Nghiên cứu lựa chọn bài tập nâng cao sức bền chuyên môn cho nam vđv súng ngắn bắn nhanh CLB bắn súng hà nội lứa tuổi 15 17

Vấn đề nghiên cứu phát triển sức bền chuyên môn cho nam vđv bắn súngcũng đã được một số đề tài đề câp tới, tuy nhiên những đề tài này mới chỉnghiên cứu dừng lại ở các nội dung như: Hoàn

MỞ ĐẦU

Trong công cuộc đổi mới của đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnhđạo đã và đang thu được những thành tựu lớn trên mọi lĩnh vực Trong đó có thểdục thể thao, ngành thể dục thể thao đã và đang khẳng định vai trò to lớn củamình Thể thao thành tích cao là một trong những bộ phận quan trọng trong nềnTDTT nước ta nó phản ánh nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng tăng của đờisống nhân dân đồng thời phản ánh chế độ chính trị nền kinh tế xã hội ở nước tahiện nay, hơn thế nữa thể thao thành tich cao cũng là phương tiện giúp phần mởrộng giao lưu văn hóa, quan hệ quốc tế và nâng cao uy tín quốc gia

Đặc biệt trong những năm gần đây, được sự quan tâm đặc biệt của Đảng

và Nhà nước Bắn súng đã vươn lên trở thành một trong nhưng môn thể thaomũi nhọn gặt hái nhiều thành tích cao trong các giải quốc tế lớn như:SEAGAME, ASIAT Tiêu biểu trong kỳ SEAGAME 23 & 24 vừa qua Bắnsúng đã có đóng góp không nhỏ trong bảng tổng sắp huy chương toàn giải vớinhiều huy chương vàng, bạc, đồng và giúp cho đoàn thể thao Việt Nam vươnlên vị trí cao

Câu lạc bộ bắn súng Hà Nội là một câu lạc bộ có bề dày thành tích vớinhiều năm giữ cúp vô địch các giải toàn quốc và là một câu lạc Bộ có lịch sửhình thành và phát triển gần như song song với quá trình hình thành và pháttriển của môn bắn súng ở Việt Nam chỉ sau Quân Đội và Bộ Công An Mặc dùvậy, câu lạc bộ Bắn súng Hà Nội cũng đã tuyển chọn và đào tạo ra rất nhiều vậnđộng viên tên tuổi như: Nguyễn Thị Bích Điệp,Ngô Ngân Hà, Đàm Quốc Việt,

Cù Thị Tú , đã có những đóng góp to lớn cho đội tuyển thể thao Việt Nam trênđấu trường quốc tế Hàng năm câu lạc bộ đã tuyển chọn và đào tạo ra nhiềuVĐV tài năng trẻ góp phần kế cận những lớp đàn anh, đàn chị đi trước

Qua quan sát một số buổi tập luyện và thi đấu của nam VĐV súng ngắnbắn nhanh câu lạc bộ bắn súng Hà Nội tôi thấy rằng: Thành tích của những loạtbắn thử và những loạt bắn đầu tương đối tốt Song càng về cuối bài bắn, thanhtích điểm số của cac nam VĐV càng giảm sút Dấu hiệu mệt mỏi đến tương đốisớm khi thời gian thi đấu tập luyện còn dài, số lượng đạn còn nhiều, các chụccuối thanh tích không cao, độ tản mạn lớn Điều đó chứng tỏ sức bền chuyên

môn còn hạn chế Chính vì vậy việc nâng cao sức bền chuyên môn cho các namVĐV là hết sức cấp bách và cần thiết.

Vấn đề nghiên cứu phát triển sức bền chuyên môn cho nam vđv bắn súngcũng đã được một số đề tài đề câp tới, tuy nhiên những đề tài này mới chỉnghiên cứu dừng lại ở các nội dung như: Hoàn thiện kỹ thuật tăng cò kết thúcsúng ngắn hơi, Nâng cao sức bền chuyên môn cho súng trường hơi phổ thông,Nghiên cứu nhip bắn cho súng ngắn bắn nhanh… ma chưa thấy đề tài nào đ cậptới nội dung nâng cao sứ bền chuyên môn cho nam vđv súng ngắn bắn nhanhCLB bắn súng Hà Nội lứa tuổi 15 - 17 Nhận thức được vấn đề này tôi mạnh dạn

tiến hành nghiên vứu đề tài: “ Nghiên cứu lựa chọn bài tập nâng cao sức bền chuyên môn cho nam VĐV súng ngắn bắn nhanh CLB bắn súng Hà Nội lứa tuổi 15 - 17”

*Mục đích nghiên cứu

Từ kết quả của quá trình nghiên cứu lựa chọn bài tập nhằm nâng cao pháttriển sức bền chuyên môn cho nam VĐV súng ngắn bắn nhanh qua đó góp phần

nâng cao thành tích cho các nam vđv môn súng ngắn bắn nhanh.

*Mục tiêu nghiên cứu

Để giải quyết mục đích nghiên cứu nêu trên, đề tài tiến hành các mục tiêu sau:

Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng sức bền chuyên môn cho nam VĐV súng

ngắn bắn nhanh CLB bắn súng Hà Nội lứa tuổi 15 - 17 lứa

Mục tiêu 2: Nghiên cứu lựa chọn ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bàitập phát triển sức bền chuyên môn cho nam VĐV súng ngắn bắn nhanh CLBbắn súng Hà Nội lứa tuổi 15 - 17

*Đối tượng nghiên cứu

- Chủ thể: Các bài tập nâng cao sức bền chuyên môn

- Khách thể: 12 nam VĐV súng ngắn bắn nhanh CLB bắn súng Hà Nộilứa tuổi 15 - 17

* Địa điểm nghiên cứu

- CLB bắn súng Hà Nội

- Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Một số nét cơ bản về sự phát triển môn bắn súng thể thao trên thế giới và Việt Nam

1.1.1 Lịch sử và sự phát triên môn bắn súng thể thao trên thế giới

Môn bắn súng đã có trên thế giới cách đây nhiều thế kỷ, từ khi phát minh rathuốc nổ (ở thế kỷ 15) Lịch sử phát triển môn bắn súng gắn liền với sự pháttriển của loài người Lúc đầu dùng giáo, mác, cung nỏ để săn bắn thú rừng kiếm

ăn sinh sống Từ năm 1520 người ta chế ra được súng hoả mai có mồi nổ vàsúng kíp nhồi đạn từ phía trước đầu nòng Loại súng này được sử dụng rộng rãigần 400 năm Qua nhiều thế hệ, cùng với sự tiến bộ khoa học, người ta đã cảitiến dần và chế tạo ra được loại súng có khoá nòng lắp đạn viên một ở đằng sau

Từ thế kỷ 19 các nhà chế tạo súng đã làm ra được nòng có rãnh xoắn, hướng chođầu đạn đi được xa và chính xác Sự chế tạo ra đạn cũng ngày càng được hoànthiện về kích thước, hình dáng, trọng lượng đầu đạn và thành phần hoá học cấutạo các loại thuốc phóng có sức đẩy mạnh hơn

Môn bắn súng dưới chế độ Phong kiến - Tư bản phục vụ cho mục đíchchiến tranh, săn bắn là trò tiêu khiển của bọn vua quan quý tộc Năm 1860 ởnước Anh đã thành lập Hội bắn súng và tổ chức cuộc thi bắn súng đầu tiên do nữhoàng Vitoria khai mạc ngày 1/7/1860 Trong cuộc thi này chỉ có giải cá nhânmôn bắn súng ngắn cự ly 370 mét, bia có 2 vòng

Năm 1871 Hội bắn súng nước Mỹ được thành lập Sau đó phát triển ranhiều nước khác từ Châu Âu đến Châu Á

Cuộc thi bắn súng quốc tế lần thứ nhất được tổ chức tại Lion (Pháp) vàonăm 1897 với môn thi súng ngắn 3 tư thế, cự ly 300 mét, bia 1m2, có mười vòng.Tại cuộc thi đó có năm nước tham gia là: Pháp, Hà Lan, Italia, Na uy và Thuỵ sĩ,mỗi đội có 7 VĐV

Trong quá trình phát triển, súng và tính chất các cuộc thi đấu (cự ly bắn,kích thước tờ giấy bia và số lượng đạn bắn thi) cũng được thay đổi cho phù hợp

Từ năm 1900, ở các cuộc thi đấu bắt đầu có môn thi súng ngắn bắn chậm

Năm 1907 Hội bắn súng Quốc tế (UIT) được thành lập, họp tại Thuỵ Điển

và từ đó về sau cứ 4 năm 1 lần UIT lại họp để bàn về sửa đổi Điều lệ, lịch thi

đấu bắn súng Quốc tế và bầu lại BCH mới Giữa 2 kỳ đại hội có một cuộc họpđại biểu các nước hội viên, tại địa điểm nước tổ chức thi Olimpic và thi vô địchthế giới.

Từ khi có Hội thi bắn súng Quốc tế, các môn bắn súng cũng ngày càngphong phú hơn Tại các cuộc thi đấu thế giới và Olimpic từ năm 1939 có mônthi bắn đĩa bay, năm 1949 có môn thi bắn súng ngắn phối hợp, năm 1952 cómôn bắn "Hươu chạy" và từ năm 1969 về sau có các môn bắn mới như: súngngắn bắn chậm, súng ngắn bắn chậm, súng standa…

Trong những năm tới, tương lai có những môn bắn súng Quốc tế sẽ cònthay đổi không ngừng theo hướng thu nhỏ kích thước bia, rút ngắn thời gianbắn, và bổ sung thêm môn bắn súng mới[30]

1.1.2 Lịch sử và sự phát triển môn bắn súng thể thao ở Việt Nam

Ở nước ta, sau khi miền Bắc được giải phóng, năm 1954 chấp hành NghịQuyết Hội nghị lần thứ 12 của Trung ương Đảng và chỉ thị 186 của Ban Bí ThưTrung ương, phong trào thể thao quốc phòng bước đầu được xây dựng dưới hìnhthức tổ chức hoạt động bắn súng thể thao tại 2 cơ sở Câu lạc bộ nghành Đườngsắt Hà Nội (3/1957) và cảng Hải Phòng (7/19570 đã thu hút được một số côngnhân tham gia Sau đó triển khai dần dần ở 32 tỉnh, thành phố, thị xã và trongcác cơ quan xí nghiệp, trường học…

Năm 1958 lần đầu tiên cử đoàn thể thao tham dự Đại hội quân đội cácnước Xã hội Chủ nghĩa ở Lep - Zig (CHDC Đức), trong đó có môn bắn súng.Cuối năm 1958, tại trường bắn Bạch Mai (Hà Nội), cuộc thi bắn súng toàn miềnBắc lần thứ nhất cũng được tổ chức với môn thi súng ngắn quân dụng, nắm bắn

có bệ tỳ 3 + 10 cự ly 100 mét Từ đó trở đi, hàng năm hầu như đều được tổ chứccác giải thi bắn súng thể thao và súng quân dụng ở các nghành Quân đội, Côngan… và toàn miền Bắc

Tháng 12/1959 Câu Lạc bộ bắn súng Trung ương được thành lập tại XuânMai (Hà Tây) là trung tâm đào tạo VĐV bắn súng nâng cao ở nước ta Trong đó

có mở các lớp bồi dưỡng đào tạo huấn luyện viên và trọng tài bắn súng thể thaocho các tỉnh thành, ngành Theo thống kê của Vụ thể thao quốc phòng thì đếnnăm 1960 - 1961 số người tập bắn súng ở miền Bắc đã tăng nhanh từ 10 vạn đến

40 vạn Nếu tính cả số người tập bắn súng trong dân quân tự vệ và các lực lượng

vũ trang thì số lượng lên tới một triệu rưỡi người luyện tập môn bắn súng

Để đáp ứng với phong trào ngày càng phát triển, cuối năm 1961 Hội thểthao Bắn súng nước Việt Nam dân chủ cộng hoà được thành lập ngày28/10/1961, Bộ nội vụ đã ký Nghị định số 237/NĐ cho phép Hội chính thứcđược hoạt động Trong điều lệ Bắn súng thể thao Việt Nam ở chương I có ghi rõ

"Hội bắn súng thể thao Việt Nam dân chủ cộng hoà là một phần tổ chức quầnchúng hoạt động nghiệp dư dưới sự lãnh đạo của Uỷ ban thể dục thể thao Trungương Tuân chỉ mục đích của Hội thể thao bắn súng Việt Nam là phát triển vànâng cao phong trào thể dục thể thao Bắn súng trong nhân dân lao động nhằmphục vụ công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, củng cố quốc phòng và bảo vệ tổquốc, đồng thời phát triển mối quan hệ hữu nghị với các VĐV các nước trên thếgiới"…

BCH Trung ương của Hội Bắn súng thể thao Việt Nam do đ/c Phùng DuyPhiên làm Chủ tịch, đ/c Nguyễn Thanh Trạm làm tổng thư ký và một số uỷ viênthường trực là cán bộ huấn luyện viên Câu Lạc bộ bắn súng Trung ương và cácngành như Quân đội, Công an… với 3 tiểu ban chuyên môn là: Tiểu ban tuyêntruyền và tổ chức, tiểu ban huấn luyện và y học, tiểu ban thi đấu trọng tài

Trong nhiều năm qua Hội thể thao bắn súng Việt Nam đã góp phần khôngnhỏ vào việc chỉ đạo quần chúng luyện tập và tổ chức huấn luyện đào tạo VĐVbắn súng nâng cao cũng như việc tiến hành tuyển chọn, thành lập đội tuyển Bắnsúng Việt Nam đi thi đấu Quốc tế đem lại cho tổ quốc những tấm huy chươngnhư Trần Oanh đã đạt huy chương vàng về môn bắn súng ngắn với thành tích

587 điểm tại đại hội Quân đội các nước xã hội chủ nghĩa tổ chức tại Tiệp Khắcnăm 1962 và năm 1966 tại Ganefo Châu Á, tổ chức tại Phnômpênh

(Campuchia), các VĐV bắn súng nước ta đã nêu thành tích vẻ vang đạt được 13huy chương (2 vàng, 8 bạc, 3 đồng), trong đó có Trần Oanh đạt huy chươngvàng cá nhân với thành tích 554 điểm về môn bắn súng ngắn bắn chậm và cùngvới Nguyễn Mạnh Hùng giành được huy chương vàng đồng đội ở môn bắn này.Đặng thị Kim Thanh đạt huy chương bạc cá nhân về môn bắn súng ngắn bắnchậm nữ vớ thành tích 537 điểm và cùng với Nguyễn Thị Thanh Chương đạthuy chương bạc đồng đội về môn bắn này VĐV Mai Thích cũng giành đượchuy chương bạc cá nhân về môn bắn súng ngắn 3 tư thế (3x40) với thành tích

Năm đó ta cũng cử đại biểu đi dự phiên họp (UIT) tại Maxcơva trong thờigian thi đấu Olimpic lần thứ 22 và năm 1982, tại Đêli (Ấn Độ) Cùng với thờigian tham gia ASIAD lần thứ 9 đ/c Nguyễn Duy Phát - Huấn luyện viên trưởngĐội tuyển bắn súng Việt Nam đã được cử tham dự hội nghị Bắn súng Châu Ábàn về sửa đổi điều lệ và chương trình thi bắn súng quốc tế trong các năm tiếptheo

Có thể dễ nhận thấy trong lịch sử hoàng bắn súng nước ta những năm

1962 - 1966 và 1980 - 1982 là thời kỳ hoàng kim của những kỷ lục mới về mônbắn súng của Việt Nam Trong đó có Ngô Hữu Kính đạt 562 điểm về môn bắnsúng ngắn ba tư thế (3x40) tại Liên xô 1980 và Nguyễn Quốc Cường đạt huychương đồng về môn súng ngắn Bắn nhanh với thành tích 591 điểm tại ASIADĐêli (Ấn Độ) năm 1982…

Trong 10 năm gần đây (1989 - 1998) VĐV bắn súng nước ta đã đạt nhiềuhuy chương tại các Đại hội Đông Nam Á (1989, 1991, 1993, 1995, 1997), trong

đó tiêu biểu nhất là Đặng Thị Đông (Quân đội) ở môn súng ngắn nữ bắn nằmbắn đạt 595 điểm tại SeaGame 16 (1991) ở Philippin và Đào Minh Tâm (HảiPhòng) đã đạt được 578 điểm ở môn bắn súng ngắn thể thao nữ tại SeaGame 18Thái Lan 1995…

Những số liệu về số lượng VĐV bắn súng và thành tích bắn thi trong 40năm (1958 - 1998) cho thấy quá trình hình thành và phát triển môn bắn súng ởnước ta được chia làm 4 giai đoạn là: hình thành, phát triển, tạm ngưng và khôiphục

- Giai đoạn hình thành (1958 - 1962): Môn bắn súng bắt đầu có ở ViệtNam, bước đầu xây dựng VĐV trong Quân đội và nghành Đường sắt Trong giaiđoạn này tổ chức thi đấu bắn súng quân dụng và súng thể thao phổ thông nhưBrno - 2, Toz - 8, súng ngắn Dru lov…

- Giai đoạn phát triển (1963 - 1969): Trong những năm này, các môn súngbắn theo tiêu chuẩn quốc tế được phổ biến rộng rãi trên toàn miền Bắc, các đạihội thi bắn hàng năm được tổ chức cho cả 2 giải: hạng A (súng tự chọn), hạng B(súng phổ thông) Lực lượng VĐV nâng cao cũng được hình thành từ Trungương đến các tỉnh thành nghành Số người tập luyện và tham gia thi đấu đông,cùng với số người đạt đẳng cấp VĐV nhiều và thành tích bắn các môn súng đềuđược nâng cao rõ rệt

- Giai đoạn tạm ngừng (1970 - 1972): Do điều kiện chiến tranh khó khăn

và chủ yếu là sự chưa thống nhất trong nhận thức dẫn tới việc ngưng tổ chức cácgiải trong pham vi toàn quốc, giải tán Vụ thể thao quốc phòng, Câu lạc bộ Bắnsúng Trung ương cùng các trường huấn luyện nâng cao khác Từ đó có sự giảmsút nhanh chóng về số lượng VĐV và thành tích ở tất các môn

- Giai đoạn khôi phục (1973 - 2004): Do yêu cầu quan hệ thể thao quốc tếngày càng mở rộng, Bắn súng lại được coi là một môn trong những môn thể thaotrọng tâm Hàng năm đội tuyển bắn súng được đi tập huấn và thi đấu nướcngoài Lực lượng VĐV bắn súng được khôi phục và tăng lên ở các tỉnh, thành,ngành như Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương, Thanh Hóa, Quảng Ninh, Vĩnh

Phúc, Quân đội, Công an và các Trường Đại học TDTT Thành tích các mônbắn súng ở Việt Nam trong 40 năm qua cũng diễn biến theo từng làn sóng, nóphụ thuộc vào các yếu tố lịch sử của đất nước, chủ trương chính sách, chính phủ,công tác TDTT và tổ chức lãnh đạo của ngành ta về công tác huấn luyện, đàotạo đội ngũ VĐV nâng cao.

Môn bắn súng thể thao nước ta sẽ còn phát triển và những thành tích, kỷlục bắn sẽ ngày càng được nâng cao hơn nữa so với hiện nay

1.2 Đặc điểm của môn bắn súng thể thao

Bắn súng là một môn thể thao mang tính chất vừa trí tuệ vừa hoạt độngtĩnh lực, hoạt động thần kinh nhiều hơn hoạt động cơ bắp Môn bắn súng thểthao đòi hỏi VĐV phải có thần kinh vững vàng, tính khéo léo thực hiện kỹ thuậtđộng tác mà còn phải có thể lực tốt thể hiện ở sức mạnh của các cơ tham gia giữ

im súng cùng với sức bền và sức bền chuyên môn khi bắn trong nhiều giờ liền

1.3 Đặc điểm của môn súng ngắn bắn nhanh

Bắn nhanh bằng súng ngắn vào 5 bia hình tròn là một trong những mônbắn khá hấp dẫn, rất gần với thực tiễn chiến đấu và có những đặc điểm khác vớinhững nội dung súng ngắn bắn tự do và súng trường bắn ở ba tư thế

Mỗi lẫn giương súng, vận động viên không chỉ bắn một phát mà bắn mộtloạt 5 viên vào 5 bia hình tròn ở cự ly 25m, khoảng cách từ tâm bia nọ tới tâmbia kia là 0.75m với thời gian hạn chế và tốc độ tăng nhanh dần Vận động viênđược bắn thử một loạt và bắn 6 loạt tính điểm với thời gian quy định theo trình

tự 2 loạt mỗi, loạt 8 giây, 2 loạt mỗi loạt 6 giây và 2 loạt mỗi loạt 4 giây Cùng

với đó tư thế của môn súng ngắn bắn nhanh là đứng bắn, trọng tâm tương đốicao và toàn bộ thao tác thực hiện kỹ thuật từ giương súng, xuống súng cho đếngiữ súng duy trì độ ổn định của súng và cân bằng đường ngắm, kết hợp với tăng

cò kết thúc chỉ một tay đảm nhiệm Thêm vào đó môn súng ngắn bắn nhanhkhông hề có bất cứ trang phục hay phụ kiện dụng cụ hỗ trợ tập luyện thi đấu nàođáng kể để có thể giảm sự tiêu hao năng lượng hay sựn mệt mỏi cơ bắp…

sở giúp VĐV tiếp thu nhanh chóng, chính xác kỹ thuật động tác, đồng thời đóngvai trò quan trọng trong công việc rèn luyện chiến thuật, tâm lý, ý chí và nângcao thành tích của từng môn thể thao Trong hoạt động thi đấu bắn súng hiệnnay yếu tố thể lực giữ vai trò quan trọng để nâng cao thành tích tuy nhiên cũngkhông coi nhẹ các mặt kỹ thuật, tâm lý, ý chí

Trong tập luyện và thi đấu bắn súng thể lực được đánh giá ở các tố chấtsức mạnh, sức nhạnh, sức bền, độ mềm dẻo và khả năng phối hợp vận động

* Tố chất sức mạnh:

- Khái niệm: Sức mạnh là năng lực của cơ bắp khắc phục áp lực bên trong

và bên ngoài cơ thể

Tố chất sức mạnh được các nhà khoa học TDTT coi là cơ sở của tất cả cácmôn thể thao do mỗi môn thể thao có đặc điểm riêng vì vậy nó có những yêucầu khác nhau với tố chất sức mạnh song có thể phân chia thành sức mạnh tối

đa, sức mạnh tốc độ và sức mạnh bền Ở đây chúng tôi chỉ xin nhấn mạnh tớiyếu tố sức mạnh bền Đó chính là khả năng của VĐV khi hoạt động sức mạnh

kéo dài trong bắn súng Sức mạnh bền là khả năng của các cơ tham gia giữ súng

im trong nhiều giờ mà mức độ bắn chính xác không bị giảm sút tạo điều kiện tốtnhất cho việc tăng cò kết thúc một phát bắn hoàn hảo Đây là một đặc điểm quantrọng bắt buộc đối với VĐV để nâng cao thành tích trong bắn súng

* Tố chất sức nhanh:

Khái niệm: Sức nhanh là một tố chất giúp VĐV thực hiện nhiệm vụ vậnđộng trong thời gian nhanh nhất và đạt hiệu quả Trong bắn súng đó là khả năngphối hợp kỹ thuật giữa tăng áp lực cò ban đầu xuống súng, duy trì độ ổn định,giữ đường ngắm và kết thúc ngón cò để súng nổ đúng thời cơ tốt nhất, được thểhiện dưới bốn hình thức:

+ Thời gian tiềm phục của phản ứng động tác

+ Tốc độ của động tác đơn

+ Tốc độ ban đầu của động tác

+ Khả năng tăng tốc độ nhanh trong một hoạt động nào đó phụ thuộc vàotrình độ hoàn thiện kỹ thuật (kết cấu lực học và không gian động tác)

* Tố chất sức bền:

Khái niệm: Là khả năng duy trì hoạt động trong một thời gian dài chốnglại sự mệt mỏi khi hoàn thành động tác hoặc bài tập

Sức bền rất cần thiết trong tập luyện với khối lượng lớn và cả thi đấu, do

đó là thành phần quan trọng trong sự phát triển thể lực trong môn bắn súng.Sức bền được đánh giá thông qua khả năng duy trì hoạt động của hệ hôhấp, hệ tuần hoàn và hệ thống cơ bắp Sức bền bao gồm sức bền chung và sứcbền chuyên môn, sức bền chung tích luỹ dần dần bằng tất cả các bài tập thểquanh năm, việc tăng cường tốc độ và mức độ tập luyện cũng làm cho sức bềnchung tăng, sức bền chung tác dụng đối với cơ thể sau khi tập luyện và ngay cảtrong tập luyện, sức bền chung có tác dụng đối với khả năng vận động và đó là

cơ sở vững chắc của VĐV bắn súng trong huấn luyện chuyên môn, trong pháttriển sức bền chuyên môn

* Khả năng phố hợp vận động:

Khái niệm: Khả năng phối hợp vận động là hoạt động của cơ thể của VĐVcùng một lúc thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ vận động nhờ vốn tích luỹ kỹnăng, kỹ xảo và khả năng thu nhập xử lý tổng hợp nhiều thông tin tình huốngtrong hoạt động vận động trong thi đấu bắn súng năng lực này rất cần thiết vì tất

cả các lần bắn, các loạt bắn đều phải thực hiện kỹ thuật động tác có biên độ cũngnhư tần số gần giống nhau mới có hiệu quả cao

VD: Trong thi đấu bắn súng khi thực hiện kỹ thuật động tác bắn ở tư thếbắn đứng

- Thời gian bắn tốt nhất là khi giương súng lên và kết thúc phát bắn tốtnhất là từ 50 -60 giây

- Thời gian bắn không tốt là từ 60 giây trở lên

- Khả năng phản ứng là khả năng ứng phó một cách nhanh chóng khi trongcác điều kiện thuận lợi Để tăng cường khả năng phản ứng thì bắt buộc các VĐVphải tiến hành tập luyện và rèn luyện tinh thần để đạt tới mức độ tập trung cao

- Khả năng phân tích: Phân tích đánh giá những ưu điểm và nhược điểmcủa từng loạt bắn, lần bắn từ đó rút ra kinh nghiệm bài học và cách sửa chữa saocho hợp lý nhất

Tóm lại: Khả năng phản ứng vận động có ảnh hưởng rất lớn đến thành tíchthể thao, nó chi phối sự hoàn thiện các cơ quan phân tích cảm thụ bị ảnh hưởngbởi sự nhịp nhàng giữa cơ hiệp đồng và đối kháng

Để phát huy các năng lực này các VĐV phải dựa vào và phát huy nhữngyếu tó có lợi và hạn chế những mặt bất lợi mới có thể đạt hiệu quả huấn luyện

1.4.2 Tố chất sức bền chuyên môn trong bắn súng

Tố chất sức bền chuyên môn có vai trò rất quan trọng đối với thành tíchbắn súng điều này được thể hiện ở các mặt sau:

Tố chất sức bền chuyên môn là khả năng, năng lực hoạt động không thểthiếu được trong hoạt động tập luyện và thi đấu của VĐV bắn súng, nó thể hiện

ở khả năng giữ súng và im ổn định khi bắn trong nhiều giờ liền mà mức độ bắnchính xác không bị giảm sút Con người muốn hoạt động làm việc được lâu dàihay một VĐV muốn tham gia thi đấu có hiệu quả cao trong một trận đấu kéo dàithì trước hết cần phải có sự chuẩn bị tốt về các mặt hoạt động thể lực trong hoạtđộng chuyên môn đó là sức bền của hoạt động tim mạch, hô hấp các hoạt động traođổi chất và năng lượng

Một người VĐV bắn súng tố chất sức bền kém thường biểu hiện ở trạngthái suy giảm về thành tích, tinh thần mệt mỏi không muốn tập luyện tham giabất cứ một việc gì, làm bất cứ một việc gì cũng nhanh chóng mệt mỏi Đặc biệt

là trong môn bắn súng một trận đấu có thể diễn ra trong nhiều giờ liên tục đòihỏi phải có sự nỗ lực rất lớn của các cơ tham gia vận động Nếu sự “nỗ lực”không đáp ứng sẽ dẫn đến hiện tượng suy giảm về thành tích ở cuối trận đấu làmảnh hưởng đến kết quả chung của cả bài bắn

Tố chất sức bền chuyên môn là điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện kỹthuật động tác và nâng cao thành tích thể thao

Trong môn bắn súng muốn bắn được trúng đích trước hết xạ thủ phải làmcho hệ thống cơ thể với súng trở thành một khối thống nhất đồng thời kết hợpvới đường ngắm chính xác và bóp cò đúng lúc đúng thời cơ nhằm đạt kết quảcao nhất cho phát bắn Vì vậy muốn thực hiện được một phát bắn tốt tránhnhững sai sót thì yêu cầu đầu tiên là phải sức bền chuyên môn của hệ cơ quantham gia vào quá trình giữ súng im và ổn định

Tố chất sức bền có lợi cho việc chịu đựng lượng vận động lớn và thíchứng với thi đấu với cường độ cao Trình độ thể thao trong thời đại ngày nay

không ngừng nâng cao, các cuộc thi đấu ngày càng đầy đủ hơn Theo thống kêcủa các nhà khoa học Trung Quốc thì số lần thi đấu hàng năm thì ở thập kỷ 60của môn bắn súng số lần thi đấu chỉ khoảng 12 ± 2 lần/năm Song đến thập kỷ

90 các cuộc thi đấu đã tăng lên 17 ± 2 lần/năm Vì vậy muốn nâng cao đượcthành tích thể thao cũng như thích ứng được với cường độ vận động dày đặc cầnphải có sự chuẩn bị tốt về tố chất sức bền nói chung và tố chất sức bền chuyênmôn nói riêng bao gồm sức bền hô hấp, tuần hoàn và các hoạt động trao đổi chất

và năng lượng

Hiện nay mối quan hệ giữa lượng vận động trong thi đấu và tố chất sứcbền chuyên môn trong quá trình thi đấu được mọi người rất coi trọng và vấn đềnày thực tế đã được chứng minh

Tố chất sức bền chuyên môn có lợi cho việc duy trì trạng thái tâm lý thiđấu và ổn định Thực tế đã chứng minh đa số các VĐV trẻ và cả những VĐV đãtừng thi đấu nhiều năm, do tính chất cuộc thi đấu và lo lắng về thành tích gâycho họ sự căng thẳng cảm xúc quá mức dẫn tới chỉ số nhịp tim, huyết áp, tần số

hô hấp tăng lên nhiều lần, vượt mức bình thường dẫn tới bài tiết nước tiểumạnh, toát mồ hôi nhiều, thân nhiệt tăng, rung động các cơ ở tay cũng như toànthân tăng làm cho quy luật dao động của súng kém ổn định, xạ thủ không thựchiện được sự phối hợp động tác ngắm và tăng cò cho súng nổ đúng thời cơ, làmảnh hưởng tới thành tích tập luyện và thi đấu Nghiên cứu cho thấy khả năngduy trì trạng thái tâm lý có mối quan hệ chặt chẽ với năng lực cơ thể, đó chính làsức bền chuyên môn, sức bền của hệ tuần hoàn, sức bền của hệ hô hấp, hệ traođổi chất và năng lượng

Tố chất sức bền chuyên môn có lợi cho phòng ngừa chấn thương và kéodài tuổi thọ VĐV

Thành tích thể thao phải được xây dựng trên nền tảng kỹ thuậtm chiếnthuật tâm lý và thể lực phát triển cao Trình độ phát triển cao sẽ duy trì được sự

ổn định kỹ thuật, chiến thuật tâm lý Hiện nay các VĐV bắn súng đều có sự pháttriển thể lực chung và thể lực chuyên môn rất tốt.

Một điều quan trọng được thực tế các nhà khoa học đã chứng minh cácVĐV có trình độ chuyên mônphát triển cao có tuổi thọ VĐV cao hơn số VĐV

có trình độ chuyên môn thấp VĐV có thể lực tốt sẽ có tuổi thọ VĐV cao hơnnhững người có thể lực không tốt hay có thể nói một cách khác tố chất sức bềnchuyên môn nói riêng và thể lực chuyên môn nói chung sẽ là tiền đề để đảm bảocho việc kéo dài tuổi thọ cho VĐV bắn súng

Tóm lại: tố chất sức bền chuyên môn có vai trò quan trọng đối với việc nângcao kỹ thuật chiến thuật và tâm lý tạo nền móng vững chắc cho việc giành đượcthành tích cao trong thi đấu môn bắn súng nói chung và môn súng ngắn bắn nhanhnói riêng

1.5 Đặc điểm tâm sinh lý của nam VĐV lứa tuổi 15 - 17

Như chúng ta đã biết quá trình đào tạo tuyển chọn đánh giá thông qua sựphát triển thành tích Sự phát triển của thành tích thể thao phụ thuộc vào nhiềuyếu tố như đặc điểm sinh lý học lứa tuổi Để có cơ sở lựa chọn một số bài tậpnhằm phát triển sức bền chuyên môn cho nam VĐV môn súng ngắm bắn nhanhCLB Bắn súng Hà Nội ta phải tìm hiểu những đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi này

- Hệ tiêu hoá: Phát triển tốt, sự tiếp nhận năng lượng qua tiêu hoá nhanhhiệu suất lớn VĐV sẽ tăng cân hoặc giảm cân do chế độ ăn uống sinh hoạt

- Hệ bài tiết: Chịu sự tác động của các tuyến nội tiết phát triển nên cũngphát triển và có tác động đối với việc điều hoà thân nhiệt Do tiêu hoá và bài tiếttốt nên các em có khả năng hồi phục nhanh hơn so với người lớn.

- Hệ xương: Đang ở thời kỳ phát triển so với hệ cơ, chiều cao trong giaiđoạn này phát triển rất nhanh, có thể đạt từ 8 - 10 cm/năm nên các em thườngcao, mảnh, xương cốt hoàn toàn dễ gãy

- Hệ cơ: Phát triển chậm hơn sơ với hệ xương, tuy vậy các nhóm cơ nhỏ

đã bắt đầu phát triển Nếu các em tập luyện một cách có khoa học thì cơ sẽ pháttriển hoàn thiện một cách nhanh nhất

- Hệ sinh dục: Đã phát triển, sự phân hoá giới tính ở nam và nữ thể hiệnrất rõ ràng Sự phát triển hệ sinh dục ở lứa tuổi này sẽ làm thay đổi tâm lý củacác em Khi sử dụng các hình thức và phương pháp tập luyện các huấn luyệnviên phải đặc biệt chú ý đến vấn đề này

- Hệ vận động: Phát triển hơn so với hệ cơ và hệ xương, hệ tuần hoàn và hôhấp

1.5.2 Đặc điểm tâm lý

Ở lứa tuổi này các em tách dần khỏi thời thơ ấu để chuyển sang giai đoạntrưởng thành Các em có những bước phát triển nhảy vọt về thể chất và tinhthần

- Về tâm lý học: Đây là thời kỳ phát triển đầy đủ các chức năng tâm lý vàthời kỳ nhân cách con người được định hình và có tính độc lập cao

- Sự phát triển trí tuệ mang tính chất nhạy bén và phát triển đến trình độcao Tư duy của các em tỏ ra rất nhất quán và chặt chẽ, đi sâu vào các mối quan

hệ sản xuất bên trong Biết phân biệt giữa bản chất và hiện tượng, tư duy trở nênsâu sắc nhờ sự khái quát hoá phát triển cao Ở lứa tuổi này các em rất thích suyluận, thích triết lý dẫn đến những kết luận vội vàng thiếu khái quát với thựchành Các em tỏ ra đầu óc nhạy bén, nhạy cảm với cái mới, kiên quyết quả cảmvới tính độc lập Từ đó mà thái độ không dứt khoát trong hành động Chính vì

thế trong quá trình huấn luyện giảng dạy người huấn luyện viên phải thườngxuyên nhận xét nhắc nhở, chỉ bảo, phê phán kiểm tra, đưa ra những lời khuyên,định hướng và động viên giúp đỡ họ hoàn thành tốt các bài tập.

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC VÀ NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu đề tài đã sử dụng các phương phápnghiên cứu sau:

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Chúng tôi sử dụng phương pháp này nhằm tìm ra cơ sở lý luận một cách

có hệ thống những kiến thức có liên quan đến vấn đề huấn luyện nâng cao trình

độ phát triển tố chất sức bền chuyên môn giúp cho các quá trình nghiên cứu lựachọn ra các bài tập được chính xác hơn

Các tài liệu mà đề tài tham khảo gồm:

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Trong đề tài này chúng tôi đã sử dụng phương pháp quan sát trực tiếp một sốbuổi tập và những buổi kiểm tra của đội súng ngắn bắn nhanh CLB bắn súng HàNội ghi chép lại những số liệu có liên quan như cường độ, thời gian, mức độ sử

dụng các loại hình bài tập nhằm đánh giá thực trạng huấn luyện được chính xáchơn.

2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Chúng tôi sử dụng phương pháp này nhằm đánh giá trình độ sức bềnchuyên môn của nam VĐV súng ngắn bắn nhanh CLB bắn súng Hà Nội lứatuổi 15 - 17 một cách chính xác và khách quan hơn Trong quá trình phỏng vấnlựa chọn một số test nhằm phát triển sức bền chuyên môn cho nam VĐV súngngắn bắn nhanh CLB bắn súng Hà Nội lứa tuổi 15 - 17 Chúng tôi đã lựa chọnmột số test sau để đánh giá:

- Giữ súng trên tay 1 phút 30 giây: tính thời gian giữ súng ổn định (s)Máy bắn lasez của ta hiện nay là bộ máy bắn được nhập từ Nga về baogồm: 1 bộ máy vi tính, 1 bộ mắt lasez và bi cảm ứng điện tử

Cách thức tiến hành: kẹp mắt bắn lasez vào khẩu súng của VĐV, sau đócho VĐV đó giương súng và ngắm vào bộ bia có cảm ứng điện tử ở một khoảngcách nhất định (10 mét) Độ ổn định của súng khi VĐV đó giương súng đượcvạch ra thành các đường trên màn hình vô tuyến

Kết quả được đánh giá bằng thời gian quy định giữ súng ổn định trên bia

và dao động của súng là nhỏ nhất thời gian ổn định càng lâu thì VĐV đó có tính

ổn định càng tốt

Đối với VĐV có trình độ tập luyện lâu năm hay có được thành tích đỉnhcao thì độ ổn định được tính bằng thời gian mà VĐV đó có thể duy trì dượcsúng ổn định trong khi thực hiện động tác giương súng trong vòng 9 điểm của bisúng ngắn hơi

- Bắn 60 viên, tính độ chụm 10 viên/1 bia (cm)

Cách thức tiến hành: Đối tượng kiểm tra vào vị trí bắn với số lượng đạn 10viên, bắn ở tư thế đứng và bắn trên cùng 1 bia Khi kết thúc người kiểm tra thubia đo độ chụm Độ chụm được tính bằng khoảng cách giữa 2 viên xa nhất(chiều ngang và chiều dọc của bia)

- Bắn tính điểm 60 viên (đ)

Cách tiến hành: Đối tượng kiểm tra vào vị trí bắn với số lượng 60 viên.Khi kết thúc người kiểm tra thu bia chấm điểm Thang điểm chấm là tổng điểmcủa 60 viên đạn được tính theo điểm chạm trên bia (từ vòng 1 đến vòng 10).

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Đây là phương pháp rất phổ biến được sử dụng rộng rãi trong các côngtrình nghiên cứu TDTT

Chúng tôi sử dụng phương pháp thực nghiệm so sánh song song:

+ Nhóm A là nhóm thực nghiệm: 6 VĐV

+ Nhóm B là nhóm đối chứng: 6 VĐV

Trong đó nhóm thực nghiệm tập các bài tập do chúng tôi lựa chọn, nhómđối chứng vấn tập theo các bài tập của các HLV CLB Bắn súng Hà Nội

Thời gian thực nghiệm trong 3 tháng

Thời gian từ tháng 09 năm 2010 đến tháng 12 năm 2010 kết thúc

* Nội dung thực nghiệm

Bài tập nhằm phát triển sức bền chuyên môn cho nam VĐV súng ngắn bắnnhanh lứa tuổi 15 - 17 do chúng tôi lựa chọn được thể hiện ở các kết quả nhiệm vụ 1 -

2 Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi sử dụng phương pháp so sánh 2 sốtrung bình

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê

Đề tài sử dụng phương pháp toán học thống kê để xử lý các số liệu thu thập (n <30)

Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi sử dụng các công thức sau:

- So sánh hai số trung bình:

B

c A c

B A

n n

x x t

2 2

B A

c

n n

x x x x

y y x x

y y x x r

i i

i i

2.2 Tổ chức nghiên cứu

2.2.1 Thời gian nghiên cứu

Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ tháng 02/2010 đến tháng 05/2011được chia làm 4 giai đoạn

- Giai đoạn 1: Từ tháng 02/2010 đến tháng 05/2010: Phân tích tài liệutham khảo, chọn tên đề tài và bảo vệ đề cương tại hội đồng khoa học

- Giai đoạn 2: Từ tháng 05/2010 đến tháng 10/2010: Giải quyết nhiệm vụ 1.Trong giai đoạn này giải quyết các vấn đề có liên quan đến cơ sở lý luậnthực tiễn của đề tài, tài liệu phỏng vấn quan sát, tổ chức thực nghiệm tổng hợp,phân tích tài liệu và xử lý số liệu bằng phương pháp toán học thống kê

- Giai đoạn 3: Từ tháng 10/2010 đến tháng 03/2011: Giải quyết nhiệm vụ2

- Giai đoạn 4: Từ tháng 03/2011 đến tháng 05/2011 Viết hoàn thiện đề tàichuẩn bị báo cáo trước hội đồng khoa học

CHƯƠNG 3:

KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ