao 30 + 30

* Đặc điểm

Bắn 25m bằng súng ngắn ổ quay và súng ngắn thể thao (30 + 30) Là bàibắn tổng hợp của hai nội dung bắn ở cự ly 25: Bắn bia đen tròn cố định (5 viênthử, 30 viên tính điểm chia ra 7 loạt, mỗi loạt trong 6 phút) và sau đó bắn vàobia ẩn hiện, hạn chế thời gian (mỗi phát bắn trong 3 giây lúc bia hiện và nghỉ 7giây lúc bia ẩn) Nội dung bắn chia ra 7 loạt, mỗi loạt 5 viên, một loạt thử và 6loạt tính điểm

Nội dung bắn này đối với nam (người lớn) thì chỉ dùng súng ngắn ổ quay

cỡ lớn hoặc súng ngắn bán tự động cỡ lớn từ 7,62 - 9mm có lực cò súng nặng từ1,36kg trở lên (nên người ta thường gọi là môn súng ngắn ổ quay)

Cũng nội dung bắn này, đối với nữ hoặc nam trẻ dưới 21 tuổi, người tabắn súng thể thao cỡ nhỏ 5,6 mm hoặc súng ngắn ổ quay cỡ nhỏ 5,6mm, với lực còquy định nặng từ 1,0kg trở lên, người ta gọi là bắn súng ngắn thể thao (30 + 30)

1.2 Vấn đề huấn luyện thể lực

1.2.1 Khái niệm huấn luyện thể lực chung

Là quá trình giáo dục toàn diện những năng lực thể chất cho VĐV Nộidung của huấn luyện thể lực chung rất đa dạng, người ta sử dụng những bài tậpkhác nhau để nâng cao những khả năng chức phận của cơ thể, phát triển toàndiện những năng lực thể chất và làm phong phú vốn kỹ năng kỹ xảo của VĐV

Huấn luyện thể lực chung, tập trung nhiều ở thời kỳ đầu chuẩn bị, giảm đi

ở thời kỳ quá độ Các bài tập thể lực chung thường được áp dụng thay đổi nhau.Trong môn bắn súng có thể áp dụng rèn luyện cơ quan tiền đình điều khiển sựthăng bằng của cơ thể, góp phần vào việc giảm độ rung của súng khi bắn nhưtrượt ba tanh, nhào lộn…

Huấn luyện thể lực chung là nền tảng cho việc nâng cao thể lựcchuyên môn

1.2.2 Khái niện huấn luyện thể lực chuyên môn

Là quá trình giáo dục nhằm phát triển và hoàn thiện những năng lực thểchất tương ứng với những đặc điểm của môn thể thao chuyên sâu, nó có nhiệm

vụ phát triển đến mức tối đa những năng lực đó của người tập

Huấn luyện thể lực chuyên môn, khối lượng tăng dần lên ở cuối thời kỳchuẩn bị, thay đổi theo làn sóng ở thời kỳ thi đấu và giảm đi ở thời kỳ quá độ,các bài tập thể lực chuyên môn được áp dụng thường xuyên hàng ngày và thayđổi nhau trong chu kỳ tuần

1.2.3 Vai trò của yếu tố thể lực đối với sự phát triển thành tích trong tập luyện môn bắn súng thể thao.

Trong bất kỳ giai đoạn nào của quá trình đào tạo VĐV, việc chuẩn bị thểlực tốt đều được coi là nền tảng để nâng cao thành tích thể thao, mối quan hệgiữa thể lực, kỹ chiến thuật và tâm lý, ý chí của VĐV là mối quan hệ hữu cơ.Một VĐV muốn đạt thành tích cao thì không chỉ đơn thuần là tập luyện kỹ thuật

mà việc tập luyện thể lực toàn diện làm cho cơ thể khỏe mạnh phát triển các yếu

tố chất vận động nhanh, mạnh, bền khéo léo, mềm dẻo, đó là cơ sở giúp chongười tập có thể tiếp thu nhanh chóng chính xác kỹ thuật động tác, đồng thờiđóng vai trò quan trọng trong việc rèn luyện chiến thuật, tâm lý, ý chí và nângcao thành tích của từng môn thể thao Huấn luyện thể lực là một trong quá trìnhtác động liên tục và theo kế hoạch sắp xếp hợp lý bằng những bài tập nhằm pháttriển các tố chất thể lực và khả năng vận động, quá trình ấy tác động sâu sắc đốivới hệ thần kinh, cơ bắp cũng như cơ quan nội tạng của con người

Bắn súng là một trong môn thể thao mang tính chất vừa trí tuệ và hoạtđộng cơ bắp, môn thể thao bắn súng vừa đòi hỏi người tập không những phải cótinh thần vững vàng, tính khéo léo thực hiện phối hợp kỹ thuật động tác mà cònphải có thể lực tốt, thể hiện sức mạnh của các cơ tham gia giữ súng im cùng sứcbền chung và sức bền chuyên môn khi bắn thi trong nhiều giờ liền mà mức độbắn chính xác không bị giảm sút Do đó việc tập luyện thể lực toàn diện ở ngườitập bắn súng đóng vai trò quan trọng

1.3 Tố chất sức bền chuyên môn trong bắn súng

Theo các kết quả nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước công bố, tốchất sức bền chuyên môn có vai trò quyết định với thành tích bắn súng điều nàyđược thể hiện ở những mặt sau:

Tố chất sức bền chuyên môn là khả năng, năng lực hoạt động không thểthiếu được trong hoạt động tập luyện và thi đấu của VĐV bắn súng, nó được thểhiện ở khả năng giữ súng im và ổn định khi bắn trong nhiều giờ liền mà mức độbắn chính xác vẫn không bị giảm sút Theo cơ chế giải phẫu cơ thể con người cóhàng trăm cơ bắp to nhỏ khác nhau, dựa vào chúng mà chúng ta có thể tiến hànhmọi hoạt động chạy nhảy đi đứng với các hoạt động hô hấp tuần hoàn Vì vậy

con người muốn làm việc hoạt động được lâu dài hoặc một vận động viên muốntham gia thi đấu đạt hiệu quả cao trong 1 trận kéo dài thì trước hết cần phải có

sự chuẩn bị tốt về các mặt hoạt động thể lực, trong hoạt động chuyên môn đó là sứcbền của hoạt động tim mạch, hô hấp, các hoạt động trao đổi chất và năng lượng

Một người tập bắn súng mà tố chất sức bền kém thường biểu hiện ở trạngthái suy giảm về thành tích, tinh thần mệt mỏi không muốn tập luyện tham giabất cứ một việc gì, làm bất cứ một việc gì cũng nhanh mệt mỏi đặc biệt trongbắn súng một trận đấu có thể diễn ra trong nhiều giờ liên tục đòi hỏi phải có sự

nỗ lực rất lớn của các cơ tham gia vận động, nếu sự “nỗ lực” không đáp ứng sẽdẫn tới hiện tượng suy giảm về thành tích ở cuối trận đấu làm ảnh hưởng tới kếtquả chung của một trận đấu

Tố chất sức bền chuyên môn là điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện kỹthuật động tác và nâng cao thành tích thể thao

Trong môn bắn súng muốn bắn được trúng đích thì trước hết xạ thủ phảilàm cho hệ thống “cơ thể súng” trở thành một khối thống nhất đồng thời phải kếthợp với đường ngắm chính xác và bóp cò đúng lúc, đúng thời cơ nhằm đạt kếtquả cao nhất cho phát bắn Vì vậy muốn thực hiện một phát bắn tốt tránh tối đanhững sai sót thì yêu cầu đầu tiên phải có sức bền chuyên môn của các hệ cơquan tham gia vào quá trình giữ súng im và ổn định Trên thực tế, những VĐVxuất sắc trên thế giới các xạ thủ khi nâng súng lên có khả năng giữ súng im rấttốt trong thời gian dài là điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện kỹ thuật động tác

có vai trò quan trọng đối với việc nâng cao thành tích bắn súng

Tố chất sức bền có lợi cho việc chịu đựng lượng vận động lớn và thíchứng thi đấu với cường độ cao

Trình độ thể thao trong thời đại ngày nay không ngừng nâng cao, các cuộcthi đấu ngày càng đầy đủ hơn Theo thống kê của các nhà khoa học trung quốcthì số lần thi đấu hàng năm ở thập kỷ 60 của môn bắn súng chỉ khoảng 12+_ 2lần/ năm Song đến thập kỷ 90, các cuộc thi đấu đã tăng lên khoảng 17+_3 lần/năm Vì vậy, muốn nâng cao được thành tích thể thao cũng như thích ứng đượcvới cường độ vận động dầy đặc cần phải có sự chuẩn bị tốt về tố chất sức bềnnói chung và sức bền chuyên môn nói riêng

Theo đó, để có thể chịu đựng được lượng vận động cao và duy trì đượclượng vận động đó thì cần phải có sự chuẩn bị tốt trong hoạt động chuyên môn

đó là sức bền chuyên môn, nó bao gồm sức bền hô hấp, tuần hoàn, các hoạtđộng trao đổi chất và năng lượng

Hiện nay mối quan hệ giữa lượng vận động trong thi đấu và tố chất sứcbền chuyên môn trong thi đấu được mọi người rất coi trọng và vấn đề này đượcthực tế đã chứng minh

Tố chất sức bền chuyên môn có lợi cho việc duy trì trạng thái tâm lý và ổn định.Thực tế đã chứng minh đa số các VĐV trẻ và cả những VĐV đã thi đấunhiều năm, do tính chất cuộc thi đấu và tâm lý lo lắng nhiệm vụ thi đấu về thànhtích và đối thủ đã gây ra cho họ sự căng thẳng, cảm xúc quá mức chỉ số nhịptim, huyết áp, tần số hô hấp tăng lên nhiều lần vượt quá mức bình thường dẫnđến có sự bài tiết nước tiểu mạnh, toát mồ hôi nhiều mất thân nhiệt tăng lên rungđộng ở tay và toàn thân cũng tăng làm cho súng kém ổn định

Không thực hiện được sự phối hợp động tác ngắm và bóp cò cho súng nổđúng thời cơ làm ảnh hưởng tới thành tích thi đấu Nhưng nếu khắc phục đượctrạng thái căng thẳng cảm xúc quá mức cũng như tính chất của cuộc thi đấu thìVĐV sẽ giành được kết quả tốt trong thi đấu Song khả năng duy trì trạngthái tâm lý có mối quan hệ chặt chẽ với năng lực cơ thể đó là sức bền chuyênmôn, sức bền của hệ hô hấp, hệ tuần hoàn, hệ trao đổi chất và năng lượng

Mặt khác, sức bền chuyên môn lại là điều kiện thuận lợi cho việc thựchiện phối hợp động tác ngắm để bóp cò đúng lúc đúng thời cơ dẫn tới sự ổn địnhcủa từng loạt bắn trong bài bắn có liên quan thi đấu cao nhất

Tố chất sức bền chuyên môn có lợi cho phòng ngừa chấn thương và kéodài tuổi thọ VĐV

Thành tích thể thao phải được xây dựng trên nền tảng kỹ thuật, chiếnthuật tâm lý và thể lực phát triển cao

Trình độ phát triển thể lực cao sẽ duy trì được sự ổn định kỹ chiến thuật,tâm lý Hiện nay các VĐV bắn súng đều có sự phát triển thể lực chung và thểlực chuyên môn rất tốt Tố chất sức bền chuyên môn còn giúp cho các VĐV

tránh được những chấn thương khi phải thi đấu với cường độ cao như là chấnthương vai, cổ tay, khuỷu tay Thực tế cũng chứng minh các VĐV có trình độchuyên môn phát triển cao có tuổi thọ VĐV cao hơn so với những VĐV có trình

độ chuyên môn thấp VĐV có thể lực tốt sẽ có tuổi thọ cao hơn những người cóthể lực không tốt, hay có thể nói một cách khác là tố chất sức bền chuyên mônnói riêng và có thể lực chuyên môn nói chung sẽ là tiền đề để đảm bảo cho việckéo dài tuổi thọ cho VĐV bắn súng

1.4 Đặc điểm tâm lý

Các VĐV ở trung tâm đào tạo VĐV hầu hết đều từ 18 tới 20 tuổi Lứa tuổinày đối với thanh niên là thời kỳ thống nhất hài hòa về tâm lý gắn với sự nângcao một cách rõ rệt năng lực làm việc

Tuổi thanh niên là thời kỳ mà sự tăng trưởng của cơ thể đã hoàn thiện, họ

tỏ ra khá chặt chẽ và nhất quán, họ đã biết đi sâu vào những quan hệ biện chứngbên trong vấn đề, tỏ ra nhạy bén và nhạy cảm với những cái mới Thanh niên cóthái độ dứt khoát trong hành động, tăng cường sự nỗ lực ý chí để vượt qua trởngại, không sợ khó khăn

Bên cạnh những ưu điểm về tâm lý thanh niên cũng có nhiều những nhượcđiểm như hấp tấp, vội vàng Họ không đánh giá đúng năng lực của mình thậmchí còn dễ nôn nóng vì vậy khi tiến hành tập luyện TDTT cho thanh niên chúng

ta phải thường xuyên phê phán, kiểm tra, đưa ra những lời khuyên và nhận xétnhắc nhở chỉ bảo định hướng và động viên giúp họ hoàn thành tốt các bài tập.Căn cứ vào những đặc điểm tâm sinh lý trên trong huấn luyện thể thao phải đặcbiệt chú ý tới lượng vận động tập luyện và thi đấu sao cho phù hợp với cơ sởtâm lý của VĐV lứa tuổi thanh niên

1.5 Đặc điểm sinh lý

Ở lứa tuổi này hầu hết các cơ quan trong cơ thể phát triển tương đối hoànthiện đặc biệt là hệ thần kinh đã ở mức người trưởng thành Mức độ tiếp thu kỹthuật của động tác, kỹ năng kỹ xảo đa đạt tới mức độ cao, thuận lợi cho phản xạ

có điều kiện phát triển mạnh

Hoạt động của tuyến giáp, tuyến yên, tuyến sinh dục làm cho hưng phấnchiếm ưu thế so với ức chế Hệ thống tín hiệu hai phát triển và hoàn thiện vì vậy

sự tập luyện sẽ làm cho các em mệt mỏi và nhanh chán

Tóm lại: tố chất sức bền chuyên môn có vai trò quan trọng đối với việcnâng cao kỹ, chiến thuật, và tâm lý tạo nên nền móng vững chắc cho việc giànhđược thành tích cao trong thi đấu môn bắn súng và phòng ngừa chấn thương

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứu: để giải quyết các nhiệm vụ trên chúng tôi sử dụng các phương pháp sau:

2.1.1 Phương pháp đọc, phân tích và tổng hợp tài liệu

Chúng tôi sử dụng phương pháp này với mục đích nghiên cứu các tài liệu

hệ thống hóa các kiến thức có liên quan tới môn bắn súng phối hợp

Các tài liệu mà đề tài tham khảo gồm :

Các sách lý luận có liên quan như : lý luận và phương pháp giáo dục thểchất, tâm lý học TDTT, sinh lý học TDTT

Các sách chuyên môn gồm: sách giáo khoa bắn súng thể thao tài liệu vàchương trình huấn luyện môn bắn súng của trung tâm đào tạo VĐV trườngĐHTDTT Bắc Ninh

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn toạ đàm

Chọn một số bài tập chúng tôi đã sử dụng phỏng vấn trực tiếp và gián tiếpPhương pháp phỏng vấn gián tiếp nhằm thu thập các số liệu cần nghiêncứu Nội dung phỏng vấn các vấn đề thể theo phiếu phỏng vấn

Phương pháp phỏng vấn trực tiếp nhằm tìm hiểu những vấn đề phiếu hỏichưa đề cập

Trong quá trình phỏng vấn chúng tôi phỏng vấn vận động viên, huấnluyện viên có thâm niên trong công tác và tập thể giáo viên bộ môn bắn súngtrường ĐH TDTT Bắc Ninh về việc xác định lựa chọn một số bài tập nhằm pháttriển sức bền chuyên môn trong bắn súng

2.1.3 Phương pháp qua sát sư phạm

Trong đề tài này chúng tôi đã sử dụng phương pháp quan sát trực tiếp một

số buổi tập các cuộc thi đấu và kiểm tra của đội tuyển bắn súng trung tâm đàotạo VĐV trường đại học TDTT Bắc Ninh, ghi chép những số liệu liên quan như

cường độ, thời gian, mức độ sử dụng các loại bài tập nhằm đánh giá thực trạnghuấn luyện được chính xác hơn.

2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Chúng tôi sử dụng phương pháp này nhằm đánh giá trình độ sức bềnchuyên môn của nữ VĐV súng ngắn phối hợp một cách chính xác, khách quanhơn Trong quá trình phỏng vấn lựa chọn một số test nhằm phát triển sức bềnchuyên môn cho nữ VĐV súng ngắn phối hợp chúng tôi đã lựa chọn được một

số test đánh giá như sau

- Giữ súng lâu trên tay 1 phút 30 giây / lần

- Bắn tính độ chụm 30 viên,10 viên/bia(cm)

- Bắn tính điểm 30 viên tốc độ chậm(điểm)

- Bắn tính điểm 30 viên tốc độ nhanh 3”/7”(điểm)

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Sau khi đã lựa chọn được hệ thống các bài tập nhằm nâng cao sức bềnchuyên môn của nữ VĐV bắn súng phối hợp chúng tôi sử dụng phương pháp sosánh song song

Chúng tôi tiến hành thực nghiệm trên tổng số 6 VĐV và chialàm 2 nhóm:

- Nhóm thực nhiệm gồm 3 VĐV

- Nhóm đối chứng gồm 3 VĐV

Nhóm thực nghiệm tập các bài tập do chúng tôi lựa chọn, còn nhóm đốichứng tập theo các bài tập của huấn luyện viên vẫn đang sử dụng

Thời gian thực nghiệm 4 tháng

Thời gian thực nghiệm từ tháng 10/2010 tới 2/2011

Nội dung thực nghiệm:

Các bài tập nhằm phát triển sức bền chuyên môn cho nữ VĐV bắn súng

do chúng tôi lựa chọn

2.1.6 Phương pháp toán thống kê

Chúng tôi đã sử dụng phương pháp toán học thống kê để sử lý các sốliệu thu thập n < 30 Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi sử dụng cáccông thức sau:

1

) (

b a

n n

x x

2 2

b B a

a C

n n

x x x

5 ,

0 1 2

2 1

x x

x x





x 100%

Trong đó : W : nhịp tăng trưởng (%)

x1 : Số trung bình trước thực nghiệm

x2 : Số trung bình sau thực nghiệm

2.2 Tổ chức nghiên cứu

2.2.1 Thời gian nghiên cứu

Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ 03/2010 đến 06/2011 và được chialàm 3 giai đoạn:

- Giai đoạn 1 từ 03 - 06/2010 xác định tên đề tài xây dựng và bảo vệ đểcương nghiên cứu

- Giai đoạn 2 từ 06/2010 - 01/2011 đọc và tham khảo tài liệu các thông tin

có liên quan đến vấn đề nghiên cứu Chúng tôi tiến hành khảo sát phỏng vấn cácHLV phương pháp, phương tiện đánh giá lựa chọn test xác định các tiêu chuẩn

và mức độ tương quan của các test ứng dụng trong đánh giá thể lực chuyên môncho nữ VĐV bắn súng phối hợp trung tâm đào tạo VĐV trường Đại học TDTTBắc Ninh

- Giai đoạn 3 từ tháng 02-06/2011

Hoàn thiện đề tài nghiên cứu và bảo vệ trước hội đồng khoa học

2.2.2 Đối tượng nghiên cứu

Khách thể: Là các bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho nữ VĐVsúngngắn phối hợp trung tâm đào tạo VĐV trường ĐHTDTT Bắc Ninh

Chủ thể: Giáo viên, HLV, và 6 nữ VĐV bắn súng phối hợp trung tâm đàotạo VĐV trường đại học TDTT Bắc Ninh

2.2.3 Địa điểm nghiên cứu:

Trường đại học TDTT Bắc Ninh

Trung tâm đào tạo VĐV trường đại học TDTT Bắc Ninh

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

3.1 Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng công tác huấn luyện phát triển sức bền chuyên môn cho nữ VĐV bắn súng phối hợp trung tâm đào tạo VĐV trường ĐHTDTT Bắc Ninh.

Để giải quyết mục tiêu trên đề tài tiến hành nghiên cứu một kết quả sơ

bộ sau:

- Đánh giá kết quả thi đấu của nữ VĐV bắn súng trung tâm đào tạo VĐV

- Nghiên cứu nội dung chương trình huấn luyện đang được áp dụng

- Thực trạng bài tập phát triển thể lực chuyên môn đang áp dụng

- Lựa chọn các test đánh giá sức bền chuyên môn của đối tượng nghiên cứu

- Thực trạng sức bền chuyên môn của nữ VĐV bắn súng trung tâm đàotạo VĐV

3.1.1 Đánh giá thực trạng kết quả thi đấu của nữ vận động viên bắn súng trung tâm đào tạo VĐV trường ĐH TDTT Bắc Ninh.

Kết quả thi đấu là sự phản ánh khách quan trình độ tập luyện của VĐV ởmọi góc độ kỹ thuật, chiến thuật, tâm lý, thể lực tuy nhiên, trong phạm vinghiên cứu chúng tôi chỉ làm rõ sức bền của nữ VĐV bắn súng phối hợp trungtâm đào tạo VĐV trường ĐHTDTT Bắc Ninh, để làm rõ điều này chúng tôi đisâu phân tích thành tích thi đấu của nữ vận động viên trung tâm đào tạo VĐV vàthành tích của 2 đội Hà nội và Quân đội Từ đó đánh giá độ ổn định của VĐVtrung tâm đào tạo VĐV một cách chính xác và khách quan nhất Chúng tôi tiếnhành thu thập kết quả bắn súng nữ phối hợp qua 3 giải: giải cúp, giải tay súng xuấtsắc, giải vô địch năm 2010 kết quả thu được trình bày ở bảng 3.1.1 và 3.1.2

So sánh kết qủa thi đấu nội dung súng ngắn phối hợp của nữ VĐV

Trung tâm đào tạo VĐV so sánh với một số CLB khác Bảng 3.1.1 Kết quả bắn súng nữ phối hợp qua một số giải đấu(bắn chậm)

T

T Các giải thi đấu

Hà nội n = 6 Quân đội n = 6 Trung tâm đào tạo VĐV n = 6 Kết quả(tính loạt) Kết quả(tính loạt) Kết quả(tính loạt)

47  1

48  1

45  2

46  1

46  1

46  2

47  1

47  1

45  1

46  2

47  1

46  2

45  2

44  2

2 Giải tay súng suất

sắc

44  2

45  2

46  1

48  1

48  1

48  1

45  2

45  2

46  1

47  1

48  1

48  1

46  1

46  2

47  1

46  1

45  2

45  3

3 Giải vô địch 46 

1

46  1

46  2

47  1

48  1

48  1

45  2

45  1

47  1

47  1

47  2

48  1

45  2

46  2

47  1

45  2

45  1

44  2

Ở giải cúp thành tích của hai đội Hà Nội và Quận đội đồng đều tăng lên ởcác loạt sau:

+ Đội Hà Nội các loạt 1, 2, 3, 4 lần lượt đạt số điểm là 47, 48, 48, 48 chothấy là thành tích khá đồng đều và ổn định Các loạt 5, 6 còn phản ánh rõ hơnđiều này với điểm số cụ thể lần lượt là 49, 49 cho thấy sức bền chuyên môn của

nữ VĐV đội Hà Nội là rất tốt

+ Đội Bắn súng Quân đội cũng có thành tích đồng đều và ổn định, cụ thể

là các loạt 1, 2, 3, 4 có điểm số lần lượt là 48, 48, 49, 48 và hai loạt cuối là 49,

49 cho thấy thành tích được tăng dần lên theo các loạt bắn: Cho thấy thể lựcchuyên môn rất tốt

+ Đội Bắn súng trung tâm đào tạo VĐV có thành tích tương đối ổn định ởcác loạt đầu: Cụ thể là các loạt 1, 2, 3 lần lượt đạt số điểm như sau: 48, 49, 48,nhưng điểm số ở các loạt 4, 5, 6 lại bị giảm sút điểm số cụ thể lần lượt là 46, 45,

45 cho thấy thể lực của các VĐV trung tâm đào tạo VĐV bị giảm sút đi nhiềudẫn tới thành tích bị giảm sút

- Ở giải tay súng suất sắc và giải vô địch thành tích của hai đội Hà Nội vàQuân đội cũng đồng đều và được tăng lên ở những loạt cuối Còn đội Bắn súng

nữ phối hợp của trung tâm VĐV thì điểm số được duy trì ổn định ở những loạtđầu còn các loạt cuối thì số điểm đạt được lại thấp dần, cho thấy sức bền chuyênmôn của nữ VĐV Trung tâm đào tạo VĐV bị giảm sút ở các loạt bắn cuối

So sánh kết qủa thi đấu nội dung súng ngắn phối hợp của nữ VĐV

Trung tâm đào tạo VĐV so sánh với một số CLB khác Bảng 3.1.2 kết quả bắn súng nữ phối hợp qua một số giải đấu(bắn nhanh)

TT Các giải thi đấu

Hà nội n = 6 Quân đội n = 6 Trung tâm đào tạo VĐV n = 6 Kết quả(tính loạt) Kết quả(tính loạt) Kết quả(tính loạt)

49  1

49  1

48  1

48  2

49  1

48  1

49  1

49  1

48  2

49  1

48  2

46  2

45  2

45  3

2 Giải tay súng suất

sắc

48  2

48  2

49  1

49  1

49  1

49  1

47  2

48  2

48  1

49  1

49  1

49  1

48  1

49  1

48  2

47  1

45  2

44  3

3 Giải vô địch 49 

1

48  1

48  2

48  1

49  1

49  1

48  1

48  2

49  1

49  1

49  1

49  1

49  1

49  1

48  1

48  2

47  2

46  2

Ở nội dung bắn nhanh kết quả của các đội được phân tích lần lượtnhư sau:

+ Đội Hà Nội: Thành tích ở các loạt đầu ổn định và được tăng dần cụ thể

ở các loạt 1, 2, 3, 4 với điểm số đạt được lần lượt là 45, 45, 46, 47, đồng thời nócũng cho thấy sức bền chuyên môn của đội Hà Nội khá tốt và nó được khẳngđịnh ở việc điểm số ở hai loạt cuối (5, 6) tăng lên, điểm số cụ thể lần lượt là

47, 48

+ Đội Quân đội có thành tích được duy trì và tăng đồng đều qua các loạt,điểm số ở các loạt cuối được nâng cao cụ thể như sau: Ở các loạt 1, 2, 3, 4, điểm

số đạt được lần lượt là 45, 46, 46, 46 và hai loạt cuối 5,6 có số điểm lần lượt là

47, 47 Qua điểm số đạt được có thể thấy sức bền chuyên môn của Đội Quân độirất tốt

+ Đội Bắn súng nữ của Trung tâm đào tạo VĐV có thành tích tăng ở cácloạt đầu 1, 2, 3 với điểm số đạt được lần lượt là 45, 46, 47 Nhưng việc duy trìnâng cao điểm số lại không duy trì được mà còn bị giảm dần ở các loạt cuối 4, 5,

6 với điểm số lần lượt là 46, 45, 44 Nó cho thấy sức bền của các nữ VĐV Trungtâm đào tạo VĐV bị giảm sút rõ rệt

- Ở các giải tay súng xuất sắc và giải vô địch thì thành tích của hai đội HàNội và Quân đội được duy trì ổn định và có tăng dần lên ở các loạt sau cho thấysức bền chuyên môn của hai đội là rất tốt Thành tích của nữ VĐV trung tâmđào tạo VĐV có tăng ở các loạt đầu nhưng do sức bền còn kém nên khôngduy trì được thành tích nên thành tích bị giảm sút nhiều so với 2 đội Hà Nội

và Quân đội

Qua bảng 3.1.1 và 3.1.2 cho thấy: bắn súng ngắn phối hợp là nội dungkhá khó khăn, do đó thành tích bắn phản ánh rõ về trình độ tập luyện, thể lựcchuyên môn giữa các đội với nhau ở các giải trẻ, tay súng xuất sắc, vô địch,các loạt bắn của đội Hà nội và Quân đội đồng đều, điểm số được tăng lên ởcác loạt sau

Sự chênh lệch và giảm sút về điểm của nữ VĐV súng ngắn phối hợp trungtâm đào tạo VĐV biểu hiện rõ nhất ở các loạt cuối Điều này cho thấy sự giảmsút về thể lực đặc biệt là sức bền chuyên môn, của VĐV do đó dẫn tới sự phốihợp kỹ thuật không còn được chính xác, không tận dụng tạo được thời cơ bóp

cò Không khống chế được sự rung động Chính vì vậy mà điểm chạm trên biakhông tốt, độ tản mát cao

Như vậy, thành tích trong thi đấu của nữ VĐV bắn súng ngắn phối hợptrung tâm đào tạo VĐV kém rõ rệt so với các VĐV nữ của đội Hà nội và Quânđội Để có cơ sở lựa chọn bài tập chúng tôi tiến hành khảo sát hiện trạng kếhoạch tập luyện của nữ VĐV bắn súng phối hợp trung tâm đào tạo VĐV

3.1.2 Thực trạng huấn luyện sức bền chuyên môn cho nữ VĐV bắn súng phối hợp trung tâm đào tạo VĐV

Từ những phân tích trên chúng tôi nhận thấy trình độ sức bền chuyên mônảnh hưởng rất nhiều tới thành tích của VĐV, sức bền chuyên môn của VĐVcàng tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc phối hợp kỹ thuật, và kết thúc phátbắn, đồng thời duy trì được thành tích của cả bài bắn trong thời gian dài mà kếtquả bắn ở các loạt cuối không bị giảm sút, dẫn đến thành tích chung của cả bàibắn cao.Tuy nhiên sức bền chuyên môn của nữ VĐV bắn súng trung tâm đào tạoVĐV còn yếu, dẫn tới thành tích của VĐV còn hạn chế Để làm rõ vấn đề này

đề tài tiến hành nghiên cứu hiện trạng kế hoạch tập luyện của nữ VĐV bắn súngphối hợp trung tâm đào tạo VĐV Kết quả được trình bày ở bảng 3.2

Bảng 3.2 Hiện trạng kế hoạch tập luyện 6 tháng của nữ VĐV bắn súng

phối hợp trung tâm đào tạo VĐV:

3.1.3 Thực trạng các bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho nữ vận động viên nội dung súng ngắn phối hợp

Để có cơ sở cho việc lựa chọn bài tập nhằm phát triển tố chất sức bền

chuyên môn cho nữ VĐV bắn súng phối hợp trung tâm đào tạo VĐV Chúng tôitiến hành khảo sát hiện trạng sử dụng các bài tập nhằm phát triển tố chất sức bềnchuyên môn cho nữ VĐV bắn súng phối hợp trung tâm đào tạo VĐV Kết quảthu được chúng tôi trình bày ở bảng 3.3

Bảng 3.3 Thực trạng sử dụng các bài tập phát triển tố chất sức bền chuyên môn của nữ VĐV bắn súng phối hợp trung tâm đào tạo VĐV

9 Bắn đoán điểm chạm trên bia 2 x 30 viên

Qua bảng 3.3 cho thấy nhìn chung các HLV bắn súng trung tâm đào tạoVĐV đã sử dụng phương pháp và hình thức tập luyện cơ bản để phát triển tốchất sức bền chuyên môn cho nữ VĐV bắn súng ngắn phối hợp Từ những sốliệu thống kê cho thấy :

Các bài tập chưa toàn diện, còn ít nội dung bài tập

Hình thức tập luyện chưa đa dạng, phong phú, vẫn còn nghèo nàn đơn điệu,

ít tạo nên cảm hứng trong tập luyện

Các phương thức tập luyện còn đơn sơ, chưa tận dụng được một cách triệtcác phương tiện hiện đại để làm phong phú hình thức tập luyện

Lượng vận động ở các bài tập còn ít, thể hiện số lần lặp lại và cường độ ởcác bài tập còn thấp

Hiện trạng trên cho thấy việc phát triển tố chất sức bền chuyên môn của

nữ VĐV bắn súng phối hợp trung tâm đào tạo VĐV chưa được coi trọng nhiều,điều đó là một nguyên nhân khách quan dẫn tới sự yếu kém về thành tích Để có

cơ sở cho việc lựa chọn các bài tập chúng tôi tiến hành khảo sát thực trạng huấnluyện tố chất sức bền của nữ VĐV bắn súng phối hợp trung tâm đào tạo VĐV

3.1.4 Thực trạng trình độ sức bền chuyên môn của nữ VĐV bắn súng phối hợp trung tâm đào tạo VĐV trường ĐHTDTT Bắc Ninh

Để đánh giá thực trạng sức bền chuyên môn cho nữ VĐV bắn súng phốihợp trung tâm đào tạo VĐV Chúng tôi tiến hành phỏng vấn giảng viên bắnsúng, huấn luyện viên bắn súng trung tâm đào tạo VĐV, lựa chọn 1 số test đánhgiá sức bền chuyên môn cho các VĐV Kết quả phỏng vấn được trình bày ởbảng 3.4

Bảng 3.4 Kết quả phỏng vấn lựa chọn test đánh giá sức bền chuyên môn

cho VĐV trung tâm đào tạo VĐV( n=12 )

đồng ý Tỷ lệ %

1

Giữ súng lâu trên tay trong 1 phút

30s, tính thời gian giữ súng ổn

- Test bắn tính điểm 30 viên với tốc độ chậm(điểm): số người được hỏi có

11 người đồng ý, chiếm 91,6%

- Test bắn tính điểm 30 viên với tốc độ nhanh 3”/7”(điểm): số người đượchỏi có 12 người đồng ý, chiếm 100%

3 1.5 Xác định tính thông báo của các test

Để xác định tính thông báo của các test chúng tôi tiến hành nghiên cứumối tương quan của các test đó lựa chọn với thành tích thi đấu Chúng tôi dùngcác test trên kiểm tra trên 6 VĐV súng ngắn phối hợp trung tâm đào tạo VĐV,

số liệu thu được sử dụng làm biến số “X” còn thành tích thi đấu vòng tròn mộtlượt làm biến số “Y” Cuối cùng dùng công thức tính hệ số tương quan r Kếtquả được trình bày ở bảng 3.5

Bảng 3.5 Tính thông báo của test kiểm tra

1 Giữ súng lâu trên tay 1 phút 30s tính thời gian ổn

2 Bắn 30 viên tính độ chụm 10 viên/loạt (cm) 0.82 < 0.05

3 Bắn tính điểm 30 viên tốc độ chậm (điểm ) 0.94 0.05

4 Bắn tính điểm 30 viên tốc độ 3” 7” (điểm ) 0.90 0.05

Qua bảng 3.5 cho thấy: cả 4 test chúng tôi đó lựa chọn đều có mối tươngquan r = ( 0.82 – 0.94 ) ở ngưỡng xác xuất p < 0.05 Như vậy các test này đảmbảo tính thông báo cho phép sử dụng để đánh giá sức bền chuyên môn của nữVĐV bắn súng phối hợp trung tâm đào tạo VĐV trường ĐH TDTT Bắc Ninh

Để khẳng định một cách chắc chắn việc sử dụng các test trên đề tài tiếnhành xác định độ tin cậy test đó lựa chọn, chúng tôi sử dụng phương pháprestest, kết quả thu được trình bày ở bảng 3.6

Bảng 3.6 Kết quả độ tin cậy của test kiểm tra

Giữ súng lâu trên tay 1

phút 30s tính thời gian giữ

- Test giữ súng lâu trên tay 1 phút 30 giây tính thời gian ổn định súng (s)

có r = 0.90 điều đó khẳng định kết quả giữa 2 lần lập test có mối tương quan rấtmạnh đảm bảo độ tin cậy

- Test bắn 30 viên tính độ chụm có r =0,85 khẳng định kết quả giữa 2 lầnlập test có mối tương quan mạnh đảm bảo độ tin cậy

- Test bắn tính điểm 30 viên, với tốc độ chậm (đ) có r = 0.94 khẳng địnhgiữa 2 lần lập test có mối tương quan rất mạnh đảm bảo độ tin cậy

- Test bắn tính điểm 30 viên, tốc độ nhanh 3”/ 7”(đ) có r = 0.86 khẳngđịnh giữa 2 lần lập test có mối tương quan mạnh đảm bảo độ tin cậy

Để đánh giá một cách chính xác thực trạng trình độ tập luyện cũng nhưsức bền chuyên môn của nữ VĐV bắn súng, đề tài tiến hành kiểm tra xác định

độ ổn định giữa các lần bắn Kết quả trình bày ở bảng 3.7

Bảng 3.7 Kết quả kiểm tra sức bền chuyên môn của nữ VĐV bắn súng phối

hợp trung tâm đào tạo VĐV

Giữ súng lâu trên tay 1

phút 30s tính thời gian giữ

Thông qua bảng 3.7 ta thấy:

- Về khả năng giữ súng ổn định, thời gian giữ súng ổn định của VĐV còn

ngắn đặc biệt là các chục cuối Đề tài sử dụng máy laze để kiểm chứng khả nănggiữ súng, kết quả cho thấy ở các loạt 5,6 :11,0; 10,5, so với các chục 1,2,3,4 lầnlượt là:11,2; 12,5; 13,0; 12,7 Như vậy có thể nhận thấy sự giảm sút về thể lựcchuyên môn hay nói các khác là thể lực chuyên môn còn yếu

- Nội dung bắn chụm 30 viên ( 10 viên/ bia) qua bảng cho thấy độ tảnmạn rất lớn, độ chụm của từng viên đạn không tập trung và không thống nhấtđặc biệt là ở các loạt cuối 5,6 độ tản mạn rất lớn

- Nội dung bắn tính điểm 30 viên với tốc độ chậm, điểm số ở các loạt1,2,3,4 khá đồng đều nhưng 2 loạt cuối lại giảm khá đáng kể cho thấy thể lựcgiảm sút

- Nội dung bắn tính điểm 30 viên với tốc độ nhanh 3”/7” thành tích tăng ởcác loạt đầu nhưng lại giảm sút ở các loạt cuối Các kết quả thu được ở các testtrên cho thấy thể lực của các VĐV bị giảm rõ rệt ở thời gian cuối dẫn tới thànhtích bị giảm sút chứng tỏ thể lực chuyên môn của các VĐV còn yếu

3.2 Mục tiêu 2: Nghiên cứu lựa chọn và đánh giá hiệu quả áp dụng bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho nữ VĐV bắn súng trung tâm đào tạo VĐV.

3.2.1 Cơ sở lý luận cho việc lựa chọn bài tập