Chức năng Ngân hàng trung ương liên quan đến ba chức năng cơ bản, đó là phát hành tiền tệ , ngân hàng của các tổ chức tín dụng , ngân hàng của chính phủ ,quản lí nhà nước về tiền tệ và
Trang 1MỤC LỤC
1. Lý do chọn đề tài.
Ngân hàng Trung ương (NHTW) ở bất kỳ quốc gia nào đều có vai trò quan trọng
trong việc đảm bảo ổn định giá trị đồng tiền, kiềm chế lạm phát và sự an toàn của hệ thống ngân hàng Kinh nghiệm từ khủng hoảng tài chính của nhiều nước trên thế giới trong giai đoạn vừa qua (đặc biệt là Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản) đã cho thấy vai trò “người dẫn đường” đối với hệ thống ngân hàng và nền kinh tế của một quốc gia của NHTW Nhờ có NHTW với thẩm quyền của mình trong việc xây dựng, thực thi chính sách tiền tệ quốc gia (CSTTQG) và với tư cách là “ngân hàng mẹ của hệ thống ngân hàng” mà nhiều ngân hàng đã được giải cứu, thoát khỏi tình trạng phá sản và duy trì được tính thanh khoản cho toàn hệ thống tài chính Do đó, việc nghiên cứu, tìm hiểu về NHTW
ở một số nước để có những kinh nghiệm, gợi ý cho Việt Nam khi hoàn thiện pháp luật về NHTW là rất hữu ích, nhằm nâng cao vị thế của NHTW ở Việt Nam theo mô hình NHTW hiện đại Vì thế, chúng tôi đã lựa chọn nghiêm cứu về NHTW Trung Quốc
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đề tài tập trung vào nghiên cứu địa vị pháp lý của ngân hàng trung ương Trung Quốc Tìm hiểu về lịch sử hình thành của ngân hàng trung ương nói chung và ngân hàng trung ương Trung Quốc nói riêng Bên cạnh đó còn phân tích về chức năng nhiệm vụ quyền hạn của NHTW Trung Quốc
3. Phương pháp nghiên cứu
Để tại được thực hiện thông qua việc sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp các quy định của pháp luật trong việc quản lý hệ thống ngân hàng cũng như quy định về NHTW của Trung Quốc
4. Mục đích nghiên cứu.
Để hiểu rõ hơn,cụ thể hơn về địa vị pháp lý của NHTW Trung Quốc và từ đó có được những điểm mới để cải cách thay đổi hệ thống ngân hàng ở Việt Nam cho phù hợp với thời đại
Trang 2PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG TRÊN THẾ
GIỚI.
1.1. Lịch sử ra đời.
Ngân hàng trung ương ra đời chính thức đầu tiên ở Châu Âu, vào thế kỷ 17 Khi
ấy, tiền mặt lưu hành vẫn chủ yếu dưới dạng vàng và bạc, tuy rằng, các tờ cam kết thanh toán (promises to pay) đã được sử dụng rộng rãi như là những biểu hiện của giá trị ở
cả Châu Âu và Châu Á Ngược lại 500 năm trước đấy, Tổ chức Hiệp sĩ dòng Đền (Knight
Templar) thời Trung Cổ sử dụng một cơ chế có thể nói là hình mẫu đầu tiên của Ngân
hàng trung ương Các giấy tờ cam kết thanh toán của họ được chấp nhận rộng rãi, và
nhiều người cho rằng các hoạt động này đặt nền tảng cơ bản cho hệ thống ngân hàng hiện đại Cùng thời gian đó, Thành Cát Tư Hãn phát hành tiền giấy ở Trung Hoa, và áp đặt sử dụng loại tiền này bằng bạo lực nhằm thu giữ vàng bạc
Ngân hàng trung ương đầu tiên là Ngân hàng Thụy Điển (Bank of Sweden) năm
1668 với sự giúp đỡ của các doanh nhân Hà Lan Ngân hàng Anh (Bank of England) ra đời tiếp sau đó năm 1694 bởi doanh nhân người Scotland là William Paterson tại London theo yêu cầu của chính phủ Anh với mục đích tài trợ cuộc nội chiến lúc
đó Cục Dự trữ Liên bang của Mỹ được thành lập theo yêu cầu của Quốc hội tại đạo luật mang tên hai nghị sĩ đệ trình là Glass và Owen (Glass-Owen Bill) Tổng thống Woodrow Wilson ký đạo luật ngày 23 tháng 12 năm 1913
Từ đầu thế kỷ XX, các ngân hàng trung ương đã hình thành tuy nhiên các ngân hàng này vẫn thuộc sở hữu tư nhân, sau cuộc khủng hoảng 1929-1933 thì mới trở thành ngân hàng sở hữu của nhà nước
1.2. Khái niệm
Trường phái thứ nhất – tạm gọi là Trường phái Ngân hàng – coi ngân hàng trung
ương (NHTW) là “ngân hàng của các ngân hàng” Các khách hàng của NHTW là bản thân các ngân hàng – và NHTW là nơi các ngân hàng có thể vay tiền khi họ cần Các chức năng khác của NHTW bao gồm hỗ trợ hệ thống ngân hàng nhằm làm cho các ngân hàng có thể đạt được mức lợi nhuận hợp lý Quan trọng hơn cả là NHTW phải đảm bảo đươc lượng cung tiền đủ lớn để tình trạng mất thanh khoản đơn thuần không khiến các ngân hàng rơi vào tình trạng phá sản
Trường phái thứ hai: được gọi là Trường phái Kinh tế vĩ mô cho rằng các NHTW là
“quản gia” của toàn bộ nền kinh tế Nhiệm vụ chính của NHTW là tuân thủ và hỗ trợ thực thi Quy luật Say trên thực tế (quy luật mang tên nhà kinh tế Pháp Jean-Baptiste Say)
mà nội dung chính là sản lượng được cân bằng bởi cầu Nói cách khác, trách nhiệm chính
Trang 3của một NHTW không phải là duy trì sức khỏe các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng mà là duy trì tình trạng hoạt động lành mạnh của toàn bộ nền kinh tế
1.3. Chức năng
Ngân hàng trung ương liên quan đến ba chức năng cơ bản, đó là phát hành tiền
tệ , ngân hàng của các tổ chức tín dụng , ngân hàng của chính phủ ,quản lí nhà nước về
tiền tệ và hoạt động ngân hàng Tuy nhiên, không phải ngân hàng trung ương nào cũng
mang đầy đủ ba chức năng này
1.3.1 Phát hành tiền tệ:
Ở phần lớn các nước, ngân hàng trung ương là cơ quan duy nhất có quyền phát hành tiền tệ Ở một số nước khác, ngân hàng trung ương là cơ quan duy nhất phát hành tiền giấy, còn tiền kim loại với tư cách là tiền bổ trợ thì do chính phủ phát hành Cục Dự trữ Liên bang- ngân hàng trung ương của Mỹ- không có chức năng phát hành tiền, thay vào đó là Bộ Tài chính đảm nhiệm chức năng này Cũng có thông tin cho rằng Chính phủ Mỹ không có quyền phát hành đồng Đô-la, mà là do Cục Dự Trữ Liên Bang phát hành.Nhưng hiện nay đã có rất nhiều cuộc nghiên cứu, và họ đã phát hiện ra thực chất Cục Dự Trữ Liên Bang Mỹ mới có quyền phát hành tiền tệ, Chính phủ Mỹ không có quyền này Điều đó đồng nghĩa với việc họ nắm toàn quyền trong việc xây dựng và thực hiện cách chính sách tiền tệ, từ đó thao túng nền tài chính toàn cầu Tệ hại hơn đó lại là ngân hàng của tư nhân vì cổ phần của họ chiếm đại đa số, thành viên Hội Đồng Quản Trị được Quốc Hội và Chính phủ bổ nhiệm cũng dưới quyền của Ban cố vấn (do Hội đồng cổ đông bổ nhiệm) ./
1.3.2 Ngân hàng của các ngân hàng:
Ngân hàng trung ương thực hiện công việc tái chiết khấu các hối phiếu đối với các tổ chức tín dụng, cấp vốn thông qua cho vay đối với các tổ chức này (đồng thời qua đây kiểm soát lãi suất)
Ngân hàng trung ương còn mua và bán các giấy tờ có giá, qua đó điều tiết lượng vốn trên thị trường
Ngân hàng trung ương có quyền yêu cầu các ngân hàng thương mại mở tài khoản tại chỗ mình và các ngân hàng phải gửi vào tài khoản của họ một lượng tiền nhất định Thông thường lượng tiền này được quy định tương đương với một tỷ lệ nào đó tiền gửi vào ngân hàng thương mại, gọi là tỷ lệ dự trữ bắt buộc
Trong trường hợp có tổ chức tín dụng gặp nguy cơ đổ vỡ làm ảnh hưởng đến cả hệ thống tài chính của quốc gia, ngân hàng trung ương sẽ tái cấp vốn cho tổ chức tín dụng
đó để cứu nó Vì thế, ngân hàng trung ương được gọi là người cho vay cuối cùng (hay người cho vay cứu cánh)
Trang 41.3.3 Ngân hàng của Chính phủ:
Ở nhiều nước, ngân hàng trung ương là người quản lý tiền nong cho chính phủ Chính phủ sẽ mở tài khoản giao dịch không lãi suất tại ngân hàng trung ương Tuy nhiên,
ở một số nước, chẳng hạn như ở Việt Nam, chức năng này do kho bạc đảm nhiệm
Ngân hàng trung ương còn làm đại diện cho chính phủ khi can thiệp vào thị trường ngoại hối
1.4 Phân loại
1.4.1 Ngân hàng trung ương trực thuộc Quốc hội và độc lập với Chính phủ
Theo mô hình này, NHTW không nằm trong cơ cấu bộ máy của Chính phủ, không chịu sự lãnh đạo, điều hành của Chính phủ Chính phủ không có quyền can thiệp vào hoạt động của NHTW mặc dù ban lãnh đạo của ngân hàng do Tổng thống hay Thủ tướng bổ nhiệm Chính quyền không được phế truất thống đốc Điển hình cho mô hình này là NHTW ở các nước như Hoa Kỳ, Đức, Nga
Việc quy định NHTW độc lập với Chính phủ bởi NHTW là cơ quan quản lý, điều tiết tiền tệ và phát hành tiền, hoạt động của nó tác động trực tiếp tới sự phát triển của nền kinh tế, nếu xác định vị trí pháp lý của nó thuộc Chính phủ thì không có gì bảo đảm rằng mọi quyết sách của Chính phủ về tiền tệ sẽ phù hợp với chủ trương, giải pháp của NHTW
và phù hợp với nhu cầu thực tiễn của thị trường tiền tệ Hơn nữa, nếu NHTW thuộc Chính phủ khi có thâm hụt tài chính ngân sách, việc phát hành tiền quá giới hạn và không phụ thuộc vào quy luật lưu thông tiền tệ dễ xảy ra, gây ra tình trạng lạm phát, ảnh hưởng tới sự phát triển của nền kinh tế và đời sống của nhân dân Đặc biệt, trong nền kinh tế thị trường hiện nay, việc trao cho NHTW vị trí pháp lý độc lập là vô cùng cần thiết, là yếu tố then chốt để đảm bảo tính hiệu quả trong điều hành CSTTQG ở mỗi nước
Có thể nói, mô hình NHTW trực thuộc Quốc hội thường được thiết lập ở những nước có nền kinh tế phát triển và CSTTQG được coi là động lực của mọi sự phát triển
Để đảm bảo tính hiệu quả trong hoạt động quản lý của NHTW thì ngân hàng này phải có
vị trí pháp lý độc lập, tức là mối quan hệ giữa NHTW với Quốc hội và Chính phủ phải được làm rõ và tính độc lập, tự chủ phải được đề cao Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, Ban lãnh đạo NHTW có quyền tự quyết, chứ không phải là quyết định của Quốc hội hay Chính phủ Vị thế này được thể hiện rõ nét nhất trong việc xây dựng và thực hiện CSTTQG Đây là một trong những nhân tố quyết định sự thành công của hoạt động quản lý kinh tế vĩ mô
1.4.2 Ngân hàng trung ương trực thuộc Chính phủ
Theo mô hình này, NHTW nằm trong cơ cấu bộ máy của Chính phủ, chịu sự điều
hành trực tiếp của Chính phủ Chính phủ có quyền can thiệp rất lớn, không chỉ trên phương diện tổ chức, điều hành mà còn trong hoạt động thực hiện CSTTQG NHTW
Trang 5được ví như công cụ của Chính phủ trong việc điều tiết giá trị đồng tiền và huy động các nguồn tài chính trong nền kinh tế Mô hình này được xác định dựa trên cơ sở: Chính phủ
là cơ quan hành pháp, thực hiện chức năng quản lý vĩ mô đối với nền kinh tế Do đó, Chính phủ phải nắm trong tay các công cụ kinh tế vĩ mô để sử dụng nó một cách đồng bộ
và phối hợp các công cụ nhằm vận hành nền kinh tế trôi chảy và hiệu quả, cũng là để thực thi tốt nhiệm vụ của mình, mà thực chất là Chính phủ nắm NHTW và thông qua NHTW tác động đến CSTTQG Tiêu biểu cho mô hình này là NHTW ở một số nước châu Á như Trung Quốc, Việt Nam…
1.4.3 Ngân hàng trung ương trực thuộc Bộ Tài chính
Đây là mô hình ít phổ biến, bởi lẽ hoạt động của NHTW phụ thuộc vào Bộ Tài chính, dễ xảy ra khả năng sử dụng công cụ phát hành tiền để bù đắp thiếu hụt ngân sách, gây ra tình trạng lạm phát cao trong nền kinh tế, ảnh hưởng trầm trọng tới đời sống của nhân dân Mô hình này đã tạo ra mâu thuẫn giữa một cơ quan thực hiện nhiệm vụ ngân sách với một cơ quan phát hành tiền và điều tiết lượng tiền cung ứng Mô hình đã từng được áp dụng ở một số nước như Pháp, Anh, Malaysia… tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay nó đã không còn tồn tại do những bất cập của nó
Vậy, hiện nay mô hình tổ chức NHTW trên thế giới chỉ còn được thể hiện dưới dạng thứ nhất và thứ hai Mỗi mô hình đều có ưu điểm và hạn chế nhất định Với mô hình NHTW độc lập với Chính phủ, NHTW có toàn quyền xây dựng và thực thi CSTTQG mà không bị ảnh hưởng bởi các áp lực chi tiêu của ngân sách hay áp lực chính trị khác, trên
cơ sở đó có thể tăng hiệu quả của mục tiêu kiểm soát lạm phát, tăng trưởng kinh tế, giảm thâm hụt ngân sách và ổn định hệ thống tài chính Song bên cạnh đó, mô hình này cũng
có điểm bất lợi ở chỗ khó có sự kết hợp hài hòa giữa CSTTQG (do NHTW thực hiện) và chính sách tài khóa (do Chính phủ chỉ đạo) để quản lý vĩ mô nền kinh tế một cách hiệu quả Tuy nhiên, có thể khẳng định đây là mô hình tổ chức hiện đại, phù hợp với vai trò của NHTW trong nền kinh tế thị trường
Ngược lại, mô hình NHTW trực thuộc Chính phủ có ưu điểm nổi trội là Chính phủ
có thể dễ dàng chỉ đạo và yêu cầu NHTW phối hợp CSTTQG với các chính sách kinh tế
vĩ mô khác nhằm đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả của tổng thể các chính sách kinh tế tài chính đối với các mục tiêu vĩ mô trong từng thời kỳ Mô hình này được xem là phù hợp với yêu cầu cần tập trung quyền lực để khai thác tiềm năng, xây dựng kinh tế trong thời kỳ tiền phát triển Tuy nhiên, mô hình cũng có hạn chế nhất định, NHTW sẽ mất đi
sự chủ động trong việc thực hiện CSTTQG Việc xây dựng và thực thi CSTTQG có sự can thiệp chính trị thường chỉ đạt được những mục tiêu ngắn hạn Sự phụ thuộc vào Chính phủ có thể làm cho NHTW xa rời mục tiêu dài hạn của mình là ổn định giá trị tiền
tệ, góp phần tăng trưởng kinh tế Hơn nữa, mô hình này có thể biến NHTW thành nơi phát hành tiền để bù đắp sự thâm hụt ngân sách nhà nước khiến cho hoạt động phát hành
Trang 6tiền không tuân thủ nguyên tắc và có thể dẫn đến lạm phátchuyển về Bắc Kinh năm 1949 Trong thời gian từ 1949 đến 1978, nó là ngân hàng duy nhất của toàn Trung Quốc và đảm đương vai trò ngân hàng trung ương và ngân hàng thương mại.
Trang 7CHƯƠNG 2 NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG TRUNG QUỐC
2.1 Lịch sử ra đời của ngân hàng trung ương Trung Quốc.
Ngân hàng này thành lập ngày 11 tháng 12 năm 1948 trên cơ sở hợp nhất các ngân hàng Hoa Bắc, ngân hàng Bắc Hải và ngân hàng nông dân Tây Bắc Trụ sở ban đầu đặt tại Thạch Gia Trang, tỉnh Hồ Bắc, sau đó chuyển về Bắc Kinh 1949 Trong thời gian từ
1949 đến 1978, nó là ngân hàng duy nhất của toàn Trung Quốc và đảm đương vai trò ngân hàng Trung ương và ngân hàng thương mại
Vào thập niên 1980, các chức năng ngân hàng thương mại được tách ra hình thành bốn ngân hàng quốc doanh Năm 1983, Chính phủ Trung Quốc thông báo rằng Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc sẽ thực hiện vai trò ngân hàng trung ương của Trung Quốc
Tư cách này được xác nhận ngày 18 tháng 3 năm 1995 tại phiên họp toàn thể thứ 3 của Quốc hội Trung Quốc Năm 1998, ngân hàng tiến hành tái cấu trúc cơ bản Tất cả các chi nhánh địa phương và cấp tỉnh đều bãi bỏ, Ngân hàng trung ương Trung Quốc mở 9 chi nhánh khu vực, địa giới từng chi nhánh không theo địa giới hành chính Năm 2003,
Ủy ban thường vụ Quốc hội Trung Quốc phê chuẩn một đạo luật sửa đổi nhằm tăng cường vai trò của ngân hàng này trong việc đề ra và thực hiện chính sách tiền tệ với mục đích bảo vệ sự ổn định tài chính quốc gia và thiết lập các dịch vụ tài chính
2.2 Khái niệm.
Luật về Ngân hàng nhân dân Trung Quốc năm 1995, được sửa đổi, bổ sung năm
2003 quy định: “Ngân hàng nhân dân Trung Quốc là NHTW của nước Cộng hòa nhân
dân Trung Hoa Dưới sự lãnh đạo của Quốc vụ viện, Ngân hàng nhân dân Trung Quốc hoạch định và thực thi CSTTQG, ngăn ngừa và hạn chế rủi ro tài chính và duy trì sự ổn đinh tài chính” (Điều 2); “Toàn bộ vốn của Ngân hàng nhân dân Trung Quốc do nhà nước cấp và thuộc sở hữu của nhà nước” (Điều 8) Như vậy, Ngân hàng Nhân dân Trung
Quốc là cơ quan của Chính phủ và thuộc sở hữu nhà nước
2.3 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn.
2.3.1 Chức năng.
Một số chức năng quan trọng của ngân hàng nhân dân Trung Quốc:
- Phát hành tiền: tiền giấy và tiền xu
Ngân hàng Trung Ương Trung Quốc là cơ quan duy nhất của quốc gia, có chức năng phát hành tiền Mục tiêu cơ bản của hoạt động này là đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu về phương tiện thanh toán, làm sao cho tổng cung phù hợp với tổng cầu tiền tệ, đồng thời góp phần tăng trưởng kinh tế, đảm bảo ổn định sức mua của đồng tiền
- Xây dựng và thực hiện chính sách tiền tệ, tín dụng
Trang 8Thực hiện chính sách tiền tệ,PBOC sử dụng các công cụ: (1) Dự trữ bắt buộc, (2) Thị trường mở; (3) Tái chiết khấu; (4) Tái cấp vốn; (5) Lãi suất; (6) Tỷ giá
- Là ngân hàng của chính phủ và ngân hàng của các ngân hàng
Hệ thống ngân hàng ở Trung Quốc là hệ thống hai cấp,cấp một là ngân hàng trung ương thực hiện chức năng quản lý các ngân hàng khác, còn các ngân hàng khác thực hiện chức năng thương mại nên nó là ngân hàng mẹ của các ngân hàng.Vì theo hệ thống ngân hàng trung ương trực thuộc Chính Phủ nên nó chịu sự quản lý trực tiếp của Chính Phủ và thực hiện các nhiệm vụ Chính Phủ đề ra
- Quản lý hệ thống tài chính ngân hàng của quốc gia quản lý các định chế tài chính của nước này nhằm đảm bảo hoạt động an toàn, thống nhất hệ thống ngân hàng
- Giám sát các hoạt động ngân hàng nhằm đảm bảo các ngân hàng thực hiện đúng các quy định về hoạt động ngân hàng, và kịp thời phát hiện vi phạm để xử lý
- Phân tích các tham số kinh tế của đất nước
Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc có thể, thực hiện và đưa vào các quyết định có hiệu lực ngay lập tức về các vấn đề chính sách tiền tệ khác ngoài quy định tại khoản trên, miễn là nó báo cáo cho Chính Phủ
Tại Điều 6 Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc phải gửi báo cáo công việc với Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhân dân toàn quốc về chính sách và hoạt động của ngành tài chính tiền tệ
Tại Điều 7 của Ngân hàng nhân dân Trung Quốc sẽ, dưới sự lãnh đạo của Hội đồng Nhà nước, độc lập thực hiện chính sách tiền tệ, thực hiện chức năng của mình và thực hiện các hoạt động kinh doanh theo pháp luật và được miễn phí từ sự can thiệp của chính quyền địa phương, cơ quan chính phủ ở các cấp độ khác nhau, không chính phủ tổ chức, cá nhân
Trang 9-Trong việc giám sát các hoạt động ngân hàng Ngân hàng Trung Ướng Trung tiến hành giám sát, kiểm tra hoạt động của các tổ chức tài chính, các tổ chức khác và cá nhân sau đây: (Điều 6 Luật về Ngân hàng nhân dân Trung Quốc năm
1995, được sửa đổi, bổ sung năm 2003)
(1) Tuân thủ các quy tắc pháp lý về dự trữ bắt buộc;
(2) Các hoạt động liên quan đến cho vay đặc biệt của Ngân hàng Nhân dân Trung Hoa;
(3) Tuân thủ các quy định pháp quy về đồng nhân dân tệ;
(4) Tuân thủ các quy tắc pháp lý trên thị trường cho vay liên ngân hàng và thị trường trái phiếu liên ngân hàng;
(5) Phù hợp với quy định ngoại hối;
(6) Tuân thủ các quy tắc pháp lý về vàng;
(7) hành động như đại lý tài chính thay mặt cho Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc; (8) Tuân thủ các quy định thanh toán bù trừ và thanh toán; và
(9) Tuân thủ các quy định chống rửa tiền
Nói trên cho vay đặc biệt của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đề cập đến các khoản vay của Ngân hàng nhân dân Trung Quốc, sau khi được Hội đồng Nhà nước, các tổ chức tài chính cho mục đích sử dụng theo quy định
Tại Điều 33 Khi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc thấy cần thiết cho việc thực hiện chính sách tiền tệ và duy trì sự ổn định tài chính, cơ quan quản lý ngân hàng thuộc Hội đồng Nhà nước có thể yêu cầu tiến hành kiểm tra giám sát ngân hàng trên tổ chức tài chính Cơ quan quản lý ngân hàng phải trả lời trong vòng 30 ngày sau khi nhận được yêu cầu như vậy
Tại Điều 34 Trường hợp tổ chức tài chính ngân hàng gặp khó khăn thanh toán có thể gây ra rủi ro tài chính, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc có thể, với sự chấp thuận của Hội đồng Nhà nước, tiến hành kiểm tra, giám sát các tổ chức như vậy để duy trì sự ổn định tài chính
Tại Điều 35 Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc có thể yêu cầu tổ chức tài chính ngân hàng để nộp bảng cân đối, báo cáo thu nhập và báo cáo tài chính khác, và số liệu thống kê và thông tin khi cần thiết để thực hiện chức năng của mình
Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc sẽ thiết lập một hệ thống chia sẻ cùng với các cơ quan quản lý ngân hàng và cơ quan giám sát tài chính khác thuộc Hội đồng Nhà nước thông tin giám sát
Tại Điều 36 Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc chịu trách nhiệm biên soạn số liệu thống kê và báo cáo hợp nhất của ngành công nghiệp tài chính và tiết lộ chúng cho công chúng theo quy định có liên quan của Nhà nước
Trang 10Tại Điều 37 Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc sẽ thiết lập và cải thiện kiểm toán nội bộ và hệ thống kiểm tra và tăng cường kiểm soát nội bộ của mình
2.4 Cơ cấu tổ chức và lãnh đạo điều hành NH
Luật về Ngân hàng nhân dân Trung Quốc năm 1995, được sửa đổi, bổ sung năm
2003 quy định từ điều 10 đến điều 15
CHÍNH PHỦ
NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG TRUNG
QUỐC
MPC (Ủy ban chính sách tiền tệ) BAN LÃNH ĐẠO
THỐNG ĐỐC
TRỢ LÝ THỐNG ĐỐC PHÓ THỐNG ĐỐC
18 VỤ, CỤC CHỨC NĂNG
Trang 11định bổ nhiệm,miễn nhiệm Các Phó Thống đốc và tương dương do Thủ tướng Quốc Vụ Viện bổ nhiệm, miễn nhiệm trên cở sở đề nghị của Thống đốc PBOC.
- Thống đốc chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các chức năng, nhiệm vụ được giao, điều hành mọi hoạt động của PBOC; giúp việc Thống đốc là các Phó Thống đốc và Trợ lý Thống đốc
- Tư vấn cho Ban lãnh đạo PBOC trong việc hoạch định và thực thi chính sách tiền tệ là Uỷ ban chính sách tiền tệ (MPC), mà nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và quy chế làm việc của nó sẽ do Quốc Vụ Viện quy định sau khi báo cáo lên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội MPC đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực quản lý kinh
tế vĩ mô trong việc lập, điều chỉnh chính sách tiền tệ quốc gia
- Trách nhiệm, quyền hạn cụ thể của MPC là đưa ra các khuyến nghị về việc:hoạch định, điều chỉnh chính sách tiền tệ và các mục tiêu chính sách cho từng giai đoạn cụ thể; lựa chọn áp dụng các công cụ chính sách tiền tệ, các giải pháp chính sách tiền tệ chủ yếu; và phối hợp giữa chính sách tiền tệ với các chính sách kinh tế vĩ mô khác, nhằm đạt được các mục tiêu vĩ mô mà Chính Phủ đặt ra
- Cơ cấu MPC gồm 13 thành viên là Thống đốc PBOC - Chủ tịch Hội đồng, hai Phó Thống đốc PBOC, Phó Tổng Thư ký Quốc Vụ Viện, Thứ trưởng Uỷ ban cải cách và phát triển nhà nước, Thứ trưởng Bộ Tài chính, Cục trưởng Cục Ngoại hối Nhà nước, Chủ tịch Uỷ ban quản lý và giám sát Ngân hàng Ttrung Quốc, Chủ tịch Uỷ ban quản lý và giám sát chứng khoán, Chủ tịch Uỷ ban quản lý và giám sát bảo hiểm Trung Quốc, Uỷ viên Cục Thống kê Quốc gia, Chủ tịch hiệp hội ngân hàng Trung Quốc và một chuyên gia đến từ một viện nghiên cứu hay một trường đại học thích hợp nào đó
- MPC thực thi nhiệm vụ của mình thông qua các phiên họp hàng quý hay đột xuất Các ý kiến mà thành viên MPC đưa ra trong các phiên họp được ghi lại dưới dạng các “biên bản cuộc họp” Những biên bản như vậy hay bất cứ ý kiến
tư vấn chính sách nào nếu được trên 2/3 số thành viên MPC chấp thuận, sẽ được đính kèm như một tài liệu tham chiếu với các dự thảo quyết định của PBOC về cung ứng tiền hàng năm, về lãi suất, tỷ giá, và về các vấn đề quan trọng khác liên quan tới chính sách tiền tệ để đệ trình lên Quốc vụ viện xem xét , phê chuẩn
- Có 18 vụ, cục chức năng đóng tại trụ sở chính, với tổng số nhân sự trên 600 người( bình quân mỗi đơn vị có khoảng 30-40 người; tất cả số này đã và sẽ được phổ cập trình độ thạc sĩ), gồm: