Điều trị vàng da tăng bilirubin tự do

Đặc điểm lâm sàng Vàng da sinh lý Vàng da tăng bilirubin tự do thường là vàng sáng, xuất hiện ở mặt xuống dần đến chân và khi vàng da giảm dần thì ngược lại từ chân lên mặt  Thường gặp

§iÒu trÞ vµng da t¨ng

bilirubin tù do

TS Khu ThÞ Kh¸nh Dung Khoa s¬ sinh BV Nhi TW

Đặc điểm lâm sàng Vàng da sinh lý

Vàng da tăng bilirubin tự do thường là vàng sáng, xuất hiện ở mặt xuống dần đến chân và khi vàng da giảm dần thì ngược lại từ chân lên mặt

 Thường gặp trong tuần đầu sau đẻ

 Bilirubin trung bình tăng cao vào ngày thứ 3-5 sau

Vµng nh©n n·o

Đặc điểm lâm sàng Vàng nhân não

 Li bì, bú kém hoặc bỏ bú

 Tăng trương lực cơ , xoắn vặn, co giật từng cơn

 Rối loạn nhịp thở hoặc có cơn ngừng thở

Ph©n lo¹i vµng da cña kramer

ChÈn ®o¸n nguyªn nh©n

vµng da

Bình thường

Xuất huyết Tăng chu trình gan ruột Sữa mẹ

Vàng da

Tiếp tục theo dõi vàng da

Coombs

Âm tính Bil trực tiếp

 Do sản xuất quá nhiều Bil

–Tan máu do yếu tố miễn dịch: bất đồng nhóm máu

–Delta, beta thalasemia

–Tan máu mắc phải do : dùng vitaminK, thuốc,

 Do không chuyển hoá thành bilirubin kết hợp

–Do nguyên nhân chuyển hóa và nội tiết: bệnh galactosemia, suy giáp trạng bẩm sinh, rối

loạn chuyển hoá tyrosin, methionin, bệnh

Gilbert s, hội chứng Lucy-Driscoll,con mẹ đái ’

đường, đẻ non, thiểu năng tuyến yên

 Do không chuyển hoá thành bilirubin kết hợp

–Nhiễm trùng máu

–Nhiễm trùng trong tử cung TORCH

–Giang mai, viêm gan

–Hội chứng suy hô hấp cấp

–Con của mẹ đái đường

 Do nguyên nhân khác:

- Vàng da do Sữa mẹ

Xét nghiệm

 Định lượng bilirubin toàn phần, bilirubin tự

do, kết hợp

 Albumin máu.

 Huyết sắc tố, hematocrit, hồng cầu lưới.

 Nhóm máu mẹ, con : Rh, ABO, Kell, duffy…

 Test Coombs trực tiếp , gián tiếp

 Hiệu giá kháng thể kháng hồng cầu con trong máu mẹ

Chẩn đoán

 Chẩn đoán xác định:

–Dựa vào đặc điểm lâm sàng

–Dựa vào mức độ bilirubin trong huyết thanh hoặc

–Dựa vào phân loại vàng da của Krammer

chỉ định thay máu cho trẻ đủ tháng

Tuổi ( giờ)

Bilirubin toàn phần ((àmol/L)

Thay máu khi chiếu đèn thất bại Thay máu + chiếu đèn

Trẻ nguy cơ thấp ( ≥ 38 tuần, khoẻ mạnh) Trẻ nguy cơ vừa ( ≥ 38 tuần + yếu tố nguy cơ, đẻ non 35-37 tuần) Trẻ nguy cơ cao ( 35 - < 37 tuần + yếu tố nguy cơ )

Dựa vào bilirubin toàn phần (TSB ) để chỉ định chiếu đèn

Yếu tố nguy cơ :

nhiễm khuẩn, toan chuyển hoá hoặc Albumin<30g/dL

chỉ định chiếu đèn đối với đẻ non

chỉ định thay máu cho trẻ đẻ non

Trẻ nguy cơ thấp ( ≥ 38 tuần, khoẻ mạnh) Trẻ nguy cơ vừa ( ≥ 38 tuần + yếu tố nguy cơ, đẻ non 35-37 tuần) Trẻ nguy cơ cao ( 35 - < 37 tuần + yếu tố nguy cơ )

albumin trong máu thấp ( bình thường 1g albumin gắn 8,5mg% bilirubin) Liều lượng 1g/kg

điều trị nguyên nhân

có thể điều trị được nguyên nhân cần chẩn đoán xác định và sử trí ngay

hoá cần phải được phẫu thuật ngay

trẻ bú sớm

Chuyển viện

nguy cơ cao như đẻ non, nhiễm trùng sớm, ngạt