Công nghệ phun phủ kết hợp với công nghệ xử lý bề mặt bằng phương pháp hóa nhiệt luyện để phục hồi các chi tiết đã... Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng lớp phun phủ: Độ xốp lỗ bé và
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
BỘ MÔN : CN ĐIỆN HÓA VÀ BẢO VỆ KIM LOẠI
Trang 2I.Nguyên lý
Phun phủ kim loại là công nghệ không thể
thiếu trong lĩnh vực luyện kim; điện - điện tử,
cơ khí…
Trang 3Công nghệ phun phủ kết hợp với công nghệ xử lý bề mặt bằng phương pháp hóa nhiệt luyện để phục hồi các chi tiết đã
Trang 4Khi phun phủ những giọt nhỏ kim loại ít
nhiều cũng nóng chảy do áp lực của lửa hồ quang ( hoặc plasma) sẽ thổi chúng bám vào
bề mặt sản phẩm với tốc độ 50-250 m/s và liên kết thành lớp xốp
Sự liên kết chủ yếu bằng quá trình chảy kết
và bám dính bằng lực cơ học lên bề mặt sản phẩm qua lớp oxit mỏng
Yêu cầu quan trọng là phải kín sít
Trang 5Các phương pháp phun phủ
Phun phủ bằng lửa khí hàn oxi-axetylen ở
nhiệt độ 3200 độ C Kim loại phun phủ ở dạng dây, bột hoặc que
Trang 6Phun phủ bằng lửa hồ quang được tạo thành giữa 2 thang kim loại làm nóng chảy.
Trang 7Phun phủ bằng quá trình nổ của các hỗn hợp khí trong súng phun.
Trang 8Phun phủ bằng plasma sẽ làm ion hóa vật liệu phủ bằng hồ quang cao, làm nóng chảy bằng plasma
Trang 9Ưu điểm :
- Bằng phun có thể phủ được các vật liệu rất khác nhau trên bề mặt chi tiết như kính, vải, gỗ,
Trang 10Thiết bị phun khá đơn giản và gọn nhẹ, có thể
di chuyển dễ dàng và nhanh chóng
Có thể sử dụng các kim loại và hợp kim khác nhau hoặc hỗn hợp giữa chúng Có thể phun nhiều lớp với những vật liệu khác nhau để tạo các lớp phủ có tính chát đặc biệt
Chi tiết phun ít bị biến dạng
Trang 11Nhược điểm:
Khi chi tiết nhỏ, sự phun ít hiệu quả do tổn
hao vật liệu phun lớn Trong trường hợp này
ta sử dụng các phương pháp khác sẽ cho hiệu quả kinh tế cao hơn
Quá trình chuẩn bị bề mặt trước khi phun gây
ô nhiễm môi trường làm việc do phải sử dụng các chi tiết tẩy rửa và làm sạch như máy phun cát, phun bi, phun bột kim loại và các dung
dịch tẩy rửa khác
Trang 12Trong quá trình phun, các hạt có thể bị bắn tung tóe đồng thời có thể tạo các hạt có hại cho sức khỏe.
Trang 13Cấu trúc lớp phủ thường có nhiều lỗ xốp hở
và bông khí do các nguyên nhân:
Không khí thoát ra tạo nên lỗ xốp 1- 20µm
Bông không khí do các hạt kim loại xếp không khít nhau
Lớp oxit xuất hiện và mất đi khi nóng chảy và phun
Trang 14Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng lớp
phun phủ:
Độ xốp lỗ bé và phun sẽ phụ thuộc vào độ
sạch và độ nhám của bề mặt, vật liệu phun, các thông số phun và thiết bị phun
Độ bám quyết định bằng sự chuẩn bị bề mặt Chiều dày lớp phun phủ lớn hơn 3 mm cần bề mặt có độ nhám lớn
Trang 15Phương pháp chuẩn bị bề mặt được căn cứ
vào:
Chiều dày lớp cần phin phủ
Hình dáng kích thước yêu cầu và mục đích sử dụng của sản phẩm
Vật liệu và phương pháp phun cũng như cách
xử lý bề mặt đã phun
Trang 16Phần 2: Công nghệ phun kim loại
Kim phun là một thuật ngữ chung cho công nghệ phun nhiệt khác nhau Phun nhiệt được dựa trên sự tương tác giữa
động năng và nhiệt.
Kim phun đã được phát triển trong
những năm đầu thế kỷ 20 và đầu phun bao gồm các hạt kim loại nóng chảy
Phun nhiệt làm cho nó có thể áp dụng
các vật liệu trên các yếu tố chuẩn bị một cách chính xác, mà không đạt được các đầu vào nhiệt cần thiết với hàn hoặc
nhiệt hạch.
Trang 17Công nghệ phun kim loại / kim phun
Động năng cao được tạo ra trong các kim phun phương pháp dẫn đến kẹp cơ học của hạt fusioned trên một phần mà không tạo
ra nhiệt Dựa trên những kết quả phun
nhiệt được áp dụng ngày càng, ban đầu chủ yếu là sửa chữa Với khả năng sử dụng các thiết bị khác nhau trong ngọn lửa phun,
sơn phun trong kim loại có thể được cung cấp - nhắm mục tiêu đến các yêu cầu và
khu vực ứng dụng - Mo, thép, thép không
gỉ, và NE kim loại như đồng, đồng, nhôm, kẽm (phun kẽm mạ ) vv cũng như gốm oxit.
Trang 18Để chuẩn bị cho các phần trong phun
kim loại, họ được tẩy dầu mỡ, nước nóng
ở khoảng 100 ° C, phun bắn thép, silica carbide hoặc oxit nhôm và được phủ ngay sau đó để ngăn chặn sự ăn mòn Nên
phun nhiệt không được tốt cho các lớp
phủ, việc điều trị có thể được thực hiện bằng cách xoay khô hoặc nghiền khô
trong những trường hợp cụ thể.
Trang 19Việc xử lý cuối cùng của lớp phủ trong phun
kim loại có thể được thực hiện bằng cách xoay vòng, mài tròn và hoàn thiện Trong nhiệt phun sơn cũng thường được thực hiện mà không cần điều trị thêm Bề mặt được xử lý bằng phun kim loại sau đó nên được bôi trơn hoặc niêm phong tùy thuộc vào việc sử dụng.
Các công nghệ phun nhiệt khác nhau được phát triển hơn nữa và vì những phát hiện mới mà họ
đã trở thành một yếu tố cố định trong mòn và chống ăn mòn Hôm nay, các điều khoản của
kim phun các phương pháp như dây lửa phun, tia lửa phun, bột phun lửa có hoặc không tự trợ dung, tốc độ cao ngọn lửa phun (HVOF) được
chuẩn hoá theo nhiệt phun DIN EN 657.
Trang 20Kim phun bao gồm các ứng dụng để sửa chữa và để Rejects an toàn do các khuyết tật với công nghệ cao với các phương
pháp chỉ định Các khả năng của phun
nhiệt không có chỗ nào gần hết chưa và luôn luôn ở đó để giải quyết các vấn đề
kỹ thuật Phun nhiệt ngày nay là một
phần của công nghệ hiện đại.
Trang 21Sơn công nghệ
Các ứng dụng của khí lạnh công nghệ
phun động như một phương pháp phun
sơn kim loại là đơn giản: Một kim loại
bột, kim loại / gốm pha trộn, hoặc
polymer được tăng tốc bằng không khí
nén thông qua một vòi phun siêu âm và được phun trên bề mặt được phủ Độ
cứng, độ xốp và độ dày của lớp phủ gửi có thể được kiểm soát bằng cách điều chỉnh
áp suất không khí, trước lò sưởi, và vòi
phun Vật liệu bề mặt bao gồm kim loại
và hợp kim kim loại, gốm sứ và thủy tinh, nhựa, giấy, và màn hình net và lá.
Trang 22Phương pháp phun sơn nhiệt truyền thống
(plasma, hồ quang điện, HVOF)
tuân theo một bề mặt Thông thường nhiệt độ này vượt quá nhiệt độ nóng chảy vật chất từ đó tạo ra những vấn đề cố hữu trong phun nhiệt Trong khí lạnh phun năng động - nhiệt độ cao là không cần thiết Đây là những gì làm cho công nghệ độc đáo Công nghệ này sử dụng sự tương tác bề mặt của các hạt chuyển động với vận tốc siêu âm giữa
mach 2-3 (vận tốc cần thiết phụ thuộc vào ứng
dụng và khí mang) Vì nhiệt độ cao không cần
thiết trong khí lạnh động phun, độ bám dính và
độ xốp được cấp trên để phun nhiệt.
Trang 23Phương pháp nhiệt truyền thống -by definition- tạo ra những thay đổi hóa học không mong
muốn và căng thẳng liên quan cùng với các lỗi gây ra quá trình oxy hóa Cold khí phun động
sử dụng vận tốc siêu âm để phun chất liệu quá nhanh vào một bề mặt mà một liên kết mạnh
mẽ được hình thành mà không có tác dụng
phụ không mong muốn vốn có trong các
phương pháp nhiệt thông thường Công nghệ này có những lợi ích đáng kể so với phương
pháp truyền thống lớp phủ do nhiệt độ thấp,
độ xốp thấp, và độ bám dính cao
Trang 24Sự hấp dẫn của phương pháp phun động khí lạnh là thiết bị sử dụng và các lớp
phủ lưu chiểu không có những hạn chế
cố hữu trong các phương pháp sơn phủ
nhiệt khác Chất lượng lớp phủ và độ
bám dính rất tốt mà không cần sự phức tạp của vụ nổ gas hoặc các phương pháp lắng đọng kỳ lạ Gaz lạnh các công nghệ phun động cung cấp sự linh hoạt và kinh
tế cho một loạt các ứng dụng trong nhiều ngành công nghiệp.
Trang 25Nổ nhiệt quá trình phun
: Súng nổ bao gồm một thùng nước làm mát
bằng dài với van đầu vào cho khí và bột Oxy và nhiên liệu (acetylene phổ biến nhất) được đưa vào thùng cùng với một phụ trách bột Một tia lửa được dùng để đốt cháy hỗn hợp khí, và sự nóng nổ dẫn và làm tăng tốc độ vận tốc siêu âm
để bột qua thùng Một xung của nitơ được sử
dụng để tẩy các thùng sau mỗi vụ nổ Quá trình này được lặp đi lặp lại nhiều lần trong một
giây Động năng cao của các hạt bột nóng về
tác động với kết quả chất nền trong một sự tích
tụ của một lớp phủ rất dày đặc và mạnh mẽ.
Trang 26Phun plasma
Trong quá trình phun plasma, vật liệu được lưu ký (nguyên liệu) - thường là bột , đôi khi là một chất lỏng , ] treo hoặc dây - được giới thiệu vào các máy bay phản lực plasma, phát
ra từ một ngọn đuốc plasma . Trong các máy bay phản lực, nơi
có nhiệt độ trên thứ tự của 10.000 K, vật liệu tan chảy và đẩy hướng tới một chất nền. Ở đó, những giọt nóng chảy san
bằng, nhanh chóng củng cố và tạo thành một tiền gửi. Thông thường, các khoản tiền gửi vẫn bám chặt vào bề mặt như
phủ; phụ tùng miễn phí-đứng cũng có thể được sản xuất bằng cách loại bỏ các chất nền. Có một số lượng lớn các thông số công nghệ có ảnh hưởng đến sự tương tác của các hạt với các máy bay phản lực plasma và các chất nền và do đó các tính
chất tiền gửi. Các tham số này bao gồm các loại nguyên liệu, thành phần khí plasma và tốc độ dòng chảy, năng lượng đầu vào, đèn bù đắp khoảng cách, làm mát bề mặt, vv
Trang 27Chân không phun plasma
Chân không phun plasma (VPS) là một công nghệ chạm khắc và bề mặt sửa đổi để tạo xốp lớp với khả năng tái cao và làm sạch bề mặt
và kỹ thuật chất dẻo, cao su và các loại sợi tự nhiên cũng như để thay thế CFCs để làm
sạch các thành phần kim loại. Kỹ thuật bề
mặt này có thể cải thiện các đặc tính như
hành vi của ma sát, khả năng chịu nhiệt , bề mặt dẫn điện , bôi trơn , sức mạnh cố kết của
bộ phim, hoặc hằng số điện môi , hoặc nó có thể làm cho vật liệu ưa nước hay kỵ nước .
Trang 28tránh thiệt hại nhiệt. Nó có thể gây ra các phản ứng bề mặt không chịu nhiệt được kích hoạt, gây
ra những thay đổi bề mặt mà không thể xảy ra với các chất hóa học phân tử tại áp suất khí quyển.
xử lý plasma được thực hiện trong một môi
trường kiểm soát bên trong một buồng kín ở một
hoặc hỗn hợp của các chất khí được thúc đẩy bởi
thường 1-500 W tại 50 V Các thành phần điều trị thường là cách điện. Các plasma dễ bay hơi phụ
chân không , và nếu cần thiết có thể được vô hiệu
Trang 29Lạnh phun
Trong những năm 1990, phun lạnh (thường được gọi là khí
động phun lạnh ) đã được giới thiệu. Phương pháp này đã
được phát triển ở Nga, với các quan sát ngẫu nhiên của sự
hình thành nhanh chóng của lớp phủ. Điều này xảy ra trong khi thử nghiệm với sự xói mòn hạt của một mục tiêu tiếp xúc với một dòng chảy tốc độ cao tải với bột mịn trong một đường hầm gió. Trong phun lạnh, các hạt được gia tốc đến tốc độ rất cao của các hãng gas buộc phải thông qua một hội tụ phân
kỳ- de Laval loại vòi phun . Khi tác động, các hạt rắn với đủ biến dạng động năng dẻo và trái phiếu cơ học với các chất nền
để tạo thành một lớp phủ. Các vận tốc tới hạn cần thiết để
hình thành liên kết phụ thuộc vào tính chất của vật liệu, kích thước bột và nhiệt độ. Kim loại mềm như Cu và Al phù hợp
nhất để phun lạnh, nhưng lớp phủ vật liệu khác (W, Ta, Ti,
MCrAlY, WC-Co, vv) bằng cách phun lạnh đã được báo cáo. [1]
Trang 30Hiệu quả lắng đọng thường thấp cho bột hợp kim, và các cửa sổ của các thông số quá trình và kích cỡ phù hợp bột hẹp. Để đẩy nhanh tiến độ để vận tốc cao hơn bột, bột mịn (<20 micromet) được sử dụng. Có thể gia tốc các hạt bột với vận tốc cao hơn nhiều bằng cách sử dụng chế biến khí có cao tốc độ của âm thanh (helium thay vì nitơ). Tuy nhiên, heli là tốn kém và tốc độ dòng chảy của nó, và do đó tiêu thụ, là
cao hơn. Để cải thiện khả năng tăng tốc, khí nitơ được làm nóng lên đến khoảng
900 C Như một kết quả, hiệu quả lắng
đọng và độ bền kéo của tiền gửi tăng. [1]
Trang 31Phun ấm
Phun ấm là một sửa đổi cuốn tiểu thuyết của
vận tốc cao oxy-nhiên liệu phun, trong đó nhiệt
độ của khí đốt được hạ xuống bằng cách trộn
với nitơ khí đốt, do đó mang lại quá trình gần gũi hơn với phun lạnh. Các kết quả có chứa
nhiều khí hơi nước, hydrocarbon không phản
ứng và oxy, và do đó là bẩn hơn so với phun
lạnh. Tuy nhiên, hiệu quả lớp phủ cao.Mặt khác, nhiệt độ thấp hơn khi phun rải ấm giảm nhiệt
độ nóng chảy và các phản ứng hóa học của bột thức ăn chăn nuôi, so với HVOF. Những lợi thế này là đặc biệt quan trọng đối với các vật liệu
phủ như Ti, nhựa, kim loại và kính, mà nhanh chóng bị ôxy hóa hoặc xấu đi ở nhiệt độ cao.
Trang 32Phần 3 : Ứng dụng
Trong các thiết bị y tế kỹ thuật
Trong điện nhà kỹ thuật
Trong kỹ thuật nhà máy hóa chất
Trong ngành công nghiệp chế biến
nhựa
Trong ngành công nghiệp máy bơm
Trong sản xuất kim loại màu và kim
loại màu
Trong ngành công nghiệp điện
Trong kỹ thuật thiết bị
Trong xây dựng ô tô (xe công)
Trong xây dựng tàu (xây dựng hải quân)
Trong xây dựng máy nông nghiệp (kỹ thuật nông nghiệp)
Trong chế biến dầu khoáng
Trong khai thác mỏ
Năng lượng và cung cấp nước
Trong máy kỹ thuật
Trong ngành công nghiệp giấy
Trong ngành công nghiệp in (máy in)
Trong ngành công nghiệp thủy tinh
Trong sản xuất các thiết bị gia dụng và nhà bếp
Trong kỹ thuật y tế
Trang 33- Phục hồi kích thước cho gối đỡ bạc đạn của các loại trục roto
động cơ lớn, các loại trục khuỷu, trục cam trong động cơ
- phun phủ lớp gốm crom oxit bảo vệ cách turbin trong các nhà máy điện, trong các chi tiết động cơ máy bay, vừa làm lớp cách nhiệt, vừa chống mài mòn, các trục vít máy nghiền, máy bơm v v…
- Phun phủ hợp kim crom chống mài mòn trên các loại các bơm
và guồng bơm mà dung dịch bơm có lẫn các tinh thể rắn.
- Phun phủ lớp nhôm bảo vệ các kết cấu kim loại làm việc
trong môi trường biển, phun lớp kẽm bảo vệ kết cấu kép trong môi trường khí quyển đạt hiệu quả chi phí rất cao Phun phủ lớp thép không rỉ bảo vệ mặt trong các tank chứa hóa chất
v v…
-các trục lăn trục quấn trong ngành giấy, ngành thép, trục
quấn
-Làm pin năng lượng điện hóa v v
-tạo lớp Nền chống trượt trên các con tàu biển vv
Trang 34 THE END