Nghiên cứu lựa chọn bài tập bổ trợ chuyên môn nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ tu bóng rổ khóa 45 trường đại học thể dục thể thao bắc ninh

Chính vì vậy việc nghiên cứu các bài tập bổ trợcho kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao là rất quan trọng và cần thiết.Thông qua quá trình học tập và quan sát sinh viên phổ tu của tr

MỞ ĐẦU

TDTT là một trong những bộ phận cốt yếu của nền văn hóa xã hội Nóđóng vai trò rất quan trọng trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, làphương tiện hữu hiệu góp phần giáo dục con người phát triển một cách toàndiện Chính vì vậy việc đào tạo ra một con người có đầy đủ phẩm chất đạo đức,năng lực trí tuệ là việc làm hết sức cần thiết Trong quá trình lịch sử đi lên conđường xã hội chủ nghĩa nền TDTT của đất nước ta đang phải mang một tráchnhiệm rất nặng nề và cao cả

Đất nước ta đang tiến bước trên con đường phát triển Cùng với sự pháttriển của nền kinh tế, ổn định của chính trị, sự bùng nổ của khoa học kỹ thuật đãtạo điều kiện cho nghành TDTT phát triển mạnh mẽ

Ngày nay nền kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội … của Việt Nam đang hộinhập và phát triển nhanh chóng cùng với các nước trong khu vực và thế giới.Song hành cùng với sự lớn mạnh của nền kinh tế, chính trị, xã hội … NgànhTDTT cũng đang có những bước tiến vượt bậc Thể thao Việt Nam đã chứng tỏ

và khẳng định mình trên đấu trường khu vực và trên thế giới

Trường Đại học TDTT Bắc Ninh là một trong những trường đào tạo cán

bộ, giáo viên TDTT của cả nước Đứng trước xu thế của thời đại, nhà trườngđang ngày càng củng cố, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nhằm đáp ứngnhu cầu mới của xã hội Ngoài các môn học chuyên ngành các sinh viên trongtrường còn được học tất cả các môn thể thao như : Điền kinh, bóng đá, cầu lông,bóng bàn, bóng rổ …

Bóng rổ ra đời ở Mỹ Năm 1891 giáo sư G.Nâysmit giáo viên thể chất củatrường Huấn luyện Springphild tại bang Massachuset sáng tạo ra Bóng rổ làmột môn thể thao phong phú hấp dẫn và có sức lôi cuốn mạnh mẽ, nhất là đốivới thanh thiếu niên lứa tuổi học sinh, sinh viên Đây là môn thể thao đối khángtrực tiếp và được phát triển rộng rãi ở hầu hết các quốc gia trên thế giới và làmột nội dung thi đấu chính thức trong các Đại hội thể thao Olympic, Châu lục

và Khu vực

Theo chương trình của nhà trường, sinh viên phổ tu học môn Bóng rổđược học hai kỹ thuật cơ bản là kỹ thuật dẫn bóng thực hiện hai bước ném rổmột tay trên cao và kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao

Tại chỗ ném rổ một tay trên cao là kỹ thuật cơ bản và phổ biến, được sửdụng để ném rổ ở cự ly gần, xa, trung bình và khi ném phạt, là kỹ thuật rất cầnthiết cho những người mới tập môn bóng rổ như những sinh viên phổ tu Nó đòihỏi ở người thực hiện sự phối hợp nhịp nhàng của chân, tay, thân người, nhưngtốc độ ném bóng cũng như thời điểm ném bóng không đúng cũng sẽ ảnh hưởngrất lớn đến kỹ thuật động tác Chính vì vậy việc nghiên cứu các bài tập bổ trợcho kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao là rất quan trọng và cần thiết.Thông qua quá trình học tập và quan sát sinh viên phổ tu của trường tôi nhậnthấy chưa có nhiều bài tập bổ trợ chuyên môn nhằm mang lại hiệu quả và sự ổnđịnh của kỹ thuật Vì vậy tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài :

“ Nghiên cứu lựa chọn bài tập bổ trợ chuyên môn nâng cao hiệu quả

kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ tu Bóng rổ khóa 45 trường Đại học thể dục thể thao Bắc Ninh “

*Mục đích nghiên cứu :

Tìm hiểu thực trạng các bài tập bổ trợ trong quá trình giảng dạy, học tập

và lựa chọn xây dựng bài tập bổ trợ nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổmột tay trên cao cho sinh viên phổ tu Bóng rổ khóa 45 trường Đại học TDTTBắc Ninh

*Mục tiêu nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài tiến hành giải quyết các mục tiêu sau:

Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng sử dụng các bài tập bổ trợ chuyên môn trong quá trình giảng dạy kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ tu Bóng rổ khóa 45 trường Đại học TDTT Bắc Ninh.

Mục tiêu 2: Nghiên cứu lựa chọn và ứng dụng các bài tập bổ trợ chuyên môn trong học tập kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ tu Bóng rổ khóa 45 trường Đại học TDTT Bắc Ninh.

* Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng chủ thể : Bài tập bổ trợ nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ tu Bóng rổ khóa 45 trường Đại họcTDTT Bắc Ninh

- Đối tượng khách thể : Gồm 20 sinh viên phổ tu Bóng rổ khóa 45 trườngĐại học TDTT Bắc Ninh

Mỗi tuần tập 2 giáo án trong đó dành từ 20 – 25 phút để tập kỹ thuật hoặcthể lực cho kỹ thuật ném bóng Phần này được tiến hành theo 2 cách:

+ Tập trung cả các bài tập kỹ thuật và thể lực vào phần đầu hoặc giữabuổi tập

+ Tập kỹ thuật vào phần đầu của giáo án (sau khởi động) còn phần thể lựcchung và chuyên môn tập vào cuối buổi tập

* Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành tại sân tập Bóng rổ trường Đại học TDTT BắcNinh

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Khái niệm kỹ thuật thể thao

Trong bất kỳ môn thể thao vận động nào muốn đạt được hiệu quả vàthành tích tốt nhất thì vận động viên phải có kỹ thuật thực hiện động tác hợp lý

và phù hợp với đặc điểm cá nhân của từng vận động viên

Kỹ thuật thể thao phải dựa trên sự huấn luyện thể lực tốt nhất của vậnđộng viên Để nắm được kỹ thuật hiện đại vận động viên phải có sức mạnh, sứcnhanh, sức bền, độ mềm dẻo và sự khéo léo được phát triển ở mức cao

Kỹ thuật bài tập là cách thức sắp xếp, tổ chức và thực hiện hệ thống cácđộng tác để giải quyết nhiệm vụ vận động, hoặc nói ngắn gọn, đó là cách thức

để giải quyết nhiệm vụ vận động một cách hợp lý và hiệu quả

Kỹ thuật thể thao luôn được đổi mới và hoàn thiện Sự tìm tòi, khám phákhoa học về các quy luật vận động của cơ thể sự tiến bộ về trình độ thể lực củavận động viên, sự hoàn thiện về phương pháp giảng dạy, huấn luyện, sự đổi mớicác thiết bị dụng cụ, sân bãi thể thao là những nhân tố chủ yếu thúc đẩy sự ra đờicác kỹ thuật thể thao mới trong hầu hết các môn thể thao

Kỹ thuật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong cấu trúc thành tích hầu hếtcác môn thể thao

Đối với các môn thể thao sức bền, kỹ thuật đảm bảo cho việc thực hiệncác bài tập thi đấu thu được một hiệu quả cao và tiết kiệm năng lượng

Đối với các môn thể thao mang tính chất sức mạnh tối đa và sức mạnhnhanh, kỹ thuật là cơ sở để vận động viên có thể phát huy sức mạnh một cáchnhanh nhất và hiệu quả lớn nhất

Đối với các môn thể thao kỹ thuật phức tạp thì kỹ thuật là yếu tố quyếtđịnh trực tiếp tới thành tích thi đấu

Từ những ý nghĩa trên, huấn luyện kỹ thuật có thể được coi là một trongnhững nhiệm vụ quan trọng nhất của huấn luyện thể thao

Có nhiều phương pháp huấn luyện kỹ thuật khác nhau do mỗi môn thểthao có một đặc thù riêng về cấu trúc kỹ thuật động tác Để đạt được thành tíchtốt nhất trong Bóng rổ phải có kỹ thuật thực hiện động tác hợp lý và hiệu quảnhất Kỹ thuật phải phù hợp với đặc điểm cá nhân cũng như cấu tạo giải phẫucủa từng vận động viên.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng trong quá trình giảng dạy và huấnluyện kỹ thuật là phải biết vận dụng những động tác nhằm đơn giản hóa kỹthuật, thực hiện bằng cách phân chia nhỏ và sử dụng các bài tập bổ trợ kỹ thuật.VĐV phải hiểu rõ từng động tác, định hình được cách thực hiện động tác, phảitích cực suy luận để hiểu rõ vì sao kỹ thuật mình áp dụng là thực sự hợp lý Cầnnâng cao tính tích cực của VĐV

Trong khi trình độ thành tích thể thao đang ở mức cao, nếu không nghiêncứu sâu để ngày càng hoàn thiện kỹ thuật thì không thể đạt được thành tích cao,nhất là những môn có kỹ thuật phức tạp, việc hoàn thiện kỹ thuật phải được tiếnhành trong suốt quá trình huấn luyện HLV không được bỏ qua việc giảng dạycác thành phần riêng lẻ khắc phục các sai lầm trong kỹ thuật Vốn dự trữ kỹnăng vận động được tạo nên thông qua áp dụng các bài tập huấn luyện chung vàhuấn luyện chuyên môn khác nhau Điều quan trọng là phải tính đến mối quan

hệ hữu cơ giữa các việc phát triển các tố chất thể lực với việc tiếp tục hoàn thiện

kỹ thuật

Kỹ thuật hoàn thiện đó là tập hợp các cách thức thực hiện động tác thểthao có hiệu quả nhằm mục đích đạt được thành tích tốt nhất trong quá trìnhgiảng dạy Mức độ nắm vững kỹ thuật được thay đổi từ kỹ thuật sơ đẳng củangười mới tập đến kỹ thuật hoàn thiện được hình thành trên cơ sở các quy luậtsinh cơ và sinh hóa sẽ cho phép VĐV thực hiện và hoàn thiện các động tác Từ

đó các hoạt động tiết kiệm hơn và có hiệu quả hơn

Trong các môn thể thao phức tạp về kỹ thuật thì việc hình thành kỹ thuật

là nhiệm vụ hàng đầu Và do đó, thời gian dành cho kỹ thuật ở các buổi tập sẽnhiều hơn để nắm vững được các động tác và các yếu tố kỹ thuật

1.2 Khái niệm bài tập bổ trợ chuyên môn

Có rất nhiều các khái niệm về bài tập bổ trợ chuyên môn của các nhànghiên cứu khoa học Bài tập chuyên môn là bài tập nhằm hỗ trợ cho việc nhanhchóng tiếp thu và thực hiện có hiệu quả bài tập được đặt ra, trong đó bài tậpchuyên môn là những bài tập hỗ trợ cho việc tiếp thu kỹ thuật động tác Có một

số tác giả nước ngoài cho rằng: ” Bài tập bổ trợ là một trong những biện phápgiảng dạy, bao gồm các bài tập mang tính chuẩn bị cho vận động Bài tập mangtính dẫn dắt, bài tập mang tính chuyển đổi và bài tập tăng cường các tố chất thểlực ” Quan điểm của các học giả Trung Quốc về bài tập bổ trợ chuyên môn lànhững bài tập mang tính chuyên biệt cho từng môn thể thao, từng kỹ thuật riêngbiệt ( từ điển TDTT Trung Quốc, trang 17, xuất bản năm 1993 )

Các khái niệm trên tuy có khác nhau về cách trình bày nhưng luôn có sựthống nhất về ý nghĩa Như vậy “ bài tập bổ trợ chuyên môn là các bài tập mangtính chuẩn bị, tính dẫn dắt, tính chuyển đổi và tính thể lực chuyên biệt cho từng

kỹ thuật và từng môn thể thao khác nhau ”

Thông thường mỗi kỹ thuật được phân chia thành 3 giai đoạn Trên cơ sở

đó người học nắm bắt từng phần sau, đó liên kết lại thành kỹ thuật hoàn chỉnh

Ở mỗi giai đoạn kỹ thuật, để giúp người học hình thành được kỹ thuật, người ta

1.3 Vai trò tác dụng của các bài tập bổ trợ chuyên môn trong giảng dạy và huấn luyện nâng cao trình độ tập luyện kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao.

Kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao là kỹ thuật tương đối phổ biến,được sử dụng để ném rổ ở cự ly xa, trung bình, gần và khi ném phạt Là độngtác tương đối khó đòi hỏi độ chính xác cao Đồng thời phụ thuộc vào việc nắmbắt chính xác yếu lĩnh động tác và thực hiện kỹ thuật với độ chuẩn xác cao

Do vậy chúng ta có thể lựa chọn sử dụng các bài tập tác động một cách cóhiệu quả và hợp lý vào các thành phần chi phối trình độ tập luyện của ngườiđược tiếp thu kỹ thuật và thể lực Từ đó có tác động bổ trợ nâng cao hiệu quả kỹthuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao

Song song với việc sử dụng các bài tập bổ trợ chuyên môn người ta cũngchú trọng đưa vào quá trình giảng dạy, huấn luyện các bài tập để tăng cườngmột số tố chất thể lực chuyên môn cần thiết Có thể nói bài tập bổ trợ vừa là biệnpháp để nắm kỹ thuật, vừa là khâu quan trọng để hoàn thiện và nâng cao kỹthuật Đồng thời cũng là khâu quan trọng để thúc đẩy nhanh quá trình hình thành

kỹ năng kỹ xảo vận động

1.4 Đặc điểm tâm sinh lý của đối tượng nghiên cứu.

Trong quá trình giảng dạy và huấn luyện để đạt được hiệu quả tốt thìngười giáo viên và huấn luyện viên phải nắm vững được các đặc điểm về tâmsinh lý của lứa tuổi đó mà áp dụng các phương pháp phương tiện sao cho phùhợp với lứa tuổi, giới tính và tình trạng sức khỏe, đó cũng là một trong nhữngnhân tố quan trọng để tác động bài tập thể chất lên cơ thể người tập Bởi vì cơthể con người là một khối thống nhất hoàn chỉnh, bất cứ một sự tác động nàocũng gây nên những biến đổi trong cơ thể cho nên phải xác định mức độ vừa sứccho người tập Lượng vận động vừa sức là lượng vận động không quá dễ cũngkhông quá khó nhưng đòi hỏi người tập phải có sự nỗ lực ý chí để hoàn thànhbài tập Để biết được lượng vận động có vừa sức với người tập hay không thìphải thường xuyên có sự kiểm tra y học và kiểm tra sư phạm để trên cơ sở đó

mà điều chỉnh các phương pháp tập luyện sao cho phù hợp mà không ảnh hưởngtới sức khỏe người tập.

+ Từ 18 – 25 tuổi là giai đoạn 2 của thanh niên

Trong giới hạn của đề tài chúng tôi chỉ nghiên cứu đặc điểm tâm lý củathanh niên giai đoạn 2 ( từ 18 – 25 tuổi )

Xét về nội dung và tình cảm của hoạt động, lứa tuổi này phức tạp hơnnhiều so với lứa tuổi thiếu niên ở giai đoạn trước Ở lứa tuổi này không nhữngđòi hỏi về mặt học tập mà còn đòi hỏi về tính năng động, sáng tạo ở mức caohơn nhiều Đồng thời cũng đòi hỏi muốn nắm được chương trình học tập mộtcách sâu sắc hơn thì cần phải tư duy về mặt lý luận, khi tuổi trưởng thành cànglớn thì kinh nghiệm sống càng phong phú, họ càng ý thức được rằng mình đangđứng trước ngưỡng cửa của cuộc sống Do vậy, ý thức học tập của các em lứatuổi này phát triển cao, các em hứng thú học tập gắn liền với hứng thú nghềnghiệp Hứng thú này sẽ giúp các em định hướng trong quá trình học tập củamình Các em được thúc đẩy bởi động cơ học tập và đã nhận thức được ý nghĩa

xã hội của môn học, của nghề nghiệp mình lựa chọn, đó cũng là điều kiện thuậnlợi cho việc giảng dạy và huấn luyện

Đặc điểm của sự phát triển trí tuệ: Tri giác có mục đích đã đạt được ởmức độ cao, quan sát đã trở nên có mục đích, có hệ thống toàn diện hơn Ở lứatuổi này ghi nhớ có chủ định giữ vai trò chủ động trong hoạt động trí tuệ, đồngthời vai trò của trí nhớ logic, trừu tượng ngày một tăng thêm rõ rệt

Do cấu trúc của vỏ não phức tạp và chức năng của vỏ não phát triển chặtchẽ hơn, có căn cứ hơn và nhất quán hơn Đây là cơ sở để hình thành thế giớiquan.

Sự phát triển tự ý thức là đặc điểm nổi bật trong sự phát triển nhân cáchcủa thanh thiếu niên trong giai đoạn này Đặc điểm quan trọng là sự tự ý thứccủa lứa tuổi này nó xuất phát từ yêu cầu của cuộc sống, học tập, địa vị trong xãhội, mối quan hệ với thế giới xung quanh buộc các em phải ý thức được nhâncách của mình Các em không chỉ nhận thức được cái tốt của mình trong hiện tại

mà còn nhận thức được địa vị của mình trong xã hội, trong tương lai Các em cóđược phẩm chất nhân cách bộc lộ trong lao động, biết yêu lao động, tính cần cù,dũng cảm, tinh thần trách nhiệm, lòng tự trọng, ý chí cao, biết khắc phục nhữngkhó khăn để đạt được mục đích đã định Đây chính là đặc điểm ổn định thuận lợicho ta rèn luyện các tố chất thể lực, huấn luyện kỹ chiến thuật Không những thếcác em còn biết đánh giá hành vi của mình và còn biết đánh giá những phẩmchất mạnh yếu của người khác

Sự hình thành thế giới quan: Ở lứa tuổi này hình thành thế giới quan, hệthống quan điểm về tự nhiên, xã hội và nguyên tắc hành vi xác định vào một hệthống hoàn chỉnh

1.4.2 Đặc điểm sinh lý

- Hệ xương: Vẫn phát triển cho tới 24 – 25 tuổi bộ xương mới hoàn thiện,

các cơ tăng khối lượng và đạt 43 – 44% trọng lượng toàn thân Sự cốt hóa bộxương điều đó có ý nghĩa chấm dứt sự phát triển chiều dài Quá trình đó xảy ra

do các màng xương được phát triển dày lên bao bọc xung quanh sụn

- Hệ thần kinh: Được phát triển một cách hoàn thiện khả năng tư duy,

phân tích tổng hợp và trừu tượng hóa được phát triển thuận lợi tạo điều kiện tốtcho việc hình thành phản xạ có điều kiện Ngoài ra, do hoạt động mạnh của hệthần kinh chiếm ưu thế Giữa hưng phấn và ức chế không cân bằng đã có ảnhhưởng đến hoạt động có thể lực, cho nên phải sử dụng các bài tập sao cho phùhợp

- Hệ cơ: Thành phần quan trọng của bộ máy vận động là cơ Sự phát triển

của cơ phụ thuộc rất nhiều vào sự phát triển của xương Khối lượng của cơ cũngtăng dần theo độ tuổi Tuy nhiên, sự tăng trưởng này xảy ra không đều, (cơ chânphát triển nhanh hơn cơ tay) Riêng các bắp cơ lớn phát triển nhanh (cơ đùi, cơcánh tay), các cơ co phát triển nhanh hơn cơ duỗi Trên cơ sở nắm vững các đặcđiểm phát triển của hệ xương, hệ cơ chúng ta cần phải lựa chọn, áp dụng và dựavào các bài tập chuyên môn phù hợp với sự phát triển của chúng Có như vậymới đem lại hiệu quả cao trong công tác giảng dạy và huấn luyện

Nếu không chú trọng những đặc điểm này không những kìm hãm sự pháttriển mà còn ảnh hưởng đến cơ thể người tập

- Hệ tuần hoàn: Phát triển hoàn thiện, nam khoảng 70 – 75 lần/phút, nữ

75 – 80 lần/phút Sau vận động huyết áp và mạch đập tương đối nhanh cho nênphù hợp với những bài tập chạy dai sức và những bài tập có khối lượng, cường

độ tương đối lớn

- Hệ hô hấp: Đã hoàn thiện hơn, vòng ngực trung bình của nam khoảng

75 85 cm, nữ khoảng 80 85 cm, diện tích tiếp xúc của phổi khoảng 120 150cm, dung lượng phổi khoảng 4 – 5 lít, tần số khoảng 10 – 20 lần/phút

-Như vậy, hoạt động thể dục thể thao ở lứa tuổi này rất thuận lợi vì khốilượng của tim và mạch máu đều đạt tới mức tiêu chuẩn, hoạt động của tim ổnđịnh Hệ thần kinh phát triển đầy đủ Hệ thống tín hiệu thứ 2 đã đạt đến mứchoàn chỉnh, ngôn ngữ bên trong và ngôn ngữ bên ngoài rất phong phú Trongkhi hệ thần kinh phát triển đầy đủ thì cấu trúc tế bào của não lại trở nên phức tạphơn nhiều so với thời kỳ trước, số lượng các sợi, thớ cơ liên tiếp tăng lên, cácquá trình hưng phấn và ức chế cũng như mối liên hệ giữa chúng được hoànthiện

Tóm lại: Từ những đặc điểm tâm sinh lý nói trên đây là thời kỳ phát triển

mạnh mẽ nhất về thể chất và tinh thần, là giai đoạn thuận lợi nhất cho việc hìnhthành kỹ năng kỹ xảo và phát triển các tố chất thể lực cho lứa tuổi này Các điềukiện về mặt sinh lý đó là sự phát triển hoàn thiện các toàn bộ các hệ thống chức

năng của cơ thể Về mặt tâm lý đặc điểm nổi bật nhất là sự nhận thức được vaitrò địa vị của mình trong xã hội, nhận thức được nghề nghiệp mình đã chọn Từ

đó các em có sự nỗ lực rèn luyện ý chí, khắc phục khó khăn để đạt được mụcđích của mình đã định

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết những nhiệm vụ nêu trên chúng tôi sử dụng các phươngpháp nghiên cứu sau :

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp các tài liệu tham khảo

Phân tích và tổng hợp các tài liệu tham khảo là phương pháp nghiên cứuđược sử dụng nhiều trong các công trình nghiên cứu khoa học nhằm tiếp thu cácnguồn thông tin khoa học có trong tài liệu để tìm ra cơ sở lý luận của cácphương tiện và phương pháp huấn luyện, giảng dạy kỹ thuật tại chỗ ném rổ mộttay trên cao

Ngoài việc nghiên cứu các tài liệu chuyên môn như sách giáo khoa Bóng

rổ, các tài liệu Bóng rổ của liên đoàn bóng rổ … Các tài liệu liên quan như lýluận và phương pháp giáo dục thể chất, học thuyết huấn luyện, tâm lý học thểthao, sinh lý học … chúng tôi còn tiến hành nghiên cứu phân tích các chươngtrình, kế hoạch giảng dạy môn Bóng rổ của trường Đại học TDTT Bắc Ninh,tham khảo các chương trình huấn luyện của một số câu lạc bộ, để từ đó rút rađược thực trạng giảng dạy, huấn luyện và sự cần thiết phải lựa chọn các bài tậpnhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ cho sinh viên phổ tu Bóng rổkhóa 45 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn tọa đàm

Phương pháp này nhằm thu thập và xử lý những thông tin ban đầu từnhững ý kiến người khác Là một phương pháp nghiên cứu được sử dụng rộngrãi trong các công trình nghiên cứu khoa học Thông qua việc trao đổi, phỏngvấn, tham khảo những ý kiến của các chuyên gia, các HLV, cũng như các giáoviên Bóng rổ lâu năm có kinh nghiệm từ đó chắc chắn hơn nữa việc lựa chọnmột số bài tập tại chỗ ném rổ một tay trên cao nhằm nâng cao hiệu quả bài tậpcho sinh viên phổ tu Bóng rổ khóa 45 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

Chúng tôi tiến hành 2 hình thức phỏng vấn :

- Phỏng vấn trực tiếp: Chúng tôi trao đổi trực tiếp với các giáo viên và

HLV có kinh nghiệm cũng như những HLV, giáo viên có thâm niên trong giảngdạy và huấn luyện, thông qua quá trình trao đổi trực tiếp chúng tôi có nhữngthông tin cần thiết, quý báu về việc lựa chọn các bài tập cho phù hợp với đốitượng giảng dạy Đồng thời hiểu biết được, sử dụng phương tiện và phươngpháp giảng dạy, huấn luyện

- Phỏng vấn gián tiếp bằng phiếu hỏi: Chúng tôi tiến hành phỏng vấn

20 giáo viên của trường Đại học TDTT Bắc Ninh, các HLV của các câu lạc bộBóng rổ ở thành phố Hà Nội và một số HLV tại các Sở TDTT

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Là phương pháp nhận thức đối tượng nghiên cứu trong quá trình giáo dục

và giáo dưỡng mà không ảnh hưởng tới quá trình đó Nói cách khác, đó làphương pháp tự giác có mục đích một hiện tượng giáo dục nào đó để thu lượmđược những số liệu, những sự kiện cụ thể đặc trưng cho quá trình diễn biến củahiện tượng đó

Trong quá trình thực hiện đề tài chúng tôi đã quan sát quá trình giảng dạychuyên sâu bóng rổ cũng như các giờ giảng dạy phổ tu của trường Ngoài rachúng tôi còn tiến hành quan sát các giải thi đấu bóng rổ nhằm đánh giá thựctrạng kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao của các sinh viên chuyên sâu củatrường Đại học TDTT Bắc Ninh Từ đó làm sơ sở cho chúng tôi lựa chọn các bàitập nâng cao hiệu quả của kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viênphổ tu Bóng rổ trường Đại học TDTT Bắc Ninh một cách phù hợp

2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Đề tài tiến hành kiểm tra hai giai đoạn trước thực nghiệm và sau thựcnghiệm Để kiểm tra và đánh giá hiệu quả của các bài tập chúng tôi lựa chọnmột số bài tập để đánh giá như :

1 Tại chỗ ném rổ một tay trên cao ở góc 90o cự ly gần (3m) (quả)

2 Tại chỗ ném rổ một tay trên cao chéo góc bảng cự ly gần (1m) (quả)

3 Tập ném bóng vào một điểm trên bảng rổ (quả)

4 Tại chỗ ném rổ một tay trên cao ở góc 90o và 45o cự ly trung bình (4m)(quả)

5 Tại chỗ ném rổ một tay trên cao tại điểm ném phạt (quả)

2.1.5 phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp thực nghiệm sư phạm là phương pháp tiến hành nghiên cứu

mà người ta đưa vào quá trình giảng dạy và huấn luyện những nhân tố mới đượcnghiên cứu và phải sáng tỏ tính ưu việt của nó so với những nhân tố khác

Trong đề tài này chúng tôi sử dụng phương pháp thực nghiệm song song.Phân nhóm thực nghiệm một cách ngẫu nhiên thành nhóm thực nghiệm và nhómđối chứng

+ Nhóm 1: Nhóm đối chứng gồm 10 sinh viên tập luyện theo chươngtrình giảng dạy của nhà trường

+ Nhóm 2: Nhóm thực nghiệm gồm 10 sinh viên thực hiện các bài tập đãlựa chọn

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê

Các số liệu nghiên cứu được xử lý theo phương pháp thống kê sinh học.Trong đề tài ứng dụng các công thức để tính toán và xử lý sau đây:

- Số trung bình cộng :

n

x x

2 2

B A

n n

x x t

n n i i

n n

i i

y y x

x

y y x x r

1 1

2 2

1

) (

) (

) )(

i

i B A n

6 1

2.2 Tổ chức nghiên cứu

Thời gian tổ chức nghiên cứu

Đề tài của chúng tôi nghiên cứu từ tháng 3/2010 đến tháng 5/2011 và chialàm các giai đoạn sau :

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 3.1 Giải quyết mục tiêu 1

Đánh giá thực trạng sử dụng các bài tập bổ trợ chuyên môn trong quá trình giảng dạy kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ tu Bóng rổ khóa 45 trường Đại học TDTT Bắc Ninh.

3.1.1 Thực trạng hiệu quả thực hiện kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao của sinh viên phổ tu.

Qua quan sát học tập trên lớp của các lớp phổ tu Bóng rổ khóa 45 việcthực hiện kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao của các sinh viên phổ tu chưađạt kết quả tốt do một số vấn đề sau:

Do chương trình học tập môn Bóng rổ dành cho phổ tu là 30 tiết, số lượngsinh viên học tập rất đông nhưng sân bãi dụng cụ tập luyện lại thiếu, vì vậy tácđộng đến kết quả học tập kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao của sinh viên

Với số lượng sinh viên một lớp rất đông, bên cạnh đó giáo viên giảng dạy,quản lý mỗi lớp chưa đảm bảo để sửa chữa những sai lầm thường mắc trong quátrình tập luyện Dẫn đến việc thực hiện kỹ thuật sai về tư thế, dùng lực ở các giaiđoạn: Chuẩn bị, cơ bản, kết thúc

Đặc điểm tâm lý của hầu hết những sinh viên mới tập thường dễ chán nản

do kỹ thuật khó và kỹ thuật chưa thành thục nên thành tích không cao Ngoài rađặc điểm sinh lý của từng người cũng khác nhau nên kỹ thuật cũng bị ảnhhưởng

3.1.2 Thực trạng việc sử dụng các bài tập bổ trợ kỹ thuật tại chỗ ném

rổ một tay trên cao của bộ môn Bóng rổ.

Quá trình giảng dạy bóng rổ là một quá trình sư phạm nhằm trang bị chohọc sinh những kỹ năng cần thiết và những tri thức có liên quan Trong kếhoạch đào tạo của nhà trường môn Bóng rổ là môn cơ bản đối với ngành giáodục thể chất dành cho chuyên sâu cũng như phổ tu

Theo chương trình của nhà trường, sinh viên phổ tu học môn Bóng rổđược học kỹ thuật chuyền bóng bằng hai tay trước ngực, hai người di độngchuyền bóng ném rổ, hai bước ném rổ và tại chỗ ném rổ một tay trên cao.

Thời gian quy định cho từng loại kỹ thuật, phương pháp giảng dạy rõràng Song vẫn còn tồn tại một số vấn đề như tỉ lệ thời gian tập các kỹ thuậtchưa đảm bảo Vì vậy phải bố trí xen kẽ những bài tập bổ trợ kỹ thuật tại chỗném rổ một tay trên cao cho phù hợp để tạo điều kiện cho sinh viên tiếp thu kỹthuật động tác

Để tìm hiểu về thực trạng giảng dạy chúng tôi đi sâu tìm hiểu việc ứngdụng các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trêncao cho sinh viên phổ tu

Được sự giúp đỡ của bộ môn Bóng rổ chúng tôi đã tổng hợp các bài tậpđược sử dụng để nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên caotrong quá trình học tập của sinh viên ở bảng 3.1

Bảng 3.1 Thực trạng sử dụng các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ

thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ tu

dụng Khối lượng

Quãngnghỉ

1 Dẫn bóng tại chỗ ( cao, thấp ) 8/20 6 x 1 phút 30s

2 Vòng bóng qua thân người 4/20 10 vòng 20 - 30 s

3 Hai người chuyền bóng qua

lại bằng hai tay trước ngực 5/20 2 phút 2 - 3 phút

Qua bảng 3.1 có thể nhận xét như sau :

Nhìn chung việc sử dụng các hình thức tập luyện cơ bản là để nâng caotrình độ kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ tu Tuy vậy

số lượng thống kê cho thấy :

- Các bài tập sử dụng chưa thật toàn diện, thiếu các bài tập sức bềnchuyên môn, các bài tập bổ trợ

- Các phương tiện tập luyện còn đơn giản và chưa được sử dụng triệt để

- Thời gian tập trên lớp chưa đảm bảo cho quá trình tiếp thu ngay tại lớpcủa sinh viên

- Sinh viên chưa tự giác tập luyện theo yêu cầu bài tập mà giáo viên đã

đề ra

- Sự hứng thú của sinh viên đối với các bài tập là chưa có hoặc chưacao

- Do thời gian học tập trên lớp có hạn nên khối lượng sử dụng các bàitập còn hạn chế, sinh viên chỉ hiểu kỹ thuật được học một cách khái quát chưathực sự hiểu rõ bản chất.

Việc sử dụng các bài tập hợp lý cũng là yếu tố để sinh viên phát triển vàhoàn thiện kỹ thuật, bên cạnh đó các bài tập bổ trợ cũng phải được sử dụng tùytheo kỹ thuật, từ đó mới thấy được kết quả đạt được từ những bài tập bổ trợ

Từ những thực trạng nêu trên là cơ sở cho chúng tôi lựa chọn các bài tậpnâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ

tu Bóng rổ khóa 45 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

3.1.3 Xác định những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao.

Để có thể xác định được những yếu tố nào chi phối tới hiệu quả kỹ thuậttại chỗ ném rổ Qua tìm hiểu nghiên cứu các tài liệu bóng rổ và các tài liệu cóliên quan, kết hợp với thực tiễn giảng dạy, chúng tôi thấy hầu hết đều nêu lênnhững yếu tố chính chi phối tới bất kỳ một kỹ thuật nào đó là :

+ Sự thành thạo về kỹ thuật

+ Trình độ thể lực duy trì, đảm bảo tính ổn định của kỹ thuật

+ Sự kết hợp hợp lý các yếu tố kỹ thuật với chiến thuật

+ Tạo trạng thái tâm lý tối ưu

Từ việc tổng hợp những yếu tố ảnh hưởng tới kỹ thuật tại chỗ ném rổ mộttay trên cao nói trên chúng tôi đã tiến hành phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp bằngcác phiếu hỏi đối với 20 giáo viên, huấn luyện viên ở các trường Đại học TDTT

và các HLV Bóng rổ ở các CLB, các Sở TDTT Các đối tượng phỏng vấn đều cótrình độ từ Cao đẳng trở lên

Trong tổng số 20 giáo viên, HLV được phỏng vấn có :

+ 5 giáo viên, HLV có trình độ Cao học trở lên chiếm 30%

+ 11 giáo viên, HLV có trình độ Đại học chiếm 50%

+ 4 giáo viên, HLV có trình độ cao đẳng chiếm 20%

Biểu đồ 3.1 Biểu đồ biểu diễn trình độ học vấn của đối tượng phỏng vấn

(n= 20 )

0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50

ĐẠI HỌC CAO HỌC CAO ĐẲNG

50%

30%

20%

Kết quả phỏng vấn được trình bày ở bảng 3.2

Bảng 3.2 Kết quả phỏng vấn những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kỹ

thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao ( n= 20 )

Số phiếu

Tỷ lệ % đồng ý

Phát ra

Đồng ý

Không đồng ý

+ Mức độ thành thạo về kỹ thuật

+ Trình độ thể lực duy trì, đảm bảo tính ổn định của kỹ thuật.

+ Sự kết hợp hợp lý các yếu tố kỹ thuật với chiến thuật

+ Tạo được trạng thái tâm lý tối ưu

Thông qua điều tra thực trạng cho thấy việc sử dụng các bài tập nângcao hiệu quả của sinh viên là không đồng đều Trước thực trạng như vậy, vấn

đề đặt ra là phải lựa chọn được các bài tập cho phù hợp và đạt hiệu quả cao.Vấn đề này chúng tôi giải quyết cụ thể ở sinh viên phổ tu Bóng rổ khóa 45trường ĐH TDTT

3.2 Giải quyết mục tiêu 2

Nghiên cứu lựa chọn và ứng dụng các bài tập bổ trợ chuyên môn trong học tập kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ

tu Bóng rổ khóa 45 trường Đại học TDTT Bắc Ninh

3.2.1 Nghiên cứu lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ tu Bóng rổ khóa 45 trường Đại học TDTT Bắc Ninh.

3.2.1.1 Xác định những yêu cầu lựa chọn bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên.

Để có thể lựa chọn được hệ thống bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹthuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ tu Bóng rổ khóa 45trường Đại học TDTT Bắc Ninh chúng tôi đã nghiên cứu những nguyên tắccũng như các yêu cầu để lựa chọn các bài tập như sau:

+ Các bài tập có tác dụng trực tiếp hoặc gián tiếp nâng cao trình độ kỹthuật tại chỗ ném rổ một tay trên cao cho sinh viên phổ tu

+ Các bài tập phải phù hợp với đặc điểm tâm lý, trình độ sức khỏe, trình

độ kỹ thuật, trình độ thể lực, chiến thuật tâm lý của sinh viên

+ Các bài tập phải đảm bảo tính logic, tính hệ thống

+ Các bài tập phải phong phú đa dạng, tăng cường nội dung phương tiệntập luyện để làm tăng hiệu quả các bài tập

+ Các bài tập phải phù hợp với điều kiện giảng dạy