Nguyên nhân sự sụp đổ của công ty minh phụng và công ty enron

Nguyên nhân sự sụp đổ của công ty minh phụng và công ty enron

Tiểu luận QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

NGUYÊN NHÂN SỰ SỤP ĐỔ CỦA CÔNG TY MINH PHỤNG VÀ CÔNG TY ENRON

Ts Bùi Hữu Phước

LỜI NÓI ĐẦU

Trên thế giới, ở các quốc gia có nền thị trường phát triển, phá sản được coi làhiện tượng bình thường ở bất kì doanh nghiệp nào đang hoạt động Hiện nay,trong nền kinh tế thị trường của Việt Nam, hiện tượng này cũng đang dần trở nênphổ biến Đây là xu thế tất yếu, khách quan của quá trình cạnh tranh, quá trìnhđào thải và sự chọn lọc tự nhiên: các chủ thể làm ăn thua lỗ, kém hiệu quả tất yếuphải chấm dứt sự tồn tại của mình qua việc bị tuyên bố phá sản và đương nhiên,chỉ có các chủ thể kinh doanh hoạt động thực sự có hiệu quả mới có thể tiếp tụctồn tại trong nền kinh tế thị trường ngày nay Phá sản đã góp phần làm lành mạnhhóa thị trường, cơ cấu lại nền kinh tế, làm cho kinh tế thị trường trở nên đúng vớibản chất của nó hơn Tuy nhiên phá sản là một vấn đề từ lý luận đến thực tiễn làmột quá trình tìm hiểu và nghiên cứu bởi khi một doanh nghiệp bị tuyên bố phásản nó sẽ ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế và đặc biệt là quyền lợi của người laođộng ít nhiều sẽ bị xáo trộn như tiền lương, các chế độ, việc làm và các vấn đềtiêu cực phát sinh và các khoản nợ của doanh nghiệp

Đối với nước ta việc phá sản vẫn là một vấn đề còn mới mẻ Cho nên thực tiễngiải quyết việc phá sản của nước ta trong thời gian qua còn gặp không ít khó

khăn vướng mắc Vì vậy nhóm chúng Em chọn đề tài “ Nguyên nhân sự sụp đổ của công ty Minh Phụng và Enron(Mỹ)”.

1 Khái niệm về đầu tư.

Đầu tư nói chung là sự hy sinh các nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các hoạtđộng nào đó nhằm thu về các kết quả nhất định trong tương lai lớn hơn các nguồnlực đã bỏ ra để đạt được các kết quả đó Như vậy, mục tiêu của mọi công cuộcđầu tư là đạt được các kết quả lớn hơn so với những hy sinh về nguồn lực mà nhàđầu tư phải gánh chịu khi tiến hành đầu tư.Nguồn lực được nói đến ở đây có thể

là tài chính, tài nguyên, công nghệ, nhà xưởng, sức lao động, trí tuệ… và các mụcđích hướng tới chính là sự tăng lên về tài sản tài chính (tiền vốn), tài sản vật chất(nhà máy, đường sá, bệnh viện, máy móc…), tài sản trí tuệ (trình độ chuyên môn,

kỹ năng tay nghề, năng suất lao động, trình độ quản lý… ) trong nền sản xuất xãhội.Trong những kết quả đạt được trên đây, những kết quả trực tiếp của sự hysinh các tài sản vật chất, tài sản trí tuệ và nguồn nhân lực tăng thêm có vai tròquan trọng trong mọi lúc , mọi nơi không chỉ đối với người bỏ vốn mà cả đối vớitoàn bộ nền kinh tế Những kết quả này không chỉ nhà đầu tư mà cả nền kinh tế xãhội được thụ hưởng Chẳng hạn, một nhà máy được xây dựng, tài sản vật chất củanhà đầu tư trực tiếp tăng lên, đồng thời tài sản vật chất, tiềm lực sản xuất của nềnkinh tế cũng được tăng thêm Lợi ích trực tiếp do sự hoạt động của nhà máy nàyđem lại cho nhà đầu tư là lợi nhuận, còn cho nền kinh tế là thoả mãn nhu cầu tiêudùng (cho sản xuất và cho sinh hoạt ) tăng thêm của nền kinh tế, đóng góp chongân sách, giải quyết việc làm cho người lao động…Trình độ nghề nghiệp,chuyên môn của người lao động tăng thêm không chỉ có lợi cho chính họ (để cóthu nhập cao, địa vị cao trong xã hội) mà còn bổ sung nguồn lực có kỹ thuật chonền kinh tế để có thể tiếp nhận công nghệ ngày càng hiện đại, góp phần nâng caodần trình độ công nghệ và kỹ thuật của nền sản xuất quốc gia

2 Phân loại đầu tư.

Căn cứ vào các kết quả của hoạt động đầu tư, bản chất và lợi ích do đầu tư đemlai chúng ta có thể chia đầu tư ra làm 3 loại : đầu tư tài chính, đầu tư thương mại

và đầu tư phát triển

Đầu tư tài chính:

Đầu tư tài chính là loại đầu tư trong đó người có tiền bỏ ra cho vay hoặc mua cácgiấy tờ có giá để hưởng lãi suất định trước, hay lãi suất tuỳ thuộc vào kết quảhoạt động sản xuất kinh doanh của cơ quan phát hành Đầu tư tài chính không tạo

ra tài sản mới cho nền kinh tế (Nếu không xét đến quan hệ quốc tế trong lĩnh vựcnày) mà chỉ làm tăng giá trị tài sản tài chính của các tổ chức, cá nhân Với sự hoạtđộng của hình thức đầu tư này, vốn được lưu chuyển dễ dàng, khi cần có thể rút

ra nhanh chóng Đây thực sự là một nguồn cung cấp vốn quan trọng cho đầu tưphát triển

Đầu tư thương mại:

Đầu tư thương mại là hình thức đầu tư trong đó người có tiền bỏ tiền ra mua hànghóa và sau đó bán với giá cao hơn nhằm thu lợi nhuận chênh lệch do giá khi mua

và khi bán Loại đầu tư này không tạo ra tài sản mới cho nền kinh tế (nếu khôngxét đến ngoại thương), mà chỉ làm tăng tài sản tài chính của nhà đầu tư trong quátrình mua đi bán lại, chuyển giao quyền sở hữu hàng hoá giữa người bán với nhàđầu tư và giữa nhà đầu tư với khách hàng của họ Tuy nhiên đầu tư thương mại cótác dụng thúc đẩy quá trình lưu thông của cải vật chất do đầu tư phát triển tạo ra

Từ đó thúc đẩy đầu tư phát triển, tăng thu cho ngân sách, tăng tích luỹ vốn chophát triển sản xuất kinh doanh dịch vụ nói riêng và nền sản xuất xã hội nói chung

Đầu tư phát triển :

Đầu tư phát triển là những hoạt động đầu tư tạo ra tài sản mới cho nền kinh tế,làm tăng tiềm lực sản xuất kinh doanh và mọi hoạt động xã hội khác, là điều kiện

chủ yếu để tạo việc làm, nâng cao đời sống của mọi người dân trong xã hội Nóicách khác đầu tư phát triển là việc bỏ tiền ra để xây dựng, sửa chữa nhà cửa, kếtcấu hạ tầng, mua sắm trang thiết bị và lắp đặt chúng trên nền bệ, bồi dưỡng đàotạo nguồn nhân lực, thực hiện các chi phí thường xuyên gắn liền với hoạt độngcủa các tài sản này nhằm duy trì tiềm lực hoạt động của các cơ sở đang tồn tại vàtạo tiềm lực mới cho nền kinh tế xã hội.

Ba loại đầu tư trên luôn tồn tại và có mối quan hệ tương hỗ với nhau, trong đóđầu tư phát triển là cơ bản nhất, tạo tiền đề đề tăng tích lũy, phát triển hoạt độngđầu tư tài chính và đầu tư thương mại Đầu tư phát triển là điều kiện tiên quyếtcho sự ra đời, tồn tại và tiếp tục phát triển của mọi cơ sở sản xuất kinh doanh dịch

vụ Bên cạnh đó, đầu tư tài chính và đầu tư thương mại hỗ trợ và tạo điều kiện đểtăng cường đầu tư phát triển Tuy nhiên trong khuôn khổ của đề tài này chúng tachỉ đi sâu, tiềm hiểu, xem xét các vấn đề kinh tế của đầu tư phát triển- loại đầu tưquyết định trực tiếp sự phát triển của nền sản xuất xã hội, là điều kiện tiên quyếtcho sự ra đời, tồn tại và tiếp tục phát triển của mọi cơ sở sản xuất kinh doanh dịchvụ

3 Rủi ro trong kinh doanh và đầu tư

Rủi ro là tình huống trong đầu tư hay trong kinh doanh mà tại đó những sự cốkhông tốt đẹp xảy ra thua lỗ

Rủi ro là sự bất ổn về hoạt động kinh doanh và đầu tư của doanh nghiệp Bất ổn làbản chất rủi ro và bất ổn có nghĩa là không chắc chắn, không ổn định hay thayđổi

Trong nền kinh tế thị trường, rủi ro có quan hệ mật thiết với lợi nhuận Thôngthường nơi nào có rủi ro cao nơi đó hứa hẹn lợi nhuận cao và ngược lại Do đó,nhà đầu tư lo sợ rủi ro nhưng không ngại rủi ro

Mục tiêu của nhà đầu tư: tìm kiếm lợi nhuận tối đa với mức rủi ro tối thiểu Songmục tiêu này không dễ đạt được trong môi trường cạnh tranh.Do đó, nhà đầu tưthường chấp nhận mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận với mức rủi ro chấp nhận được

MINH PHỤNG

1 Đôi nét về giám đốc công ty Minh Phụng:

Ông Tăng Minh Phụng sinh năm 1957, học tới lớp 10/12 Từ khi còn đi học, ôngPhụng đã đi làm công, đi bỏ mối hàng hóa chất cho khu sản xuất mặt hàng cao suPhú Bình (quận 11) Ông Hứa Thanh Huy, một người làm công cho Minh Phụng

từ năm 1981 kể : trong thời gian bỏ mối hàng hóa chất, ông Phụng học được côngthức sản xuất bột nổi (loại hóa chất làm dép xốp), học lóm, nhưng có sáng chếthêm để sản xuất nhiều Ông Phụng cùng với hai ông Phì Lũ, A Bửu hùn vốnchừng 18 lượng vàng mở tổ hợp sản xuất bột nổi Dạo đó, bột nổi của Tăng MinhPhụng bán rất chạy, người mua phải đặt tiền trước mới có hàng Về sau, hai ôngPhì Lũ và A Bửu đi Mỹ, ông Phụng ở lại Ông Phụng nói : ông muốn làm ăn ởđây, ông muốn có trong tay 100.000 công nhân Lúc đó tổ hợp của Minh Phụngmới chỉ có 10 công nhân

Năm 1983 tổ hợp của Minh Phụng chuyển sang làm dép xốp ; 1986 làm dép nhựa

Cả hai loại dép đều thắng Ông Phụng lúc này từ một người ở thuê nhà ông ChínDượng trong khu Phú Bình, năm 1985 xây được căn nhà một trệt, một lầu ở số 1GLạc Long Quân Từ năm 1988, ông Phụng bắt đầu mở xưởng may ở số 210 LạcLong Quân, đất mua của quận Sau đó mua thêm lô đất 210 bis của tư nhân Từnăm 1988 bắt đầu phất nhờ xuất hàng may theo nghị định thư sang Đông Âu.Theo ông Nguyễn Đình Hạ, Phó giám đốc Minh Phụng mãi tới năm 1991, ôngTăng Minh Phụng mới vay khoản tín dụng đầu tiên 600 triệu đồng tại ngân hàngquận 11 mua đất và xây dựng xưởng may, xưởng làm bao tay y tế ở Hóc Môn

Cũng từ đó Minh Phụng bắt đầu quan hệ với các ngân hàng và bắt đầu sử dụngcác khoản tín dụng vào địa ốc

2 Thất bại đến từ sự nóng vội

Vào thời gian năm 1993-1995, qua các phương tiện thông tin đại chúng, người ta

có thể thấy Công ty Minh Phụng nổi lên như là 1 “tập đoàn” kinh tế năng động vàrất thế lực Mức độ tăng trưởng và sự bành trướng các lĩnh vực kinh doanh của

DN này thể hiện qua số liệu các trang quảng cáo của rất nhiều tờ báo, tạp chí làmcho không ít người kinh ngạc Thực tế, thì sự cả tin vào tiềm lực của Minh Phụngkhông phải là không có căn cứ Hình thành từ những năm đầu thập kỷ 80 của thế

kỷ trước, với chức năng chủ yếu là sản xuất, gia công hàng may mặc, giày dépxuất khẩu, giai đoạn đầu Công ty Minh Phụng có những bước phát triển rất ổnđịnh, doanh số có năm lên tới nhiều triệu USD Tính đến trước khi xảy ra vụ án,Minh Phụng có tới 15 phân xưởng SX gồm 10 phân xưởng may mặc, 1 phânxưởng chuyên ngành nhựa, 1 phân xưởng dệt gòn, 1 phân xưởng bao bì PP, 1phân xưởng thiết kế mỹ thuật cho hàng hóa ngành may và 1 phân xưởng thiết kế

vi tính Quy mô SX thời điểm cao nhất có trên 9000 lao động Vào thời gian đó,Minh Phụng không chỉ khẳng định được uy tín trên thị trường mà cả ngoài nước,điều mà ở thời điểm những năm đầu chuyển sang nền kinh tế thị trường, khótưởng tượng có thể có ở một doanh nghiệp tư nhân

Nếu chỉ có vậy, hẳn người ta sẽ vẫn thấy một Minh Phụng thành đạt trên thươngtrường Mọi chuyện bắt đầu kể từ khi Minh Phụng nhảy vào cuộc phiêu lưu kinhdoanh địa ốc (khoảng từ 1992 trở đi), cho dù khi đó, hoạt động kinh doanh địa ốccủa Minh Phụng bị coi là hoàn toàn bất hợp pháp, vì doanh nghiệp không có chứcnăng này Cuộc chơi vô tiền khoáng hậu này thực sự biến Minh Phụng trở thànhcon bạc lớn, càng chơi càng say, càng say càng thua và càng khát…

Tính về mức độ tăng trưởng, khó có DN nào có thể so sánh được với Minh Phụng.Tính đến đầu năm 1997, ngoài các nhà xưởng SX về ngành may mặc, giày dép,các dây chuyền SX hoàn chỉnh có tới hàng ngàn bộ máy may, tổng danh mục BĐScủa Minh Phụng có tới 169 biệt thự, nhà ở, văn phòng các loại; hệ thống nhàxưởng tập trung, kho tàng tại các khu công nghiệp có 78 đơn vị với diện tích trên1,2 triệu m2; đất chuyên dùng có trên 2,6 triệu m2 Các tài sản trên phân bố khắpđịa bàn TP.HCM và các tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, Bình Dương, Lâm Đồng… Xét ởkhía cạnh nào đó, người ta có thể phải thừa nhận Minh Phụng khi đó thực sự làmột đại gia về địa ốc Chỉ có điều, khối tài sản khổng lồ này có được không phảinhờ sự thành công của chiến lược kinh doanh, không phải nhờ tiềm lực tự thâncủa Doanh Nghiệp này, mà hoàn toàn từ vốn vay ngân hàng Thực chất, toàn bộkhối tài sản đồ sộ đứng tên Minh Phụng chỉ tồn tại như 1 thứ “con tin”, ngay khi

ra đời, “giấy khai sinh” của nó (tức là toàn bộ giấy chứng nhận quyền sử dụng,quyền sở hữu) đều lập tức quay trở lại “nhà hộ sinh” (tức các ngân hàng cho vayvốn để Minh Phụng tạo dựng tài sản)! Do sự tăng trưởng quá nóng, đến giai đoạn1993-1996, có thể nói Minh Phụng đã ở vào thế cưỡi trên lưng cọp Không khó đểhình dung sự khó khăn của Minh Phụng khi phải duy trì, phát triển khối tài sảnkhổng lồ trên Trong khi vốn đầu tư cho kinh doanh địa ốc thì “càng nhiều càngít”, nợ vay ngân hàng chồng chất, khả năng sinh lời từ tài sản không thể có đượctrong ngày một ngày hai Lẽ dĩ nhiên khi không còn cách nào khác, Tăng MinhPhụng phải lựa chọn phương thức lừa đảo các ngân hàng để có thể tạo vốn Theoquy định của Ngân hàng Nhà nước vào thời điểm đó, một Doanh Nghiệp chỉ đượcvay vốn không quá 10% vốn tự có, để có thể có vốn Minh Phụng đã thành lậphàng loạt công ty con, cấu kết với các quan chức ngân hàng sử dụng trên 40 phápnhân để vay vốn Tính đến khi xảy ra vụ án, Minh Phụng đã thực hiện trên 60 hợpđồng tín dụng với 7 ngân hàng, trong đó tại 4 ngân hàng lớn: Incombank tổng dư

nợ trên 4200 tỷ đồng; Vietcombank (trung ương và chi nhánh TP.HCM) trên 6triệu USD và hơn 219 tỷ đồng; Eximbank trên 15 triệu USD; Sài Gòn công

thương trên 100 tỷ đồng… Với số nợ lớn như vậy, không phải ai khác, chính cáccon nợ đã ký vào mình bản án tử hình.

(2) Sai lầm lớn trong chiến lược kinh doanh, bất chấp sự cấm đoán, ràng buộc

về pháp lý, bất chấp nguồn vốn hạn hẹp, lao vào lĩnh vực kinh doanh xây dựng trên quy mô lớn với chiêu thức “ bóc ngắn cắn dài”

BDS-Phải chăng bi kịch lớn nhất của Minh Phụng đó là sự đổ vỡ của những tham vọnghoang tưởng Như vậy sẽ công bằng hơn nếu có sự đánh giá thật khách quannhững yếu tố góp phần làm tan rã “tập đoàn Minh Phụng”

Nhiều người đặt ra câu hỏi vì sao lựa chọn kinh doanh Bất Động Sản bằng toàn

bộ vốn vay ngân hàng mà Minh Phụng lại tăng trưởng nóng trong thời gian ngắnđến như vậy? Và tại sao, vay đầu tư BĐS mà hầu hết là vay ngắn hạn, vay

Minh Phụng trở thành một “bà hàng xén” về đất đai, la liệt nhà đất khắp nơi màkhông biết xoay trở thế nào với nó Hơn nữa, thời điểm nhận chuyển nhượng làđỉnh điểm của cơn sốt, khi qua cơn sốt thì bán không có người mua Cha ông ta đãđúc kết “buôn tài không bằng dài vốn”, nếu thực sự có khả năng đầu cơ đất đaichờ đến cơn sốt tiếp theo, hẳn là Minh Phụng đã phát tài Song toàn bộ khối tàisản là từ vốn vay, giả sử có chờ được cơn sốt tiếp theo, thì khoản lợi nhuận thuđược cũng khó có thể bù đắp cho số lãi mẹ đẻ lãi con, bi kịch cũng bắt đầu từ đây.Cũng có ý kiến cho rằng, nếu lựa chọn phương thức xử lý phần tài sản trong vụ ánMinh Phụng theo cách khác như bản án đã tuyên là giao hết tài sản cho các ngânhàng quản lý, khai thác, phát mại để thu hồi nợ, có thể kết quả sẽ khác Thậm chí,

có người còn nói nếu cứ để Minh Phụng quản lý số tài sản và tiếp tục triển khaicác dự án, thì biết đâu có thể trả đủ được số nợ ngân hàng Tuy nhiên, nhiều ýkiến vẫn cho rằng, dù có tài ba đến mấy, thì một bộ máy như Minh Phụng khó cóthể quản lý hết được hàng triệu mét vuông đất chuyên dùng, không thể cùng mộtlúc triển khai hàng trăm dự án về hạ tầng khắp các tỉnh thành! Thực tế cho thấy,trong hàng chục công ty con của Minh Phụng thực chất là các doanh nghiệp makhông hề có thực, toàn bộ số vốn đều là ảo, giám đốc, kế tóan đều là những ngườilàm thuê, thậm chí đó là những người vốn là bảo vệ, lái xe, lao công Các công tynày có nhiệm vụ duy nhất được đẻ ra để vay vốn ngân hàng, mọi hoạt động vẫnhoàn toàn do Tăng Minh Phụng điều hành Như vậy, viễn tưởng về sự thành côngcủa mô hình Minh Phụng là điều không tưởng Có lẽ, điều có ý nghĩa nhất trongcách thức điều hành, tổ chức hệ thống kinh doanh của Minh Phụng là đã cung cấptrong thực tế mô hình khá hoàn chỉnh về “công ty mẹ-công ty con”- mô hình màhiện nay nước ta dã áp dụng

Thứ hai, về hình thức huy động vốn, có người cho Minh Phụng thật điên khùngkhi vay ngân hàng để đầu tư vào BĐS mà chủ yếu là vay ngắn hạn với lãi suấtcao Tuy nhiên, vào thời điểm trên, những cơ chế, các quy định về bảo đảm tiềnvay rất bó buộc Để có thể được chấp nhận vay vốn, DN phải có dự án khả thi, có

phương án kinh doanh và nhiều yêu cầu nhiêu khê khác Nếu đáp ứng đủ các yêucầu này thì thời cơ đầu tư vào BĐS đã qua đi (do sự hỗn loạn mua bán trên thịtrường) Do vậy, để chớp thời cơ, Minh Phụng buộc phải chọn giải pháp cố đấm

ăn xôi như ở trên Ngoài ra, để thỏa cơn khát vốn, Minh Phụng còn cấu kết vớicán bộ ngân hàng nâng khống giá trị tài sản thế chấp lên nhiều lần Đến khi xét

xử vụ án, Tòa án đã xác định giá trị tài sản thế chấp thấp hơn hàng ngàn tỷ đồng.Minh Phụng đã phải trả giá đắt cho điều này, tuy nhiên, qua đây, các nhà quản lýcũng đã đúc rút được những kinh nghiệm quý, có thể từ đây đã hình thành cơ chếthỏa thuận về giá trị tài sản thế chấp giữa tổ chức tín dụng và bên thế chấp, traoquyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức tín dụng mà hiện ta đang áp dụng

3 Đầu tư bất động sản đầy sóng gió

Như đã nói ở trên, tổng số BĐS của Minh Phụng có tới trên 400 danh mục gồmcác loại biệt thự, nhà ở, văn phòng, hệ thống nhà xưởng, kho tàng, đất chuyêndùng, máy móc, phương tiện… phân bố khắp địa bàn TP.HCM và các tỉnh BàRịa-Vũng Tàu, Bình Dương, Lâm Đồng v.v Có thể nói không ngoa rằng, có thời

kỳ hầu như các két sắt trong các ngân hàng lớn của Việt Nam đã hoàn tòan trốngrỗng, bởi số tiền khổng lồ đó đã được Minh Phụng ném hết xuống các cánh đồnghoang vu tại Chí Linh thành phố Vũng Tàu, vùng sình lầy ở Thủ Đức và trong cácnhà kho bỏ hoang trên Sông Bé cũ!

Tuy nhiên, dù bị coi là rất nóng vội, phiêu lưu, nhưng không thể phủ nhận tầmnhìn khá xa, định hướng mang tính chiến lược của Minh Phụng khi đầu tư vào cácBĐS trên Thực tế khi xử lý tài sản thế chấp sau này cho thấy, các danh mục tàisản thế chấp là nhà xưởng, kho tàng tại các khu công nghiệp đều có giá khá cao,với thời gian thuê khoảng 40-50 năm, chỉ tiếng riêng tiền khai thác có ngân hàng

đã thu được hàng trăm tỷ đồng Đối với số tài sản là biệt thự, văn phòng, nhàxưởng tại khu vực TP.HCM, phần lớn giá bán đấu giá cũng đều cao hơn rất nhiều

so với giá Tòa án định khi xét xử Riêng đối với các lô đất triển khai dự án tại

khu vực Thủ Đức trước đây (nay thuộc quận 2), theo quy hoạch của TP.HCM, hầuhết số này nằm ở các vị trí rất đắc địa, nếu được triển khai đầy đủ theo các dự ánkhả thi thì lợi nhuận từ các vùng đất này sẽ rất lớn Chẳng thế mà có ngân hàngđược tòa án giao cho một số lô đất tại khu vực quận 2 (TP.HCM), chẳng cần phảitriển khai xây dựng dự án, cũng không cần đầu tư hạ tầng, qua một phiên đấu giá

1 lô thôi đã thu đủ toàn bộ số nợ trên 15 triệu USD, ngoài ra đơn vị này còn dư rađược số tiền và giá trị các tài sản trị giá cả chục triệu USD!

Nếu số BĐS Minh Phụng đầu tư tại khu vực TP.HCM và tỉnh Bình Dương đượccoi là rất thành công, thì ngược lại, việc đầu tư vào vùng Bà Rịa-Vũng Tàu thực

sự trở thành thảm họa

Khi xét xử vụ án, để đảm bảo thu hồi số nợ của Minh Phụng, Tòa án đã giao chocác ngân hàng hàng trăm đơn vị tài sản gồm các khu biệt thự, nhà ở, văn phòng,một số kho tàng và trên 2,6 triệu m2 đất chuyên dùng… Quá trình xử lý tài sảnthế chấp khu vực này của các ngân hàng đều rất chật vật, ngoài số danh mục lànhà ở, văn phòng, biệt thự đã bán được, số đất chuyên dùng bán rất chậm, thậmchí có ngân hàng qua 6 năm nay phải ôm hơn 1 triệu m2 đất chuyên dùng màkhông sao “tiêu hóa” nổi Nhiều báo chí đưa tin cho rằng các lô đất của MinhPhụng tại khu vực thành phố Vũng Tàu trị giá mấy ngàn tỷ bán rẻ nhưcho .Nhưng thực tế, rất nhiều lô đất được định giá xong thông báo không cóngười mua, hơn nữa, với diện tích quá lớn như vậy, việc sử dụng phải theo đúngquy hoạch của địa phương, cần có sự đầu tư rất lớn về cơ sở hạ tầng, không thểđơn giản hóa việc chuyển nhượng theo kiểu chia lô bán nền như các đầu nậu đấtvẫn làm xưa nay Để trút gánh nặng cho các ngân hàng, cuối năm 2005, Thủtướng Chính phủ đã phải quyết định cho UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu và ngânhàng nhận thế chấp thỏa thuận việc chuyển giao cho địa phương quản lý, sử dụngtrên 1,3 triệu m2 đất và thanh toán lại cho ngân hàng để thu hồi nợ Thống kê chothấy, số tài sản thế chấp của Minh Phụng tại khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu giá bánđược cao hơn từ 1,3 đến 2 lần so với giá tòa án đã định khi xét xử, tuy nhiên so

với giá thẩm định cho vay thì giá bán được chỉ xấp xỉ bằng 25 đến 43% Như vậy,

dù bán hết số này cũng không thể nào thu hồi được khoản vay, nên có thể khẳngđịnh hầu như các dự án của Minh Phụng tại khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu đều thấtbại

Vậy, tại sao Minh Phụng lại dốc gần như hết tâm lực vào vùng đất này đến như vậy?

Không phải ngẫu nhiên khi Minh Phụng lại chọn Bà Rịa-Vũng Tàu là miền đấthứa để đổ tiền đổ của và rồi ôm hận Nếu ta nhớ lại đầu những năm 90, Bà Rịa-Vũng Tàu được chọn là vùng trọng điểm về kinh tế phía Nam, với định hướngphát triển ngành dầu khí, khi đó, theo quy hoạch thành phố Vũng Tàu sẽ là trungtâm của ngành công nghiệp hóa dầu (theo quy hoạch sẽ xây dựng nhà máy lọc dầutại khu vực xã Long Sơn) Như vậy, sẽ phải có hàng ngàn doanh nghiệp, hàng vạncon người tập trung ở đây, kéo theo các dịch vụ về ngân hàng, tín dụng, nhà ở,văn phòng, biệt thự v.v và v.v Đón bắt được hướng phát triển này, bằng tất cảkhả năng của mình cũng như bằng mọi phương cách như chúng tôi đã đề cập ởtrên, Minh Phụng lao vào đầu cơ đất đai Không chỉ những vị trí đẹp nhất trongthành phố, mà cả những vùng đất sình lầy, cỏ hoang chưa có người ở cũng đềunằm trong kế hoạch phát triển đầy tham vọng này của con người

Nói một cách khách quan, thực sự Minh Phụng đã in dấu khá đậm nét trong quátrình đô thị hóa ở đây Nhưng năm 1993-1996, nếu ai đến khu vực thành phốVũng Tàu, hẳn dễ dàng nhận thấy sự khởi sắc từng ngày về kiến trúc đô thị Đã cóthời kỳ, người ta nói “ở đâu có ngói đỏ, ở đó có Minh Phụng” (!) Hàng loạt khubiệt thự to đẹp, đầy đủ tiện nghi nhanh chóng mọc lên tại thành phố Vũng Tàu.Không những thế, cả vùng “cánh đồng hoang” khu vực Chí Linh, những địa danhĐồng Sát, Hải Đăng, Long Hải, Phước Tỉnh… một ngày kia đều được gắn với tênMinh Phụng với những dự án hoành tráng

Tuy nhiên, sự sụp đổ có thể thấy ngay khi quy hoạch có sự thay đổi, khu côngnghiệp hóa dầu được chuyển ra Dung Quất (Quảng Ngãi), kế hoạch xây dựng nhàmáy lọc dầu tại thành phố Vũng Tàu chưa biết bao giờ mới thực hiện, khả năngđón bắt cơ hội đã qua, các dự án không thể chờ đợi Kết cục cũng giống như một

số đại gia khác đã lao vào đất Vũng Tàu như Ba Vinh, Phạm Huy Phước…, MinhPhụng cũng đã phải bỏ mình tại miền đất này Có ý kiến cho rằng, Minh Phụngsụp đổ do sai lầm quá nóng vội, đi trước thời cuộc, nhưng những gì cho ta thấy ởtrên, có thể sẽ khách quan hơn, nếu ta nhận xét thất bại của Minh Phụng một phầnrất lớn từ rủi ro

4 Những bài học kinh nghiệm

Sẽ là vũ đoán nếu như những gì chúng tôi nếu dưới đây là những bài học cho cácnhà đầu tư, nhà quản lý và những ai đã và đang tham gia thương trường Tuynhiên, thời gian 10 năm đã đủ không chỉ để đánh giá một cách khách quan nhất về

sự việc và qua đó, có thể đúc rút một vài điều bổ ích

Thứ nhất, có thể nói, sự nóng vội của Minh Phụng cũng là trạng thái tâm lý củamột số người trong xã hội ta, không chỉ trước đây mà hiện nay cũng vẫn vậy.Chính điều này đã tạo ra kiểu kinh doanh theo phong trào, bất chấp mọi quy luậtthị trường Theo dõi trên thị trường chứng khoán gần đây cho thấy, có những thờiđiểm giá cổ phiếu cũng sốt, cũng vẫn tình trạng tranh mua, tranh bán Nhưngđáng ngạc nhiên là các cổ phiếu giá càng cao càng được các nhà đầu tư tập trungmua nhiều, khi giá xuống thấp thì lại đua nhau bán đổ bán tháo Như vậy, bướcvào thương trường, chỉ có tham vọng thì chưa đủ, cần phải có sự hiểu biết nhấtđịnh, không thể thành công với kiểu làm ăn nghiệp dư như lâu nay, và lại càngkhông thể làm giàu theo lối “ăn xổi ở thì” đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanhBĐS

Thứ hai, đối với các Ngân hàng Thương mại, kinh doanh ngân hàng là loại kinh