Các dấu ấn sinh học của tim (cardiac biomarkers) trong hội chứng mạch vành cấp

Các dấu ấn sinh học của tim cardiac biomarkers trong hội chứng mạch vành cấp Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch ThS.. • Tiêu chuẩn mới trong chẩn đoán hội chứng mạch vành cấp... Hội

Các dấu ấn sinh học của tim

(cardiac biomarkers) trong hội chứng mạch vành

cấp

Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

ThS BS Lương Quốc Việt

Dàn bài

• Hội chứng mạch vành cấp

• Tiêu chuẩn WHO

• Các dấu ấn tim lý tưởng

• Các dấu ấn tim

• Sử dụng lâm sàng các dấu ấn tim

• Tiêu chuẩn mới trong chẩn đoán hội chứng mạch vành cấp

• Tóm tắt

Hội chứng mạch vành cấp

• Đau thắt ngực không ổn định

• Nhồi máu cơ tim cấp không ST chênh lên

• Nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên

Tiêu chuẩn WHO cải tiến 1979

Chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp dựa vào ít

nhất 2 trong 3 tiêu chuẩn sau:

• Đau ngực kiểu thiếu máu cơ tim điển

Các dấu ấn tim

Sự hoại tử làm tổn thương

sự toàn vẹn màng tế bào

cơ tim, các đại phân tử

(các dấu ấn tim) khuyết

Các dấu ấn tim lý tưởng

• Độ nhạy cao: nhiều trong mô tim

• Độ đặc hiệu cao: không có trong mô ngoài tim khác

• Mô hình phóng thích: nhanh, bán đời sống trong máu kéo dài

• Có ích về mặt lâm sàng: ảnh hưởng đến

điều trị

• Thực hiện phân tích: tự động

Các dấu ấn tim

transaminase (ALT), và aspartam

transaminase (AST) là các dấu ấn hoại tử

cơ tim không đặc hiệu và không nên sử dụng

nhất là troponin, CK-MB và myoglobin

Các dấu ấn tim

• Dấu ấn tim nên thực hiện ở tất cả bệnh nhân

đau ngực gợi ý hội chứng mạch vành cấp.

• Cần thiết để chẩn đoán đau thắt ngực không ổn định và nhồi máu cơ tim không ST chênh lên.

• Bệnh nhân có men tim âm tính trong vòng 6 giờ khởi phát của đau ngực Mẫu thứ hai nên lấy

trong vòng 6 -12 giờ.

Creatin kinases (CK)

CK được tạo thành bởi 2 bán đơn vị, B và M, nên có

3 đồng dạng của CK (MM, BB, và MB)

 Não và thận có chứa chủ yếu là CK-BB.

 Cơ xương chứa chủ yếu CK-MM nhưng có chứa một số CK-MB (1-3%).

 Cơ tim chứa cả CK-MM và CK-MB

CK-MB chiếm phần nhiều ở cơ tim: #45% của CK

toàn phần của cơ tim

CK cần tăng > 2 lần kèm tăng đồng thời CK-MB mới chẩn đoán nhồi máu cơ tim.

Creatin kinase (CK)

Kết quả dương tính giả gặp trong:

Bệnh lý cơ.

Ngộ độc rượu

Đái tháo đường.

Chấn thương cơ xương.

CK-MB: Tăng trong các bệnh tim

• sau chuyển nhịp

• phẩu thuật tim

• viêm màng ngoài tim

• viêm cơ tim

• sau can thiệp mạch vành qua da

• nhồi máu cơ tim cấp

CK-MB: tăng trong các bệnh

không tim

• Tổn thương cơ xương

• Bệnh cơ xương: viêm da cơ, viêm đa cơ, loạn dưỡng cơ

• Nhược giáp

• Suy thận mạn

• Sinh đẻ và thời kỳ chu sinh

• Khối u: ung thư phổi

• CK-MB là xét nghiệm có ích giúp phát hiện thiếu máu cục bộ sau nhồi máu Khi mức men tim

giảm và tăng lên sau đó gợi ý nhồi máu tái phát.

• Tương tự, mức CK-MB dùng để theo dõi sau tái lưu thông mạch vành qua da

– Sự tăng nhẹ của CK-MB thường biểu hiện cho

thuyên tắc nhẹ ở vùng xa.

– Trong khi sự tăng cao gợi ý các biến chứng quan

trọng hơn như huyết khối trong stent cấp.

• CK-MB là dấu ấn hoại tử cơ tim có thể

chấp nhận được, nhưng kém đặc hiệu do

nó hiện diện cả tế bào cơ tim và cơ

xương

• Độ đặc hiệu có thể cải thiện bởi sử dụng phân suất CK-MB/CK toàn phần Phân suất CK-MB >2,5% gợi ý tổn thương cơ tim

Phức hợp troponin bao gồm 3 tiểu đơn vị điều hoà quá trình co cơ vân qua trung gian canxi.

• Troponin C liên kết với Ca 2+

• Troponin I (TnI) liên kết với actin và ức chế sự tương tác actin-myosin.

• Troponin T (TnT) liên kết với tropomyosin, qua

đó gắn phức hợp troponin vào sợi cơ mỏng

tăng được xem là bất thường.

• Kích thước nhồi máu và nguy cơ tử vong do tim sau đó tỉ lệ trực tiếp tới sự tăng troponin đặc

1. Protein chính cung cấp oxy cho cơ vân

2. Phóng thích nhanh hơn CK-MB, troponin

T hoặc I sau tổn thương cơ tim (1 giờ)

3. Phát hiện sớm, có độ nhạy cao nhưng

không đặc hiệu cho tim

4. Có giá trị tiên đoán âm cao

Chất đánh dấu sinh học của tim

Thời gian

Men tim

Có thể phát hiện Đỉnh Trở về bình thường

Troponin I

Troponin T 3-6 giờ 24-36 giờ 5-14 ngày

CK-MB 2-6 giờ 12-18 giờ 24-48 giờ

Myoglobin 1-2 giờ 6-8 giờ 12-24 giờ

Chất đánh dấu sinh học của tim

Tiêu chuẩn mới trong chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp

theo ESC, ACC , AHA (American Heart Association) và WHF

(World health Federation) năm 2007

Chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp khi có sự tăng và/ hoặc giảm các dấu ấn của tim (thường là

troponin) với ít nhất 1 trị số trên 99% giới hạn

trên của ngưỡng bình thường cộng 1 trong

những dấu hiệu sau:

• Triệu chứng thiếu máu cơ tim điển hình.

• Biến đổi trên điện tim về thiếu máu cơ tim mới (biến đổi ST-T hay xuất hiện blốc nhánh trái mới).

• Hình thành sóng Q bệnh lý trên ECG.

• Bằng chứng hình ảnh mới mất sự sống còn cơ tim (vô

CK (U/L) Normal Range: 0-215

nhồi máu cơ tim cấp.

UH Laboratory (tham khảo)

Thực hành

TH1: bệnh nhân nhập viện vì đau ngực đã

20 phút

TH1: bệnh nhân nhập viện vì đau ngực đã

TH1: Kết quả men tim lúc nhập

viện

TH1: Kết quả men tim sau nhập

viện 4 giờ

TH1: Kết quả men tim sau nhập

viện 12 giờ

TH1: Chẩn đoán sau khi xem kết quả men tim?

1. Viêm sụn sườn

2. Bình thường

3. Loạn dưỡng cơ

4. Trào ngược dạ dày-thực quản

5. Nhồi máu cơ tim

TH2: Nữ 74 tuổi vào phòng cấp cứu sau khi

té ở nhà Ngoài tổn thương do té, bà ta còn than đau ngực

TH2: rút mẫu máu gởi xét nghiệm công thức máu, điện giải đồ, và men tim Chụp X

quang ngực

TH2: Kết quả men tim sau nhập viện.

TH2: Kết quả men tim sau nhập viện 4 giờ

TH2: Men tim bất thường 4 giờ sau nhập viện ?

TH2: Kết quả men tim 12 giờ sau nhập viện.

TH2: chẩn đoán sau khi xem kết quả men tim?

1. Tổn thương cơ xương

2. Bình thường

3. Loạn dưỡng cơ

4. Trào ngược dạ dày-thực quản

5. Nhồi máu cơ tim