Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu bắn súng k44 trường đại học TDTT bắc ninh

Cũng có một số tác giả đi sâu nghiên cứu từng nội dungcụ thể như: Nguyễn Thị Uyển Quỳnh năm 2004 “Nghiên cứu lựa chọn bài tập nhằm nâng cao độ ổn định của súng cho nam VĐV súng ngắn bắn

MỞ ĐẦU

Trong những năm gần đây được sự quan tâm chỉ đạo đúng đắn của Đảng

và nhà nước với sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế xã hội, nền thể dục thể thaonói chung và thể thao thành tích nói riêng đã có những bước tiến đáng kể, đã vàđang tự khẳng định vai trò to lớn của mình trong những chặng đường mới củađất nước Sự phát triển nền thể thao của nước ta trong những năm gần đây đãhòa nhập nhanh vào nền thể thao khu vực và thế giới Thực tế đã chứng tỏTDTT( thể dục thể thao) không thể thiếu được trong đời sống văn hóa - kinh tế

- chính trị xã hội, chỉ thị 36/CT/TƯ của ban bí thư về công tác TDTT trong giaiđoạn đổi mới đã nhấn mạnh “TDTT là một bộ phận quan trọng trong chính sáchphát triển kinh tế - xã hội của Đảng và nhà Nước nhằm bồi dưỡng và phát huynhân tố của con người”

Môn Bắn súng thể thao được nghành TDTT xác định là một trong nhữngmôn thể thao mũi nhọn mang nhiều huy chương cho đoàn thể thao Việt Nam tạicác giải thi đấu khu vực và quốc tế, Bắn súng là môn thể thao dành được nhiềuhuy chương vàng nhất, mang lại vinh quang cho tổ quốc, nhiều xạ thủ giỏi đãđạt thành tích xuất sắc tại các đại hội thể thao Châu Á, Đông Nam Á như: TrầnOanh, Nguyễn Quốc Cường, Đặng Thị Đông, Phạm Cao Sơn, Trịnh Quốc Việt,Nguyễn Mạnh Tường…

Bắn súng thể thao là môn học nằm trong chương trình đào tạo của trườngĐại học TDTT Bắc Ninh Trong 4 năm học sinh viên chuyên sâu Bắn súng đượctrang bị kiến thức tương đối hoàn chỉnh về mặt lý luận và thực tiễn ở những nộidung bắn khác nhau Qua quan sát các buổi tập của sinh viên chuyên sâu Bắnsúng K44 cho thấy: Thành tích của các em ở các loạt bắn đầu tương đối chụm

và đạt điểm số tương đối cao, song kéo dài thời gian thi đấu tập luyện thì thànhtích giảm rõ rệt khi thi đấu thường bị hiện tượng mệt mỏi sớm Rõ ràng, nhữnghiện tượng trên có quan hệ tới việc chuẩn bị sức bền chuyên môn của sinh viênchuyên sâu Bắn súng chưa được tốt Điều này đòi hỏi các nhà chuyên môn phảixây dựng được kế hoạch giảng dạy và huấn luyện một cách khoa học cùng với

việc áp dụng các phương tiện huấn luyện hiện đại để tăng cường sức bềnchuyên môn cho sinh viên chuyên sâu cũng là nền tảng vững chắc cho sự pháttriển, nâng cao thành tích thể thao Vấn đề nghiên cứu phát triển sức bền chuyênmôn trong Bắn súng thể thao được một số tác giả đề cập và nghiên cứu Songnhững đề tài nghiên cứu này mới chỉ dừng lại ở một số đối tượng nam, nữ VĐVcác lứa tuổi khác nhau Cũng có một số tác giả đi sâu nghiên cứu từng nội dung

cụ thể như: Nguyễn Thị Uyển Quỳnh ( năm 2004) “Nghiên cứu lựa chọn bài tập nhằm nâng cao độ ổn định của súng cho nam VĐV súng ngắn bắn chậm quân đội lứa tuổi 16-18”, Đàm Thị Lợi (năm 2006) “Nghiên cứu lựa chọn một

số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật bóp cò trong môn bắn súng ngắn phối hợp cho sinh viên Bắn súng K40 trường Đại học TDTT Bắc Ninh”, và Đỗ Đức Ánh ( năm 2007) “Nghiên cứu lựa chọn bài tập nâng cao thể lực chuyên môn cho nam VĐV súng trường hơi di động CLB Bắn súng Hà Nội lứa tuổi 16- 18” … Nhưng chưa có tác giả nào đi sâu nghiên cứu vấn đề phát triển sức bền

chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu Bắn súng K44 Xuất phát từ những vấn

đề nêu trên, chúng tôi mạnh dạn lựa chọn và tiến hành nghiên cứu đề tài:

“ Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho sinh

viên chuyên sâu Bắn súng K44 trường Đại học TDTT Bắc Ninh”

* Mục đích nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu của đề tài là lựa chọn các bài tập đưa vào giảng dạy, huấnluyện phát triển sức bền chuyên môn từ đó góp phần nâng cao thành tích bắncho sinh viên chuyên sâu K44 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

* Mục tiêu nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu trên ,đề tài xác định 2 mục tiêu sau:

Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng công tác giảng dạy huấn luyện sức bền

chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu K44 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

* Để giải quyết mục tiêu này, đề tài tiến hành các nội dung sau

- Nghiên cứu nội dung chương trình giảng dạy đang được áp dụng

- Thực trạng bài tập phát triển sức bền chuyên môn.

- Phỏng vấn lựa chọn các Test đánh giá sức bền chuyên môn của đốitượng nghiên cứu

- Kiểm tra đánh giá sức bền chuyên môn của sinh viên chuyên sâu K44trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Mục tiêu 2: Nghiên cứu lựa chọn ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập

phát triển sức bền chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu Bắn súng K44 trườngĐại học TDTT Bắc Ninh

Để giải quyết mục tiêu này, đề tài tến hành các nội dung sau

- Lựa chọn bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho sinh viên chuyênsâu K44 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

- Xây dựng kế hoạch thực nghiệm

- Tổ chức thực nghiệm

* Đối tượng nghiên cứu.

Là các bài tập phát triển sức bền chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu Bắnsúng trường Đại học TDTT Bắc Ninh

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Vấn đề huấn luyện thể lực trong thể thao

Trong bất kỳ giai đoạn nào của quá trình đào tạo vận động viên, việchuấn luyện thể lực được coi là nền tảng nâng cao thành tích thể thao Huấnluyện thể lực là một trong quá trình tác động liên tục và có kế hoạch xếp hợp lýbằng những bài tập TDTT nhằm phát triển các tố chất và khả năng vận động.Qúa trình ấy tác động sâu sắc tới hệ thần kinh, cơ bắp cũng như cơ quan nộitạng của con người Trong hoạt động thi đấu Bắn súng hiện nay yếu tố thể lựcgiữ vai trò quan trọng để nâng cao thành tích, tuy nhiên cũng không coi nhẹ kỹthuật, tâm lý, ý chí Trong tập luyện và thi đấu Bắn súng thể lực được đánh giá

ở các tố chất sức nhanh, sức mạnh, sức bền, độ mềm dẻo và khả năng phối hợpvận động

1.1.1 Khái niệm huấn luyện thể lực chung và thể lực chuyên môn

Huấn luyện thể lực chung: Là quá trình giáo dục toàn diện những nănglực thể chất cho sinh viên Nội dung của huấn luyện thể lực rất đa dạng người ta

sử dụng những bài tập khác nhau để nâng cao khả năng chức phận của cơ thểphát triển toàn diện những năng lực thể chất và làm phong phú vốn kỹ năng kỹxảo của sinh viên

Huấn luyện thể lực chung, tập chung nhiều ở thời kỳ chuẩn bị giảm đi ởthời kỳ quá độ Các bài tập thể lực chung thường được áp dụng thay đổi chonhau Trong môn Bắn súng có thể áp dụng các bài tập thể thao Có tác dụngthay đổi các cơ quan tiền đình điều khiển sự thăng bằng của cơ thể, góp phầnvào việc giảm độ dung của súng khi bắn như nhẩy dây, trượt patanh, nhào lộn

chuyên sâu, nó có nhiệm vụ phát triển đến mức tối đa những năng lực đó củangười tập

Huấn luyện thể lực chuyên môn, khối lượng tăng dần lên ở thời kỳ chuẩn

bị, thay đổi theo làn sóng ở thời kỳ thi đấu và giảm đi ở thời kỳ quá độ, các bàitập thể lực chuyên môn được áp dụng thường xuyên hàng ngày và thay đổi theochu kỳ tuần

1.1.2.Vai trò yếu tố thể lực đối với sự phát triển thành tích trong tập luyện môn Bắn súng

Trong bất kỳ giai đoạn nào của quá trình đào tạo, việc chuẩn bị thể lực tốtđều được coi là nền tảng để nâng cao thành tích thể thao Mối quan hệ giữa thểlực, kỹ chiến thuật và tâm lý, ý chí của sinh viên là mối quan hệ hữu cơ, mỗisinh viên muốn đạt thành tích cao thì không chỉ đơn thuần là tập luyện kỹ thuật

mà việc tập thể lực toàn diện làm cho cơ thể khỏe mạnh phát triển các tố chấtvận động, nhanh, mạnh, bền, mềm dẻo, khéo léo đó là cơ sở giúp cho người tập

có thể tiếp thu nhanh chóng, chính xác kỹ thuật động tác, đồng thời đóng vai tròquan trọng trong việc rèn luyện chiến thuật, tâm lý ý chí và nâng cao thành tíchtừng môn thể thao Huấn luyện thể lực là một quá trình tác động liên tục vàtheo kế hoạch sắp xếp hợp lý bằng những bài tập nhằm phát triển các tố chất thểlực và khả năng vận động, qúa trình ấy tác động sâu sắc đối với hệ thần kinh, cơbắp cũng như cơ quan nội tạng của con người

Bắn súng là môn thể thao mang tính chất vừa trí tuệ, vừa hoạt động cơbắp, môn thể thao Bắn súng vừa đòi hỏi người tập không những phải có tinhthần vững vàng, tính khéo léo thực hiện phói hợp kỹ thuật động tác mà phải cóthể lực tốt thể hiện ở sức mạnh của các cơ tham gia giữ ổn định súng cùng sứcbền chung và sức bền chuyên môn khi bắn thi trong nhiều giờ liền mà mức độbắn chính xác không bị giảm sút Do đó việc tập luyện thể lực toàn diện ở ngườitập Bắn súng giữ vai trò đặc biệt quan trọng

1.2 Đặc điểm môn Bắn súng

1.2.1.Đặc điểm chung

Bắn súng là môn thể thao kỹ thuật mang tính chất vừa trí tuệ vừa hoạtđộng tĩnh lực, hoạt động thần kinh nhiều hơn hoạt động cơ bắp Nó đòi hỏi sinhviên không những phải có thần kinh vững vàng, tính khéo léo thực hiện phốihợp kỹ thuật động tác mà còn phải có thể lực tốt, thể hiện ở sức mạnh của các

cơ tham gia giữ im súng cùng sức bền chung và sức bền chuyên môn khi bắntrong nhiều giờ liền, mà mức độ bắn chính xác không bị giảm sút Với mỗi mônBắn súng khác nhau đều có đặc điểm kỹ thuật khác nhau

1.2.2 Đặc điểm của súng ngắn hơi

Môn súng ngắn hơi là môn thể thao thi đấu Bắn súng mà bài bắn khôngkhống chế thời gian từng phát bắn hay động tác mà chỉ quy định chung thờigian của cả bài bắn với thời gian là 1 tiếng 45 phút Xạ thủ phải tự biết điềuchỉnh thời gian từng phát bắn và thời gian nghỉ giữa các phát bắn, từng loạt bắn Kích thước bia bắn của súng ngắn hơi có đường kính là 15,5cm, khoảngcách mỗi vòng điểm là 0,8cm, riêng vòng tâm điểm 10 là 1,1cm, cự ly bắn là10m và trọng lượng súng dồn hết vào 1 tay, cùng đó tư thế môn súng ngắn hơi

là đứng bắn trọng tâm tương đối cao và toàn bộ thao tác thực hiện kỹ thuật từgiương súng, xuống súng cho đến giữ súng duy tì độ ổn định của súng và cânbằng đường ngắm, kết hợp tăng cò đến kết thúc phát bắn chỉ 1 tay đảm nhận.Thêm vào đó môn súng ngắn hơi không hề có bất cứ trang phục hay phụ kiệndụng cụ hỗ trợ tập luyện thi đấu nào đáng kể để có thể giảm sự tiêu hao nănglượng hay sự mệt mỏi cơ bắp …

Chính vì thế các xạ thủ tập luyện và thi đấu nếu sức bền chuyên môn kémrất dễ mệt mỏi, suy nhược từ đó dẫn tới thành tích không đi lên thậm chí ngàycàng tụt xuống

1.3 Đặc điểm các tố chất thể lực

1.3.1 Các tố chất thể lực

Trong bất kỳ giai đoạn nào của quá trình đào tạo, việc chuẩn bị thể lựcđược coi là nền tảng nâng cao thanh tích thể thao Mối quan hệ giữa thể lực,chiến thuật, kỹ thuật, tâm lý, ý chí của sinh viên có mối quan hệ hữu cơ Mộtsinh viên hay vận động viên đạt thành tích cao không chỉ đơn thuần chỉ có tậpluyện kỹ thuật mà việc tập huấn thể lực làm cho cơ thể khỏe mạnh phát triển các

tố chất vận động là cơ sở giúp sinh viên, vận động viên tiếp thu nhanh chóngchính xác các kỹ thuật động tác đồng thời đóng vai trò quan trọng trong côngviệc rèn luyện chiến thật, tâm lý, ý chí và nâng cao thành tích từng môn thểthao Trong hoạt động và thi đấu Bắn súng hiện nay yếu tố thể lực giữ vai tròquan trọng để nâng cao thành tích tuy nhiên cũng không coi nhẹ các mặt kỹthuật, chiến thuật, tâm lý và ý chí

Trong tập luyện và thi đấu Bắn súng thì thể lực cũng được đánh giá nhưcác môn thể thao khác thông qua các tố chất thể lực như sức mạnh, sức nhanh,sức bền sự mềm dẻo và khéo léo hay nói cách khác là khả năng phối hợp vậnđộng

đa, sức mạnh tốc độ và sức mạnh bền

Sức mạnh tối đa: Là sức mạnh cao nhất mà sinh viên hay vận động viên có

thể thực hiện được, thành tích thi đấu môn Bắn súng ít phụ thuộc vào năng lựcnày tuy nhiên nó là cơ sở để phất triển sức bền

Sức mạnh tốc độ: Đó là khả năng khắc phục lực cản với tóc độ cao thực

hiện sức mạnh với động tác của nhóm cơ tương ứng

Sức mạnh bền: Là khả năng của sinh viên hay vận động viên khi hoạt

động sức mạnh kéo dài Trong Bắn súng sức mạnh bền là khả năng của các cơtham gia giữ súng im trong nhiều giờ mà mức độ bắn không bị giảm sút đây làmột đặc điểm quan trọng bắt buộc đối với sinh viên hay vận động viên muốnnâng cao thành tích Bắn súng

+ Tốc độ ban đầu của động tác

+ Khả năng tốc độ nhanh trong một hoạt động nào đó phụ thuộc vào trình

độ hoàn thiện kỹ thuật (kết cấu lực học và không gian động tác)

* Tố chất sức bền:

- Khái niệm: Là khả năng duy trì hoạt động trong một thời gian daìchống lại sự mệt mỏi khi hoàn thành động tác hoặc bài tập

Sức bền rất cần thiết trong các bài tập có khối lượng lớn và cả thi đấu do

đó là thành phần quan trộng của sự phát triển thể lực ở môn Bắn súng

Sức bền được đánh giá thông qua khả năng duy trì hoạt động của hệ hôhấp, hệ tuần hoàn và hệ thống cơ bắp Sức bền bao gồm sức bền chung và sứcbền chuyên môn Sức bền chung tích lũy dần dần bằng tất cả các bài tập thể lựcquanh năm, việc tăng cường tốc độ và mức độ tập luyện cũng làm cho sức bềnchung tăng, sức bền chung có tác dụng đối với cơ thể sau khi tập luyện và ngay

cả trong tập luyện Sức bền chung có tác dụng đối với khả năng vận động Đó là

cơ sở vững chắc của sinh viên, vận động viên Bắn súng trong huấn luyệnchuyên môn hoặc phát triển sức bền chuyên môn

* Sự mềm dẻo:

- Khái niệm: Là một đặc trưng hình thái của cơ quan vận động chống giữ

cơ thể, nó quyết định đến biên độ các động tác của sinh viên, vận động viên

Sự mềm dẻo phụ thuộc vào sự co giãn và đàn hồi của các nhóm cơ, vàdây chằng trong quá trình tập luyện Trong tập luyện và thi đấu môn Bắn súng,nhìn chung sự mền dẻo thường được thể hiện bằng góc độ thân người tham giahoạt động giữ súng sao cho súng và thân người trở thành một khối vững chắc ít

bị dung động

* Khả năng phối hợp vận động

- Khái niệm: Khả năng phối hợp vận động của cơ thể sinh viên, vận độngviên cùng một lúc thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ vận động nhờ vốn tíchlũy vốn kỹ năng kỹ xảo và khả năng thu thập xử lý tổng hợp nhiều thông tintình huống trong hoạt động Trong thi đấu Bắn súng năng lực này rất cần thiết vìtất cả các lần bắn các lọat bắn đều phải thực hiện kỹ thuật động tác có biên độcũng như tần số gần giống nhau mới đạt hiệu quả cao

Vd: Trong thi đấu Bắn súng khi thực hiện kỹ thuật động tác bắn ở tư thếbắn đứng

- Thời gian bắn tốt nhất từ khi giương súng lên và kết thúc phát bắn tốtnhất là từ 50-60 giây

- Thời gian không tốt là từ 60 giây trở lên

- Khả năng phản ứng là khả năng ứng phó một cách nhanh chóng trongcác điều kiện thuận lợi Để tăng cường khả năng phản ứng tì bắt buộc phải tiếnhành tập luyện và rèn luyện tinh thần để đạt tới mức độ tập trung cao

- Khả năng phân tích: Phân tích đánh giá những ưu điểm và nhược điểmcủa từng loạt bắn, lần bắn mà từ đó rút ra kinh nghiệm bài học và cách sửa chữasao cho hợp lý nhất

Tóm lại: Khả năng phản ứng vận động có ảnh hưởng rất lớn tới thành tích

thể thao, nó chi phối sự hoàn thiện các cơ quan cảm thụ ảnh hưởng bởi sự nhịpnhàng giữa cơ hiệp đồng và đối kháng Để phát huy các năng lực này sinh viên,

vận động viên phải dựa vào và phát huy những yếu tố có lợi mới đạt được hiệuquả tốt nhất.

1.3.2 Vai trò của tố chất sức bền chuyên môn trong Bắn súng thể thao

Theo các kết quả nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước công bố tố chấtsức bền chuyên môn có vai trò quyết định với thành tích Bắn súng điều nàyđược thể hiện ở các mặt sau

1 Tố chất sức bền chuyên môn là khả năng, năng lực hoạt động khôngthể thiếu được trong hoạt động tập luyện và thi đấu của sinh viên, vận động viênBắn súng Nó thể hiện khả năng giữ súng im, ổn định khi bắn trong nhiều giờliền mà mức độ bắn không bị giảm sút Theo cơ chế giải phẫu cơ thể con người

có hàng trăm cơ bắp to nhỏ khác nhau Dựa vào chúng mà ta có thể tiến hànhmọi hoạt động chạy, nhảy đi đứng và các hoạt động hô hấp và tuần hoàn Vì vậycon người muốn hoạt động và làm việc được lâu dài hoặc một vận động viênmuốn tham gia thi đấu có hiệu quả cao trong một trận đấu kéo dài thì trước hếtphải có sự chuẩn bị tốt về các mặt hoạt động thể lực Trong hoạt động chuyênmôn đó là sức bền của hoạt động tim mạch, hô hấp các hoạt động trao đổi chất

và năng lượng

Một người vận động viên Bắn súng tố chất sức bền kém thường biểu hiện

ở trạng thái suy giảm thành tích, thần kinh mệt mỏi không muốn tập luyện haytham gia bất kỳ một việc gì hay làm bất cứ việc gì cũng đều nhanh chong mệtmỏi Đặc biệt là trong môn Bắn súng, một trận đấu có thể diễn ra trong nhiềugiờ liên tục đòi hỏi phải có sự lỗ lực rất lớn của các cơ tham gia vận động Nếu

sự “lỗ lực” không đáp ứng sẽ dẫn đến sự suy giảm về thành tích ở cuối trận đấulàm ảnh hưởng tới kết quả chung của cả một trận đấu

2 Tố chất sức bền chuyên môn là điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện

kỹ thuật động tác và nâng cao thành tích thể thao

Trong môn Bắn súng muốn bắn trúng đích trước hết xạ thủ phải làm cho

hệ thống cơ thể và súng trở lên một khối thống nhất đồng thời kết hợp vớiđường ngắm cùng với tăng cò kết thúc độc lập mới đạt kết quả cao nhất cho mỗi

phát bắn Muốn làm được điều đó thì yêu cầu đầu tiên là phải cố được sức bềnchuyên môn của hệ cơ quan tham gia vào quá trình giữ súng rất tốt trong thờigian dài, từ đó tạo thuận lợi cho việc thực hiện kỹ thuật kết thúc phát bắn Cóvai trò quan trọng đối với việc nâng cao thành tích Bắn súng

3 Tố chất sức bền có lợi cho việc chịu đựng lượng vận động lớn và thíchứng trong thi đấu với cường độ cao

Trình độ thể thao trong thời đại ngày nay không ngừng được nâng cao, cáccuộc thi đấu ngày càng tăng lên theo thống kê của các nhà khoa học TrungQuốc thì số lần thi đấu hàng năm ở thập kỷ 60 của môn Bắn súng là 122 lần/năm, nhưng đến thập kỷ 90 các cuộc thi đấu đã tăng lên 173 lần/năm.Vì vậymuốn nâng cao thành tích thể thao cũng như thích ứng với cường độ vận độngdầy đặc cần phải có sự chuẩn bị tốt về tố chất sức bền nói chung và tố chất sứcbền chuyên môn nói riêng bao gồm sức bền hô hấp, tuần hoàn và các hoạt độngtrao đổi chất và năng lượng

Hiện nay mối quan hệ giữa vận động trong thi đấu được mọi người rất coitrọng và vấn đề này đã được thực tế chứng minh

4 Tố chất sức bền chuyên môn có lợi cho việc duy trì trạng thái tâm lýthi đấu và ổn định: Thực tế đã chứng minh đa số các vận động viên trẻ và cảnhững vận động viên đã từng thi đấu nhiều năm, do tính chất cuộc thi đấu và lolắng nhiệm vụ thi đấu về thành tích và đấu thủ đã gây ra cho họ sự căng thẳngcảm xúc quá mức bình thường dẫn đến có sự bài tiết nước tiểu mạnh, toát mồhôi nhiều, thân nhiệt tăng, rung động cơ ở tay và toàn thân tăng lên dẫn tới súngkém ổn định, không thực hiện được sự phối hợp động tác ngắm và bóp cò chosúng nổ đúng thời cơ làm ảnh hưởng tới thành tích thi đấu Nhưng khắc phụcđược trạng thái tâm lý, căng thẳng, cảm xúc quá mức cũng như tính chất củacuộc thi đấu thì vận động viên sẽ giành được kết quả tốt trong thi đấu Song khẳnăng duy trì trạng thái tâm lý có mối quan hệ chặt chẽ với năng lực có thể đó làsức bền chuyên môn, sức bền của hệ hô hấp, hệ tuần hoàn, hệ trao đổi chất vànăng lượng

Mặt khác sức bền chuyên môn lại là điều kiện thuận lợ cho việc thực hiệnphối hợp động tác ngắm để bóp cò đúng lúc, đúng thời cơ dẫn đến sự ổn địnhcủa từng loạt bắn trong từng bài bắn.

5 Tố chất sức bền chuyên môn có lợi cho việc phòng ngừa chấn thương

và kéo dài tuổi thọ vận động viên

Thành tích thể thao phải được xây dựng trên nền tảng kỹ thuật, chiếnthuật, tâm lý và thể lực phát triển cao

Trình độ phát triển cao sẽ duy trì đực sự ổn định kỹ thuật chiến thuật lâm

lý Hiện nay các sinh viên, vận động viên đều có sự phát triển thể lực chuyênmôn rất tốt

Tố chất sức bền chuyên môn còn giúp cho các vận động viên tránh đượcnhững chấn thương khi phải thi đấu với cường độ cao như chấn thương cổ, vai,

cổ tay, khuỷu gối …

Một điều quan trọng được thực tế các nhà khoa học đã chứng minh cácvận động viện có trình độ chuyên môn phát triển cao có tuổi thọ vận động viêncao hơn số vận động viên có trình độ chuyên môn thấp Vận động viên có thểlực tốt sẽ có tuổi thọ vận động viên cao hơn những người có thể lực không tốt,hay có thể nói một cách khác tố chất sức bền chuyên môn nói riêng và thể lựcchuyên môn nói chung sẽ là tiền đề để đảm bảo cho việc kéo dài tuổi thọ chovận động viên Bắn súng

Như nậy có thể thấy rằng tố chất sức bền chuyên môn có vai trò quantrọng đối với việc nâng cao kỹ chiến thuật và tâm lý tạo lên nền móng cho việcgiành được thành tích cao trong thi đấu của vận động viên và trong tập luyệncủa sinh viên Đồng thời phòng ngừa được chấn thương cho vận động viên vàsinh viên

1.4 Đặc điểm tâm, sinh lý của sinh viên chuyên sâu Bắn súng K44

Sinh viên năm thứ 4 có độ tuổi từ 19-23 đây là độ tuổi thanh thiếu niênnên đặc điểm tâm sinh lý của sinh viên năm thứ 4 cũng chính là đặc điểm tâmsinh lý của thanh niên Dù bất kể môn thể thao nào dù là môn thể thao đối

kháng trực tiếp hay những môn thể thao tĩnh lực thì điều đầu tiên phải quan tâmđến đó là về đặc điểm tâm sinh lý của người được huấn luyện Sự phát triểnthành tích thể thao phụ thuộc vào rất nhiều đặc điểm sinh học của lứa tuổi Đểlựa chọn được một số bài tập có hiệu quả nhằm nâng cao kỹ thuật trong mônBắn súng trước tiên cần tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý của sinh viên năm thứ 4.

1.4.1 Đặc điểm tâm lý

Ở lứa tuổi này chức năng tâm lý phát triển đầy đủ nhất, nhân cách cănbản của con người được định hình và có tính cách độc lập thẳng thắn Để xácđịnh được đặc điểm tâm sinh lý và luật hoạt động tâm lý của từng vận độngviên, sinh viên khi giảng dạy các động tác vận động, giáo viên phải đặc biệt chú

ý đến vấn đề thể lực để hoàn thiện kỹ thuật Hơn nữa phải quan tâm đến sự nảysinh tâm lý trong tập luyện và thi đấu Ở lứa tuổi thanh thiếu niên sự phát triểntrí tuệ mang tính chất nhạy bén và phát triển đến trình độ cao Tư duy chặt chẽnhất quán biết xoáy vào những quan hệ bản chất bên trong Tư duy đã trở nênsâu sắc nhờ khả năng khái quát trừu tượng hóa được phát triển cao Nhạy bénvới cái mới, biết đặt ra các giả thuyết táo bạo Ở lứa tuổi này các em thích suyluận, tuy nhiên hay kết luận vội vàng, thiếu khái quát thiếu cơ sở thực tế, trí nhớcũng có thay đổi, chú ý nhớ có ý nghĩa hơn là nhớ máy móc Tưởng tượng củacác em phát triển mạnh, mang tính sáng tạo cao nhưng lại được gắn liền vớithực tế Các em hình thành thế giới quan và phát triển hoàn chỉnh Hình thànhcác quan điểm xã hội tự nhiên Hơn nữa lại khao khát về lý tưởng, với xây dựngmột lý tưởng tốt đẹp, ý tưởng khái quát cao Tính độc lập của các em biểu hiện

ở sự tìm hiểu đào sâu giải quyết mọi việc theo ý kiến của riêng mình Tăngcường sự nỗ lực ý chí để vượt qua mọi khó khăn Tuy nhiên còn vội vàng hấptấp, còn nóng vội

1.4.2 Đặc điểm sinh lý

- Hệ thần kinh: Đang ở thời kỳ phát triển đi đến hoàn chỉnh Tuy vậy quá

trình hưng phấn và ức chế chưa thăng bằng

- Hệ hô hấp và hệ tuần hoàn: Phát triển khá hoàn chỉnh, dung tích sống

đã đạt đến chỉ số người lớn Tuy vậy hệ thần kinh giao cảm rất nhạy bén nên các

em dễ tăng giảm nhịp tim, nhịp thở do sự tác động chi phối của điều khiển hoàncảnh, tập luyện môi trường

- Hệ tiêu hóa: Phát triển rất tốt, sự thu nhận năng lượng qua tiêu hóa tăng

và hiệu suất lớn, sinh viên sẽ tăng hoặc giảm cân do chế độ ăn uống và sinhhoạt

- Hệ bài tiết: Chịu sự tác động của các tuyến nội tiết phát triển và có tác

động đối với điều hòa thân nhiệt Do tiêu hóa và bài tiết tốt nên các em có khảnăng hồi phục rất tốt

- Hệ xương: Đang ở thời kỳ phát triển so với hệ cơ, chiều cao trong giai

đoạn này phát triển nhanh, có thể đạt 4-5cm/năm Các em thường cao mảnh,xương ở thời kỳ này cũng có cứng cáp hơn so với lứa tuổi trước

- Hệ cơ: Phát triển chậm hơn so với hệ xương tuy vậy các nhóm cơ nhỏ

đã bắt đầu phát triển Nếu các em được tập chung một cách khoa học thì cơ sẽphát triển hoàn thiện ở mức độ nhanh hơn

- Hệ sinh dục: Đã phát triển sự phân hóa giới tính ở nam so với các em nữ

thể hiện rõ ràng Sự phát triển sinh dục ở lứa tuổi này sẽ làm thay đổi thể lựccủa các em Khi sử dụng các hình thức, phương pháp giáo dục, người giáo viên,huấn luyện viên phải đặc biệt lưu ý đến vấn đề này

- Hệ vận động: Phát triển hơn so với hệ cơ, hệ xương, hệ tiêu hoá và hô

hấp, nếu chúng ta sử dụng các hình thức phương pháp huấn luyện khoa học

CHƯƠNG 2

PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp ngiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ trên đề tài sử dụng các phương pháp sau:

2.1.1 Phương pháp đọc, phân tích và tổng hợp tài liệu

Sử dụng các phương pháp nhằm tìm ra các cơ sở chung, chuyên môn.Chúng tôi đã phân tích, tổng hợp nhiều vấn đề có ý nghĩa khoa học cho việc lựachọn ra các chỉ tiêu một cách chính xác hơn

Chúng tôi đã sử dụng sách và tài liệu tham khảo

- Các tài liệu gồm có: Các chỉ thị, văn bản, nghị quyết của Đảng và Nhànước về TDTT trong giai đoạn mới, định hướng công tác TDTT

- Các sách gồm có: Sách lý luân, tâm lý, sinh lý học Các sách về giảngdạy về chuyên môn Bắn súng thể thao

- Các đề tài nghiên cứu Bắn súng thể thao, các tài liệu về nghiên cứu khoahọc tuyển chọn TDTT…

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn

Để tăng cường tính khoa học trong quá trình nghiên cứu đánh giá lựachọn một số bài tập nhằm phát triển sức bền chuyên môn cho sinh viên chuyênsâu Bắn súng K44, chúng tôi sử dụng các phương pháp phỏng vấn trực tiếp vàgián tiếp

- Phương pháp phỏng vấn gián tiếp: Nhằm thu thập các số liệu cần nghiêncứu

Nội dung phỏng vấn gồm các vấn đề cụ thể theo phiếu phỏng vấn (phầnphụ lục) để đi sâu vào việc lựa chọn bài tập nhằm phát triển sức bền chuyênmôn cho sinh viên chuyên sâu bắn súng K44

- Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Nhằm tìm hiểu sâu sắc hơn những vấn

đề mà phiếu hỏi chưa đáp ứng được Đối tượng là các giáo viên, các chuyên giagiảng dạy tại bộ môn Bắn súng trường Đại học TDTT Bắc Ninh

- Trong quá trình phỏng vấn chúng tôi đã hỏi các chuyên gia, các HLV vàgiáo viên giảng dạy môn Bắn súng của trường Đại học TDTT Bắc Ninh vềphương pháp tập luyện, phương pháp đánh giá sức bền chuyên môn Mặt khác,thông qua phỏng vấn bằng phiếu hỏi để có thêm cơ sở thực tiễn và độ tin cậytrong việc lựa chọn hệ thống bài tập nhằm phát triển sức bền chuyên môn chosinh viên Bắn súng K44.

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Trong đề tài này chúng tôi đã sử dụng phương pháp quan sát trực tiếpmột số buổi tập, các buổi kiểm tra của sinh viên chuyên sâu Bắn súng K44.Chúng tôi đã ghi chép lại những số liệu có liên quan như cường độ, thời gian,mức độ sử dụng các loại hình bài tập nhằm đánh giá thực trạng giảng dạy đượcchính xác hơn

2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Để thực hiện mục đích nghiên cứu đề tài sử dụng những nội dung kiểmtra, đánh giá trình độ sức bền chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu nhằm thuthập số liệu cho việc chứng minh, tính khoa học của hệ thống bài tập nhằm pháttriển sức bền chuyên môn được xác định cho sinh viên chuyên sâu K44 trườngĐại học TDTT Bắc Ninh

Đề tài dự kiến sử dụng các Test

- Giữ súng lâu trên tay 1 phút 30 giây (lần/phút)

- Bắn tính điểm 60 viên (điểm)

- Bắn chụm 30 viên (cm)

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Để tiến hành ứng dụng một số bài tập đã được lựa chọn vào thực tiễn đểthấy được kết quả của các bài tập nhằm phát triển sức bền chuyên môn cho sinhviên chuyên sâu Bắn súng K44 Chúng tôi tiến hành thực nghiệm trên hai nhóm

A và B Đối tượng gồm 26 sinh viên chuyên sâu Bắn súng K44

- Nhóm A: Là nhóm thực nghiệm gồm 13 sinh viên, trong đó có 9 sinhviên nam và 4 sinh viên nữ

- Nhóm B: Là nhóm đối chứng gồm 13 sinh viên, trong đó có 9 sinh viênnam và 4 sinh viên nữ.

Trong đó nhóm thực nghiệm tập các bài tập do chúng tôi lựa chọn, nhómđối chứng vẫn tập theo các bài tập của các giáo viên trường Đại học TDTT BắcNinh

Thời gian thực nghiệm trong 3 tháng, từ tháng 08 đến tháng 11 năm 2010kết thúc

- Nội dung thực nghiệm: Các bài tập nhằm phát triển sức bền chuyên môncho sinh viên chuyên sâu Bắn súng K44 do chúng tôi lựa chọn được thể hiện ởcác kết quả nhiệm vụ 1-2 Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi sử dụngphương pháp so sánh 2 số trung bình

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê

Phương pháp này sử dụng để phân tích và xử lý số liệu thu thập được

trong quá trình nghiên cứu của đề tài Trong quá trình xử lý các số liệu của luậnvăn, các tham số đặc trưng mà đề tài dự kiến sử dụng

- Số trung bình cộng

n

x x

n

i i





 1 ( n < 30 ) Trong đó: x : Số trung bình cộng

B A

n n

x x t

2 2

) )(

(

y y x

x

y y x x r

i i

i i

( n < 30 )

2.2 Tổ chức nghiên cứu

Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ tháng 3/1010 đến tháng 5/2011, được

chia thành 3 giai đoạn

* Giai đoạn 1: Từ tháng 3/2010 đến tháng 4/2010 Phân tích tài liệu thamkhảo, chọn tên đề tài và bảo vệ đề cương trước hội đồng khoa học

* Giai đoạn 2: Từ tháng 5/2010 đến tháng 3/2011 Giải quyết nhiệm vụ 1

và nhiệm vụ 2

Trong giai đoạn này giải quyết các vấn đề có lien quan đến cơ sở lý luậnthực tiễn của đề tài, tài liệu phỏng vấn quan sát, tổ chức thực nghiệm tổng hợp,phân tích tài liệu và xử lý số liệu bằng phương pháp toán học thống kê

* Giai đoạn 3: Từ tháng 3/2011 đến tháng 5/2011 Viết và phân tích kếtquả nghiên cứu, hoàn chỉnh luận văn và báo cáo trước hội đồng khoa học

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

3.1 Đánh giá thực trạng công tác giảng dạy huấn luyện sức bền chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu Bắn súng K44 trường Đại học Bắc Ninh

Để giải quyết mục tiêu trên đề tài nghiên cứu giải quyết một số vấn đề sau:

- Nghiên cứu nội dung chương trình giảng dậy đang được áp dụng

- Thực trạng các bài tập phát triển sức bền chuyên môn

- Phỏng vấn lựa chọn các Test đánh giá sức bền chuyên môn của đối tượngnghiên cứu

- Kiểm tra đánh giá sức bền chuyên môn của sinh viên chuyên sâu Bắnsúng K44 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

3.1.1 Thực trạng phân phối chương trình giảng dạy môn súng ngắn hơi cho sinh viên chuyên sâu Bắn súng K44.

Bảng 3.1 Bảng phân phối chương trình học tập môn học súng ngắn hơi cho sinh viên chuyên sâu Bắn súng K44 (60 giờ).

Thông qua bảng 3.1 cho thấy trong môn học này với tổng số 60 giờ trongđó: Thể lực chung là 15/60 chiếm 25% và số giờ tập thể lực chuyên môn là20/60 chiếm 33,3%; số giờ tập chiến thuật là 5/60 chiếm 8,33%; số giờ tập kỹ