Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển sức nhanh cho nam vận động viên bóng đá lứa tuổi 11 – 13 tỉnh nam định

MỞ ĐẦUThể dục thể thao TDTT là một bộ phận của nền văn hóa xã hội, một loạihình hoạt động mà phương tiện cơ bản là các bài tập thể lực nhằm tăng cườngthể chất cho con người, nâng cao thà

MỞ ĐẦU

Thể dục thể thao (TDTT) là một bộ phận của nền văn hóa xã hội, một loạihình hoạt động mà phương tiện cơ bản là các bài tập thể lực nhằm tăng cườngthể chất cho con người, nâng cao thành tích thể thao, góp phần làm phong phúđời sống văn hóa và giáo dục con người phát triển cân đối hợp lý ( phát triển conngười với đầy đủ 5 phẩm chất: trí – đức – thể - mỹ - lao)

Bóng đá là một môn hoạt động tập thể có tính đối kháng trực tiếp và cóquá trình hình thành phát triển lâu đời, là môn thể thao không chỉ nằm trong hệthống thi đấu chính thức ở Đại hội Olympic mà còn thường xuyên tổ chức cácgiải thi đấu lớn

Bóng đá không chỉ mang lại tinh thần nâng cao sức khỏe mà nó còn hìnhthành ở con người các phẩm chất nhân cách như: Dũng cảm, đoàn kết, lòngquyết tâm, tính kỷ luật, tính quả quyết, sáng tạo, giao lưu, hợp tác, hữu nghị…

Trong những năm gần đây luôn được Đảng và Nhà nước ta quan tâmBóng đá Việt Nam đã gặt hái được khá nhiều thành công nhưng bên cạnh nhữngthành công đó vẫn còn có nhiều điều hạn chế, đó là sự hạn chế về thể lực củacác cầu thủ Huấn luyện thể lực là công tác quan trọng trong Bóng đá Hiện nay,Bóng đá hiện đại đỏi hỏi các cầu thủ phải có thể lực thật tốt, dẻo dai, có như vậymới đáp ứng được yêu cầu tập luyện và thi đấu Thật vậy, một cầu thủ tốt biếtphát huy khả năng đó trong khi có bóng hoặc không có bóng người đó thực hiện

ý đồ chiến thuật không mệt mỏi, luôn đứng trước đối phương hơn thế nữa có thểlực tốt cầu thủ sẽ làm chủ được tinh thần trong giây phút căng thẳng đảm bảohiệu suất thi đấu từ đầu đến cuối trận vì vậy thể lực là một phần không thể táchrời các cầu thủ Bóng đá

Sức nhanh là tố chất thể lực hết sức quan trọng trong tập luyện và thi đấu.Bóng đá ngày nay diễn ra với tốc độ nhanh và quyết liệt, yêu cầu VĐV trên sânphải thực hiện các động tác: chạy, nhảy, dừng đột ngột, xuất phát nhanh…Ngoài ra đòi hỏi các cầu thủ phải hoàn thành xuất sắc các động tác, kỹ thuật mộtcách nhanh chóng, chính xác như kỹ thuật giữ bóng, dẫn bóng, sút cầu môntrong điều kiện có cầu thủ đối phương tranh chấp, cản phá Chính vì vậy sứcnhanh là một trong những thước đo trình độ huấn luyện thể lực cho VĐVBóng đá

Sức nhanh được coi là một loại tố chất đặc biệt rất dễ bị mai một theo thờigian nếu không được tập luyện thường xuyên Những cầu thủ có khả năng trội

về tốc độ so với kỹ thuật thì thường mất khả năng thi đấu nhanh hơn so với

những người cũng bỏ tập như thế nhưng có khả năng kỹ thuật trội hơn Điều nàychứng tỏ rằng tốc độ nhanh phát triển ở một mức độ nào đó là có tính chất nhấtthời và điều này càng rõ rệt nếu trong công tác huấn luyện không có sự kết hợpphát triển nó với việc phát triển kỹ chiến thuật

Là cán bộ thể thao trong tương lai, tôi không khỏi băn khoăn suy nghĩnhững cầu thủ trẻ hôm nay chính là thế hệ đại diện cho sự phát triển của Bóng

đá tỉnh Nam Định nói riêng và của nước nhà nói chung Qua quan sát các emVĐV năng khiếu Bóng đá trẻ trên địa bàn tỉnh Nam Định tập luyện chúng tôinhận thấy vấn đề thể lực của các em là rất hạn chế, đặc biệt là sức nhanh Cáccầu thủ không có được sự nhanh nhẹn cần thiết trong từng pha tranh bóng đểthực hiện sự phối hợp và ý đồ của HLV Chính vì vậy thành tích thi đấu đạtchưa cao Sự hạn chế đó do một số nguyên nhân sau:

+ Quá trình huấn luyện chưa hợp lý và khoa học, còn dựa nhiều vào kinhnghiệm bản thân

+ Sử dụng bài tập cũ không phù hợp với bóng đá hiện đại

Xuất phát từ những lý do trên, tôi mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài:

“ Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển sức nhanh cho nam vận động viên Bóng đá lứa tuổi 11 – 13 tỉnh Nam Định”.

* Mục đích nghiên cứu

Lựa chọn ra các bài tập phát triển sức nhanh đạt hiệu quả cao và có thểứng dụng trong thực tiễn huấn luyện và giáo dục sức nhanh cho VĐV Bóng đálứa tuổi 11 – 13 tỉnh Nam Định nói riêng và cả nước nói chung Từ đó góp phầnnâng cao thể lực cho VĐV, giúp các VĐV đạt thành tích cao trong tập luyện vàthi đấu

* Mục tiêu nghiên cứu

Để đạt được mục đích nêu trên đề tài tiến hành 2 mục tiêu cụ thể sau:

- Mục tiêu cấp 1: Nghiên cứu thực trạng và lựa chọn bài tập phát triển

sức nhanh cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 11 – 13 tỉnh Nam Định

- Mục tiêu cấp 2: Nghiên cứu ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập

phát triển sức nhanh cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 11 – 13 tỉnh Nam Định

* Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ tháng 3/2010 đến tháng 5/2011 vàđược chia làm 3 giai đoạn Quá trình nghiên cứu được thực hiện trên 20 VĐVBóng đá lứa tuổi 11 - 13 tỉnh Nam Định và Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Đặc điểm của môn bóng đá.

Bóng đá là môn thể thao đồng đội được chơi theo qui tắc đề ra trong luậtbóng đá Các vận động viên tham gia chơi bóng đá được coi là các cầu thủ, họthường sử dụng một trái bóng hình cầu được gọi đơn giản là quả bóng đá, tráibóng hoặc trái banh Trong trận đấu bóng đá, hai đội, mỗi đội gồm 11 cầu thủ sẽtìm cách đưa bóng vào khung thành của đối phương, đội nào đưa được bóng vàonhiều hơn sẽ là đội chiến thắng

Môn bóng đá với các luật chơi gần như ngày nay bắt đầu phổ biến từ giữathế kỉ XIX tại các trường học trên nước Anh Trải qua thời gian bóng đá ngàycàng được hoàn thiện và ngày nay bóng đá đã được chơi ở nhiều cấp độ chuyênnghiệp trên khắp thế giới với hàng triệu người đến sân theo dõi các trận đấucũng như hàng tỉ người theo dõi trên truyền hình

1.2 Vai trò của bóng đá.

1.2.1 Giá trị trong lĩnh vực giáo dục thể chất con người.

Nằm trong hệ thống các phương tiện giáo dục thể chất cũng như nhiềumôn thể thao khác, bóng đá được coi là môn thể thao có giá trị rất lớn để pháttriển thể chất và sức khỏe con người, đặc biệt là thanh thiếu niên

Tập luyện bóng đá một cách khoa học nghiêm túc và đúng phương pháp sẽ giúpcho cơ thể phát triển toàn diện, cân đối Có thể tập, có thể chơi bóng đá rất sớm,

từ tuổi mẫu giáo, tiểu học, với mục đích là làm cho cơ thể trẻ em nhanh nhẹn,cứng cáp, với hoạt động ngoài trời là chủ yếu, bóng đá còn giúp con người gầngũi gắn bó với môi trương thiên nhiên, làm tăng khả năng dưỡng dục cả về tâm

lý và trí lực

Tập luyện và thi đấu bóng đa là hoạt động có cường độ cao, đối khángtrực tiếp là hoạt động đòi hỏi sự chuẩn mực của các kỹ năng điều khiển quảbóng tròn, do đó cần một sự tập luyện chuyên cần ở tuổi trẻ Để thành tài thì khổluyện luôn chiếm phần nhiều hơn so với năng khiếu bẩm sinh đó là đặc điểm củabóng đá Bóng đá là môn đối kháng trực tiếp, với luật chơi cho phép dùng sức

mạnh “thân chống thân” và diễn ra với tốc độ cao, trong không gian rộng, đòihỏi cầu thủ không chỉ đáp ứng tốt về sức mạnh, tốc độ kỹ thuật cá nhân điêuluyện mà còn có tính chất chiến đấu, lòng dũng cảm và bản thân hoạt động,bóng đá đã giúp cầu thủ rèn luyện, phát triển một cách hữu hiệu các tố chất tâm

lý này Như vậy, tập luyện bóng đá làm thay đổi theo hướng tích cực khả năngtâm lý của tuổi trẻ

1.2.2 Giá trị trong lĩnh vực giao lưu xã hội.

Với tính phổ cập rất cao và quy mô phát triển rộng khắp, bóng đá đã trởthành một phương tiện, một điều kiện giao lưu xã hội hữu hiệu, phạm vi giaolưu qua phương tiện hoạt động bóng đá có thể thấy rất rõ ở nhiều cấp độ: Giữacác cơ sở, địa phương, giữa các tỉnh thành các quốc gia và châu lục

Ngày nay, những giải bóng đá lớn, những trận thi đấu đã trở thành dịp hội

tụ, gặp gỡ của các cầu thủ, các VĐV, các khách du lịch và các nhà kinh tế, đôikhi là các chính khách Bóng đá trở thành chiếc cầu giao lưu nối gần lại nhữngcách biệt không chỉ về lĩnh vực địa lý, mà cả với các lĩnh vực khác như kinh tế,chính trị, văn hóa… là cơ hội để tìm hiểu, học hỏi, trao đổi mọi vấn đề của xãhội loài người Bóng đá được coi là tiếng nói hòa bình hữu nghị giữa các dântộc, làm cho thế giới gần lại với nhau hơn

1.2.3 Giá trị trong lĩnh vực giải trí.

Bóng đá cũng như nhiều môn thể thao khác và giống các môn nghệ thuậttrình diễn là có giá trị giái trí cao, hoạt động bóng đá không chỉ hấp dẫn conngười ở lĩnh vực thưởng thức nghệ thuật của trình diễn, mà còn hấp dẫn, lôicuốn người ta vào hoạt động “tự trình diễn” Sau những giờ làm việc, học tậpmệt mỏi nhiều người lựa chọn vận động hoặc màn hình nhỏ để thư giãn, là lớptrẻ lại lựa chọn sân bãi quả bóng tròn làm phương tiện giải trí cho mình Bóng

đá là môn thể thao có “ma lực” lôi cuốn cả người xem và người chơi

Ngày nay, tham gia vào các trận đấu, các giải bóng đá lớn như giải CúpChâu Âu, Châu Mỹ, Cúp thế giới… không chỉ các cầu thủ và hàng ngàn khángiả trên sân vận động, mà còn có nhiều hơn thế rất nhiều, hàng tỷ người khắphành tinh say sưa “sống cùng Bóng đá” qua các phương tiện thông tin đại chúng

Số người có nhu cầu thưởng thức Bóng đá trên thế giới rất lớn, đã vượt xa bất cứmôn nghệ thuật giải trí nào khác.

Đối với học sinh, sinh viên, bóng đá là một trong những hoạt động giải tríđược lựa chọn nhiều nhất khi có thời gian tự do Tuy nhiên các điều kiện về cơ

sở sân bãi là những khó khăn, nhất là ngày nay xu thế đô thị hóa ngày càng pháttriển mạnh, các sân chơi cho trẻ em ngày càng hiếm dần Cần tổ chức lại cáchoạt động thể thao nói chung và bóng đá nói riêng theo các hình thức câu lạc bộ

và đặc biệt cần giành những sân chơi thể thao cho trẻ để bóng đá thật sự pháthuy thế mạnh của nó trong lĩnh vực giáo dục và giải trí cho thế hệ trẻ

1.2.4 Giá trị trong lĩnh vực kinh tế.

Xuất xứ của bóng đá lúc đầu là hoạt động giải trí và những người chơibóng đá cũng như các môn thể thao khác đều là nghiệp dư Nhưng với đặc thùriêng ở tính hấp dẫn cao, mức độ phát triển rộng khắp và mang tính chất chiphối tới đời sống xã hội, bóng đá đã nhanh chóng tiến tới con đường chuyênnghiệp Bóng đá nhà nghề ra đời ở Châu Âu từ đầu thế kỷ XX, kết thúc thế kỷ

XX, bóng đá chuyên nghiệp có mặt ở tất cả các Châu lục trên thế giới

Ngày nay, những câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp mạnh trên thế giớiđều gắn liền với những tổ chức công nghiệp, doanh nghiêp lớn và trở thành một

bộ phận sinh lợi của nó Như vậy, bóng đá chuyên nghiệp đã bước vào thươngtrường và trở thành một ngành kinh doanh sinh lợi

Tổ chức bóng đá thế giới (FIFA) điều hành các hoạt động bóng đá chuyênnghiệp thế giới có doanh thu ngang với doanh thu của những tập đoàn kinh tếlớn trên thế giới Vì vậy FIFA đã có điều kiện giúp đỡ , hỗ trợ một cách hiệu quảnhiều nước thành viên phát triển bóng đá mạnh mẽ, đặc biệt là phát triển bóng

đá trẻ, bóng đá học đường, ở những quốc gia có nền bóng đá phát triển mạnh,doanh thu mà bóng đá mang lại có thể sánh ngang với doanh thu của ngành dulịch và trở thành nhân tố quan trọng thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển

1.3 Vai trò và ý nghĩa của tố chất thể lực.

Khi nói đến thể thao thì vấn đề thể lực bao giờ cũng được quan tâm hàngđầu và không được xem nhẹ Các chuyên gia lý luận hàng đầu của thể giới như:Matveep (Nga), Điền Mai Cửu (Trung Quốc), D.Hare (Đức) đều cho rằng: Yếu

tố thể lực của vận động viên ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc đạt tớitrình độ thành tích cao hơn.

Để đạt được thành tích cao trong thể thao thì vận động viên được trang bịđầy đủ thể lực, tâm lý, chiến thuật, kỹ thuật và phải biết kết hợp các yếu tố trênmột cách hợp lý Một khi việc tiếp cận kỹ thuật càng gần và nhanh chóng hơnthì yếu tố thể lực càng trở nên quan trọng trong việc giành thắng lợi Nói cáchkhác khi khoảng cách khác biệt về trình độ kỹ chiến thuật của các vận động viênđược thu hẹp thì yếu tố thể lực sẽ có ảnh hưởng tới sự thắng bại trong thi đấu

Ngày nay xu hướng phát triển của bóng đá hiện đại mang tính chất tổnglực đòi hỏi vận động viên phải hoàn thành khối lượng vận động lớn như: Chạytốc độ, sử dụng hàng loạt các động tác kỹ thuật, tranh cướp bóng với đốiphương… Vì vậy, thể lực trong bóng đá không phải là một trạng thái thể chấtbình thường, nó không giống với một số môn thể thao khác Nếu cầu thủ không

có thể lực tốt sẽ không hoàn thiện được nhiệm vụ mà Ban huấn luyện giao cho

sẽ dẫn tới ảnh hưởng kết quả của toàn đội

Chính vì lý do này trong công tác huấn luyện bóng đá, ngoài việc trang bịtốt cho cầu thủ về mặt kỹ thuật, các huấn luyện viên cần chú trọng vấn đề thểlực Thông qua việc huấn luyện thể lực có thể tăng cường sức khỏe cho vậnđộng viên, phát triển toàn diện các tố chấ: Sức nhanh, mạnh, bền… nâng caohoạt động của cơ thể

Trong các môn thể thao đồng đội nói chung, môn bóng đá nói riêng đểgiành được nhiều chiến thắng ngoài việc phát huy tới mức tối đa mọi nỗ lực củatừng thành viên trong đội cần có sự hỗ trợ lẫn nhau trong thi đấu, sự bọc lót đanxen giữa các tuyến tạo thành khối lượng thống nhất

1.4 Đặc điểm sức nhanh trong bóng đá.

Trước hết chúng ta cần hiểu sức nhanh là một tổ hợp các thuộc tính chứcnăng của con người trong quy định chủ yếu và trực tiếp tính chất nhanh củađộng tác

Sức nhanh là tố chất thể lực để tiến hành các hành vi vận động trong thờigian ngắn trong các điều kiện quy định

Khi đánh giá các biểu hiện của sức nhanh người ta phân biệt như sau:+ Thời gian tiềm tàng của phản ứng vận động.

+ Tốc độ động tác đơn

+ Tần số động tác

Những hình thức đơn giản của sức nhanh tương đối độc lập với nhau Đặcbiệt chỉ những chỉ số về thời gian phản ứng vận động hầu như không tương quanvới tốc độ động tác Có thể cho rằng những chỉ số phản ứng năng lực tốc độkhác nhau, nhưng sự kết hợp của 3 chỉ số này cho phép đánh giá tất cả các biểuhiện của sức nhanh Vì vậy huấn luyện sức nhanh là sự kết hợp huấn luyện củacác biểu hiện sức nhanh theo một tuần tự nhất định và cấu trúc của các phần mộtcách hợp lý và khoa học

Nhìn chung năng lực tốc độ của con người mang tính chất chuyên biệt rõnét, sự chuyển tiếp trực tiếp của sức nhanh chỉ xảy ra trong các động tác gầngiống nhau vè tính chất phối hợp Các chỉ tiêu trên quan hệ tương đối độc lậpnên trong thới kỳ huấn luyện phải có phương pháp hợp lý để phát triển tốt nhữngphần của nó

Sức nhanh được coi là một loại tố chất “tinh tế” rất dễ bị mai một qua thờigian (nếu không tập luyện thường xuyên và do tuổi cao) Những cầu thủ có khảnăng trội về tốc độ so với kỹ thuật thì thường mất khả năng tăng tốc độ nhanhhơn so với những người cùng bỏ tập như thế nhưng có khă năng trội hơn về kỹthuật Điều này chứng tỏ răng tốc độ nhanh phát triển ở mức độ nào đó là có tínhchất nhất thời (sách giáo khoa bóng đá)

Đối với hoạt động bóng đá sức nhanh đánh giá qua các mặt sau:

- Nhanh về xuất phát thường là xuất phát trong vận động

- Nhanh về tốc độ chạy: Bao gồm các loại chạy biến tốc, biến hướng tốc độchạy khi có và không có bóng

- Nhanh về nhận thức vị trí

- Nhanh trong khống chế và xử lý bóng đá thi đấu

- Nhanh trong nhận thức chiến thuật: Biết giải đáp chiến thuật một cách tốtnhất trong thời gian ngắn nhất.

- So với những tố chất khác, trong thời kỳ huấn luyện một năm, việc pháttriển sức nhanh cũng có nhiều đòi hỏi và yêu cầu cả về ‘chất” và “lượng”khác nhau trong thời kỳ

Ví dụ:

+ Thời kỳ chuẩn bị cơ bản: ở đầu thời kỳ phần thể lực chủ yếu vẫn là sứcmạnh, sức bền Về cuối thời kỳ khi mà cơ thể thích nghi với lượng vận động lớnthì bắt đầu tập phát triển sức nhanh với các cự ly dài Nói chính xác là bài tậpkết hợp nhanh, mạnh và nhanh bền

+ Thời kỳ chuẩn bị cho thi đầu: Cự ly dài giảm dần, tăng dần tốc độ cự lyngắn (trong các cự ly 20 – 30m) Tập kết hợp sức nhanh với kỹ thuật, chiếnthuật, yêu cầu về tốc độ đạt cao nhất vào cuối thời kỳ này

+ Thời kỳ thi đấu: Tất cả các buổi tập đều có nội dung sức nhanh Tốtnhát là hàng tuần có một đến hai buổi tập có nội dung về sức nhanh Yêu cầusức nhanh ở đây là đáp ứng với yêu cầu của câc trân đấu

+ Thời kỳ chuyển tiếp: Việc vận dụng sức nhanh ở đây chỉ là kết hợp vớicác bài tập khác như ở các hoạt động thể thao hỗ trợ

Trong tập luyện và thi đấu bóng đá, yếu tố sức nhanh là tố chất quantrọng Nó được thể hiện ở những tình huống tranh bóng và dẫn bóng Ngoài việcđòi hỏi VĐV có trình độ kỹ thuật tốt, còn đòi hỏi VĐV có sức nhanh kết hợp vớisức nhanh động tác, sức nhanh phản ứng, sức nhanh tần số một cách chính xác

và hợp lý để có thể tranh cướp bóng của đối phương hoặc tấn công đối phương.Việc thực hiện mỗi động tác kỹ thuật đều thông qua quá trình bắt đầu tử việcquan sát, phán đoán động tác đối phương đến quan sát các hướng tấn công chiếnthuật của đối phương Đó là vòng trong khép kín của một phản ứng vận động,thời gian cho mỗi phản ứng vận động này tùy thuộc rất nhiều yếu tố khác nhaunhư: Đối phương, trình độ năng lực, tình huống thi đấu trên sân Nhưng yếu tốsức nhanh không chỉ phụ thuộc vào quá trình phản ứng mà còn phụ thuộc vàosức nhanh động tác Đó là một trong những cơ sở để quyết định trong nhiều mônthể thao không chu kỳ

1.5 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 11 - 13.

1.5.1 Đặc điểm tâm lý.

Ở lứa tuổi này các em có bước nhảy vọt về thể chất và tinh thần Điều đóđược thể hiện ở chỗ các em đang tách dần lứa tuổi ấu thơ sang tuổi trưởngthành Đây là giai đoạn không phải trẻ con cũng không phải người lớn Cácphẩm chất mới về ý chí, tình cảm đang hình thành, ở lứa tuổi này sự phát triểndiễn ra phức tạp, đời sống tâm lý còn mâu thuẫn, có phần thay đổi đột biến

Các em muốn khẳng định tính độc lập của bản thân, điều đó có ảnh hưởngdến ý thức và thái độ của bản thân mình Các em luôn hiếu động phá phách,nghịch ngợm Tuy vậy, nếu được giáo dục đúng đắn thì không những khắc phụcđược những tiêu cực trên mà còn khơi dậy được yếu tố tích cực trên tâm hồn vàtình cảm của các em

Ở lứa tuổi này hệ thống thần kinh có quá trình hưng phấn cao hơn ức chếviệc tiếp thu những cái mới nhanh hơn nhưng lại rất chóng quên, các em dễ bịbên ngoài tác động vào nên có sự đánh giá cao về mình khi thành công dễ gây ra

tự mãn, khi thất bại lại rụt rè tự ti, chính sự đánh giá quá cao sẽ gây tác độngkhông tốt trong tập luyện thể thao Vì thế khi tiến hành giáo dục và huấn luyện

về lứa tuổi này cần chú ý uốn nắn, nhắc nhở, chỉ bảo định hướng và tác độngđến các em, giúp các em hoàn thành các bài tập Từ đó, các em sẽ không bị chánnản, có định hướng, có động cơ tập luyện tốt, qua đó nâng cao hiệu quả bài tập

1.5.2 Đặc điểm sinh lý.

Lứa tuổi này đang trên con đường phát triển nên chưa đầy đủ và hoànthiện như người trưởng thành Vì vậy cần chú trọng đưa ra lượng vận động phùhợp để có lợi cho sự phát triển sau này Do đó yêu cầu đặt ra cần có sự vượtngưỡng ở lứa tuổi này

- Hệ thần kinh: Bộ não của các em trong lứa tuổi này đang trong giai

đoạn phát triển đối với các vùng dưới vỏ não và còn yếu, vì vậy sự tập trung chú

ý của các em chưa bền, sức nhanh và tốc độ ổn định nhất, các phản xạ có điềukiện tương đối bền vững, các loại ức chế bên trong thể hiện rõ rệt ở lứa tuổi này,

hệ thống tín hiệu thứ hai phát triển mạnh mẽ nhờ học, đọc, viết Các em đã cókhả năng mô tả và tiếp thu bẳng ngôn ngữ các cảm giác vận động Giáo dục thể

chất làm cho sự phối hợp giữa hai hệ thống tín hiệu tính tế hơn và mở rộng hơnảnh hưởng của lời nói đến chức năng vận động.

- Hệ tuần hoàn: Hệ này đã phát triển, nhưng chưa cân xứng với hệ thần

kinh Cơ tim của các em còn nhỏ, tính đàn hồi yếu, van tim chưa phát triển,dung tích và thể tích còn nhỏ, nhịp đập của tim nhanh (80 – 85 lần/phút) cơ nănghoạt động của tim chưa ổn định do sự co bóp yếu Vì vậy cần áp dụng các bàitập trong thời gian ngắn, khi sử dụng cần tính toán hợp lý

- Hệ hô hấp: Hệ hô hấp phát triển chưa đầy đủ nhất là phổi các ngăn của

buồng, túi phổi còn nhỏ Vì vậy khi hoạt động tần số hô hấp của các em tăng lênnhiều và nhanh chóng mệt mỏi

- Hệ vận động: Xương của các em tuy đã cứng nhưng vẫn trong giai đoạn

đang phát triển mạnh mẽ về chiều dài, lớp sụn bọc khớp dày, sụn chân đang đòihỏi điều kiện tốt để phát triển

Đặc biệt các em ở lứa tuổi này xương chưa kết hóa đầy đủ, dễ bị dichuyển méo lệch Vì vậy hạn chế các bài tập làm phát triển quá mức hệ thống cơbản, không bắt các em mang vác quá nặng hoặc làm động tác tĩnh, căng thẳngmột bộ phận quá lâu Những hoạt động đấy dễ làm xương phát triển dị hình vàkìm hãm xương phát triển nhanh chóng về chiều dài cơ bắp các em còn mảnh

dẻ, phát triển chậm hơn sự phát triển của xương, chủ yếu phát triển về chiều dài

Thông qua việc tìm hiểu về đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 13 – 15 chúngtôi nhận thấy việc đưa nội dung bài tập vào để giáo dục sức nhanh cho các em làhợp lý

CHƯƠNG 2

PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứu.

Để giải quyết 2 mục tiêu nghiên cứu trên đề tài sử dụng các phương phápnghiên cứu sau

2.1.1 Phương pháp đọc và tham khảo tài liệu.

Sử dụng phương pháp tham khảo tài liệu để có được thông tin cần thiết về

cơ sở lý luận của đề tài Phương pháp này giúp cho việc hệ thống hóa các kiếnthức có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu, hình thành cơ sở lý luận, phươngpháp kiểm tra, đánh giá đề xuất xây dựng giả thiết khoa học, xác định mục đích,nhiệm vụ nghiên cứu cũng như phục vụ cho việc phân tích kết quả nghiên cứu

Sử dụng phương pháp này có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn các bài tậpphù hợp

2.1.2 Phương pháp quan sát sư phạm.

Để việc nghiên cứu lựa chọn bài tập được tốt đề tài đã tiến hành quan sát

sư phạm các buổi tập của một số câu lạc bộ bóng đá trẻ nhằm rút ra các thôngtin cần thiết trong việc huấn luyện sức nhanh cho các cầu thủ Bóng đá lứa tuổi

11 – 13 tỉnh Nam Định Đồng thời sử dụng phương pháp này quan sát quá trìnhtập luyện của các VĐV để kịp thời uốn nắn sửa chữa

2.1.3 Phương pháp phỏng vấn.

Đề tài sử dụng phương pháp phỏng vấn gián tiếp và phỏng vấn gián tiếp:Phương pháp phỏng vấn trực tiếp nhằm thu thập số liệu cần nghiên cứu, nộidung phỏng vấn bao gồm các vấn đề nghiên cứu cụ thể theo phiếu phỏng vấn

Phương pháp phỏng vấn trực tiếp chúng tôi tiến hành trao đổi trực tiếp vớicác chuyên gia, HLV ở các tỉnh thành phố có phong trào bóng đá phát triển

2.1.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm.

Đề tài sử dụng phương pháp này để kiểm nghiệm, đánh giá tìm hiều tínhhiệu quả trong quá trình thực nghiệm các bài tập vào thực tế nhằm phát triểnsức nhanh chuyên môn cho VĐV Sau khi đã có chất lượng và xác định được bàitập, đề tài tiến hành phân nhóm và tổ chức cho các em tập luyện tổng số 20 em

+ Nhóm đối chiếu: Gồm 10 em tập các bài tập do ban huấn luyện của đội

đề ra

+ Nhóm thực nghiệm: Gồm 10 em tập các bài tập do đề tài đưa ra lựa chọn

2.1.5 Phương pháp kiểm tra sư phạm.

Đề tài sử dụng phương pháp kiểm tra sư phạm cùng với phương phápquan sát sư phạm để đo đạc và kiểm tra thành tích các bài tập cũng như kiểm tra

để tiến hành phân nhóm trước thực nghiệm và kiểm tra kết quả sau thực nghiệm

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê.

2 2

n i i

(

) )(

(

B B A

A

B B A A

x x x

x

x x x x r

2.2 Tổ chức nghiên cứu.

2.2.1 Thời gian nghiên cứu.

Đề tài được thực hiện từ tháng 11/2009 đến tháng 05/2011 chia làm 3giai đoạn:

- Giai đoạn 1: từ tháng 11/2009 đến tháng 03/2010:

+ Chọn tên đề tài

+ Lập đề cương nghiên cứu

+ Xây dựng và bảo vệ đề cương trước hội đồng khoa học

+ Hoàn chỉnh và bảo vệ luận văn trước hội đồng khoa học

2.2.2 Địa điểm nghiên cứu:

- Trung tâm đào tạo vận động viên Nam Định

- Trường đại học TDTT Bắc Ninh

2.2.3 Đối tượng nghiên cứu.

- Các bài tập phát triển sức nhanh cho nam VĐV bóng đá lứa tuổi 11 -13

- 20 VĐV bóng đá lứa tuổi 11 – 13 tỉnh Nam Định

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

3.1 Giải quyết mục tiêu cấp 1: Nghiên cứu thực trạng và lựa chọn bài tập phát triển sức nhanh cho nam VĐV bóng đá lứa tuổi 11 – 13 tỉnh Nam Định

3.1.1 Thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức nhanh của nam VĐV bóng đá lứa tuổi 11 - 13tỉnh Nam Định.

Để đánh giá thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức nhanh cho namVĐV bóng đá lứa tuổi 11 - 13 tỉnh Nam Định, chúng tôi tiến hành tổng hợp,thống kê và quan sát các buổi tập phát triển sức nhanh và trung tâm TDTT tỉnhNam Định sử dụng Quan sát 32 buổi tập phát triển sức nhanh của nam VĐVBóng đá lứa tuổi 11 - 13 tỉnh Nam Định Kết quả được trình bày ở bảng 3.1:

Bảng 3.1: Thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức nhanh cho nam VĐV bóng đá lứa tuổi 11 -13 tỉnh Nam Định (n = 10).

2 Chạy zích zắc trong tam giác đều 12m (s) 16 50

3 Chạy nầng cao đùi tại chỗ 20L tần số tối đa (s) 7 21,8

Qua kết quả bảng 3.1 cho thấy trong quá trình huấn luyện phát triển sứcnhanh, HLV đội Nam Định chỉ sử dụng 7 bài tập để phát triển sức nhanh Cácbài tập chạy được sử dụng nhiều (chiếm 46,8 – 56,2%), các bài tập với bóng ítđược sử dụng Đặc biệt không có trò chơi nào được sử dụng Qua đây có thểđánh giá rằng do các bài tập ít, sử dụng lặp lại nhiều lần đã không tạo được hưngphấn tập luyện cho các VĐV trẻ Chính vì vậy đã dẫn đến thực trạng sức nhanhcủa đội còn hạn chế

3.1.2 Thực trạng sức nhanh của nam VĐV bóng đá lứa tuổi 11 – 13 tỉnh Nam Định.

3.1.2.1 Lựa chọn test đánh giá sức nhanh.

Để lựa chọn test cần có những phép đo giải đáp được những yêu cầuchuyên biệt như:

- Sự tiêu chuẩn (phương pháp và điều kiện lập test đều như nhau trongmọi trường hợp ứng dụng test)

Các test trong đó có nhiệm vụ vận động gọi là test vận động, kết quả testnày có thể là thành tích vận động hoặc là các chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa có 3 testvận động

- Các bài tập kiểm tra: VĐV thể hiện kết quả tốt nhất bằng thành tíchvận động

- Thử nghiệm chức năng tiêu chuẩn: định hướng thống nhất đến với vậnđộng theo đại lượng thực hiện theo đại lượng các thống nhất sinh lý, kết quảcủa test là các chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa ở hoạt động tiêu chuẩn hoặc các chỉ tiêuvận động, khi các dấu vết sinh lý ở đại lượng tiêu chuẩn

Qua nghiên cứu, tổng hợp tài liệu chuyên môn, chúng tôi lựa chọn được

06 test đánh giá sức nhanh đó là:

- Test chạy 20m tốc độ xuất phát cao (s)

- Test dẫn bóng tốc độ 20m (s)

- Test chạy hình dẻ quạt (s)

- Test dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn (khoảng cách 30m) tốc độ cao

- Test chạy xuất phát nhanh theo hiệu lệnh (10m)

- Dẫn bóng luồn 7 cọc tốc độ cao

Để việc lựa chọn test được chính xác hơn, chúng tôi tiến hành phỏng vấn

30 chuyên gia, HLV và một số cán bộ chuyên môn trong công tác giảng dạy

và huấn luyện Test được lựa chọn đạt tỷ lệ 80% trở lên Kết quả trình bày tạibảng 3.2:

Bảng 3.2: Kết quả phỏng vấn lựa chọn test đánh giá sức nhanh cho nam VĐV bóng đá lứa tuổi 11 – 13 tỉnh Nam Định (n = 30).

Kết quả phỏng vấn

Số người tán thành

Tỷ lệ

%

1 Test chạy 20m tốc độ xuất phát cao (s) 26 87

4 Test dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn (khoảng

- Test chạy 20m tốc độ xuất phát cao

- Test chạy hình dẻ quạt

- Test dẫn bóng tốc độ 20m

- Dẫn bóng luồn 7 cọc tốc độ cao