Nghiên cứu biện pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục thể chất cho học sinh trường THPT hoài đức b hà nội

Trong giai đoạn hiệnnay rèn luyện và phát triển thể chất trong nhà trường là một điều hết sức cầnthiết, nó gắn liền với thực hiện mục tiêu của giáo dục và đào tạo theo tinh thần nghị quy

MỞ ĐẦU

Giáo dục thể chất trong nhà trường là một bộ phận quan trọng không thểthiếu được của nền giáo dục hiện nay Dưới chế độ XHCN con người là vốn quýnhất Bảo vệ và tăng cường sức khỏe cho nhân dân lao động mà trước hết là đốitượng học sinh trong các trường học là một mục tiêu cấp bách Bởi vì thế hệ trẻ

là thế hệ tương lai của đất nước, quyết định sự phát triển của một quốc gia

TDTT là sự nghiệp của nhà nước và toàn nhân dân, bao gồm TDTT quầnchúng, Thể thao thành tích cao, Thể thao dân tộc và TDTT trường học TDTTtrường học bao gồm giáo dục thể chất bắt buộc và các hoạt động TDTT ngoạikhóa GDTC trong trường học các cấp là một bộ phận hữu cơ của mục tiêu giáodục và đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện, đồng thời là bộ phận quan trọngtrong hệ thống giáo dục quốc dân Cùng với thể thao thành tích cao,GDTC trongtrường học đang góp phần đảm bảo cho nền TDTT nước ta phát triển cân đối vàđồng bộ

Mục đích của giáo dục thể chất nước ta là bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành

những con người toàn diện Như nghị quyết Trung ương IV chỉ rõ “sự phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức’’ Đó là mục tiêu của toàn Đảng, toàn dân ta nhằm thực hiện chiến lược

phát triển con người trong sự nghiệp đổi mới của đất nước Trong giai đoạn hiệnnay rèn luyện và phát triển thể chất trong nhà trường là một điều hết sức cầnthiết, nó gắn liền với thực hiện mục tiêu của giáo dục và đào tạo theo tinh thần

nghị quyết của Đại hội lần thứ VII là: “ Nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, hình thành đội ngũ lao động có tri thức và tay nghề, có năng lực thực hành tự chủ, năng động sáng tạo.’’ Tuy nhiên cũng nhận thức rõ

ràng là công tác giáo dục thể chất có sự phát triển tiến bộ, nhưng một số trườngvẫn chưa đáp ứng được yêu cầu mục tiêu giáo dục hiện nay

Trong những năm qua, mặc dù có sự quan tâm của Đảng, chính quyền cáccấp và sự nỗ lực quyết tâm của cán bộ giáo viên, công nhân viên ngành giáo dục

đào tạo thành phố và nhân dân địa phương Song số lượng và chất lượng củatrường THPT Hoài Đức B- Hà Nội vẫn còn phát triển chậm, đặc biệt là lĩnh vựcgiáo dục thể chất trong nhà trường vẫn chưa được coi trọng, chưa có sự đầu tư,quan tâm ngang bằng với các môn học khác Vấn đề đáng quan tâm nhấn mạnh

ở đây là:

- Cơ sở vật chất phục vụ công tác giáo dục thể chất vẫn còn nhiều hạnchế

- Thiếu giáo viên chuyên trách giảng dạy

- Nội dung chương trình, tài liệu còn chưa hoàn chỉnh, chưa thật sự thíchhợp với từng đối tượng học sinh

- Nhu cầu tập luyện của học sinh chưa được đáp ứng đầy đủ

Hơn thế nữa nhà trường chưa có sự nhận thức đầy đủ và nghiêm túc vềcông tác giáo dục thể chất cho học sinh Hàng năm nhà trường vẫn cho học sinhtham gia thi đấu những môn thể thao do cấp huyện và thành phố tổ chức nhưng

đó chủ yếu mang tính chất hình thức, có làm cho hoàn thành mục tiêu của nhànước giao cho

Do vậy, việc tìm ra những biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục thể chấttrong các trường học đang là một vấn đề cấp thiết đặt ra cho toàn Đảng, ngànhTDTT và ngành giáo dục đào tạo nói riêng Nhận thức được vấn đề nêu trên, kếthợp với kiến thức bản thân trong những năm tháng học tại trường cùng với sự giúp

đỡ của giáo viên chỉ đạo, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:

“ Nghiên cứu biện pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục thể chất cho học sinh trường Trung học phổ thông Hoài Đức B- Hà Nội’’

* Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác GDTC của trường THPT HoàiĐức B, xác định các biện pháp có tính khả thi đưa vào trong thực tiễn nhằm

nâng cao chất lượng công tác GDTC cho học sinh Trường THPT Hoài Đức B –

Hà Nội

* Mục tiêu nghiên cứu

Để đạt được mục đích nêu trên, đề tài đã giải quyết 2 mục tiêu nghiêncứu sau:

Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng công tác GDTC của Trường THPT Hoài

Đức B – Hà Nội

Mục tiêu 2: Nghiên cứu đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất

lượng giáo dục thể chất cho học sinh Trường THPT Hoài Đức B – Hà Nội

* Đối tượng nghiên cứu

Là các biện pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục thể chất cho họcsinh Trường THPT Hoài Đức B – Hà Nội

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1.Quan điểm của Đảng và nhà nước ta với công tác giáo dục thể chất trong trường học.

Dưới chế độ XHCN, giáo dục thể chất là một trong 5 mặt giáo dục được

Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm nhằm bồi dưỡng thế hệ trẻ - những chủnhân tương lai của đất nước

Ngay từ những năm đầu khi hòa bình lặp lại, mặc dù đất nước còn gặpnhiều khó khăn phải đương đầu với “ Thù trong giặc ngoài” nhưng Bác Hồ vẫnluôn quan tâm tới sự nghiệp phát triển TDTT trong nhân dân lao động Ngày27/03/1946, Bác Hồ đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục “ mỗi người dân khỏemạnh sẽ làm cho đất nước khỏe mạnh Mỗi người dân yếu ớt sẽ làm cho cả nướcyếu ớt một phần…” Bác đã nêu tấm gương rèn luyện, giáo dục tinh thần yêu

nước trong mỗi người dân “… Tự Tôi ngày nào cũng tập…”.

Trong từng giai đoạn cách mạng, tùy theo yêu cầu nhiệm vụ và tình hình

cụ thể Đảng và nhà nước ta luôn có những chỉ thị, nghị quyết kịp thời đối vớicông tác TDTT nói chung và công tác GDTC nói riêng Trong tình hình cáchmạng hiện nay chủ trương của Đảng và nhà nước ta về công tác GDTC trongtrường học được coi là một bộ phận quan trọng của phong trào TDTT quầnchúng nói chung Nhưng do đối tượng là tuổi trẻ học sinh, sinh viên đông đảođược học tập và rèn luyện theo chương trình bắt buộc có bài bản về nề nếp chonên GDTC được coi là bộ phận cơ bản của nền TDTT

GDTC trong nhà trường có vai trò tác dụng rất lớn bảo bệ và tăng cườngsức khỏe nâng cao thể lực cho tuổi trẻ học sinh, sinh viên góp phần tích cực bồidưỡng, đào tạo lớp người toàn diện để xây dựng và bảo vệ đất nước GDTC họcđường còn có tác dụng tạo ra tiềm năng lớn về lực lượng VĐV năng khiếu cungcấp cho đất nước ngày càng nhiều tài năng thể thao

Chỉ thị 36 – CT/T của Ban Bí thư trung ương Đảng về giáo dục đào tạo

và TDTT trong trường học đã được nhấn mạnh: “ Cải tiến tiêu chuẩn rèn luyện thân thể và nội dung giảng dạy cho học sinh, sinh viên, đào tạo và bồi dưỡng giáo viên TDTT cho trường học các cấp, tạo những điều kiện cần thiết về cơ sở vật chất và kinh phí để thực hiện việc dạy và học thể dục bắt buộc ở tất cả các trường học ’’

Bộ giáo dục đào tạo – Uỷ ban TDTT ngày 17/04/1993 đã có thông tư liên

bộ số 493 GD- ĐT/TDTT về việc đẩy mạnh và nâng cao chất lượng GDTC học

sinh, sinh viên đã nêu rõ: “ Trong quá trình phát triển và đào tạo GDTC là nội dung, giải pháp quan trọng góp phần đào tạo thanh thiếu niên Việt Nam phát triển hài hòa về trí tuệ, thể chất tinh thần và đạo đức Đồng thời xây dựng nhà trường thành những cơ sở phong trào TDTT quần chúng của học sinh, sinh viên

…’’

Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ IV với mục tiêu đẩy mạnh công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước và hòa nhập với nền công nghệ tri thức Đảng ta càngcoi trọng hơn sự nghiệp giáo dục – đào tạo những cụm từ “ Giáo dục là quốcsách hàng đầu”, “ Xã hội hóa giáo dục”, “ Công nghệ tri thức” đã và đang biếnthành hiện thực trong sự nghiệp giáo dục đào tạo của Đảng và Nhà nước

Đặc biệt trong những năm đầu thế kỷ XXI hội nghị VI của ban chấp hànhTrung ương Đảng khóa IX về công tác Giáo dục – Đào tạo và công nghệ trong

10 năm đầu thế kỷ XXI đó là: “ Đổi mới nội dung chương trình phương phápgiáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, tăng cường giáo dục tư duy sángtạo, năng lực tự học, tự tu dưỡng, tự tạo việc làm…”

Mới đây ngày 21/10/2002 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hànhchỉ thị 17 – CT/TW về phát triển TDTT đến năm 2015 trong đó nêu rõ nhữngphương hướng, nhiệm vụ, giải pháp thực hiện đẩy mạnh phong trào TDTTrộng khắp cả nước Với thể thao trường học chỉ thị nêu: “ Đẩy mạnh hoạtđộng TDTT ở trường học Tiến tới bảo đảm mỗi trường đều có giáo viên thể

dục chuyên trách và lớp học thể dục đúng tiêu chuẩn, tạo điều kiện nâng caochất lượng GDTC xem đây là một tiêu trí xét công nhận trường chuẩn quốcgia”.

Ngày 12/11/2002 Ban khoa giáo Trung ương đã có hướng dẫn thực hiệnchỉ thị 37 – CT/TW của Ban Bí thư trung ương về phát triển TDTT đến năm

2010 Ban khoa giáo trung ương yêu cầu:

- Quán triệt chỉ thi 17 – CT/TW nâng cao ý thức, trách nhiệm và nâng cao

sự tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành đoànthể với sự nghiệp phát triển TDTT

- Xây dựng và thực hiện hiệu quả kế hoạch hành động triển khai chỉ thị 17– CT/TW phù hợp với những điều kiện của từng ngành, địa phương, tạo ra sựchuyển biến rõ rệt về công tác TDTT trường học, hoạt động TDTT quần chúng

cơ sở và tài năng trẻ về thể thao

- Ngày 24/11/2002 tại buổi làm việc với ngành TDTT, Chủ tịch nướcTrần Đức Lương đã chỉ đạo: “ …Đảng và Nhà nước ta luôn luôn coi trọng côngtác TDTT, coi TDTT là một bộ phận quan trọng trong sự nghiệp phát triển vănhóa xã hội của đất nước…Sự nghiệp TDTT của nhà nước đã có những bước tiếnrất đáng phấn khởi cả về phong trào tập luyện của quần chúng và thành tích thểthao cao cả về thể thao dân tộc, thể thao hiện đại cũng như xây dựng cơ sở vậtchất cho ngành TDTT…”

1.2 Vai trò của công tác giáo dục thể chất trong nhà trường.

GDTC trong nhà trường là một bộ phận quan trọng không thể thiếu đượccủa nền giáo dục XHCN Dưới chế độ XHCN con người là vốn quý nhất Bảo

vệ và tăng cường sức khỏe cho nhân dân lao động mà trước hết là đối tượng họcsinh trong các trường học là một nhiệm vụ quan trọng cấp bách Bởi vì thế hệ trẻ

là tương lai của đất nước, quyết định sự phát triển của một quốc gia

GDTC kết hợp với các mặt giáo dục khác trở thành phương tiện gián tiếpnâng cao hiệu quả sản xuất xã hội, còn là những phương thức duy nhất tạo ra

những con người phát triển toàn diện Trong văn bản hướng dẫn thực hiệnchương trình GDTC trong trường học các cấp theo quy định đào tạo mowissoos

904 có đoạn viết: “ GDTC được thực hiện trong hệ thống nhà trường từ mầmnon đến đại học, góp phần đào tạo những công nhân phát triển toàn diện GDTC

là bộ phận hữu cơ của mục tiêu GD và ĐT nhằm giúp con người phát triển cao

về trí tuệ, cường tráng về thể chất phong phú về tinh thần, trong sáng về đạođức GDTC nhà trường các cấp nhằm từng bước nâng cao trình độ văn hóa thểchất và thể thao của học sinh, sinh viên”

Công tác GDTC trong nhà trường là một bộ phận không thể tách dời củaquá trình giáo dục trong nhà trường, góp phần tích cực hình thành nhân cách vàphát triển thể chất cho học sinh GDTC có tác dụng tích cực tới sự hoàn thiện cánhân và hoàn thiện phẩm chất của học sinh, nhằm đào tạo con người mới pháttriển toàn diện, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đấtnước, giữ vững trật tự an ninh quốc phòng Trong nghị quyết Trung Ương IIkhóa VIII về giáo dục đào tạo và khoa học công nghệ, Đảng ta đã xác định: “Thực hiện các nhiệm vụ xây dựng con người và thế hệ trẻ thiết tha gắn bó với lítưởng độc lập dân tộc và CNXH , có đạo đức trong sáng có ý chí kiên cường,xây dựng và bảo vệ tổ quốc, có trình độ làm chủ tri thức khoa học và công nghệhiện đại, có tư duy sáng tạo và có sức khỏe” Trong đó nhấn mạnh: “ Đối vớigiáo dục điều đáng quan tâm là chất lượng hiệu quả giáo dục phải nhằm vàomục tiêu thực hiện giáo dục toàn diện : Đạo đức, trí dục, thể dục mỹ dục trongtất cả các cấp học” Vấn đề này được đề cập cụ thể trong chỉ thị 36 CT/TW ngày24/3/1994 của Ban Bí Thư Trung Ưong đảng về công tác TDTT đối với việcnâng cao sức khỏe cho mọi người , cần cải tiến chương trình giảng dạy và tiêuchuẩn rèn luyện thân thể, đào tạo giáo viên TDTT cho trường học các cấp, tạonhững điều kiện cơ sở vật chất , thực hiện chế độ GDTC bắt buộc ở tất cả cáccấp học

GDTC chịu ảnh hưởng khác nhau từ các mặt của quá trình giáo dục toàndiện Song, dưới một góc độ nào đó, GTTC lại có vai trò hỗ trợ và thúc đẩy các

mặt giáo dục đó Sự tác động qua lại, sự kết hợp hài hòa, khoa học các mặt khácnhau của quá trình giáo dục mang lại hiệu quả lớn trong việc giáo dục con ngườitoàn diện Cá nhân và xã hội không thể không thừa nhận những tác động tíchcực, quan trọng của công tác GDTC trong nhà trường.

1.3 Các yếu tố chi phối hiệu quả công tác giáo dục thể chất

1.3.1 Cấu trúc, nội dung chương trình giảng dạy.

Cấu trúc, nội dung chương trình giảng dạy là khung của toàn bộ quá trìnhGDTC Cấu trúc xây dựng hợp lí cùng với sự sắp xếp nội dung, chương trìnhgiảng dạy sinh động là tiền đề quyết định đến sự thành công của công tác GDTCtrong trường học

1.3.2 Đội ngũ giáo viên thể dục.

Giáo viên thể dục có vai trò rất lớn , quyết định đến chất lượng GDTCtrong các nhà trường Thực tế cho thấy , không thầy đố mày làm nên vì thế cầnquan tâm bồi dưỡng nâng cao trình độ , năng lực cho đội ngũ giáo viên thể dục

là rất cần thiết Bởi giáo viên là người trực tiếp giảng dạy, truyền thụ cho họcsinh những kiến thức, tri thức trong giờ học về lĩnh vực TDTT cũng như các kĩnăng vận động của con người Đội ngũ giáo viên thể dục là lực lượng cốt cángtrong phong trào thể dục và rèn luyện thân thể của học sinh trong các nhà trường

1.3.3 Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ tập luyện và giảng dạy môn thể dục.

Theo triết học Mác-LêNin, công cụ lao động sẽ quyết định đến năng suấtlao động, nên có thể khẳng định cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ tập luyện

và giảng dạy môn thể dục là một trong những điều kiện cơ bản giúp cho các hoạtđộng GDTC đạt chất lượng cao và hiệu quả Chính vì vậy , để phục vụ cho cáchoạt động của quá trình giáo dục dạy học nói chung, GDTC nói riêng thì khôngthể thiếu trang thiết bị, dụng cụ, cơ sở vật chất và dụng cụ tập luyện Với nhữngđiều kiện thuận lợi trong học tập, luyện tập sẽ tạo tình cảm tốt, gây hứng thú chohọc sinh, từ đó giúp cho học sinh tự giác, say mê tập luyện hơn

1.3.4 Sự quan tâm đầu tư của lãnh đạo nhà trường, các ban ngành đoàn thể có liên quan đối với công tác GDTC

Sự quan tâm đầu tư của lãnh đạo nhà trường các ban ngành liên quan đốivới công tác GDTC có vị trí rất quan trọng nhằm động viên giáo viên, học sinhyêu mến ngành nghề, môn học, có trách nhiệm hơn trong giảng dạy, học tập.Quan tâm đúng mức, đầu tư đúng chỗ sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp, tạo sựđồng thuận cao trong quá trình thực hiện trách nhiệm của mỗi người

Sự quan tâm đó thể hiện bằng việc thực hiện các chế độ chính sách hợp línhằm từng bước cải thiện, nâng cao đời sống vật chất cũng như tinh thần chođội ngũ giáo viên Chăm lo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên thể dục vững mạnh cả

về phẩm chất chính trị và năng lực chuyên môn Đồng thời cần phải đầu tư kinhphí , sử dụng có hiệu quả trong xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bịhọc tập thiết thực, các tài liệu tham khảo, sách báo chuyên môn phục vụ cho quátrình huấn luyện, luyện tập cũng như nghiên cứu về các hoạt động TDTT Từ đógiúp cho GDTC của các nhà trường đạt được chất lượng và hiệu quả như mongmuốn

1.4 Các khái niệm cơ bản về giáo dục thể chất.

GDTC trong trường học là một bọ phận quan trọng không thể thiếu củangành giáo dục XHCN Hoạt động GDTC trong các trường học được tiến hànhvới mục đích tăng cường thể chất cho học sinh , nâng cao trình độ thể thao củacác em, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa và giáo dục học sinh pháttriển toàn diện, có khả năng phục vụ đắc lực cho xã hội tương lai

1.4.1.Khái niệm giáo dục thể chất.

GDTC là một loại hình giáo dục nên có tổ chức, có mục đích, có kế hoạch

đã truyền thụ những tri thức, kĩ xão từ thế hệ này sang thế hệ khác Điều đónghĩa là: GDTC cũng như những loại hình giáo dục khác là quá trình sư phạmvới đầy đủ các đặc điểm của nó ( vai trò chủ đạo của nhà sư phạm, tổ chức hoạtđộng của nhà sư phạm phù hợp với nguyên tắc nhà sư phạm)

GDTC mang đầy đủ các đặc điểm của quá trình sư phạm Đó là vai tròchủ đạo điều khiển của giáo viên trong giảng dạy, tính chủ động của học sinhtrong tập luyện Trong hệ thống giáo dục nội dung đặc trưng của GDTC là dạyhọc động tác và phát triển tố chất vận động của con người, chúng có mối quan

hệ chặt chẽ với nhau nhưng hoàn toàn không đồng nhất với nhau

1.4.2 Khái niệm phát triển thể chất

Thể chất bao gồm các đặc điểm về hình thái và chức năng của cơ thể Vìvậy, phát triển thể chất là sự thay đổi về hình thái, kích thước và chức năng của

cơ thể diễn ra trong suốt cuộc đời mỗi cá nhân Sự phát triển thể chất vừa là quátrình tự nhiên vì nó tuân thủ những quy luật tự nhiên, quy luật sinh học, vừa làquá trình xã hội vì có tác dụng một cách tích cực và chủ động

1.4.3 Khái niệm chất lượng giáo dục thể chất

GDTC là quá trình sư phạm, giáo dục đào tạo thế hệ trẻ hoàn thiện về thểchất, nhân cách, nâng cao khả năng làm việc và kéo dài tuổi thọ của con người.Trên thực tế, nhiệm vụ giáo dục đạo đức, ý chí, thẩm mĩ, trí tuệ giáo dưỡng thểchất và giáo dục các tố chất thể lực bao giờ cũng được giải quyết đồng thờitrong một quá trình thống nhất, hoàn chỉnh Đó là quá trình giáo dục toàn diện

1.5 Định hướng công tác giáo dục thể chất trong thời gian tới.

Xuất phát từ thực tế, trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng công tác GDTC vàlàm rõ nguyên nhân Bộ giáo dục – đào tạo đã xác định mục tiêu và giải pháp chocông tác GDTC trong thời kì tới

1.5.1 Mục tiêu chung

Góp phần phát triển hài hòa thể chất sức khỏe nâng cao thể lực, bồi dưỡngnăng lực và kĩ năng vận động, tăng cường hiệu quả bài tập, lao động và sẵn sàngbảo vệ tổ quốc Đồng thời góp phần xây dựng nền văn hóa mới, hạn chế các tệnạn xã hội và bồi dưỡng tài năng TDTT cho đất nước

1.5.2.Mục tiêu năm 2020

Căn cứ Quyết định số 698/QĐ-TT ngày 01/06/2009 của Thủ tướng Chínhphủ phê duyệt kế hoạch tổng thể phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tinđến năm 2015 và định hướng đến năm 2020, tiếp tục thực hiện Nghị quyếtTrung ương 2 khóaVIII, các địa phương cần nghiêm túc triển khai 7 nhiệm vụsau:

- Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, coi trọng giáo dục nhân cách,đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên

- Mở rộng quy mô giáo dục hợp lí

- Đổi mới mạnh mẽ quản lí nhà nước đối với GD-ĐT

- Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục đủ về số lượng,đáp ứng nhu cầu về chất lượng

- Tiếp tục đổi mới chương trình, tạo chuyển biến mạnh mẽ về phươngpháp giáo dục tăng cường nguồn lực cho giáo dục

- Đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục

- Tăng cường hợp tác quốc tế về GD-ĐT

Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân thông báochương trình hành động thực hiện kết luận của Bộ Chính trị, trong đó có một sốđiểm đáng chú ý như: đảy mạnh tổ chức dạy học 2 buổi/ ngày ở Tiểu học vàTrung học cơ sở tiến tới mở rộng sang năm 2020

Trong thời gian tới đặc biệt coi trọng giáo dục nhân cách, đạo đức lốisống cho học sinh, sinh viên Cụ thể:

- Gắn kết và thực hiện cuộc vận động: “ Học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh” với cuộc vận động : “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấmgương đạo đức, tự học và sáng tạo”

- Phấn đấu đưa việc dạy học TDTT theo chương trình nội, ngoại khóavào nề nếp và có hiệu quả trong trường phổ thông.

- Tăng cường rèn luyện thể chất và công tác y tế học đường, giáo dục sứckhỏe vệ sinh môi trường, tích cực nâng cao sức khỏe cho học sinh

- Giáo dục và bồi dưỡng học sinh năng khiếu phát triển tài năng và phấnđấu nâng cao thành tích thể thao học sinh phổ thông

- Mạnh dạn đưa những đều có giáo viên TDTT và trang bị dụng cụ tốithiểu đảm bảo yêu cầu giáo dục môn thể thao mới phát triển rộng rãi vào trườnghọc như bóng đá, cầu mây, bóng rổ…Những môn còn mới lạ với các em, hầuhết những môn này đều chưa được phát triển rộng khắp ở các trường phổ thôngtrên cả nước, chỉ có số ít các trường làm được điều này ( trường ở các thành phốlớn) nhằm tuyên truyền đẩy mạnh công tác GDTC để tìm tòi, phát triển nhân tàicho đất nước

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1 Phương pháp nghiên cứu.

2.1.1 phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu.

Phương pháp này chúng tôi sử dụng trong suốt quá trình nghiên cứu trên

cơ sở tham khảo những tài liệu khoa học lý luận chung Lý luận và phương phápGDTC, các tài liệu hướng dẫn giảng dạy thể dục cho học sinh THPT, một số vănkiện chỉ thị của Đảng và nhà nước ta về công tác GDTC trong trường học Cácluận văn khoa học của sinh viên trường ĐH TDTT, các luận án thạc sỹ khoahọc, các sách báo, tạp chí… Nhằm mục đích làm rõ được công tác chỉ đạo củacác bộ, ngành như bộ giáo dục – đào tạo, UBTDTT đối với công tác phát triểnphong trào TDTT cũng như công tác GDTC trường học trong quá trình pháttriển của đất nước cùng nhiều vấn đề liên quan

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn tọa đàm.

Phương pháp này được sử dụng trong quá trình tìm hiểu, thu thập các sốliệu nghiên cứu Tiến hành với hình thức phỏng vấn gián tiếp với phiếu hỏi( phiếu phỏng vấn )

Hầu hết các vấn đề được hỏi đều cụ thể hóa bằng các phương án trả lời đãgọi ý sẵn có, người trả lời suy nghĩ nhanh và ghi chính xác Các phiếu phỏng

vấn thu được xử lý bằng phương pháp toán học để rút ra những kết luận cầnthiết có ý nghĩa khoa học.

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm.

Sử dụng phương pháp này để quan sát các giờ học TDTT của học sinhtrường THPT Hoài Đức B – Hà Nội, từ đó tìm ra điểm còn tồn tại trong công tácgiảng dạy môn thể dục cho học sinh của nhà trường Đặc biệt là những điểm cònhạn chế về phương pháp tổ chức giờ học trong điều kiện cơ sở vật chất thực tếcủa nhà trường mà từ đó tìm ra cách khắc phục Phương pháp này được áp dụngtrong thời gian đầu của quá trình nghiên cứu

2.1.4 Phương pháp toán học thống kê.

Dùng để xử lý các số liệu thu nhập được trong quá trình nghiên cứu đề tài

dự kiến sẽ sử dụng các công thức sau:

- Số trung bình cộng:

n

x X

n i i

B A

n n

x x

t

2 2

2.2.1 Thời gian nghiên cứu.

Qúa trình nghiên cứu được chúng tôi tiến hành từ tháng 3/2010 đến tháng5/2011 và được chia làm 3 giai đoạn như sau:

+ Giai đoạn 1 : Từ tháng 3/2010 đến tháng 5/2011: Lựa chọn đề tài, xâydựng đề cương nghiên cứu và bảo về.

+ Giai đoạn 2: Từ tháng 6/2010 đến tháng 12/2010: Xây dụng phiếuphỏng vấn, tiến hành phỏng vấn, thu thập và xử lý số liệu, giải quyết mục tiêu 1

và 2

+ Giai đoạn 3: Từ thang 1/2011 đến tháng 6/2011: Hoàn thiện đề tài vàbảo vệ đề tài trước hội đồng khoa học nhà trường

2.2.2 Địa điểm nghiên cứu.

- Trường THPT Hoài Đức B – Hà Nội

- Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

CHƯƠNG 3

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

3.1 Đánh giá thực trạng công tác giáo dục thể chất của Trường Trung học phổ thông Hoài Đức B – Hà Nội.

Thực tế cho thấy, GDTC cũng như đào tạo GDTC là một trong những nộidung quan trọng của công tác giáo dục – đào tạo GDTC ngoài việc nâng caosức khỏe còn góp phần vào giáo dục đạo đức, trí tuệ và thẩm mĩ hay giáo dụclao động Trước những yêu cầu của công tác GDTC trong trường học do Bộgiáo duc - đào tạo quy định, việc nâng cao chất lượng các giờ học TDTT là mộtđiều cần thiết mà các nhà trường phải làm trong tình hình mới

Để nắm vững và hiểu rõ chất lượng giờ học thể dục của Trường THPTHoài Đức B – Hà Nội trong những năm qua, chúng tôi tiến hành nghiên cứunhững vấn đề cơ bản sau:

+ Thực trạng đội ngũ giáo viên dạy môn thể dục

+ Thực trạng cơ sở vật chất,điều kiện trang thiết bị, dụng cụ phục vụ hoạtđộng dạy và học môn thê dục

+ Thực trạng cấu trúc tổ chức giờ học giáo dục thể chất trong nhà trường.+ Thực trạng nhu cầu tập luyện thể thao của học sinh

+ Thực trạng kết quả học tập thể dục của học sinh

+ Nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng giờ học giáo dục thể chất củahọc sinh Trường THPT Hoài Đức B - Hà Nội

3.1.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên dạy môn thể dục ở Trường THPT Hoài Đức B – Hà Nội.

Ông cha ta có câu “ không thầy đố mày làm lên” Vai trò của người giáoviên nói chung và giáo viên thể dục nói riêng hết sức quan trọng trong việc giáodục thế hệ trẻ, không ai, không chế độ nào có thể phủ nhận thực tế đó Họ lànhững người trực tiếp giảng dạy truyền thụ cho học sinh những kiến thức, trithức khoa học về lĩnh vực TDTT cũng như hiểu biết căn bản về hoạt động, kĩnăng vận động của con người Do vậy họ là nhân tố quyết định trực tiếp hiệu

quả giờ học thể dục Kết quả điều tra đội ngũ giáo viên giảng dạy thể dục tạiTrường THPT Hoài Đức B – Hà Nội được thể hiện cụ thể qua bảng 3.1.

Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên dạy môn thể dục ở Trường THPT Hoài Đức B – Hà Nội.

Trình độ chuyên môn Bình quân

Kết quả điều tra của bảng 3.1 cho thấy Tổng số giáo viên thể dục trongnhà trường có là 6 giáo viên có trình độ Đại học có 3 giáo viên, cao đẳng 3,không có giáo viên nào là Trung cấp và không chuyên

Cả trường có tổng số là 2166 học sinh, bình quân 1 GV/ HS là 361 HS, sovới tỉ lệ từ 1/250 đến 1/300 theo quy định của bộ GD-ĐT thì tỉ lệ 1GV/ 361HS ởTrường THPT Hoài Đức B – Hà Nội là quá lớn vượt quá quy định chung rấtnhiều GV có thâm niên công tác và trình độ chuyên môn không đều có giáo viên

có thâm niên công tác từ 10 năm trở nên có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạysong trình độ chuyên môn chỉ ở mức cao đẳng còn lại có 3 GV có trình độ ĐHnhưng thâm niên công tác chưa nhiều ( có GV giảng dạy chưa được 3 năm) Đâycũng là khó khăn cho GV trong việc giảng dạy song nếu biết tận dụng và traođổi kinh nghiệm cũng như học hỏi lẫn nhau thì sẽ có nhiều thuận lợi trong việctìm ra những phương pháp giảng dạy Như vậy, Trường THPT Hoài Đức B – HàNội đội ngũ giáo viên TD chưa đảm bảo yêu cầu, số lượng giáo viên trongtrường so với quy định của Bộ là còn thiếu Mặt khác hàng năm đội ngũ nàykhông được tập huấn bồi dưỡng chuyên môn về công tác GDTC Đây cũngchính là nguyên nhân gây ảnh hưởng đến hiệu quả GDTC ở trường

Như vậy để công tác GDTC ngày càng đạt được chất lượng cao đòi hỏi vềphía lãnh đạo nhà trường cần có biện pháp củng cố hệ thống đội ngũ GV thể dục

cả về số lượng lẫn chất lượng GV giảng dạy không ngừng vươn lên về mặtchuyên môn đồng thời có ý thức xây dựng và tích lũy kinh nghiệm trong thực tếgiảng dạy

3.1.2 Thực trạng cơ sở vật chất, điều kiện trang thiết bị, dụng cụ phục vụ hoạt động dạy và học môn thể dục.

Như chúng ta đã biết, công tác GDTC phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khácnhau như: Đội ngũ GV, sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường Trong đóyếu tố cơ sở vật chất trang thiết bị cũng góp phần không nhỏ trong việc quyếtđịnh chất lượng ấy, đó chính là điều kiện cần thiết và là phương tiện tiến hànhgiờ học TDTT Điều này đòi hỏi các cấp lãnh đạo địa phương và nhà trườngphải chú ý đến việc quan tâm và đầu tư cơ sở vật chất, cung cấp tối đa phươngtiện tập luyện cho nhà trường để giờ học TDTT được tiến hành thuận lợi và đạtchất lượng cao Vì vậy việc tìm hiểu thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho mônTDTT của Trường THPT Hoài Đức B – Hà Nội là một việc cần thiết được tiếnhành

Qua điều tra trao đổi , phỏng vấn các cán bộ GV và quan sát thực tế điều kiện sân bãi dụng cụ của nhà trường, chúng tôi thu được kết quả thể hiện ở bảng3.2

Bảng 3.2: Thực trạng cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ tập luyện của học sinh trường THPT Hoài Đức B – Hà Nội

TT Trường

Cơ sở vật chất

THPT Hoài Đức B – Hà Nội

Số lượng Chất lượng

là mặt thuận lợi cho công tác dạy và học của GV và các em HS trong trường.Những giờ học thể dục được tách riêng biệt khỏi khu vực học các môn văn hóa,điều này không ảnh hưởng tới môn học khác và cho các em một giờ học thể dụctốt hơn Song những quan tâm đó vẫn còn có giới hạn, do trường có số học sinhđông nên một số giờ học vẫn có 2 lớp tập cùng Ngoài những giờ học thì buổichiều sân tập là sân chung của thanh niên Huyện chơi thể thao Trường có 1 sânbóng chuyền, 1 bóng bàn chủ yếu là phục vụ cho GV trong trường Có 2 sân cầu

lông chủ yếu sử dụng cho nội dung đá cầu, số lượng chơi môn cầu lông là khá ít.Trong nhà trường phổ thông những giờ học thể dục nội khóa được giảng dạytheo một quy định thống nhất về nội dung hình thức trong đó môn Điền kinhchiếm đa số các nội dung học tập như chạy ngắn, chạy cự ly trung bình, nhảycao, nhảy xa, đảy tạ Những nội dung của môn điền kinh được thực hiện trên sântập của Huyện Điều này giải quyết cho nhà trường về khâu có sân bãi tập luyện,song bên cạnh đó vẫn chưa được an tâm khi sân tập vẫn mấp mô và còn sỏi đá.Hai hố cát dành cho nhảy cao và nhảy xa có lượng cát ít và mỏng chỉ đảm bảocho học sinh nhảy xa còn nhảy cao thì thiếu an toàn, dễ xảy ra trấn thương Xàđơn và xà kép không có cũng là một điều thiếu xót khi trang bị dụng cụ tậpluyện cho các em.

Bảng 3.3: Thực trạng điều kiện phục vụ cho hoạt động dạy và học của học sinh trường THPT Hoài Đức B – Hà Nội.

3 Phương tiện giảng dạy cá nhân 2 cái Được

- Dây thước, thước gỗ

Qua bảng 3.3 cho thấy sự quan tâm của các cấp lãnh đạo chưa sâu sắc.Trường THPT Hoài Đức B – Hà Nội chỉ có 3 quyển giáo trình trong khi sốlượng giáo viên là 6 Vậy số giáo trình của giáo viên là chung, chua có giáo trìnhriêng Số quyển luật các môn là 4 nhưng chất lượng đã cũ Về báo thể thao,

trường đã đặt theo hàng tuần điều này đảm bảo cho giáo viên và học sinh nắmbắt những thông tin mới nhất về lĩnh vực thể thao Phương tiện giảng dạy cánhân được nhà trường trang bị đầy đủ, tạo điều kiện hơn cho giáo viên trongcông tác giảng dạy.

Từ sự phân tích bảng 3.2 và 3.3 chúng tôi nhận định trong việc nâng caochất lượng giờ học thể dục không thể xem nhẹ vai trò của những điều kiện phục

vụ giảng dạy Các điều kiện có đầy đủ, có đảm bảo chất lượng thì giảng dạy mới

có hiệu quả Hiện trạng về cơ sở vât chất của trường THPT Hoài Đức B – HàNội đã ảnh hưởng không ít tới chất lượng giờ học TDTT

3.1.3 Thực trạng cấu trúc tổ chức giờ học giáo dục thể chất trong nhà trường.

Cấu trúc giờ học là một yếu tố khách quan nhất, quan trọng nhất, trực tiếpnhất để có thể nâng cao chất lượng giờ học TDTT Đồng thời là cơ sở đánh giá việc tổ chức giảng dạy và tập luyện TDTT của nhà trường

Nghiên cứu và quan sát thực tế 2 lớp khối 11, mỗi lớp 3 tiết, mỗi tiết 45 phút cho thấy: giờ học TDTT của học sinh Trương THPT Hoài Đức B – Hà Nội thường được cấu trúc cơ ban như sau:

Bảng 3.4 Cấu trúc một giờ học của Trường THPT Hoài Đức B – Hà Nội.

TT Phần Tổng thời gian Thời gian ( phut) Tỷ lệ (%)

Ở phần chuẩn bị của giáo viên, sử dụng thời gian kéo dài là 12 phút chiếm

tỉ lệ 26,7% so với tổng thời gian tập, do đó tỉ lệ này chưa hợp lí Thông thường,thời gian dành cho phần chuẩn bị khoảng 5 - 10 phút

Về thời gian kết thúc giờ học cũng sử dụng tới 9 phút chiếm 20% thờigian của buổi tập là quá nhiều Thông thường, thời gian dành cho phần học nàykhoảng 3 - 5% phút là phù hợp

Đối với phần cơ bản của giờ học, đây là phần giải quyết các vấn đề quantrọng của nội dung huấn luyện song khoảng thời gian chỉ có 25 phút chiếm53,5% tổng thời gian buổi tập, đây là vấn đề cần được nghiên cứu và giải quyết

Tóm lại, việc cấu trúc thời gian cho một buổi học TDTT ở đây vẫn cònnhiều bất cập Khoảng thời gian dành cho phần cơ bản để các em tập luyện quá

ít nên chất lượng và hiệu quả của giờ học còn ở mức độ nhất định

Mặt khác, do số lượng học sinh đông ( thường 50 học sinh/lớp ), thời gianngắn nên số lần học sinh được tập luyện ít, khối lượng vận động thấp dẫn đếnhiệu quả buổi học chưa cao

* Về phương pháp tổ chức một giờ học thể dục thể thao:

Khi nghiên cứu và quan sát trực tiếp buổi lên lớp của một số giáo viên TDcủa Trường, chúng tôi nhận thấy:

- Ở phần chuẩn bị:

Giáo viên tập trung lớp, phổ biến mục đích, yêu cầu, nội dung, phươngpháp, hình thức, thời gian của buổi tập và thông thường giáo viên sử dụngphương pháp tập thể Với phương pháp này giúp người giáo viên có thể bao quáttoàn bộ học sinh của giờ học trong lớp Đồng thời giáo viên còn sử dụng các tròchơi vận động đơn giản nên cho phép người dạy luôn quán xuyến được toàn bộlớp học trong quá trình tự tập của học sinh

- Phần cơ bản:

Thực tế cho thấy mỗi buổi tập đã tuân thủ theo đúng giáo án và giáo trìnhgiảng dạy xong các hình thức, phương pháp sư phạm của giáo viên chưa phong