Địa lí Địa lí lớp 8: Bài 24: Vùng biển Việt Nam; Bài 26: Đặc điểm tài nguyên khoáng sản Việt Nam; Bài 33: Đặc điểm sông ngòi Việt Nam, Bài 36:Đặc điểm đất Việt Nam; Bài 38: Bảo vệ tài ng
Trang 1PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh / thành phố : Hà Nội
- Phòng Giáo dục và Đào tạo : Quận Hai Bà Trưng
- Trường : THCS Lương Yên
Địa chỉ: Ngõ 63 phố Lương Yên phường Bạch Đằng quận Hai Bà Trưng
-Hà Nội
- Thông tin về giáo viên:
Trang 2PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC CỦA GIÁO VIÊN
1 Tên hồ sơ dạy học:
Chủ đề dạy học tích hợp
"GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG"
2 Mục tiêu dạy học:
2.1.Kiến thức:
2.1.1 Địa lí (Địa lí lớp 8: Bài 24: Vùng biển Việt Nam; Bài 26: Đặc điểm tài
nguyên khoáng sản Việt Nam; Bài 33: Đặc điểm sông ngòi Việt Nam, Bài 36:Đặc điểm đất Việt Nam; Bài 38: Bảo vệ tài nguyên sinh vật Việt Nam;
Địa lí lớp 9: Bài 7: Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nôngnghiệp; Bài 9: Sự phát triển và phân bố lâm nghiệp, thủy sản; Bài 11: Các nhân
tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp; Bài 38,39: Phát triểntổng hợp kinh tế và bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo)
- Biết được nguyên nhân của tình trạng ô nhiễm môi trường
- Hiểu rõ ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường đến các thành phần tự nhiên
và hậu quả của vấn đề ô nhiễm môi trường đối với sức khỏe con người,đời sống kinh tế xã hội và sự phát triển bền vững
- Phân tích được trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với vấn đề môi trường, ýnghĩa của ý thức cộng đồng trong việc bảo vệ và gìn giữ môi trường sinhthái
2.1.2 Sinh học (lớp 9 - Bài 54,55: Ô nhiễm môi trường; Bài 59: Khôi phục
môi trường và gìn giữ thiên nhiên hoang dã; Bài 60- Bảo vệ đa dạng các hệsinh thái)
- Biết được sự đa dạng của hệ sinh thái nước ta
- Biết được hiện trạng ô nhiễm môi trường và các biện pháp bảo vệ
2.1.3 Hóa học ( lớp 8 - Bài 28 - Không khí – Sự cháy : mục 3 Bảo vệ
không khí trong lành, tránh ô nhiễm; Bài 36 - Nước: mục III Vai trò củanước trong đời sống và sản xuất Chống ô nhiễm nguồn nước; lớp 9 - Bài 8:
Trang 3Một số Ba zơ quan trọng: mục 2.Em có biết?; Bài 36 - Metan: mục Em có
biết? 1.2; Bài 41: Nhiên liệu: mục Em có biết? ).
- Nắm kiến thức về thành phần, cấu tạo, tính chất vật lý và tính chất hóa học
- Nắm được cách sử dụng các chất và những ảnh hưởng của nó có liên quanđến môi trường và ô nhiễm môi trường Qua đó biết cách ứng dụng kiến thức bộmôn hợp lý vào thực tiễn và có ý thức trách nhiệm trong vấn đề bảo vệ môitrường
2.1.4 GDCD ( lớp 6 - Bài 7: Yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên;
lớp 7 - Bài 14: Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên )
- Hiểu được giá trị của tài nguyên thiên nhiên và có ý thức trân trọng bảo vệtài nguyên - môi trường)
2.1.5 Ngữ Văn (lớp 9: Bài 20 (HKII) - tiết 99: Nghị luận về một sự việc hiệntượng đời sống; Bài 20 - tiết 100 : Cách làm bài văn nghị luận về một sựviệc hiện tượng đời sống
- Biết cách làm bài văn nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống
2.1.5 Mĩ thuật (Đề tài tự do: Bảo vệ môi trường)
- Biết cách thể hiện suy nghĩ và cảm nhận qua các bài vẽ theo đề tài
2.2.Kỹ năng:
2.2.1 Các kĩ năng chung
- Viết, trình bày báo cáo
vấn đề phát sinh trong học tập và đời sống
Trang 42.2.2 Các kĩ năng bộ môn
- Môn Địa Lí: Đọc, khai thác thông tin từ bản đồ, phân tích số liệu thống kê;
mối quan hệ nhân quả giữa các thành phần tự nhiên và ảnh hưởng và tác độngđến môi trường
- Môn Sinh học: Phân tích ảnh hưởng của môi trường đến thực vật, động vật
và con người; phân tích, tổng hợp kiến thức sinh học
- Môn Hóa học: Rèn kĩ năng quan sát thí nghiệm, hình ảnh, mẫu chất để rút
được nhận xét về tính chất của tính chất
+ Phân biệt và tách được các chất
+ So sánh tính chất vật lý
- Môn Ngữ Văn: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề, hiện tượng xã hội.
- Môn Mĩ thuật: Vẽ, sử dụng màu
2.3.Thái độ:
vê môi trường
truyền để mọi người cùng chung tay bảo vệ môi trường
Trang 54 Ý nghĩa của bài học:
Ô nhiễm môi trường đã và đang là vấn đề thời sự được xã hội đặc biệt quantâm do có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe nhân loại, sự phát triển kinh tế - xãhội bền vững Xuất phát từ thực trạng ô nhiễm môi trường (đặc biệt là khu côngnghiệp, đô thị…) ngày càng nặng nề hơn cho thấy công tác tuyên truyền giáodục, phổ biến kiến thức về vấn đề này chưa đạt hiệu quả mong muốn Vậy làmthế nào để học sinh và thông qua các em tuyên truyền đến cộng đồng để quan
tâm đúng mức và có ý thức – trách nhiệm bảo vệ môi trường? Thực tế ấy đòi
hỏi giáo viên cần có những định hướng đúng đắn cho học sinh, đồng thời khơigợi được ý thức trách nhiệm bản thân và cộng đồng trong việc bảo vệ môitrường, đất nước
Tuy nhiên, thời gian hạn chế của tiết học không đủ để các em thể hiện sựtìm tòi, hiểu biết của mình về thực trạng của vấn đề ô nhiễm môi trường, nguyênnhân và giải pháp hạn chế - khắc phục, chưa giúp các em có hiểu vai trò – tráchnhiệm của bản thân và cộng đồng đối với việc chung tay bảo vệ môi trường mộtcách sâu sắc Mặt khác, các nội dung học tập về môi trường và bảo vệ môitrường, ý thức trách nhiệm công dân trong bảo vệ bảo vệ môi trường… hiệnđang nằm ở các môn học khác nhau Vì vậy, việc cấu trúc, sắp xếp lại một số nộidung dạy học gần giống nhau, có liên quan chặt chẽ với nhau ở các môn họctrong chương trình giáo dục hiện hành, xây dựng thành các chủ đề liên môn theođịnh hướng phát triển năng lực học sinh có ý nghĩa quan trọng đối với đổi mớiphương pháp dạy học: vận dụng các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học,hoạt động giáo dục tích cực; đổi mới kiểm tra đánh giá; giảm tải trong quá trìnhdạy học và nâng cao chất lượng giáo dục
Chủ đề dạy học tích hợp "Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường" với nội
dung được tích hợp từ các môn học: Địa Lí, Sinh học, Hóa học, Giáo dục côngdân, Ngữ Văn, Mĩ thuật sẽ giúp các em chủ động, hứng thú và say mê tìm tòi vànghiên cứu khoa học, đồng thời các em có thời gian để tìm hiểu, nghiên cứu kĩhơn về thực trạng môi trường: không khí, đất, nước, tiếng ồn… xung quanh;nguyên nhân và giải pháp khắc phục, hoàn thiện hơn về kiến thức, kỹ năng, ý
Trang 6thức thái độ bản thân đối với một hiện tượng đời sống Quá trình dạy học tiếpcận năng lực sẽ giúp các em – chủ nhân tương lai của đất nước - rèn luyện phẩmchất năng lực của con người mới
5 Thiết bị dạy học, tư liệu, học liệu:
Thiết bị, tư liệu, học liệu
Chuẩn
bị của thầy
Chuẩn
bị của trò
x x
- Bảo vệ tài nguyên sinh vật Việt Nam(NXB Giáo dục)
- Hoạt động ngoại khóa ở trường phổ thông(NXB Giáo dục)
- Em yêu khoa học (NXB Kim Đồng)
- Một trăm câu hỏi vì sao? (NXB Phụ nữ)
x
x
x x
x
x x
Đồ dùng
- Tranh ảnh, bản đồ, phim tư liệu
- Các sản phẩm mẫu của học sinh
- Khung tranh triển lãm
x x x
Trang 7huynh về chương trình này.
x
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
Trang 8HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
Hoạt động 1: Khởi động dự án
1 Mục tiêu:
- Thành lập được các nhóm theo sở thích
- Phổ biến nhiệm vụ cho các nhóm
- Rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm
2.Thời gian : Cuối tuần 1 (Tiết sinh hoạt của các lớp)
- Bước 1: Phát phiếu thăm dò sở thích
nhóm (Phụ lục I) GV phát trước 3 ngày
để HS nghiên cứu và điền
- HS điền phiếu số 1
- Bước 2: Công bố kết quả sắp xếp nhóm
theo sở thích
- Các nhóm bàn bạc bầu nhómtrưởng, thư kí
- Bước 3: GV giao nhiệm vụ cho từng
nhóm (Phụ lục II, III), hướng dẫn lập kế
hoạch nhóm
- Bước 4: Phát phiếu học tập định hướng
( Phụ lục IV) và gợi ý cho học sinh một
số nguồn tài liệu có thể tham khảo giúp
hoàn thành nhiệm vụ
- Nhận nhiệm vụ
- Nghiên cứu phiếu HT định hướng-Lắng nghe, ghi chép, hỏi GVnhững nội dung chưa hiểu
Hoạt động 2: Triển khai dự án
1 Mục tiêu:
- Các nhóm tự phân công tìm hiểu, nghiên cứu, sưu tầm tranh ảnh, tư liệu, video về các nội dung được phân công
- Rèn luyện được kĩ năng làm việc nhóm
- Góp phần hình thành kĩ năng thu thập thông tin, phỏng vấn, điều tra thực tế,…Kĩ năng viết báo cáo và trình bày vấn đề
Trang 92 Thời gian: Tuần 2
- GV giúp đỡ, định hướng cho học sinh
và các nhóm trong quá trình làm việc
- Đặt lịch giải đáp thắc mắc cho HS
Giúp đỡ HS khi HS yêu cầu
- Các nhóm HS phân công nhiệm
vụ, xây dựng kế hoạch sinh hoạtnhóm để hoàn thành nhiệm vụ
- Viết nhật kí và biên bản làm việcnhóm
- Viết báo cáo, sắp xếp các nội dungtìm hiểu nghiên cứu được thànhkịch bản, dựng clip, bài thuyết trìnhpowerpoint, tổ chức trò chơi chocác bạn của nhóm khác
- Chuẩn bị báo cáo kết quả làm việcthông qua thuyết trình và tổ chứctrò chơi, thảo luận, tiểu phẩm, triểnlãm
- Hình thành được kĩ năng: lắng nghe, nêu vấn đề và thảo luận
- Góp phần rèn luyện các kĩ năng bộ môn
- Bồi dưỡng ý thức, trách nhiệm bảo vệ tài nguyên và môi trường
2 Thời gian: Tuần 3
3 Thành phần tham dự:
- Ban Giám hiệu và GVCN
- GVBM Địa lí, Sinh học, Hóa học, Ngữ Văn, Mĩ thuật
Trang 10- Học sinh khối 9
4 Nhiệm vụ của học sinh
- Hoàn thành bài tập định hướng theo nhóm
- Tổ chức chương trình
- Báo cáo các nội dung chủ đề theo sự phân công
- Tham gia trò chơi và chuẩn bị câu hỏi các nhóm khác
- Tự đánh giá sản phẩm của nhóm mình và tham gia đánh giá sản phẩm của cácnhóm khác
5 Nhiệm vụ của giáo viên
- Quan sát, đánh giá
- Hỗ trợ, cố vấn
* GV phát cho HS và các đại biểu tham dự
phiếu đánh giá và tự đánh giá sản phẩm của
các nhóm.
* Các nhóm cử đại diện báo cáo các nội dung
chủ đề theo sự phân công
A Nội dung 1: Tìm hiểu chung về vấn đê ô
nhiễm môi trường.
1.1 Ô nhiễm môi trường là gì?
1.2 Các loại ô nhiễm môi trường:
+ Ô nhiễm môi trường đất
+ Ô nhiễm môi trường nước
+ Ô nhiễm môi trường không khí
1.3 Ý thức cá nhân và cộng đồng đối với vấn
đề bảo vệ môi trường
I Nhóm 1: Báo cáo nội dung 1.1
- Khái quát về ô nhiễm môi trường
1 Hình thức báo cáo: Tiểu phẩm, thảo luận
2 Tiến hành báo cáo
- Tiểu phẩm: “Cuộc gặp gỡ của các thành phần
I Môi trường và ô nhiễm môi trường
1 Môi trường:
+ Đất
+ Nước + Không khí
2 Ô nhiễm môi trường:
- Nguyên nhân:
Trang 11tự nhiên”
* Thảo luận
- Tiểu phẩm: “Cuộc gặp gỡ của các thành phần
tự nhiên” truyền tải những nội dung gì?
- Các nhóm suy nghĩ về vấn đề nhóm 1 đặt ra
song chưa giải quyết được
- Hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
- Kiểm tra thông tin ghi nhận bằng câu hỏi trắc
nghiệm
II Nhóm 2: Báo cáo nội dung 1.2
- Tổng quan về ô nhiễm môi trường đất
1 Hình thức báo cáo: Thuyết trình, chơi trò chơi
2 Tiến hành báo cáo
- 1 đại diện nhóm trình bày bài thuyết trình
- Các bạn nhóm khác lắng nghe bài thuyết trình
và hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
- Kiểm tra thông tin ghi nhận bằng trò chơi “Đoán
ô chữ”
III Nhóm 3: Báo cáo nội dung 1.3
- Tổng quan về ô nhiễm môi trường nước.
1 Hình thức báo cáo: Thuyết trình, chơi trò chơi.
2 Tiến hành báo cáo
- 1 đại diện nhóm trình bày bài thuyết trình
- Các bạn nhóm khác lắng nghe bài thuyết trình và
hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
- Kiểm tra thông tin ghi nhận bằng trò chơi “Đố
vui”
IV Nhóm 4: Báo cáo nội dung 1.4
- Tổng quan về ô nhiễm môi trường không khí
1 Hình thức báo cáo: Thuyết trình, chơi trò chơi
2 Tiến hành báo cáo
- 1 đại diện nhóm trình bày bài thuyết trình
- Các bạn nhóm khác lắng nghe bài thuyết trình
+ Do điều kiện tự nhiên:
+ Do hoạt động sản xuất,sinh hoạt:
- Hậu quả:
+ Đối với tự nhiên:
+ Đối với đời sống, kinh tế
- xã hội:
Trang 12và hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
- Kiểm tra thông tin ghi nhận bằng trò chơi “Đuổi
hình, bắt chữ”
B Nội dung 2: Tìm hiểu ô nhiễm môi trường
toàn cầu, ở nước ta hiện nay và vấn đề ô nhiễm
môi trường ở địa phương em
2.1 Tình hình ô nhiễm môi trường trên thế
giới, các giải pháp tiên tiến bảo vệ môi trường
2.2 Thực trạng ô nhiễm môi trường do hoạt
động kinh tế ở nước ta
2.3 Thực trạng ô nhiễm môi trường do thói
quen sinh hoạt của người dân
2.4 Vấn đề môi trường ở địa phương em và ý
thức học sinh THCS Lương Yên trong phong trào
thi đua “Học sinh Lương Yên thấy rác là nhặt”
I Nhóm 5: Báo cáo nội dung 2.1
- Tình hình ô nhiễm môi trường trên thế giới, các
giải pháp tiên tiến bảo vệ môi trường
1 Hình thức báo cáo: Băng hình, tư liệu về ô
nhiễm toàn cầu, thuyết trình
2 Tiến hành báo cáo
- Quan sát băng hình, tư liệu
- Đối chiếu lên bản đồ (quốc gia, châu luc, thế
giới) và xác định vị trí bị cảnh báo về ô nhiễm
môi trường
- Nhóm theo dõi phần xác định vị trí, đặc điểm
của các bạn và đánh gíá kết quả
- Trong thời gian nhóm tiến hành báo cáo, các
nhóm khác hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
II Nhóm 6: Báo cáo nội dung 2.2
- Thực trạng ô nhiễm môi trường do hoạt động
kinh tế ở nước ta
1 Hình thức báo cáo: Tiểu phẩm, chơi trò chơi
2 Tiến hành báo cáo
II Vấn đề ô nhiễm môi trường toàn cầu và thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam
1 Ô nhiễm môi trường toàn cầu.
2 Ô nhiễm môi trường ở Việt Nam
3 Bảo vệ môi trường là trách nhiệm và quyền lợi của chúng ta
Trang 13- Tiểu phẩm: “Lỗi tại ai?”
- Trò chơi: Tôi ở đâu?
- Trong thời gian nhóm tiến hành báo cáo, các
nhóm khác hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
III Nhóm 7: Báo cáo nội dung 2.3
- Thực trạng ô nhiễm môi trường do thói quen
sinh hoạt của người dân
1 Hình thức báo cáo: phóng sự điều tra, trao đổi
thảo luận
2 Tiến hành báo cáo:
- Theo dõi phóng sự điều tra
- Thảo luận theo nội dung phóng sự
- Trong thời gian nhóm tiến hành báo cáo, các
nhóm khác hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
IV Nhóm 8: Báo cáo nội dung 2.4
- Vấn đề môi trường ở địa phương em và ý thức
học sinh THCS Lương Yên trong phong trào thi
đua “Học sinh Lương Yên thấy rác là nhặt”
1 Hình thức báo cáo: Thuyết trình, băng rôn,
khẩu hiệu
2 Tiến hành báo cáo:
- Thuyết trình
- Thảo luận
- Trong thời gian nhóm tiến hành báo cáo, các
nhóm khác hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
C Nội dung 3: Tổng kết cuộc thi “Hãy hành
động để bảo vệ môi trường” và cuộc thi vẽ
tranh “Chung tay bảo vệ môi trường”
3.1 Tổng kết cuộc thi “Hãy hành động để bảo
Trang 14I Nhóm 9: Báo cáo nội dung 3.1
- Tổng kết cuộc thi “Hãy hành động để bảo vệ
môi trường”
1 Hình thức báo cáo:
- Thuyết trình
2 Tiến hành báo cáo
- Giới thiệu các sản phẩm thân thiện với môi
trường
- Các sản phẩm tái chế bảo vệ môi trường
- Trong thời gian nhóm tiến hành báo cáo, các
nhóm khác hoàn thành phiếu ghi nhận thông tin
II Nhóm 10: Báo cáo nội dung 3.2
- Tổng kết cuộc thi vẽ tranh “Chung tay bảo vệ
môi trường”
1 Hình thức báo cáo: tổ chức trao giải và
triển lãm tranh
2 Tiến hành báo cáo
a Nhận xét,công bố các bức tranh đạt giải
b Tổ chức triển lãm tranh
* GV dành thời gian 10 phút cho HS và các
đại biểu hoàn thành phiếu đánh giá và tự
đánh giá GV cử HS thu lại phiếu.
của chúng ta!
Hoạt động 4: Xử lí và công bố kết quả đánh giá và tự đánh giá
1 Mục tiêu:
- Đánh giá kết quả làm việc của các nhóm
- Rút kinh nghiệm cho các hoạt động tiếp theo
2 Thời gian: Cuối tuần 3 (Tiết sinh hoạt)
- Bước 1: GV xử lí kết quả đánh giá của học sinh và các đại biểu (GV tổng hợpphiếu đánh giá, phân loại, phân tích kết quả để công bố tại lớp)
- Bước 2: Công bố kết quả đánh giá và tự đánh giá; Nhận xét, rút kinh nghiệm
Trang 15cho các dự án tiếp theo.
7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
7.1 Tự đánh giá của học sinh
a Cách thức đánh giá:
- Giao phiếu cho nhóm tự đánh giá quá trình học
- Giao phiếu đánh giá cho các học sinh đánh giá lẫn nhau
- Trao đổi, báo cáo kết quả
b Hình thức đánh giá: Theo phiếu ( Phụ lục VII)
7.2 Đánh giá của giáo viên
a Cách thức đánh giá:
- Xử lí kết quả đánh giá:
+ Xử lí kết quả tự đánh giá của học sinh
+ Xử lí kết quả đánh giá của giáo viên
- Tổng hợp kết quả đánh giá
- Công bố kết quả đánh giá
b Hình thức đánh giá: Theo phiếu ( Phụ lụcVII)
8 Các sản phẩm của học sinh
8.1 Nhóm 1:
Nội dung hoạt cảnh nhóm 1
Trang 16Tiểu phẩm “Cuộc gặp gỡ của các thành phần tự nhiên” với sự tham gia của
các bạn:
Trung Kiên trong vai: Cây
Thuỳ Hân trong vai: Không Khí
Hoàng Hải trong vai: Nước
Đức Hùng trong vai: Đất
Dẫn chuyện: Thu Anh
Trong một buổi hôi nghị bàn về môi trường tự nhiên của Hà Nội, các thànhviên như bác Đất, cậu Nước, chị Không Khí, anh Cây tranh luận với nhau gaygăt, ai cũng cho mình là người có vai trò lớn trong cuộc sống của con người nóichung và môi trường của tự nhiên Hà Nội nói riêng Vậy họ đã tranh luậnnhững gì? Chúng ta cùng xem nhé:
( Đất, Nước, Không Khí và Cây đi vào chào và bắt tay nhau nồng nhiệt):
* Riêng Bác Đất ( uể oải vừa đi vào vừa ngáp, nói một mình):
- Năm nào cũng họp với hành, buồn ngủ chết đi được, mà tôi là tôi cứ thật thàthế này này: Các bác muốn nói gì thì nói cuối cùng đại hội nào, hội nghị nào chảthành công rực rỡ, các bác có thấy đúng ko?
- Mà tôi xin phép nói trước các bác điều này cho nó nhanh nhé: Nếu không cótôi, lấy gì để làm nhà ở, xây dựng nhà máy, làm đường sá để đi lại!? Thế màngười ta chả coi tôi ra cái gì, động tí là đào bới, rồi vứt rác bừa bãi khiến bộ mặtcủa tôi lúc nào cũng nhem nhuốc
* Anh Nước bảo:
- Bác nói thế nào chứ, nếu không có Nước tôi đây thì lấy gì cho con người sinhsống, mà các bác không nghe người ta nói à? Cơ thể con người có tới 70 phầntrăm là nước đó sao”? Ối giời đất ơi vậy mà người ta có cần gì đến tôi đâu, baonhiêu nước thải, chưa qua xử lý, họ cứ thẳng người tôi mà xả, cho nên tôi đi đếnđâu mọi người bịt mũi đến đấy, thế nên lúc nào tôi cũng phải thủ sẵn một lọnước hoa đây này
* Không Khí cất giọng oanh vàng thỏ thẻ:
Trang 17- Tội nghiệp anh Nước qúa cơ, nhưng mà chưa khốn khổ bằng cái thân em đâynày Các bác có công nhận là nếu không có không khí, con người nơi đây lấy
gì để thở? Ấy vậy mà họ chả thiết tha gì đến em, các nhà máy cứ vô tư xả khóilên bầu trời, đường xá có đoạn làm mấy năm chả xong, làm em nhiều lúc thấyngộp thở Eo ơi, em hãi lắm!
- Mà sao thân hình anh tiều tụy thế, chỗ nào cũng thâm tím, xước sẹo thế này?
* Anh Cây ( khuôn mặt nhăn nhúm đau khổ):
- Vâng, họ suốt ngày cấu véo, ngắt cành, bẻ lá làm đau cái thân tôi Thậm chíđêm giao thừa tôi đang hân hoan chào đón năm mới cùng đất trời thì họ chặtphăng tôi về làm “ lộc” Rồi họ còn rình rập đốn ngã tôi ngay cả khi tôi còn làcây non Thử hỏi, không có tôi, Trái Đất có còn sự sống hay không???
Vậy mà Ôi! Khốn khổ thân tôi!
• Các nhân vật Đất, Nước, Không Khí và Cây bộc lộ sự lo lắng, đau khổ, bất lực
Trang 18Nhóm 5
Bảo vệ môi trường là vấn đề toàn cầu
Ô nhiễm môi trường: Là tình trạng môi trường bị ô nhiễm bởi các chất hóahọc, sinh học, bức xạ, tiếng ồn, gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người và các
Các hình thức ô nhiễm và các chất ô nhiễm liên quan:
• Ô nhiễm không khí, việc xả khói chứa bụi và các chất hóa học vào bầu
nước rác công nghiệp, các chất ô nhiễm trên mặt đất, rồi thấm xuống nướcngầm
• Ô nhiễm đất xảy ra khi đất bị nhiễm các chất hóa học độc hại (hàm lượngvượt quá giới hạn thông thường)do các hoạt động chủ động của con người
hoặc thuốc trừ sâu quá nhiều,
Trang 19• Ô nhiễm ánh sáng, sử dụng các thiết bị chiếu sáng một cách lãng phí ảnhhưởng lớn tới môi trường
Thực trạng ô nhiễm môi trường toàn cầu
Nền công nghiệp Việt Nam đang phát triển nhanh nên ô nhiễm môitrường ngày càng trở nên trầm trọng
Không chỉ riêng ở Việt Nam , mọi quốc gia trên thế giới: vấn đề môitrường luôn là vấn đề nóng, cấp bách cần được giải quyết kịp thời trước mắt đểđảm bảo đời sống cho con người Nhiều quốc gia phát triển nhanh có mức độ ônhiễm trầm trọng hơn những nước khác Cần phải nghiên khắc đối với nhữnghành vi gây ô nhiễm môi trường Sau nữa là phải tiến hành giáo dục và tuyêntruyền hành động chung tay bảo vệ môi trường, bảo vệ chính cuộc sống củamình
Ô nhiễm không khí đã trở thành một trong những mối đe dọa sức khỏe lớn nhất
mà con người phải đối mặt vào thời điểm hiện tại Ước tính có khoảng 3,5 triệungười chết mỗi năm do ô nhiễm không khí trong nhà và 3,3 triệu chết do ônhiễm không khí ngoài trời Khí SLCPs (thường được thải ra từ động cơ diesel,khói và muội từ các loại bếp lò hoặc rò rỉ từ các cơ sở sản xuất dầu khí và chấtthải rắn) là nguyên nhân chính gây bệnh về hô hấp, mất mùa và biến đổi khí hậu
Có 8 yếu tố lớn gây ô nhiễm môi trường
1 Mưa axít –phá hoại lỗ thông hơi của cây cối, khiến chúng mất đi sự cânbằng của tác dụng quang hợp; nguồn nước mặt bị chua
bằng
3 Tầng ôzôn bị phá hoại, làm cho tia tử ngoại trong ánh sáng mặt trời bị
uy hiếp trực tiếp đến các sinh mệnh trên trái đất
4 Hoá học ô nhiễm môi sinh
5 Ô nhiễm nước: khoảng có đến 1 tỷ người không có nước sạch để dùng
Trang 206 Đất đai bị sa mạc hoá: do rừng bị huỷ hoại, canh tác và chăn nuôi khônghợp lý khiến đất bị kiềm hoá và cát hoá (khoảng 7 triệu hécta đất bị sa mạc hoá/năm)
7 Rừng mưa nhiệt bị chặt phá, cháy rừng do tự nhiên và con người gâynên; 8 Sự uy hiếm của hạt nhân: năm1991 mới có 423 nhà máy điệnnguyên tử của 26 nước đang vận hành, đến cuối thế kỷ 20 đã tăng thêm
100 nhà máy
Qua đó ta thấy, nhân tố làm cho quả đất tiêu điều xơ xác, nguy cấp đếntính mạng quả đất cũng chính do hành vi phá hoại môi trường của chính bảnthân con người
Trước thực trạng ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng, nhiều giảipháp ứng phó đã ra đời với khả năng ứng dụng thực tiễn rất cao
Lọc không khí công nghệ cao
Hạn chế khí bẩn phát tán ra môi trường được xem là giải pháp hàng đầu đểchống ô nhiễm, do vậy, nhiều thành phố bị ảnh hưởng nặng nề đang chuyểnsang các giải pháp chống ô nhiễm công nghệ cao
năng phản ứng với ánh sáng để trung hòa các tác nhân gây ô nhiễm không khí(tòa nhà này có thể vô hiệu hóa lượng khói do 1.000 chiếc xe hơi thải ra mỗingày)
Trang 21Tòa nhà “hút khói”ở Palazzo, Italia được sơn cũng được sử dụng kỹ thuật sơn TiO 2
Cảm biến MicroPEM – giải pháp chống ô nhiễm cá nhân có khả năng thu
thập dữ liệu môi trường để giúp người dùng kiểm soát rủi ro Thiết bị được cho
có thể áp dụng cho nhiều môi trường khác nhau để phát hiện ra hàng loạt mối đedọa cho sức khỏe Việc phát hiện sớm các tác nhân ô nhiễm có ý nghĩa sống cònđối với bệnh nhân, nhất là những người bị bệnh về đường hô hấp
Mạng chống ô nhiễm lấy cảm hứng từ loài nhện
Màng tơ nhân tạo sẽ là một công cụ hoàn hảo để thu giữ và đo hàm lượng ônhiễm, từ đó giúp đánh giá mức độ nguy hiểm của bầu khí quyển Mạng lướichống ô nhiễm có thể được sử dụng ở bất cứ nơi nào, từ các vùng thảm họa đếncác bệnh viện và nhà ở
8.6 Nhóm 6
- Tiểu phẩm: “Lỗi tại ai?”
Trang 228.7 Nhóm 7
Trang 23Khảo sát thực tế người dân bằng phiếu hỏi về bao bì nilon: Khảo sát 100
C Khoảng trên 10 chiếc
Câu 3: Sau khi sử dụng bao bì nilon, Cô, bác (anh, chị ) thường làm gì?
A Giặt, phơi khô và dùng lại
C Khu vệ sinh, gom rác
Câu 6: Cô, bác (anh, chị ) có nắm được các quy định về bảo vệ môi trường không?
A Có
B Khộng
C Hiểu lơ mơ
Kết quả thu về: 100 phiếu trả lời
Trang 24Câu 1: Cô, bác (anh, chị ) có hay sử dụng bao bì nilon không?
C Khoảng trên 10 chiếc: 30 phiếu
Câu 3: Sau khi sử dụng bao bì nilon, Cô, bác (anh, chị ) thường làm gì?
A Giặt, phơi khô và dùng lại: 15 phiếu
B Nơi công cộng: 20 phiếu
C Khu vệ sinh, gom rác: 80 phiếu
Câu 6: Cô, bác (anh, chị ) có nắm được các quy định về bảo vệ môi trường không?
A Có: 5 phiếu
B Khộng: 80 phiếu
C Hiểu lơ mơ: 15 phiếu
Có không ít người khi nói đến ô nhiễm môi trường thì thường nghĩ đó làviệc xa xôi, ở tận đâu đâu, chẳng ảnh hưởng, can hệ gì đến cuộc sống của mình.Nhưng hãy cùng nhìn nhận thực trạng ở chính địa phương chúng ta Này đây :
Trang 25bao bì nilon, giấy rác, chai lọ nhựa … vứt ngập ngụa khắp đường, ngõ xóm, vensông, trước cửa nhà Theo kết quả điều tra ở phường Bạch Đằng thì trung bìnhmỗi gia đình môt ngày sử dụng tối thiểu khoảng 6 đến 10 túi nilon Một năm làkhoảng 1800 đến 3600 chiếc Như vậy, người dân cả phường Bạch Đằng sẽdùng hết bao nhiêu bao bì nilon mỗi năm?
Rác thải trên sông (ảnh minh họa)
Có thể thấy con số bao bì nilon dùng trong năm mới thật kinh khủng!Dòng sông Kim Ngưu nước chuyển màu đen, bao bì nilon, xác động vật chết,…nổi lềnh bềnh Nước đen ngòm luồn lách qua ngõ xóm, ngấm xuống mạch nướcngầm, người dân không có nước sạch để dùng Ô nhiễm nguồn nước đến nỗimắt thường phát hiện được thì ta hiểu được mức độ nặng nề của nó đến mứcnào!
Từ thực trạng trên, ta có thể hiểu được tác hại của sự việc trầm trọng như
thế nào đến cuộc sống của nhân dân địa phương Trước hết,với những kiến thức
học được trong nhà trường, ta có thể thấy rõ: Bao bì nilon lẫn vào lòng đất, do
đặc tính không phân hủy của chất pla-xtíc, cản trở quá trình sinh trưởng của cácloài thực vật bị nó bao quanh, làm tắc hệ thống cống rãnh, muỗi phát sinh, lây
truyền dịch bệnh Bao bì nilon màu đựng thực phẩm làm ô nhiễm thực phẩm do
chứa các chất kim loại như chì, cađimi, gây tác hại cho não và là nguyên nhângây ung thư phổi và các bệnh về đường hô hấp Nó chính là “thủ phạm giấu mặt
nguy hiểm” tàn phá sức khỏe con người Bao bì nilon và rác thải bị đốt thải ra
Trang 26khí độc trong đó có chất điôxin, cacbon mô nô oxit (CO), lưu huỳnh đi oxit
ảnh hưởng các tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạn chức năng,gây ung thư và các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh Bầu không khí bị ô nhiễmnghiêm trọng dẫn đến các bệnh về đường hô hấp gia tăng
8.8 Nhóm 8
VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở ĐỊA PHƯƠNG EM
Môi trường sống xung quanh chúng ta bao gồm toàn bộ các điều kiện tựnhiên, xã hội, không gian bao quanh con người như: bầu không khí, đất, nước,động thực vật,…Môi trường có vai trò to lớn với cuộc sống con người Trên
thực tế, môi trường đang bị ô nhiêm nặng nề, ảnh hưởng rất xấu đến cuộc sống
con người Và tôi muốn nói với tất cả mọi người rằng địa phương chúng ta cũng
Các nhà máy, xí nghiệp trên địa bàn phường Bạch Đằng đã thải nhữngchất khí thải độc hại vào môi trường không khí và một lượng không nhỏ nướcthải công nghiệp vào sông Kim Ngưu Bến xe Lương Yên vói hàng trăm lượt xekhách và hàng vạn khách mỗi ngày cũng là một trong những địa điểm mà môitrường bị ô nhiễm nặng nề Tham gia giao thông, nhất là vào giờ cao điểm, tabuộc phải chứng kiến và cũng trở thành nguyên nhân – nạn nhân của tình trạngtắc đường, kẹt xe Hàng ngàn, hàng vạn chiếc xe gắn máy, ô tô cùng nổ máy tổnhao một lượng lớn nhiên liệu và thải vào môi trường biết bao nhiêu khói bụi.Hàng vạn người trong dòng chảy ấy phải trực tiếp hít thở trong bầu không khíngột ngạt và ô nhiễm nặng nề này
Những khu vực xung quanh chợ tạm, dọc đường trong các ngõ ngách, tathấy bụi bặm, rác thải lan tràn Thỉnh thoảng, trên đường đi ta lại gặp xác độngvật chết - chủ yếu là chuột chết bị người dân ném ra đường Có lẽ do quá ghétloài vật chỉ chuyên gây hại này mà người ta làm vậy? Nhưng rồi họ có hiểu mức
độ ô nhiễm, độc hại do hành động của mình gây ra hay không?
Không chỉ thế, vẻ đẹp tự nhiên của cảnh quan môi trường bị mất đi,những điều tưởng như giản dị mà thiên nhiên ban tặng cho con người như bầu
Trang 27không khí trong lành, nguồn nước sạch, đất sạch,…giờ đã trở thành niềm aoước, sự nuối tiếc của con người Không phải tự nhiên đã lấy đi của con người,
đã phá hủy hay thu hồi từ tay con người mà do chính con người chối bỏ mónquà vô giá đó
Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng trên?
Trước hết là do nhận thức của người dân chưa cao Người dân cũng chẳng rõđược tác hại của việc thải chất thải bừa bãi như thế nào, chỉ cần sạch nhà mình làđược còn bẩn ngõ, bẩn đường, bẩn nhà khác thì…mặc kệ Chỉ cần thấy tiện làdùng nên việc lạm dụng bao bì nilon là thủ phạm chính tạo nên những đống rácthải khó phân hủy và gây độc hại Còn một nguyên nhân nữa là do thói quenxấu, biết là có hại mà vẫn vứt rác bừa bãi, không nghĩ đến lợi ích của cộng đồng,
cứ nghĩ rằng tác hại của ô nhiễm môi trường còn lâu mới ảnh hưởng đến mình;việc thủng tầng ô-zôn, trái đất nóng lên, nước biển dâng cao là chuyện của thếgiới chứ có phải của mình đâu; có người cao tuổi thì lại nghĩ: mình ngần nàytuổi rồi, đến lúc chết do ô nhiễm môi trường thì…chả sợ Nhận thức như thế thìlàm sao mà môi trường của chúng ta không ô nhiễm?
Như vậy, có thể thấy chính vì nhận thức chưa cao mà ý thức chấp hànhcác quy định về bảo vệ môi trường chưa tốt Các quy định xử phạt chưa nghiêmminh, chưa đủ sức răn đe Và cũng có thể thấy công tác tuyên truyền, nâng caonhận thức cho nhân dân vẫn chưa được coi trọng
Vậy trước thực trạng đáng báo động trên, chúng ta phải làm gì?
Trước tiên,chúng ta cần tích cực tuyên truyền gia đình, bè bạn và mọingười hiểu tác hại của việc vứt rác thải bừa bãi, đặc biệt là tác hại của việc lạmdụng bao bì nilon; giảm thiểu phương tiện xe cơ giới; không đổ trực tiếp nướcthải chưa qua xử lí vào nguồn nước Tuyên truyền cho nhân dân về luật bảo vệ
môi trường như điều 34-chương 4-Luật bảo vệ môi trường:
Xây dựng thói quen tiêu dùng thân thiện với môi trường
1 Nhà nước khuyến khích tổ chức, cá nhân tiêu dùng các loại sản phẩm tái chế
từ chất thải, sản phẩm hữu cơ, bao gói dễ phân huỷ trong tự nhiên, sản phẩm được cấp nhãn sinh thái và sản phẩm khác thân thiện với môi trường.
Trang 282 Bộ Văn hoá - Thông tin, cơ quan thông tin, báo chí có trách nhiệm phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá về sản phẩm, hàng hoá thân thiện với môi trường để người dân tiêu dùng các sản phẩm thân thiện với môi trường.
Tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho công dân ngay từkhi còn nhỏ trong gia đình, trong nhà trường: cần bảo vệ tốt môi trường, trườnghọc, nhà ở, tích cực tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường như trồngcây xanh, vệ sinh đường đi, ngõ xóm Đặc biệt cần tự rèn cho mình những thóiquen tốt, loại bỏ thói quen xấu như vứt rác thải bừa bãi Địa phương cần làm tốtcông tác tuyên truyền luật bảo vệ môi trường, nâng cao nhận thức cho nhân dân,các đoàn thể địa phương như thanh niên, phụ nữ, các nhà trường trên địa bàn cóthể tổ chức những đợt dọn vệ sinh môi trường vừa có tác dụng giáo dục vừanâng cao nhận thức cho nhân dân; xử phạt thật nghiêm minh các hành vi viphạm luật bảo vệ môi trường
Môi trường sống quanh ta đang kêu cứu, người bạn thân thiết và hữu ích của ta đang héo mòn dưới sự phá hủy của chính chúng ta Hãy dừng tay trước khi quá muộn! Hãy nhớ rằng cả thế giới dành một ngày (5/6) để nhắc nhở tất cả mọi người hãy bảo vệ môi trường