Đã có một số tác giả nghiên cứu về một số tố chất thể lực của vận động viênbóng bàn nh : Trần Văn Quỳnh : “ Nghiên cứu một số bài tập phát triển sứcmạnh tốc độ cho vận động viên bóng bàn
Trang 1Mở Đầu Thể dục thể thao (TDTT) là một bộ phận của nền văn hoá xã hội Trong đời
sống xã hội, TDTT đóng góp một vai trò rất quan trọng và là một món ăn tinhthần không thể thiếu đợc Tập luyện TDTT không những giúp con ngời nângcao sức khoẻ, phát triển cân đối về trí tuệ, nhân cách phẩm chất đạo đức, hoànthiện các tố chất phục vụ cho công cuộc bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam XHCN.Nhất là trong giai đoạn hiện nay, trong thời kỳ CNH – HĐH thì việc đào tạo
ra con ngời mới có đầy đủ sức khoẻ, tri thức, đạo đức và tình cảm cao đẹp đểphục vụ cho Tổ Quốc là không thể thiếu đợc
Trong những năm gần đây đợc sự quan tâm, và sự chỉ đạo đúng đắn của
Đảng, của Nhà nớc phong trào TDTT đang đợc phát triển rộng rãi khắp cả
n-ớc Một trong những môn TT mà ngành TDTT nớc ta u tiên phát triển đó làBóng Bàn Bóng bàn là môn TT đợc phát triển mạnh trong khu vực và thếgiới Đây cũng là môn TT phù hợp với vóc dáng, tố chất, khả năg tiếp thu kỹthuật, tâm lý của con ngời Việt Nam
Vận động viên bóng bàn là những ngời thực sự năng động và toàn diện, họkhông những đợc quan tâm hoàn thiện, nâng cao về kĩ thuật, tâm lý mà còn
đợc chú trọng phát triển cả về mặt thể lực Đặc biệt là thể lực chuyên môn( TLCM ) để khi tham gia thi vào các cuộc thi đấu họ sẽ vững vàng , tự tinhơn
Công tác huấn luyện TLCM là một quá trình huấn luyện phức tạp, nó đòi hỏingời giáo viên , huấn luyện viên phải biết kết hợp hài hoà và có khoa học Cácyêu cầu của quá trình huấn luyện nh : Sự tăng tiến lợng vận động, trong quá
trình huấn luyện phải sử dụng nhiều phơng pháp, phơng tiện huấn luyện khác
nhau, chế độ huấn luyện phải định mức chặt chẽ… Bên cạnh đó, việc sử dụng Bên cạnh đó, việc sử dụngcác nhân tố ( s phạm, tâm lý, y học … Bên cạnh đó, việc sử dụng ) cũng góp phần không nhỏ đến hoànthiện trình độ thể thao
Đã có một số tác giả nghiên cứu về một số tố chất thể lực của vận động viênbóng bàn nh : Trần Văn Quỳnh : “ Nghiên cứu một số bài tập phát triển sứcmạnh tốc độ cho vận động viên bóng bàn nam lứa tuổi 12-14” Nguyễn DanhHoàng Việt “ Nghiên cứu lựa chọn và ứng dụng hệ thống bài tập nhằm phát triểnsức bền chuyên môn cho nam vận động viên bóng bàn lứa tuổi 12-14” Nhngcha có tác giả nào nghiên cứuvề thể lực chuyên môn cho nam vận động viênbóng bàn lứa tuổi 12-14 tỉnh Phú Thọ Xuất phát từ những vấn đề nêu trên chúngtôi mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài :
“ Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho nam vận
động viên bóng bàn lứa tuổi 12-14 tỉnh Phú Thọ ”
Trang 2Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn việc đánh giá
trình độ thể lực chuyên môn của nam VĐV bóng bàn lứa tuổi 12-14, đề tài tiếnhành lựa chọn hệ thống các bài tập và xây dựng các tiêu chuẩn khách quan, khoahọc nhằm áp dụng trong thực tiễn lựa chọn bài tập phát triển thể lực chuyên môncho nam VĐV bóng bàn tỉnh Phú Thọ
Mục tiêu nghiên cứu:
Xuất phát từ mục đích trên chúng tôi xác định đợc hai mục tiêu sau :
Mục tiêu 1 : Đánh giá thực trạng việc sử dụng các bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho nam vận động viên bóng bàn lứa tuổi 12-14 của tỉnh Phú Thọ.
- Nghiên cứu thực trạng sử dụng các bài tập phát triển thể lực chuyên môncho nam vận động viên bóng bàn lứa tuổi 12-14 của tỉnh Phú Thọ
- Lựa chọn test đánh giá các bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho namvận động viên bóng bàn lứa tuổi 12-14 của tỉnh Phú Thọ
- Xác định độ tin cậy và tính thông báo của test
Mục tiêu 2 : Nghiên cứu lựa chọn và đánh giá hiệu quả của bài tập phát triển
thể lực chuyên môn cho nam vận động viên bóng bàn lứa tuổi 12-14 của tỉnh
Phú Thọ
- Lựa chọn bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho nam vận động viên
bóng bàn lứa tuổi 12-14 của tỉnh Phú Thọ
- Lập tiến trình thực nghiệm đánh giá hiệu quả test
Đối tợng nghiên cứu.
- Bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho nam vận động viên bóng bàn lứa tuổi
12-14 của tỉnh Phú Thọ
Phạm vi nghiên cứu.
- Tại Trờng Đại Học TDTT Bắc Ninh và tỉnh Phú Thọ
Trang 3Chơng 1
Tổng quan các vấn đề nghiên cứu
1.1 Xu thế phát triển bóng bàn hiện đại
Bóng bàn hiện đại phát triển vô cùng đa dạng và phong phú, luôn biến háothể hiện các kỹ thuật trong bóng bàn nh: đôi công, cắt, gò, giật, giao bóng, đỡgiao bóng Tuy vật ranh giới đó không thật sự rõ ràng bởi vì hầu hết c ác vận
động viên đều đợc trang bị kỹ, chiến thuật tơng đối toàn diện Các vận động viên
có lối đánh tấn công khi gặp các tình huống phòng thủ họ cũng phòng thủ vữngvàng và ngợc lại các vận động viên có lối đánh phòng thủ khi có điều kiện họcũng tấn công sắc sảo để giành đợc điểm hoặc VĐV mà có lối đánh xa bàn cũng
có thể vào gần bào đa ra chiến thuật tấn công đối phơng
Điểm nổi bật của bóng bàn hiện đại là tính sinh động và tốc độ, sự thuầnthục về kỹ thuật, phối hợp ở mọi vị trí, trận đấu có nhịp độ nhanh, năng lực tốc
độ, phản ứng kịp thời khả năng phối hợp và sự ổn định về tâm lý thi đấu tất cảcác yếu tố này đều đợc phát huy tới mức cao nhất có thể đạt đợc thành tích caotrong tập luyện và thi đấu cùng với sự phát triển của môn bóng bàn thì các điềuluật cũng luôn luôn đợc thay đổi để phù hợp với thực tiễn của các giải thi đấu Sốván thi đấu đợc tăng lên, số điểm của mỗi ván đấu thì giảm xuống chính nhữngthay đổi này đã làm tăng tính hấp dẫn của các trận thi đấu nhằm thu đợc thànhtích cao vận động viên không những cần có kỹ thuật hiện đại, chiến thuật phongphú đa dạng mà cần phải có thể lực tốt và tâm lý thi đấu ổn định
Trong khi đó thi đấu bóng bàn thời gian khá dài và phải thi đấu liên tục,càng về cuối càng quan trọng và căng thẳng hơn
Trang 4Vận động viên ngoài việc luyện tập để phát triển tố chất thể lực chung cònphải luyện tập để phát triển thể lực chuyên môn Các VĐV của chúng ta cha đạt
đợc thành tích cao trong các giải khu vực và quốc tế là do thể lực đặc biệt là sứcbền hết sức quan trọng đối với mỗi VĐV khi thi đấu
Vấn đề chính của đề tài nghiên cứu khoa học ở đây là lựa chọn một số bàitập nhằm phát triển thể lực chuyên môn cho nam vận động viên bóng bàn lứatuổi 12-14 tỉnh Phú Thọ đây là một quá trình đào tạo và huấn luyện phức tạp đòihỏi đội ngũ cán bộ, HLV phải áp dụng các phơng pháp, phơng tiện hợp lý vàkhoa học
1.2 Một số nguyên tắc trong huấn luyện.
Bóng bàn là môn thể thao thi đấu đối kháng trực tiếp, các tình huống xảy
ra luôn biến đổi vì thế mà tính tích cực, thái độ tự giác, chủ động sáng tạo trongtập luyện và thi đấu rất quan trọng Do đó cần tổ chức nội dung các buổi tập saocho có thể giáo dục tính tự giác tích cực chủ động sáng tạo cho VĐV
- Nguyên tắc trực quan.
Trong tập luyện bóng bàn, tính trực quan đóng vai trò đặc biệt quan trọngbởi việc phát triển toàn diện các cơ quan cảm giác là điều kiện tất yếu để hìnhthành và phát triển kỹ năng vận động Bao giờ quá trình nhận thức cũng đ ợc bắt
đầu từ trực quan, trực quan không những cần thiết trong quá trình tiếp thu các
động tác mà còn có vai trò rất lớn trong quá trình hoàn thiện động tác để đảmbảo tính hiệu quả, khi sử dụng phơng pháp trực quan cần kết hợp với phơng phápthuyết trình
- Nguyên tắc cá biệt hoá:
Nguyên tắc này yêu cầu tính toán đến đặc điểm của ngời tập và mức độ
động tác của các nhiệm vụ đề ra cho họ yêu cầu phải tơng ứng với khả năng củaVĐV cần chú ý tới đặc điểm lứa tuổi, giới tính đặc điểm cá nhân thể chất cũng
nh tinh thần
Trang 5Để làm đúng nguyên tắc trên cần xác định đợc mức độ thích hợp của cácnhiệm vụ với VĐV, nếu nhiệm vụ quá nhẹ họ sẽ luyện tập thiếu tích cực, tậpluyện kém hiệu quả Ngợc lại nếu yêu cầu đề ra quá cao, khó, vợt qua khả năngcủa VĐV sẽ dẫn tới chán nản không tin vào bản thân và cần đảm bảo tính tuần tựkhi thực hiện nhiệm vụ.
- Nguyên tắc hệ thống:
Hiệu quả của quá trình huấn luyện phụ thuộc vào nội dung giảng dạy, tínhthờng xuyên trong tập luyện và trình tự sắp xếp nội dung giảng dạy, các buổi tậpcần đợc tiến hành thờng xuyên liên tục và theo một tuần tự nhất định Các nộidung của quá trình huấn luyện đợc sắp xếp một cách hợp lý khoa học sao cho
đảm bảo:
+ Tính liên tục, luân phiên hợp lý giữa vận động và nghỉ ngơi
+ Tính lặp lại và biến dạng
+ Tính tuần tự của các buổi tập và mối liên hệ trong nội dung buổi tập
- Nguyên tắc tăng dần, yêu cầu:
Muốn nâng cao thành tích thể thao, đòi hỏi trong quá trình luyện tập cầnthờng xuyên đổi mới các nhiệm vụ xu hớng chung là tăng dần LVĐ và độ khócủa bài tập Trong TDTT nói chung và trong bóng bàn nói riêng nếu tác động,không đủ sẽ không có khả năng phát triển, đốt cháy giai đoạn vì vậy trong huấnluyện phải đi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp
* Các nguyên tắc có liên quan chặt chẽ trong quá trình huấn luyện do vậyphải phối hợp sử dụng các nguyên tắc này một các hợp lý đạt hiệu quả cao
đóng vai trò chủ yếu trong một loạt hoạt động cơ bắp cụ thể
Để học và hoàn thiện các kỹ năng, kỹ xảo vận động phức tạp ở môn Bóngbàn đòi hỏi ngời học cần phải đợc phát triển ở một trình độ tơng ứng các tố chất
có tốc độ chuyên môn và tính linh hoạt cao
Trang 6Các TCTL cơ bản của con ngời: sức mạnh, sức nhanh, sức bền là nhữngnăng lực thể chất quan trọng nhất của VĐV ở hầu hết các môn thể thao, là nhữngtiền đề quan trọng để họ giành đợc thành tích cao trong thi đấu và thực hiện đợcnhững yêu cầu ngày càng cao và phức tạp trong quá trình luyện tập.
Đối với môn Bóng bàn, ngoài những tố chất thể lực trên, để hình thành vàhoàn thiện những kỹ năng vận động, còn cần phát triển các tố chất đặc thù nh :
Tố chất tốc độ và linh hoạt, tố chất sức mạnh tốc độ và tố chất sức bền tốc độ
+ Tố chất tốc độ và linh hoạt: Năng lực tốc độ và năng lực sử dụng tốc
độ, hầu nh là một năng lực không thể thiếu đợc của các VĐV các môn bóng.VĐV Bóng bàn lấy tấn công nhanh làm chính thì phải đặc biệt nhấn mạnh tầmquan trọng của tốc độ khi nói đến tố chất chuyên môn, cần đề cập đến phán
đoán nhanh phản ứng nhanh, vung tay nhanh, di chuyển nhanh, sự biến đổi dichuyển phơng hớng nhanh trong thi đấu
Tính linh hoạt có tầm quan trọng đặc biệt với VĐV Bóng bàn vì có sự canthiệp vào khả năng biến đổi nhanh chóng các hoạt động chiến thuật, kỹ thuật vàthể lực Sự phát triển tính linh hoạt làm tăng thêm nhịp điệu của di chuyển trong
đánh bóng Nếu một VĐV di chuyển không nhịp điệu, không kể các tố chất kháctốt hay không, nhng điều chắc chắn là tính linh hoạt kém Nếu VĐV không thểlàm và điều khiển cơ thể của mình một cách tuỳ ý và tuỳ cơ ứng biến, không thểkhống chế chính xác các động tác của bản thân thì điều đó cũng nói lên tính linhhoạt của VĐV đó kém và thiếu
Tốc độ trong Bóng bàn đợc biểu hiện ở tốc độ phản ứng nhanh, tốc độthực hiện kỹ thuật động tác đánh bóng và di chuyển cùng với tần số thực hiện
động tác nhanh, đặc tính kỹ thuật động tác Bóng bàn đơn lẻ không mang tínhchu kỳ vận dụng biến đổi từ động tác này sang động tác khác tuỳ thuộc vào tìnhhuống cụ thể và diễn biến bóng đánh sang liên tục đến khi kết thúc một loạt
đánh đòi hỏi VĐV phải khéo léo phối hợp giữa di chuyển và đánh bóng Trong
thi đấu tốc độ đánh bóng trung bình từ 360m/gy đến 720m/gy, trong khoảng thời gian ngắn (tốc độ bóng đến 3 - 5/10gy) VĐV phải phán đoán hớng bay, tốc độ,
điểm rơi và tính chất bóng đồng thời căn cứ vào vị trí đối phơng để quyết định
đánh trả
Thời gian để VĐV môn Bóng bàn thực hiện các hành động rất hạn chế vìnhịp điệu trận đấu nhanh, tình huống thi đấu thay đổi bất ngờ Do đó hành độngcủa VĐV môn Bóng bàn xảy ra theo cơ chế lựa chọn phức tạp và nó đặc trngkhông những chỉ bằng tốc độ cao, độ chính xác và phải đáp ứng kịp thời kể cảmặt tri giác cũng nh di chuyển nhanh đánh bóng
Trang 7Tốc độ động tác Bóng bàn là khả năng thực hiện nhanh một kỹ thuật độngtác trong khoảng thời gian ngắn nhất Nó đợc biểu hiện ở tốc độ lăng tay, dichuyển nhanh, khả năng linh hoạt khi biến đổi phơng hớng và chuyển đổi từ kỹthuật này sang kỹ thuật khác.
Tần số động tác Bóng bàn là mật độ động tác đợc lặp lại nhanh trong một
đơn vị thời gian nhất định, thời gian giữa hai lần đánh bóng (từ quả vụt trớc tớiquả vụt sau) từ 1,4giây đến 2,2giây đòi hỏi tần số động tác thực hiện trong Bóngbàn rất nhanh
Tính linh hoạt là năng lực thay đổi nhanh chóng phơng hớng vận động củacơ thể hoặc bộ phận nào đó của cơ thể, do sự kết hợp của một số tố chất vận
động cơ thể: Sức mạnh, thời gian phản ứng, tốc độ vận động, sức mạnh bột phát,tính nhịp điệu tạo thành
Tính linh hoạt đợc biểu hiện trong né, dừng đột ngột, bật nhảy, thay đổi tthế, duy trì thăng bằng, khống chế động tác, tính linh hoạt chuyên môn thờng cómối liên hệ với sự cơ động nhanh, nhạy, linh hoạt, chuẩn xác của động quá trình
di chuyển
Trong huấn luyện VĐV trên cơ sở đặc thù tốc độ Bóng bàn, huấn luyệnviên phải xây dựng phơng pháp phù hợp điều khiển các nhóm bài tập đặc thùphát triển tốc độ cận với thi đấu để hoàn thiện tốc độ các loại phản ứng, tần số
động tác và năng lực phối hợp vận động đạt mức tự động hoá chuyên môn Bóngbàn mới đạt đợc mục đích huấn luyện nâng cao thành tích thể thao
+ Tố chất sức mạnh tốc độ: Đặc điểm sức mạnh trong Bóng bàn là sức
mạnh bột phát, sức mạnh này đợc VĐV thực hiện thông qua hành động kỹ chiếnthuật nhanh trong một thời gian ngắn
Sức mạnh là cơ sở để phát triển mọi tố chất khác của cơ thể Chỉ có sứcmạnh đầy đủ mới phát triển đợc sự nhanh nhẹn và linh hoạt đến một trình độ cao
Sức mạnh tốc độ VĐV Bóng bàn là khả năng khắc phục các lực cản vớitốc độ co cơ cao của VĐV (khả năng sinh lực trong động tác nhanh) ngoài ratrong huấn luyện sức mạnh tốc độ còn có khái niệm sức mạnh bột phát: là nănglực làm việc biểu hiện lớn nhất trong thời gian ngắn mang tính bột phát Lực bộtphát VĐV Bóng bàn biểu hiện qua diễn biến linh hoạt thần kinh cơ khi thực hiện
động tác nhanh - bột phát đảm bảo đánh bóng di nhanh, mạnh, biến hoá Ngoài
ra lực bột pháp đợc thể hiện ở sử dụng lực chân trong di chuyển biến hớng thíchứng với tốc độ cao bóng và điểm rơi khác nhau
Trang 8+ Tố chất sức bền tốc độ: Sức bền VĐV là một trong những yếu tố cơ bản
của năng lực thể thao trong thi đấu và đợc coi là thành phần quan trọng cấuthành thành tích thể thao qua lợng vận động tập luyện và thi đấu Bóng bàn
Căn cứ lợng vận động trong một trận thi đấu làm chuẩn để tính ra lợng vận
động trong một ngày thi đấu: Trong thi đấu giải đồng đội, lấy số lần yêu cầu caonhất 3 lần, 9 trận, 27 hiệp; Số lần đánh bóng từ 2718 - 113114 lần, mỗi lần dichuyển đánh bóng khoảng 1.5m thì trong 1 ngày VĐV phải di chuyển 4077m -16971m Trong đó các giải thi đấu lớn diễn ra liên tục từ 7 - 10 ngày, vì vậy sứcbền chuyên môn là một trong những đặc trng cơ bản VĐV Bóng bàn
1.4 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 12-14.
1.4.1 Đặc điểm sinh lý.
ở lứa tuổi thiếu niên quá trình hng hpấn vẫn chiếm u thế so với quá trình ứcchế Sự phối hợp ở lứa tuổi này cha tốt, động tác cứng hơi vụng về Mặc dù các biểuhiện trên có tính tạm thời song vẫn đợc chú ý trong huấn luyện
Về hệ thống tuần hoàn, ở trẻ khối lợng máu tỷ lệ với trọng lợng cơ thể caohơn ở ngời lớn Kích thớc tuyệt đối và tơng đối của tim tăng dần theo lứa tuổi
Và nó chịu ảnh hởng rất lớn của tập luyện Nhịp tim không ổn định Dới tácdụng của các yếu tố kích thích chúng thay đổi nhiều hơn so với ngời lớn Khihoạt động thể lực tần số co bóp tim các em sẽ cao hơn Sự hồi phục tim mạch sauhoạt động thể lực nói chung phụ thuộc vào độ lớn của lợng vận động Sau lợngvận động nhỏ có thể các em sẽ hồi phục nhanh hơn ở ngời lớn Nhng sau lợngvận động lớn cơ thể các em hồi phục chậm hơn
Đặc điểm sinh lý ở lứa tuổi thiếu niên có ảnh hởng rõ rệt đối với chứcnăng hô hấp Tần số hô hấp sẽ đợc giảm dần khi đến tuổi trởng thành
Theo kết quả điều tra sức tay, chân mạnh ở độ tuổi 12-14 ở cả nam và nữ
đều phát triển mạnh, do độ tuổi ở thời kỳ tiền dậy thì
Đối với Việt Nam sự thay đổi các tố chất thể lực dựa trên cơ sở hình tháicơ năng Nó thay đổi không ngừng theo lứa tuổi, theo làn sóng và giai đoạn Sứcmạnh cơ có quan hệ mật thiết với sự phát triển của tổ chức xơng, cơ, hệ thốngdây chằng, năng lực khống chế, điều hoà các cơ
1.4.2 Đặc điểm tâm lý.
Trang 9ở tuổi thiếu niên, các em có những bớc phát triển nhảy vọt về mặt thể chất
và tinh thần Do đó các nhà tâm lý học gọi đó là thời kỳ quá độ chuyển từ trẻcon lên ngời lớn Trong giai đoạn này các em đợc hình thành những phẩm chấtmới về trí tuệ, tình cảm, ý chí.v.v Nắm vững tâm lý của thiếu niên là điều kiệnrất quan trọng trong việc giáo dục để các em có đợc một nhân cách lành mạnh và
đẹp đẽ ở thời kỳ này các em lớn nhanh về chiều cao, cân nặng, hệ xơng hệ thầnkinh cũng đang tiếp tục phát triển và hoàn thiện Vai trò hệ thống tín hiệu đợcnâng cao rõ rệt
Do vậy trong công tác giáo dục và huấn luyện ở tuổi dậy thì rất phức tạp.Các huấn luyện viên cần nắm vững đặc điểm lứa tuổi, để điều chỉnh khối lợng, c-ờng độ vận động, nhằm đảm bảo cho thành tích thể thao phát triển bình thờng tr-
ớc, trong và sau thời kỳ dậy thì
1.5 Những vấn đề huấn luyện thể lực chuyên môn của nam vận động viên bóng bàn lứa tuổi 12-14 của tỉnh Phú Thọ trong tập luyện.
* Huấn luyện thể lực chung:
Trong quá trình huấn luyện thể lực chung, ngời tập sẽ có đợc sự phát triển
về năng lực một cách toàn diện, đợc đánh giá bởi sức nhanh, sức mạnh, sức bền,khả năng mềm dẻo và khéo léo
Dới tác động của quá trình chuẩn bị thể lực chung nhờ vào việc sử dụngbài tập thể thao việc lựa chọn bài tập buộc cơ thể phải huy động lợng lớn cơ bắptham gia nh bài tập chạy, bài tập thể dục
Các bài tập phát triển chung tuỳ thuộc vào tác dụng chia ra làm 2 nhóm:
- Nhóm bài tập phát triển thể lực chung trực tiếp
- Nhóm bài tập phát triển thể lực chung gián tiếp
* Huấn luyện thể lực chuyên môn:
Là việc hớng tới củng cố và nâng cao khả năng làm việc của các cơ quanchức phận, các tố chất vận động phù hợp với đòi hỏi của môn thể thao lựa chọn
Có thể nói huấn luyện thể lực và nền tảng, còn biện pháp tích hợp là tiền
đề hình thành lên tố chất thể lực chuyên môn, mục đích của quá trình này lànâng cao sự phát triển tố chất vận động và khả năng chức phận của các cơ quansao cho phù hợp với đòi hỏi của các môn thể thao Nguyên tắc chung của lựachọn các bài tập nhằm giáo dục tố chất thể lực chuyên môn là bài tập tác động
Trang 10chủ yếu đến tố chất thể lực chuyên môn đợc lựa chọn với cờng độ phụ thuộc vàotừng giai đoạn huấn luyện.
ảnh hởng đến hiệu quả đánh bóng: sức mạnh, tốc độ, sức xoáy và điểm rơi trong
đó sức xoáy và di chuyển bớc chân là những mấu chốt và có quan hệ chặt chẽvới kỹ thuật đánh bóng, mọi kỹ thuật đều liên quan đến xoáy bóng và quá trình
di chuyển hợp lý, tập t thế ổn định khi đánh bóng
1.5.2 Chiến thuật:
Chiến thuật bóng bàn là những phơng pháp vận dụng kỹ thuật trong thi
đấu một cách hợp lý, có mục đích ý thức nhằm giành thắng lợi trong thi đấu,chiến thuật bóng bàn tơng đối đa dạng đo đặc điểm của loại hình hoạt động vàcác yếu tố chi phối ảnh hởng đến quá trình đánh bóng, chiến thuật trong bóngbàn là phải phát huy điểm mạnh của mình, khai thác điểm yếu của đối phơnggiành quyền chủ động lợi thế để làm tốt điều đó vận động viên cần phải nắmvững các loại hình chiến thuật cơ bản, biết vận dụng các tình huống cụ thể trêncơ sở di chuyển hợp lý, phục vụ cho chiến thuật đặt ra Chiến thuật bóng bànchia làm 4 loại hình: chiến thuật tấn công, chiến thuật phòng thủ đối phó tấncông, chiến thuật phòng thủ đối phó với phòng thủ
Kỹ thuật và chiến thuật trong thi đấu có mối quan hệ chặt chẽ với nhau,chiến thuật trong thi đấu đợc xây dựng trên cơ sở sự hoàn thiện kỹ thuật
1.5.3 Tố chất tốc độ và linh hoạt.
Trong môn bóng bàn là bộ môn lấy tấn công nhanh làm chính thì tốc độ
và tính linh hoạt có vai trò đặc biệt quan trọng, năng lực tốc độ và năng lực sửdụng tốc độ không thể thiếu đợc của các vận động viên các môn bóng, đặc biệtvận động viên bóng bàn lấy tấn công nhanh là chủ yếu thì phải nhấn mạnh tầmquan trọng của tốc độ
Trang 11Tốc độ bóng bàn đợc biểu hiện ở tốc độ phản ứng nhanh, tốc độ thực hiện
kỹ thuật động tác đánh bóng và di chuyển cùng với tần số thực hiện động tácnhanh, đặc tính kỹ thuật động tác bóng bàn đơn lẻ không mang tính chu kỳ vậndụng biến đổi động tác tuỳ thuộc vào tình huống đòi hỏi vận động viên phảikhéo léo phối hợp giữa di chuyển và đánh bóng
Tốc độ động tác bóng bàn là khả năng thực hiện nhanh một kỹ thuật độngtác trong khoảng thời gian ngắn nhất, nó đợc biểu hiện ở tốc độ lăng tay, dichuyển nhanh, khả năng linh hoạt chuyển đổi từ kỹ thuật này sang kỹ thuật khác
Tính linh hoạt trong bóng bàn đợc thể hiện ở các t thế động tác né, bậtnhảy, thay đổi t thế duy trì thăng bằng, khống chế động tác, tính linh hoạtchuyên môn thờng có mối liên hệ với tính cơ động nhanh, linh hoạt, chuẩn xáccủa quá trình di chuyển
Tần số động tác bóng bàn là mật độ động tác đợc lặp lại nhanh trong một
đơn vị thời gian nhất định, thời gian giữa 2 lần đánh bóng (từ quả vụt trớc tới quảvụt sau) từ 1,4 giây đến 2,2 giây đòi hỏi tần số động tác thực hiện trong bóngbàn rất nhanh
Trong huấn luyện vận động viên trên cơ sở đặc thù tốc độ bóng bàn huấnluyện viên phải xây dựng phơng pháp phù hợp điều khiển các nhóm bài tập đặcthù phát triển tốc độ cận với thi đấu mới nâng cao đợc thành tích thể thao
1.5.4 Sức mạnh.
Đặc điểm sức mạnh trong bóng bàn là sức mạnh bột phát đợc vận độngviên thực hiện thông qua hành động kỹ chiến thuật nhanh trong thời gian ngắnnhất
Sức mạnh là cơ sở để phát triển mọi tố chất khác nhau của cơ thể chỉ cósức mạnh đầy đủ mới phát triển đợc sự nhanh nhẹn và linh hoạt đến một trình độcao, trong thực tế đánh bóng vấn đề sử dụng sức mạnh hợp lý để tạo đợc lực
đánh bóng thích hợp, sức mạnh trong bóng bàn chủ yếu là sức mạnh tốc độ và nóphụ thuộc vào tốc độ đánh bóng hay sự phối hợp của lờn, chân, tay, đúng lúc
Sức mạnh tốc độ của VĐV bóng bàn l khả năng khắc phục các lực cảnà khả năng khắc phục các lực cảnvới tốc độ co cơ cao của vận động viên (khả năng sinh lực trong động tác nhanh)ngoài ra trong huấn luyện sức mạnh tốc độ còn có khái niệm sức mạnh bột phát
Trang 12lực bột phát của vận động viên bóng bàn biểu hiện qua diễn biến linh hoạt thầnkinh cơ đảm bảo đánh bóng đi nhanh, mạnh, chuẩn, biến hoá, điểm rơi, ngoài ralực bột phát còn thể hiện ở sử dụng lực chân trong khi di chuyển biến hớng thíchứng với tốc độ cao của bóng và điểm rơi khác nhau.
Sức bền chuyên môn bóng bàn là khả năng duy trì vận động kéo dài ở hoạt
động có u thế về sức nhanh, sức mạnh hoặc sự phối hợp phức tạp trong điều kiệnbiến đổi liên tục Đặc trng sức bền tốc độ bóng bàn biểu hiện qua sức bền tốc độ
di chuyển, sức bền tốc độ lặp lại kỹ thuật động tác ổn định, hiệu quả trong thờigian dài và sức bền tốc độ trong xử lý thông tin biến đổi
1.5.6 Khả năng phối hợp vận động (khéo léo)
Khéo léo là khả năng con ngời thực hiện những động tác phối hợp phứctạp đặc biệt và khả năng hình thành nhanh chóng những động tác mới phù hợpvới yêu cầu vận động về bản chất sự khéo léo là khả năng hình thành những đ-ờng liên hệ tạm thời đảm bảo cho việc thực hiện những động tác vận động phứctạp vì vậy nó liên quan tới việc hình thành kỹ năng vận động, sự khéo léo đợcbiểu hiện dới 3 hình thức
Trang 131.5.7 Tâm lý thi đấu.
Cấu trúc tâm lý các môn thể thao là một hình thức biểu hiện hoạt tính tâm
lý VĐV, đối với môn bóng bàn hoạt tính tâm lý hai chiều thể hiện tơng đối rõnét VĐV không những chỉ cố gắng nâng cao hiệu quả hoạt động kỹ chiến thuậtcủa mình đồng thời phải chống đỡ và làm giảm hiệu lực hành động của mình và
dự đoán hành động của đối phơng, phản ứng trả lại nhanh hợp lý, hành độngquyết đoán và hạn chế các hành động tơng tự của đối phơng tất cả những điều đóphản ánh lên quy luật chung nhất về hoạt tính tâm lý của VĐV bóng bàn
Ngoài ra môn bóng bàn còn có yếu tố phối hợp trong đánh bóng nhữngyêu cầu có liên quan nh những khó khăn liên quan đến điều kiện chung của hoạt
động thi đấu gồm khán giả, sân bãi, luật thi đấu và đặc biệt là sự luân chuyểnnhanh giữa thành công và thất bại, khả năng chuyển u thế bất ngờ về đối phơng
là những yếu tố tác động mạnh làm phát triển hoặc giảm hng phấn thi đấu,những khó khăn liên quan đến sự chuẩn bị thể lực, những khó khăn liên quan
đến việc thực hiện các hành động kỹ thuật nh hành động có định hình động lựcthay đổi rất lớn phù hợp với các tình huống thi đấu biến động do đó VĐV cầnphải duy trì khả năng phối hợp giữa di chuyển bớc chân một cách hợp lý trong
điều kiện mệt mỏi ngày càng cao, sự căng thẳng của cảm xúc, hớng sự chú ý tới
sự định hớng trong các tình huống thi đấu, sự phối hợp giữa việc di chuyển hợp
lý của chân, biên độ kỹ thuật của tay trong khi thực hiện kỹ thuật đánh bóng vớilực khác nhau có quyết định tới thành tích thi đấu ngoài ra VĐV còn cần có kỹnăng dự đoán các tình huống có thể xảy ra để di chuyển kịp thời đến vị trí đánhbóng
* Tóm lại:
Trong tập luyện thể thao, để nâng cao thành tích và tăng cờng sức khoẻ,phát triển con ngời toàn diện cần phải phát triển đầy đủ các tố chất thể lực nêutrên, các yếu tố này có quan hệ mật thiết và khăng khít với nhau Trong huấnluyện thể thao không thể đơn thuần phát triển riêng biệt một tố chất thể lực nào,vì vậy hiệu quả huấn luyện sẽ không cao, VĐV cần không ngừng nâng cao thểlực toàn diện phát huy tố chất vận động và khả năng bộc lộ tố chất thể lực trongthi đấu
Trang 14Chơng 2 phơng pháp và tổ chức nghiên cứu 2.1 Phơng pháp nghiên cứu.
Để giải quyết các mục tiêu trên chúng tôi dự kiến sử dụng các phơng phápsau :
2.1.1 Phơng pháp phân tích và tổng hợp tài liệu.
Đây là phơng pháp đợc sử dụng rộng rãi trong các công trình nghiên cứukhoa học, sử dụng phơng pháp này trong quá trình nghiên cứu nhằm tổnghợp các tài liệu có liên quan đến đề tài nhằm tìm ra những cơ sở lý luậnsinh lý, tâm lý và thực tiễn cùng với một số sách chuyên môn nh: Bóngbàn hiện đại, kỹ thuật bóng bàn, sinh lý học TDTT, tâm lý học TDTT, lýluận và phơng pháp TDTT, phơng pháp nghiên cứu khoa học, toán thốngkê Xác định mục đích nhiệm vụ nghiên cứu cũng nh phục vụ cho việcphân tích kết quả nghiên cứu
2.1.2 Phơng pháp phỏng vấn toạ đàm :
Muốn có đợc ý kiến đóng góp chính xác tạo điều kiện thuận lợi cho việcnghiên cứu, chúng tôi phải tiến hành phỏng vấn các đồng nghiệp, các thầyhuấn luyện viên, giáo viên để có hớng đi và cách giải quyết đúng đắn
2.1.3 Phơng pháp quan sát s phạm
Chúng tôi tiến hành quan sát trực tiếp hay giám sát các buổi tập luyện thi
đấu của một số vận động viên bóng bàn nam lứa tuổi 12-14 của trung tâm
đào tạo vận động viên của trờng Đại học thể dục thể thao Bắc Ninh vả củatỉnh Phú Thọ và chúng tôi rút ra đợc một số vấn đề cần thiết có liên quan
đến đề tài nghiên cứu
Trang 15Sau khi thu thập các số liệu nghiên cứu chúng tôi đã xử dụng các côngthức toán học thống kê để xử lí số liệu một cách chính xác và hoàn thiện.
B A
n n
x x t
2 2
B B A
A
n n
x x x
Trang 16- Báo cáo thông qua đề cơng.
- Giai đoạn cơ bản : Từ tháng 5/2010 đến tháng 8/2010.
- Tổ chức nghiên cứu và lấy số liệu Xử lý số liệu và viết báo cáo bảo vệluận văn
- Giai đoạn kết thúc: Từ tháng 9/2010 đến tháng 5/2011.
- Viết, chỉnh sửa và hoàn thành đề tài
- Hoàn thành luận văn và chuẩn bị bảo vệ luận văn
Chơng 3 Kết quả nghiên cứu và bàn luận 3.1 Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng việc sử dụng các bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho nam vận động viên bóng bàn lứa tuổi 12-14 của tỉnh Phú Thọ.
3.1.1 Thực trạng việc sử dụng các bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho nam vận động viên bóng bàn lứa tuổi 12-14 của tỉnh Phú Thọ:
- Để xác định đợc các bài tập phát triển TLCM của các vận động viên lứatuổi 12-14 của tỉnh Phú Thọ , trớc hết chúng tôi thu thập tài liệu có liênquan thông qua sự phối hợp của các HLV ở trung tâm TDTT Phú Thọ vàphân tích các tài liệu, chúng tôi có các buổi quan sát các trung tâm mạnh ởkhu vực phía Bắc cũng là nơi chúng tôi sẽ tiến hành khảo sát để phục vụcho quá trình thu thập tài liệu liên quan đó là đó là: Trờng đại học thể dụcthể thao Bắc Ninh, Quân đội, Bộ Công An và Hà Nội
Để đánh giá một cách khác quan và chính xác các bài tập phát TLCM củacác vận động viên tỉnh Phú Thọ Chúng tôi đã tiến hành quan sát điều
Trang 17kiện tập luyện, nội dung, phơng pháp và cách thức tiến hành các buổi tậpchúng tôi nhìn thấy:
- Về phơng pháp huấn luyện do điều kiện cơ sở vật chất còn nhiều hạn chếcác phơng tiện, dụng cụ giành cho tập luyện TLCM còn nhiều thiếu thốncha đa ra đợc các bài tập đa dạng và phong phú chính điều này dẫn đếnviệc tập luyện thể lực chuyên môn còn nhiều khó khăn Do vậy đã ảnh h-ởng đến việc huấn luyện các kỹ chiến thuật khác
- Kết quả phỏng vấn đợc trình bày ở bảng 3.1
3.1 Kết quả phỏng vấn thực trạng việc sử dụng các bài tập phát triển thể lực chuyên môn cho nam vận động viên bóng bàn lứa tuổi 12-14 của tỉnh Phú Thọ:
- - Các bài tập TLCM còn ít, nhất là các bài tập thể lực nh các bài tập TLCM
di chuyển kết hợp với các kỹ chiến thuật khác