đánh giá sự sinh trưởng, phát triển của một số giống hoa đào và ảnh hưởng của kỹ thuật khoanh vỏ, tuốt lá đến khả năng ra hoa của giống đào bích trồng tại atk định hóa thái nguyên

4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 34 4.1 đánh giá ựặc ựiểm sinh trưởng, phát triển của một số giống hoa 4.1.1 Tỷ lệ sống của các giống ựào trồng tại ATK định Hóa- Thái 4.1.2 đặc ựiểm hìn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO

TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

-
-

ðẶNG VĂN LÃM

ðÁNH GIÁ SỰ SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN CỦA MỘT SỐ GIỐNG HOA ðÀO VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA KỸ THUẬT KHOANH

VỎ, TUỐT LÁ ðẾN KHẢ NĂNG RA HOA CỦA GIỐNG ðÀO BÍCH

TRỒNG TẠI ATK ðỊNH HÓA - THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP

Chuyên ngành: Trồng trọt

Mã số : 60.62.01

Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ KIM THANH

HÀ NỘI - 2012

LỜI CAM ðOAN

Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Những số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng ñược ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tôi xin cam ñoan rằng mọi sự giúp ñỡ cho việc thực hiện luận văn này

ñã ñược cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn ñều ñược ghi rõ nguồn gốc

Hà Nội, tháng 9 năm 2012

Tác giả luận văn

ðặng Văn Lãm

LỜI CẢM ƠN

Nhân dịp hoàn thành luận văn, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS.Nguyễn Thị Kim Thanh, người ựã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình và giúp ựỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện ựề tài và hoàn chỉnh luận văn của mình

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong Bộ môn Sinh lý thực vật, Khoa Nông học, Viện đào tạo Sau ựại học, Trường đại học Nông nghiệp

Hà Nội ựã tạo mọi ựiều kiện thuận lợi, giúp ựỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn này

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn ựến sự giúp ựỡ nhiệt tình của lãnh ựạo và tập thể cán bộ Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, cây cảnh Ờ Viện Nghiên cứu Rau quả ựã ựộng viên và tạo ựiều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện ựề tài nghiên cứu và hoàn thành khoá học cao học

Tôi xin gửi lời cảm ơn tới lãnh ựạo và tập thể cán bộ Ban quản lý Khu

di tắch lịch sử - sinh thái ATK và các hộ dân trồng ựào tại định Hóa ựã tạo ựiều kiện thuận lợi cho tôi trong thời gian thực hiện ựề tài

Luận văn ựược hoàn thành có sự ựộng viên tinh thần to lớn của gia ựình và bạn bè Tôi vô cùng cảm ơn những sự giúp ựỡ quý báu ựó

Hà Nội, ngày 12 tháng 09 năm 2012

Tác giả luận văn

đặng Văn Lãm

1.3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của ựề tài 2

2.3 Cơ sở khoa học của biện pháp khoanh vỏ, tuốt lá ựào ựể ựiều

2.4 Tình hình sản xuất hoa đào trên thế giới và ở Việt Nam 19 2.5 Tình hình nghiên cứu hoa đào trên thế giới và ở Việt Nam 23

3 đỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 28

3.2 địa ựiểm nghiên cứu và thời gian nghiên cứu 28

4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 34

4.1 đánh giá ựặc ựiểm sinh trưởng, phát triển của một số giống hoa

4.1.1 Tỷ lệ sống của các giống ựào trồng tại ATK định Hóa- Thái

4.1.2 đặc ựiểm hình thái của các giống ựào nghiên cứu 35 4.1.3 Khả năng sinh trưởng, phát triển của các giống ựào nghiên cứu 38 4.1.4 Tình hình sâu bệnh của các giống hoa ựào nghiên cứu 47 4.1.5 Chất lượng hoa của các giống hoa ựào nghiên cứu 48 4.2 Ảnh hưởng thời ựiểm khoanh vỏ ựến khả năng ra hoa và chất lượng

cành hoa của giống ựào Bắch tại ATK - định Hoa Ờ Thái Nguyên 50 4.2.1 Ảnh hưởng thời ựiểm khoanh vỏ ựến ựộng thái tăng trưởng chiều

dài cành lộc của giống ựào Bắch sau khi khoanh vỏ 50 4.2.2 Ảnh hưởng thời ựiểm khoanh vỏ ựến khả năng phân hoá mầm

4.2.3 Ảnh hưởng của thời ựiểm khoanh vỏ ựến chất lượng hoa của

4.3 Ảnh hưởng của phương thức khoanh vỏ ựến khả năng ra hoa và

4.3.1 Ảnh hưởng của phương thức khoanh vỏ ựến ựộng thái tăng

4.3.2 Ảnh hưởng của phương thức khoanh vỏ ựến khả năng phân hoá

4.4 Ảnh hưởng của thời ựiểm tuốt lá ựến khả năng nở hoa và chất

4.4 ðộng thái tăng trưởng chiều dài cành lộc và ñường kính cành lộc

4.5 ðộng thái tăng trưởng chiều dài cành lộc và ñường kính cành lộc

4.6 Thời gian xuất hiện mầm hoa và nở hoa của các giống hoa ñào

4.7 Tình hình sâu bệnh hại của các giống ñào nghiên cứu 47 4.8 Một số chỉ tiêu về chất lượng hoa của các giống ñào nghiên cứu 49 4.9 ðộng thái tăng trưởng chiều dài cành lộc của giống ñào Bích sau

4.10 Ảnh hưởng thời ñiểm khoanh vỏ ñến khả năng phân hoá mầm

4.11 Ảnh hưởng của thời ñiểm khoanh vỏ ñến chất lượng hoa của

4.12 Ảnh hưởng của phương thức khoanh vỏ ñến ñộng thái tăng

4.13 Ảnh hưởng của phương thức khoanh vỏ ñến khả năng phân hoá

4.14 Ảnh hưởng phương thức khoanh vỏ ñến chất lượng hoa của giống

4.15 Ảnh hưởng của thời ñiểm tuốt lá ñến thời gian sinh trưởng nụ

4.16 Ảnh hưởng của thời ñiểm tuốt lá ñến chất lượng hoa của giống

4.4 ðộng thái tăng trưởng ñường kính cành lộc của các giống ñào

4.5 ðộng thái tăng trưởng chiều dài cành lộc của các giống ñào sau

4.6 ðộng thái tăng trưởng ñường kính cành lộc của các giống ñào

4.7 ðộng thái tăng trưởng chiều dài cành lộc của giống ñào Bích sau

4.8 ðộng thái tăng trưởng ñường kính cành lộc của giống ñào Bích

4.9 ðộng thái tăng trưởng chiều dài cành lộc của giống ñào Bích sau

1 MỞ đẦU

1.1 đặt vấn ựề

Hoa ựào (Prunus persia (L) Batsch) có nguồn gốc từ Trung Quốc và

xuất hiện ở Việt Nam từ rất lâu ựời Trong các loại hoa, cây hoa cảnh ở Việt Nam, cây hoa ựào là một trong những loại cây trồng chiếm diện tắch lớn nhất Cây hoa ựào dễ trồng, dễ chăm sóc, thắch nghi với nhiều vùng sinh thái và vừa mang lại giá trị dinh dưỡng vừa mang lại giá trị tinh thần Mặt khác thú chơi hoa ựào ngày Tết của người dân ựã có từ lâu ựời, hàng năm vào dịp Tết ựến xuân về cùng với cây mai vàng miền Nam, cây hoa ựào miền Bắc ựã tạo nên một cái Tết cổ truyền của người dân Việt Nam

Thái Nguyên là tỉnh trung du có ngành công nghiệp nặng phát triển Những năm gần ựây, tốc ựộ ựô thị diễn ra mạnh mẽ, mức sống và thu nhập của người dân ựược nâng lên rõ rệt, nhu cầu tiêu dùng trong ựó có hoa, cây cảnh cũng tăng nhanh, ựặc biệt là hoa ựào vào dịp Tết Nguyên đán rất lớn Khu di tắch lịch sử ATK huyện định Hóa có sự khác biệt rõ rệt về ựộ cao và ựịa hình, khắ hậu mát mẻ nên rất phù hợp ựể phát triển cây hoa ựào Người dân ở nơi ựây chủ yếu trồng cây ựào ăn quả, những năm gần ựây một

số hộ gia ựình ựã chuyển ựổi sang trồng cây hoa ựào cảnh Tuy nhiên quy mô

và diện tắch còn nhỏ, không tâp trung, chỉ dựa vào vốn hiểu biết ắt ỏi học ựược

từ nơi khác, thiếu bộ giống tốt, thiếu các biện pháp chăm sóc, ựiều tiết sinh trưởng nở hoa như: khoanh vỏ, tuốt lá, do vậy chất lượng hoa ựào chưa cao, chưa nở hoa vào ựúng dịp Tết và từ ựó dẫn ựến hiệu quả kinh tế từ việc trồng hoa ựào mang lại chưa cao

để lựa chọn các giống hoa ựào có chất lượng cao, phù hợp với ựiều kiện sinh thái của ựịa phương, ựáp ứng ựược thị hiếu ngày càng cao của người tiêu dùng, ựồng thời xây dựng quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc, ựiều tiết

sinh trưởng nở hoa phù hợp nhằm tăng chất lượng, ựộ bền hoa và nở ựúng vào dịp Tết Nguyên đán làm tăng hiệu quả kinh tế cho người dân trồng hoa ựào

tại ựịa phương Chúng tôi tiến hành thực hiện ựề tài: "đánh giá sự sinh

trưởng, phát triển của một số giống hoa ựào và ảnh hưởng của kỹ thuật khoanh vỏ, tuốt lá ựến khả năng ra hoa của giống ựào Bắch trồng tại ATK định Hoá - Thái Nguyên"

1.2 Mục ựắch và yêu cầu

1.2.1 Mục ựắch

đánh giá sự sinh trưởng, phát triển của các giống hoa ựào và nghiên cứu ảnh hưởng của kỹ thuật khoanh vỏ, tuốt lá ựến khả năng ra hoa và chất lượng hoa của giống ựào Bắch ựược trồng tại ATK định Hóa Từ ựó ựề xuất giống hoa ựào thắch hợp và bổ sung vào quy trình kỹ thuật khoanh vỏ, tuốt lá cho cây hoa ựào Bắch trồng tại ATK định Hóa

1.3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của ựề tài

1.3.1 Ý nghĩa khoa học của ựề tài

- Kết quả nghiên cứu của ựề tài sẽ cung cấp các dẫn liệu khoa học về khả năng thắch ứng của một số giống hoa ựào và ảnh hưởng của biện pháp kỹ thuật khoanh vỏ, tuốt lá ựến khả năng ra hoa của giống ựào Bắch tại định Hóa Ờ Thái Nguyên

- Kết quả nghiên cứu có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong giảng dạy, nghiên cứu về cây hoa ñào

- Việc thực hiện ñề tài góp phần làm cơ sở khoa học cho việc chọn lọc, bình tuyển cây ñầu dòng phục vụ công tác chọn tạo giống hoa ñào có khả năng sinh trưởng, phát triển tốt, chất lượng hoa cao trong những năm tới tại Thái Nguyên

1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Từ các kết quả nghiên cứu của ñề tài có thể khuyến cáo cho người trồng hoa các giống hoa ñào trồng thích hợp cho huyện ðịnh Hóa và tỉnh Thái Nguyên

- Bổ sung vào quy trình trồng, chăm sóc cây hoa ñào Bích về kỹ thuật khoanh vỏ và tuốt lá nhằm ñiều khiển ra hoa và chất lượng hoa

2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

2.1 Giới thiệu chung về cây hoa ựào

2.1.1 Nguồn gốc

Cây hoa ựào có nguồn gốc từ Trung Quốc, nơi mà nó là biểu tượng lâu ựời của cuộc sống cổ xưa, ựã có những phát hiện chứng minh rằng ựào ựược phát triển ở Trung Quốc vào thời kỳ ựồ ựá Tại tỉnh Chiết Giang, năm 1973, người ta ựã phát hiện những viên ựá có vẽ hình cây hoa đào có niên ựại từ 6000-7000 năm trước công nguyên Từ 1973-1976, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc ựã phát hiện ra rất nhiều tài nguyên ựa dạng di truyền của ựào hoang dã vẫn ựang ựược trồng rộng rãi ở các khu vực rộng lớn của Trung Quốc, bao gồm cả Tây Tạng, Cam Túc, phắa ựông Thiểm Tây, phắa ựông nam Tây Tạng Còn trong lịch sử trồng trọt của Trung Quốc, cây hoa ựào ựược trồng trọt và thuần hoá cách ựây 4000 năm [16] đào từ Trung Quốc truyền vào Trung Á (Asie Centrale), vào Ba Tư (Perse tức Iran) theo con ựường tơ lụa Một thế kỷ trước công nguyên, ông Alexandre Le Grand mang giống ựào

từ xứ Perse vào Rome và ựến thế kỷ XVII, cây ựào mới ựược du nhập vào Châu Mỹ Các nhà thực vật học ựầu tiên tưởng Perse là quê hương của ựào, nên ựặt cho nó cái tên khoa học là Prunus persica Sau người ta biết là nhầm nhưng ựã quen gọi lâu ựời nên vẫn ựể nguyên tên ựó, thay vì phải ựổi là Prunus sinensis, họ Rosaces [7]

Ở Việt Nam, không ai biết ựào ựược trồng từ bao giờ, chỉ biết nghề trồng ựào có ở Nhật Tân từ xuân Kỷ Dậu năm 1789 Lúc ựó, vua Quang Trung sau khi ựại thắng quân Thanh, tiến vào ựất Thăng Long ựã sai người ựến Nhật Chiêu (Nhật Tân ngày nay) mang một cành ựào ựưa hỏa tốc ựến Phú Xuân tặng Ngọc Hân Công chúa báo tin thắng trận Công chúa Ngọc Hân vốn

là người sành ựào ựất Thăng Long nhìn sắc hoa có thể biết xuất xứ Làng ựào

từ ựó phát triển dần và ựịnh hình ở ựây đến ựầu thế kỷ XX Nhật Tân bắt ựầu

trồng loại hoa ựào mới, hoa ựào Bắch Kỹ thuật trồng hoa ựào ở Nhật Tân ựạt ựến trình ựộ ựiêu luyện chưa nơi nào ở Việt Nam theo kịp [11]

2.1.2 Phân loại

Theo Võ Phương Chi, Dương đức Tiến (1988), thì hoa ựào trong hệ

thống phân loại thực vật ựược xếp vào lớp 2 lá mầm, bộ hoa hồng, họ hoa hồng, chi mận mơ, phân chi Amygdalus [1] Phân chi Amygdalus gồm 6 loài,

5000 giống, ựược trồng ở nhiều nước ôn ựới và cận nhiệt ựới (Châu Âu, Trung Quốc, Bắc Mỹ, Nhật Bản, Nga, Việt Nam ) [28] Cây ựào cảnh thuộc

loài Prunus persica và có tên khoa học là Prunus persica (L) Bastch [17]

Theo Dongyan Hu và cộng sự (2005) cho biết các giống hoa ựào ựược phân biệt với nhau bởi màu sắc hoa (trắng, hồng nhạt, hồng, ựỏ, ựỏ thẫm), kiểu hoa (kiểu hoa ựơn, kiểu hoa mai, kiểu hoa cúc, kiểu hoa hồng, kiểu hoa mẫu ựơn), màu sắc lá (màu xanh nhạt, màu xanh ựậm, màu ựỏ), kắch cỡ lá (nhỏ, trung bình, to), hay dáng cây (cây thẳng ựứng, hình trụ, cành rủ, thân lùn) [18] Ở Việt Nam, dựa vào ựặc ựiểm màu sắc hoa và hình thái thân cành người ta chia hoa ựào thành 4 nhóm giống khác nhau: nhóm ựào Bắch, nhóm ựào Phai, nhóm ựào Bạch, nhóm ựào Thất Thốn [2]

- Nhóm ựào Bắch: Nhóm giống này ựược trồng phổ biến nhất ở nước ta,

nó xuất hiện ở tất cả các vùng trồng ựào cảnh trên cả nước và ựược nhiều người ưa thắch, ựào Bắch hoa kép ựỏ thắm, nhuỵ vàng, hoa có trên 16 cánh, cánh hoa dầy Hiện nay ựào Bắch ựang ựược trồng nhiều ở Nhật Tân, đông Anh (Hà Nội), Hải Dương, Thái Bình, Bắc GiangẦ

- Nhóm ựào Phai: Theo như tên của nó màu ựỏ ựặc trưng chỉ tập trung ở

phần giữa của hoa, nơi xen lẫn các nhị và nhuỵ hoa màu vàng và màu ựỏ cứ

"phai" dần ở cánh hoa, khiến cho cánh hoa có một màu trắng hồng Nhóm giống này lại dựa vào ựặc ựiểm của hoa ựể chia các loại giống khác nhau như: Phai ựơn cánh, Phai bán kép, Phai cánh kép Hiện nay ựào Phai ựược trồng ở một số tỉnh như Hải Phòng, Hải Dương và một số tỉnh miền núi Phắa Bắc

- Nhóm ựào ựào Bạch: Có hoa trắng, nhuỵ vàng, cánh mỏng, thưa hoa

thường xuất hiện ở vùng núi của tỉnh Lạng Sơn

- Nhóm ựào ựào Thất Thốn: đào Thất Thốn xuất hiện ở Việt Nam hơn

chục năm nay song giống này không phát triển rộng lắm, hiện nay giống ựào này chỉ còn thấy ở một vài tư gia đào Thất Thốn có hoa mọc ựôi rất ựặc biệt, tán cây thường rất rậm vì lá chen nhau, lá to xanh thẫm Tại ựốt cây khoảng cách 2 lá của ựào Thất Thốn rất ngắn, cứ 1cm có 5-7 lá trong ựiều kiện ánh sáng bình thường đó chắnh là lý do khiến chiều dài cành hoa của cây phát triển chậm Cành và thân ựào Thất Thốn nói chung cứng và giòn nên khó uốn, nhất là khi ựã hoá gỗ, thân có nhiều vảy sẹo, thân cây ựã hoá gỗ vỏ thường có màu xám hoặc màu nâu thẫm, ắt dăm Hoa thưa phân bố không ựều trên cành, hoa kép, to, nhuỵ vàng, cánh hoa to dầy Nhóm ựào Thất Thốn có các giống khác nhau theo màu sắc hoa hoặc màu sắc lá: giống có hoa màu ựỏ, trắng, hồng; giống lá ựỏ và lá xanh [5]

- Nhóm ựào Mãn Thiên Hồng: đây là nhóm giống ựào mới, lần ựầu

tiên giống này ựược Viện Nghiên cứu Rau quả phối hợp với công ty TYC Quảng Châu nhập về một số lượng nhỏ ựể trồng thử nghiệm vào năm 2006 [6]

Từ năm 2007, Viện Nghiên cứu Rau quả ựã nhập nội 3 giống ựào Mãn Thiên Hồng là giống ựào HN (hoa màu ựỏ nhung), giống ựào QC1 (hoa màu

ựỏ tươi) và ựào QC2 (hoa màu phấn hồng) từ Trung Quốc về trồng tại Hà Nội Kết quả bước ựầu cho thấy cả 3 giống ựào này ựều sinh trưởng, phát triển tốt, hoa ra ựẹp, ựược nhiều người tiêu dùng chấp nhận cao, vì vậy rất có triển vọng phát triển ở các tỉnh Miền Bắc

Giống ựào Mãn Thiên Hồng ựược các nhà tạo giống Trung Quốc lai tạo

từ ựào hoang dại và ựào Bắch, dùng ựể chơi cảnh đặc ựiểm của các giống ựào Mãn Thiên Hồng là hoa nhiều, cánh dày, màu hồng ựậm hoặc phớt hồng, ựộ bền cao [4] đến nay diện tắch trồng ựào Mãn Thiên Hồng ựược mở rộng ra một số các tỉnh thành khác như Thái Bình, Quảng Ninh, Hải Dương và nhiều

- Thân: thuộc loại thân gỗ nhỏ, cành dài, mềm, dễ uốn, có khả năng phân cành khoẻ, thân có màu xanh hoặc màu ựỏ tắa Thân, cành bao gồm thân chắnh và cành Thân chắnh của cây ựào ghép ựược tắnh từ chỗ giới hạn giữa gốc ghép và thân ghép ựến chỗ phân cành ựầu tiên, còn với cây con mọc từ hạt thì thân chắnh ựược tắnh từ cổ rễ tới chỗ phân cành ựầu tiên Trên thân chắnh sẽ mọc các cành chắnh, chúng hợp thành tán cho cây, tạo cho cây một thế vững chắc Do ựó người ta muốn cây có thân chắnh thấp, cành trong tán không nên quá dày, cành mang hoa không nên vượt quá xa thân chắnh và cành chắnh

Mối quan hệ giữa sinh trưởng thân cành và ra hoa có một sự gắn bó hết sức mật thiết Trong chu kỳ sinh trưởng của cây ựào, sự hình thành, sinh trưởng của lộc cành mới với việc phân hoá mầm hoa có mối quan hệ mật thiết với nhau Nếu cành lá sinh trưởng quá yếu, khả năng ựồng hoá sẽ kém, việc phân hoá mầm hoa, phát triển của hoa sẽ không thuận lợi Ngược lại cành lá sinh trưởng quá mạnh, thời gian sinh trưởng kéơ dài, tiêu hao nhiều dinh dưỡng cho các phần non trên cành, cho nên tuy lá có nhiều, nhưng sản phẩm ựồng hoá tắch luỹ ựược ắt, do ựó việc phân hoá mầm, sự phát triển của hoa cũng gặp khó khăn Bởi vậy cành lá mới chỉ phát triển với một ựộ vừa phải là tốt nhất

- Lá: lá ựơn, mọc so le, phiến lá có hình mũi mác, hình ô van hay elip, dài 7-15 cm và rộng 2-3 cm, mặt dưới của phiến lá có gân nổi rõ đào là loại

cây ôn ựới nên bộ lá phát triển theo bốn mùa rõ rệt, mùa xuân ra lộc, mùa hè

lá phát triển, mùa thu lá vàng, mùa ựông lá rụng, tuỳ từng giống mà lá có màu xanh ựậm, xanh nhạt hay màu ựỏ, lá có mùi hăng [5]

- Hoa ựào: do mầm hoa phân hoá thành, vị trắ của hoa nằm ở các nách

lá, hoa lưỡng tắnh có nhị và nhuỵ đào thường ra hoa vào cuối ựông, ựầu xuân, xung quanh dịp Tết âm lịch, trước khi ra lá Hoa ựơn hay có ựôi, ựường kắnh 2,5-3 cm, ưa thụ phấn chéo (một số giống có khả năng tự thụ phấn) Cánh hoa thường có màu sắc: trắng, ựỏ, hồng, số lượng cánh hoa tuỳ vào từng giống có thể thay ựổi từ 5 -30 cánh, thậm chắ trên 30 cánh

- Quả ựào: thuộc loại quả hạch, ựầu nhọn có một rạch nhỏ lõm vào chạy dọc theo quả Quả ựào chứa một hạt to ựược bao bọc trong một lớp vỏ

gỗ cứng "hột", cùi thịt màu vàng hay ánh trắng, có mùi vị thơm ngon và lớp

vỏ có lông tơ mịn, mềm như nhung

2.1.4 Yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa ựào

+ Nhiệt ựộ

Nhiệt ựộ thấp là yếu tố quan trọng nhất ựối với ựào, nhiệt ựộ quyết ựịnh ựến sự sinh trưởng, phát triển, nở hoa và chất lượng hoa đào có thể sinh trưởng và phát triển tốt ở nhiệt ựộ và từ 20oC Ờ 30oC Nếu mùa hè gặp nhiệt

ựộ cao, thời gian kéo dài, cây ngừng sinh trưởng Hàng năm cây yêu cầu có một thời gian với một ựộ lạnh nhất ựịnh ựể phân hoá mầm hoa, ra hoa Các giống hoa ựào có yêu cầu lạnh từ 10ồC -15ồC ựể phá ngủ của mầm hoa và mầm lá [25] Yêu cầu về thời gian lạnh của mỗi giống là khác nhau đối với các giống hoa ựào cận nhiệt ựới yêu cầu số giờ lạnh là 150 h -250 h còn ựối với một số giống ựào nhiệt ựới cần số giờ lạnh là 600h -1000 h [15] Trong ựiều kiện không ựủ lạnh, cây phát triển yếu, các mầm chồi ra hoa ắt Các chồi hoa thường bị chết ựi ở khoảng nhiệt ựộ từ -15ồC ựến -25ồC Nếu mùa ựông, trời lạnh kéo dài, nhiệt ựộ thấp dưới 7oC thì chồi hoa sẽ nở chậm hoặc không

nở người ta gọi hiện tượng ựó là Ộựào mùỢ

+ Ánh sáng

Ánh sáng là ựiều kiện cần thiết cho sự sinh trưởng, phát triển của cây trồng nói chung và cây hoa ựào nói riêng Ánh sáng cung cấp năng lượng cho phản ứng quang hợp, tạo ra chất hữu cơ cho cây trồng, có tới 90% chất khô trong cây là do quang hợp tạo nên Cường ựộ quang hợp phụ thuộc vào ựiều kiện ánh sáng, thiếu ánh sáng cây không thể quang hợp ựược, quang hợp phụ thuộc vào thành phần quang phổ của ánh sáng và cường ựộ chiếu sáng Cường

ựộ quang hợp của cây hoa tăng khi cường ựộ chiếu sáng tăng Song, nếu cường ựộ ánh sáng vượt quá giới hạn thì quang hợp bắt ựầu giảm

Nói chung, ựào là cây ưa nhiều ánh sáng đào cần 10.000-12000 lux, thời gian chiếu sáng trung bình 6-8 h/ngày Vì vậy, ựào cần ựược trồng ở nơi

có nhiều ánh nắng, với sự thông thoáng gió tốt điều này cho phép không khắ lạnh bị thổi ựi vào những ựêm sương giá và giữ cho khu vực ựược mát mẻ vào mùa hè Tại miền Bắc Việt Nam, việc trồng ựào chủ yếu ựể lấy hoa vào dịp Tết, nên từ sau Tết người ta ựã bắt ựầu trồng ựào trở lại để thúc ựào ra hoa, người ta cần vặt bớt lá vào mùa thu [19]

Trong vườn ựào phắa nào thiếu ánh sáng, tán cây sẽ khuyết về phắa ựó

Do vậy, cần ựốn tỉa tạo bộ tán thông thoáng ựể tất cả các cành nhận ựược nhiều ánh sáng Cây ựào là cây rụng lá hàng năm vào mùa ựông Do nhiệt ựộ thấp, ánh sáng ngày ngắn của cuối năm, sinh lý của lá rối loạn tạo thành ly tầng ở chân lá và lá ựỏ ra rồi rụng

+ đất

đất là một yếu tố môi trường quan trọng cơ bản nhất, là nơi nâng ựỡ cây trồng, cung cấp nước, dinh dưỡng cơ bản và không khắ cho sự sống của cây Phần lớn các cây hoa yêu cầu ựất tốt, nhiều mùn, tơi xốp, thoát nước, có khả năng giữ ẩm, tầng canh tác dày [5] Tuy nhiên, cây hoa ựào có thể chịu ựược ựất xấu, ựất dốc có ựộ cao 700-900 m, mọc tốt ở ựất Feralit ựỏ vàng, hơi chua, ựất cát, sỏi nhiều, ựất tơi xốp nhiều mùn, ựất có pH 5,5-6 là thắch hợp

đào là cây chịu hạn tốt hơn chịu úng Nếu trồng ựào ở nơi ựất trũng, có nước nhiều thì rễ sẽ bị thối, cây sẽ chết Trồng trong bóng dâm, ắt ánh nắng, ựất ấm, lá sẽ xanh tốt quanh năm, ựến mùa rất ắt hoa Vì vậy chọn ựất trồng hoa ựào cũng là một khâu vô cùng quan trọng

Chắnh vì ựặc tắnh không chịu úng của ựào nên ựể năm nào ựến mùa ựào cũng có nhiều hoa ta phải trồng ựào ở nơi cao ráo, quang ựãng Phải có chỗ

thoát nước tốt, nên tạo các rãnh thoát nước [7]

+ Lượng mưa và ựộ ẩm

đào là cây ưa cạn, ựặc tắnh của cây ựào là chịu hạn hơn chịu nước độ

ẩm của không khắ và ựất, lượng mưa ựều ảnh hưởng tới sinh trưởng, phát triển của cây độ ẩm và lượng mưa thắch hợp thì cây sinh trưởng, phát triển tốt, ắt sâu bệnh, ra hoa ựẹp, chất lượng hoa cao Lượng mưa 1250-1500 mm, ựộ ẩm không khắ 80-85%, ựộ ẩm ựất 60-70% là ựiều kiện ựể ựào sinh trưởng phát triển bình thường

Nước ựóng vai trò quan trọng trong cơ thể thực vật Nước giữ vai trò quan trọng trong phân chia tế bào, khi có ựầy ựủ nước và môi trường thắch hợp, tế bào phân chia, phát triển thuận lợi cây sinh trưởng nhanh Khi thiếu nước các quá trình sinh lý, sinh hoá trong cây giảm, các hợp chất hữu cơ ựược tạo thành ắt, cây còi cọc, phát triển kém Nếu sự thiếu nước kéo dài, cây có thể khô héo và chết, nhưng nếu trồng ựào nơi ựất trũng, nước nhiều rễ thối, cây dễ

bị chết Trồng trong bóng dâm, ắt ánh nắng, ựất ẩm, lá sẽ xanh tốt quanh năm, ựến mùa rất ắt hoa

đào cần có sự cung cấp nước ổn ựịnh và cần tăng lên trong một khoảng thời gian ngắn trước khi thu hoạch quả Hương thơm của ựào chỉ có ựược khi cây ựào ựược tưới nước ựầy ựủ trong cả vụ

+ Dinh dưỡng

Cây hoa ựào có yêu cầu cao về chất dinh dưỡng, nó cần nhiều nitơ hơn các loại cây ăn quả khác đào có nhu cầu cả về N và K Lân có nhu cầu thấp

và ắt có khi có biểu hiện thiếu Lượng phân lân bón khi trồng mới thường cung cấp ựủ cho cây trong thời gian dài Phân bón NPK cần phải ựược sử dụng thường xuyên, nếu lá ựào nhỏ hay ngả vàng thì cây cần nhiều phân ựạm hơn Các loại phân làm từ của xương gia súc khoảng 3-5 kg trên một cây trưởng thành hay phân hóa học như nitrat amôni canxi ở mức 0,5-1 kg là các loại phân bón thắch hợp nhất Cũng nên sử dụng phân bón khi cây chậm phát triển Trong quá trình sinh trưởng, phát triển của cây trồng thì phân vi lượng là yếu tố cây trồng cần rất ắt nhưng không thể thiếu Trong số các nguyên tố vi lượng (Mg, Fe, Mn, B, ZnẦ) thì B và Zn ựược coi là 2 nguyên tố quan trọng nhất Bo (Bo) có tác dụng rất quan trọng tới sự phân hoá hoa, tới quá trình thụ phấn, thụ tinh và sự phát dục của cơ quan sinh thực, ựồng thời còn có tác dụng tới sự chuyển hoá và vận chuyển của ựường Nếu thiếu Bo, phần chóp ngọn cây ngừng sinh trưởng, lá và cành hoa cong lại, ựốt ngắn lại Nếu nhiều Bo quá, mép

lá biến thành màu nâu, các phần khác biến vàng Kẽm (Zn) kắch thắch sự giải phóng CO2 trong diệp lục, kắch thắch quang hợp Kẽm có liên quang ựến sự hình thành kắch tố sinh trưởng Nếu thiếu kẽm, chất kắch thắch sinh trưởng khó hình thành, ảnh hưởng tới sự sinh trưởng của cây, ựốt ngắn lại, lá và gân lá thiếu màu

xanh sau ựó chuyển sang vàng, trắng và chết khô [7]

2.1.5 Giá trị sử dụng của cây hoa ựào

Hoa ựào ựược sử dụng trong dịp Tết Nguyên đán ở Việt Nam Cây hoa ựào ựược sử dụng với nhiều hình thức khác nhau: trồng chậu làm cây cảnh, cắt cành, trồng làm cây ựường phố

Bên cạnh việc phục vụ nhu cầu giải trắ, thưởng thứcẦhoa ựào còn mang lại nguồn lợi kinh tế cao Ở Việt Nam vào dịp Tết Nguyên đán, tuỳ từng gốc ựào (thế, dáng, màu sắc, chất lượng hoaẦ) mà giá cả cũng khác nhau: từ vài trăm ựến vài triệu ựồng mỗi gốc, thu nhập ựem lại cho người trồng ựào chủ yếu là vào dịp Tết Sau mỗi dịp Tết, mỗi gia ựình thu ựược từ vài chục tới vài trăm triệu ựồng, ựây là mức thu nhập cao mà người nông dân

khó có thể ựạt ựược khi trồng các cây nông nghiệp khác

Người ta biết ựến hoa ựào không chỉ ở những giá trị thẩm mỹ mà hoa ựào còn biết ựến như là một dược phẩm và mỹ phẩm ựộc ựáo của nền y học

cổ truyền Hoa ựào có vị ựắng, tắnh bình, không ựộc và vào ựược ba ựường kinh Tâm, Can và Vị Vị thuốc này có công dụng lợi thủy, hoạt huyết, thông tiện, ựược người xưa dùng ựể chữa các chứng bệnh như thủy thũng, cước khắ, ựàm ẩm, tắch trệ, ựại tiểu tiện bất lợi, kinh bế, tâm phúc thống (ựau vùng tim), mụn nhọtẦ Chắnh vì vậy mà từ xa xưa, sau dịp Tết Nguyên đán, người ta thường thu hái hoa ựào ựem phơi khô trong bóng râm (phơi âm can) và bảo quản nơi cao ráo ựể làm thuốc dùng dần

Với những phụ nữ quá béo, muốn có ựược một thân hình thon thả, ưa nhìn, sách Thiên kim yếu phương khuyên nên uống bột hoa ựào mỗi ngày 3 lần, mỗi lần 1g vào lúc ựói

để trị các vết rám ựen ở mặt

Phụ nữ muốn có ựược làn da trắng trẻo, nhu nhuận, mịn màng

để trị trứng cá, mụn nhọt trên da mặt: dùng bột hoa ựào hòa với dấm ựặc mà bôi lên tổn thương nhiều lần trong ngày

Ngoài ra, hoa ựào ựược biết ựến tại Trung Quốc và Nhật Bản không chỉ như là một loại quả phổ biến mà còn gắn liền với nhiều truyện dân gian và tắn ngưỡng Momotaro (đào Thái Lang), một trong những nhân vật lịch sử cao quý nhất tại Nhật Bản, ựược sinh ra trong một quả ựào khổng lồ trôi theo dòng sông [27]

Hoa ựào là loài hoa biểu tượng của bang Delaware và quả ựào là quả

biểu tượng của bang South Carolina Bang Georgia còn gọi là Peach State

(bang của ựào)

Tại Việt Nam, dù cuộc sống ựã thay ựổi, con người luôn hướng tới cái mới lạ, hiện ựại nhưng dường như người ta vẫn không quên nhắc tới hoa ựào ngày Tết - một thú vui thanh tao, nét cổ truyền của người dân Việt Nam, loài

hoa tượng trưng cho sắc xuân Trên các bức tranh tứ bình thường vẽ bốn thứ hoa tượng trưng cho bốn mùa trong năm thì hoa ựào ựược coi là loài hoa tượng trưng cho mùa xuân, ựứng ựầu trong các loại hoa tượng trưng cho bốn mùa Cành ựào tượng trưng cho ngày Tết của dân tộc ta, màu hoa thắm và hồng dịu tượng trưng cho nét mềm mại thanh lịch duyên dáng của con người Ngày Tết, ựào ựược bày ở phòng khách hoặc cắm bên bàn thờ tổ tiên, ngoài dáng ựẹp ngày xuân, với hoa màu ựỏ sẽ ựem lại sự may mắn trong năm, ựào còn là niềm vui mang ý nghĩa sâu xa xua ựuổi ựiềm xấu, cản luồng gió ựộc, ựuổi tà khắ ra ngoài [11]

2.2 Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây hoa ựào

Muốn có một cành hoa ựào Tết, từ việc bón phân, chăm sóc, cắt tỉa, uốn cành, tạo thế, tuốt lá, hãm hoa Ầ là cả một công ựoạn dài, mất nhiều công sức Người trồng ựào luôn muốn hoa ựào nở vào ựúng dịp Tết Nguyên đán, nhưng

ựể ựiều khiển hoa nở theo ý muốn ựòi hỏi phải có kỹ thuật, kinh nghiệm đây là vấn ựề mấu chốt và khó khăn nhất của người trồng cây hoa ựào

+ Kỹ thuật chăm sóc ựào

Bón lót: Nhằm bổ sung lượng dinh dưỡng ựa, vi lượng cho ựất trước

khi trồng cây

Bón thúc: nhằm duy trì ựộ phì cho ựất và dinh dưỡng cho cây Lượng

phân bón tăng dần theo tuổi cây và căn cứ vào năng suất quả Tập trung bón vào giai ựoạn cây có nhu cầu dinh dưỡng cao nhất

Hàng năm sau Tết, cần chuyển ngay ựào ra trồng trong ựất hoặc thay hỗn hợp ựất mới (3-4 phần ựất 1 phần phân hữu cơ) Bón lót khi trồng 3-5 kg phân hữu cơ/cây tùy theo cây lớn hay nhỏ đối với ựào gốc sau khi thu hoạch cành bán Tết cần bón 3-5 kg phân hữu cơ/cây ngay sau Tết 10-15 ngày Tưới thúc bằng cách hòa 15-25 gam phân NPK 20-20-15+TE đầu Trâu/10 lắt nước

ựể tưới sau khi bón phân hữu cơ 10-15 ngày Bón thúc bằng phân NPK 15+TE hoặc NPK 13-13-13+TE đầu Trâu với lượng 50-100gam/cây, ựịnh kỳ

20-20-15-20 ngày/lần kết hợp xới ñất và phun phân bón lá ðầu Trâu 501 hay 502 nhằm giúp cây ñể cây phát nhiều cành, tán sum xuê Từ trung tuần tháng 10 ñến tháng 11 âm lịch, tùy theo năm nhuận hay thường và tình hình sinh trưởng của cây ñể quyết ñịnh ngừng bón phân gốc, chỉ phun phân bón lá ðầu Trâu 701 nhằm hạn chế tăng trưởng thân lá, thúc ñẩy phân hóa mầm hoa

Lượng phân bón cho 1 sào Bắc bộ (360m2 trồng ñược khoảng 300 cây): phân chuồng hoai mục 0,7-1 tấn; phân khoáng tốt nhất dùng phân tổng hợp NPK (5:10:3): 40-60kg cho hiệu quả kinh tế cao hoặc phân ñạm, lân, kali ñơn có hàm lượng nguyên chất tương ñương phân NPK Bón thúc cho ñào cách gốc 20-50cm từ tháng 2 ñến tháng 9, khoảng 15-20 ngày/lần Cần bón phân sâu vào ñất, xung quanh tán cây, sau ñó lấp nhẹ một lớp ñất, kết hợp với tưới ñủ ẩm cho ñào phát tán nhanh [7]

Làm cỏ, xới xáo: Xung quanh gốc vùng dưới tán cây luôn làm sạch cỏ,

ñể hạn chế sự cạnh tranh dinh dưỡng và nước của cỏ với cây và giúp cho cây phát triển tốt Có thể làm cỏ bằng tay, xới xáo nhẹ bằng dầm hoặc dùng thuốc trừ cỏ Cũng có thể dùng rơm, rạ phủ xung quanh gốc ñể hạn chế cỏ mọc và giữ ẩm cho ñất Thời kỳ cây chưa khép tán, có thể trồng xen một số cây họ ñậu giữa các hàng, hoặc duy trì cỏ ở ñộ cao 10 cm so với mặt ñất ñể tránh xói mòn

Cây ñào rất hợp với loại phân chim cút Qua nghiên cứa khoa học, nguồn này ñược khẳng ñịnh rất thích nghi cho việc trồng ñào hoa Người nuôi chim cút dùng thức ăn nhân tạo bằng bột, rất nhiều chất bổ dưỡng, chim không hấp thụ hết, nên phân của chúng ñem bón cho ñào thì ñặc biệt tốt Gần ñây người trồng ñào phải ñi xa và cạnh tranh nhau khai thác nguồn phân bón này

Bên cạnh ñó thì nước lấy từ các bể chứa ốc, hến ñem tưới cho ñào cũng rất tốt Cần lưu ý, nước ốc ngâm ñủ ñộ, lấy tưới cho ñào mới tốt, mới tạo ñiều kiện cho ñào phát triển [7]

sẽ có giá trị cao, thu nhập lớn Vì vậy, người chủ vườn ựào phải hiểu biết ựược hình dáng các loại thế cây cơ bản mà mình ựịnh tạo qua học hỏi ở tài liệu, kinh nghiệm thực tế Vắ dụ: thế long giáng có hình con rồng xà xuống mặt ựất; thế phu thê: hai cành cấp 1 quấn quắt lấy nhau; thế quần tụ: tán cao (biểu tượng của cha) tạo bởi thân chắnh, cao; các tán phụ (biểu tượng của con, cháu) bao xung quanh tạo bằng những cành thấp nhỏ [7]

+ điều khiển ra hoa

Thường thì ựào ra hoa rải rác từ trung tuần tháng chạp năm trước ựến trung tuần tháng giêng năm sau Song không phải năm nào cũng vậy, thực tế cho thấy năm thời tiết nắng ấm ựến sớm, ựào nở sớm hơn, năm thời tiết rét kéo dài, ựào nở muộn hơn Vì vậy nhiều năm Tết ựến ựào ựã tàn hoa hoặc Tết song hoa ựào mới nở, không có hoa ựào chơi Tết Vì vậy, ựiều khiển ựào ra hoa vào ựúng dịp Tết là khâu ựóng vai trò vô cùng quan trọng ựối với người trồng ựào Các biện pháp sau thường ựược thực hiện ựể làm cho ựào ra hoa ựúng dịp Tết Nguyên đán

Khoanh vỏ: (còn gọi là Ộthiến ựàoỢ): hàng năm từ 10-20 tháng 8 âm

lịch, dùng dao sắc khoanh 1 vòng ở phần cổ cây (gần phần phân nhánh) cho

ựứt vỏ vào tận phần gỗ Cây khoẻ làm trước, cây yếu làm sau Sau 1 tuần khoanh, lá ựào sẽ chuyển từ màu xanh ựậm sang vàng nhạt và hơi rủ xuống Nếu thiến phạm vào thân gỗ sâu, cây bị vàng lâu thì phải chăm sóc thêm cho cây mau hồi phục Nếu sau thiến khoảng 1 tuần lá vẫn xanh tươi thì ta phải làm lại, lần sau vết cắt phải nằm dưới vết cắt cũ Sau khi bóc vỏ xong cần dùng túi nilon cuốn che bên trên vết khoanh, buộc chặt ựể nước mưa khỏi ựọng chỗ vỏ bị khoanh và làm thối vỏ Cũng có thể lấy dây thép cuộn vòng quanh gốc hoặc thân cành Làm như vậy nhằm ựiều khiển ựào nở hoa ựúng vào dịp Tết Nguyên đán, ựồng thời tạo ựược những mấu sẹo già dặn và ựộc ựáo [7]

Có thiến, chất dinh dưỡng mới tập trung vào thân cành, hoa sẽ to và nhiều Có tuốt lá hoa mới nở ựều Nếu không thiến và tuốt lá, hoa ựào sẽ nở theo tự nhiên và rải rác, hoa nhỏ, vào tháng giêng hoặc tháng hai âm lịch, khi

có gió đông Nam

Tuốt lá ựào: đào thuộc cây rụng lá vào mùa ựông hàng năm sau khi lá

rụng hết, nụ hoa lớn nhanh và nở hoa Nếu cứ ựể tự nhiên ựào sẽ rụng lá vào cuối tháng 12 âm lịch và hoa ựào sẽ nở vào cuối tháng 1 ựầu tháng 2 năm sau Cho nên muốn có hoa ựào ựẹp và Tết âm lịch, ựi ựôi với khoanh vỏ, thì phải tuốt lá ựào trước Tết một thời gian khoảng 45-60 ngày tùy giống và tùy từng vùng khắ hậu

Với nghề trồng ựào, sự thành công hay thất bại của một mùa ựào phụ thuộc vào thời tiết ựến 50% Nếu thời tiết nắng nóng, ựào sẽ nhanh nở, còn thời tiết lạnh thì chậm nở hơn Do ựó, mỗi người trồng ựào phải có sự dự ựoán, cảm nhận thời tiết của từng năm dựa trên kinh nghiệm ựể tuốt lá sớm hay muộn Ngoài ra còn phải căn cứ vào năm nhuận hay năm thường và tuỳ thuộc vào sức sinh trưởng của cây: cây tơ hay già, khoẻ hay yếu, cây tơ và khoẻ thì tuốt trước, cây già và yếu tuốt lá sau nhằm cho hoa nở ựúng vào dịp

Tết Nguyên đán

Tuốt hết lá bằng tay hoặc phun thuốc hoá học, thường dùng Ethreel 9 - thuốc dấm hoa quả của Trung Quốc, pha 20-25 ml/10 lắt nước phun ướt ựều tán sau 7-10 ngày lá rụng

Tuốt lá tức là hái hết phiến lá còn ựể lại cuống vì vậy cần chú ý: nếu tuốt lá bằng tay thì không ựược làm mất phần chân lá dắnh vào cành, dễ làm mất mầm hoa Sau ựó, buột ràng tán cây lại cho gọn gọi là "Go" Sau go dưới gốc ựào có thể trồng xen các cây hoa thấp hay rau ăn, nhưng do phái chăm sóc các cây phụ, khó ựiều khiển hoa nở ựúng Tết nên họ thường không trồng xen cây khác

Với ựào thế nên ựánh cây và trồng cây trước khi tuốt lá 1-2 tháng Tác dụng của tuốt lá ựể tập trung dinh dưỡng làm nụ, ựảm bảo nụ hoa ra nhiều, ựều, mập, hoa to, cánh dày, màu ựẹp

Trong trường hợp ựã áp dụng ựúng quy trình như trên ựể ựiều khiển ựào nở hoa ựúng Tết, nhưng thời tiết bất thường ảnh hưởng rõ rệt ựến sự nở hoa Do ựó, nếu ựào bị non hoa thì phải thúc, hoặc ựào có khả năng nở sớm thì phải hãm [5]

2.3 Cơ sở khoa học của biện pháp khoanh vỏ, tuốt lá ựào ựể ựiều khiển

- Tương quan kắch thắch sinh trưởng: Khi bộ phận này sinh trưởng sẽ

kắch thắch bộ phận khác sinh trưởng theo (rễ sinh trưởng tốt thì sẽ kắch thắch thân lá sinh triển mạnh và ngược lại)

Rễ cung cấp nước và chất khoáng cho các bộ phận trên mặt ựất và ngược lại, các bộ phận trên mặt ựất sẽ vận chuyển các sản phẩm quang hợp từ

lá xuống cho rễ sinh trưởng…

Rễ là cơ quan tổng hợp xytokinin và vận chuyển lên cung cấp cho sự sinh trưởng của các chồi bên, làm trẻ hóa các bộ phận trên mặt ñất và ngược lại, chồi ngọn và lá là nguồn auxin và cả giberelin cho sự hình thành và sinh trưởng của hệ thống rễ

- Tương quan ức chế sinh trưởng: Khi bộ phận này sinh trưởng sẽ ức

chế sự sinh trưởng của bộ phận khác (sự sinh trưởng của chồi ngọn ức chế các chồi bên hoặc sự ức chế lẫn nhau giữa các cơ quan dinh dưỡng và cơ quan sinh sản…)

Thân, lá, rễ sinh trưởng mạnh thì sẽ ức chế việc hình thành cơ quan sinh sản và sự hình thành hoa quả ức chế sự sinh trưởng của các cơ quan dinh dưỡng

Khi các cơ quan dinh dưỡng sinh trưởng mạnh, nguồn chất dinh dưỡng

sẽ ñược ưu tiên tập chung cho sự sinh trưởng của chúng và do ñó, thiếu chất dinh dưỡng cho việc hình thành cơ quan sinh sản và dự trữ Khi hoa, quả, củ ñược hình thành chúng là những trung tâm thu hút chất dinh dưỡng về mình

và do ñó mà các cơ quan dinh dưỡng thiếu dinh dưỡng và không thể sinh trưởng ñược

Các hocmon hình thành trong cơ quan dinh dưỡng và cơ quan sinh sản thường có tác dụng ñối kháng nhau Các chất kích thích sinh trưởng ñược hình thành trong cơ quan dinh dưỡng (auxin ñược hình thành trong chồi ngọn, giberilin trong lá non, xytokinin trong hệ thống rễ) lại ức chế hình thành hoa Ngược lại, các chất ức chế sinh trưởng (ABA, etylen…) ñược hình thành mạnh trong cơ quan sinh sản và dự trữ lại ức chế sinh trưởng của các cơ quan dinh dưỡng

Do vậy, khi thân lá tốt tươi thì hoa hình thành chậm và khi hoa xuất hiện thì thân lá ngừng hoặc chậm sinh trưởng…

Khoanh vỏ cây ñào ñể ngắt dòng vận chuyển các sản phẩm quang hợp

từ lá xuống cho rễ sinh trưởng đồng thời sản sinh ra chất ABA làm già hóa cây, dẫn ựến cây ựào phân hóa mầm hoa và hình thành nụ

2.4 Tình hình sản xuất hoa đào trên thế giới và ở Việt Nam

2.4.1 Tình hình sản xuất hoa ựào trên thế giới

Theo Mark Rieger and Amarjit Basra (Sep 2, 2006) [20] cho biết, trên thế giới có 71 nước trồng ựào với diện tắch 1,4 triệu hecta Trung Quốc là nước có diện tắch trồng ựào lớn nhất thế giới, chiếm 44% diện tắch trồng của thế giới, sau ựó là Italia, Mỹ, Tây Ban Nha, Hy LạpẦvà người ta biết ựến ựào

là loại cây ăn quả nhiều hơn là làm cảnh đào làm cảnh ựược trồng phổ biến ở Trung Quốc và Việt Nam, Lào, Nhật Bản [3]

Ở Trung Quốc cây hoa ựào ựược trồng thành những vườn, công viên nhằm mục ựắch bảo tồn và tham quan du lịch Vườn thực vật Bắc Kinh thành lập từ 1983, Diện tắch trồng hoa ựào là 4,2 ha Hiện nay có hơn 60 giống hoa ựào ựược trồng tại vườn và là bộ sưu tập ựào cảnh lớn nhất trên thế giới [23] Các giống này thường nở rộ vào những ngày ựầu tháng tư cho ựến giữa tháng năm Trong thời gian này, lễ hội hoa ựào ựược tổ chức trong vườn với nhiều loại hoa có rất nhiều màu sắc và mùi hương của hoa ựào ựầy lãng mạn, say ựắm Giá vé vào vườn cho một người là 10 Nhân Dân Tệ tương ựương với 1,40 USD Vì vậy, sau mỗi mùa lễ hội hoa số tiền thu từ về lên tới hàng triệu USD [24]

2.4.2 Tình hình sản xuất hoa ựào ở Việt Nam

Nghề sản xuất hoa, cây cảnh ở Việt Nam có từ lâu ựời, nhưng nó chỉ ựược coi là một ngành kinh tế có giá trị hàng hóa từ những năm 1980 Cũng giống như trên thế giới, ngành kinh tế này có tốc ựộ phát triển khá nhanh Trước năm 1995, nghề trồng ựào ựứng thứ 2 trong nghề sản xuất cây cảnh tại Việt Nam chiếm 25% về số lượng và chủng loại hoa

Theo báo cáo tình hình sản xuất hoa của Viện Nghiên cứu Rau quả (2011) [14] thì cơ cấu số lượng, chủng loại hoa ở Việt Nam qua một số năm

ñược thể hiện ở bảng dưới ñây

Bảng: Cơ cấu số lượng, chủng loại hoa ở Việt Nam qua một số năm

Như bảng trên diện tích trồng ñào từ năm 1995 ñến năm 2009 giảm 3%

từ 25% xuống 22% Diện tích trồng ñào giảm do quá trình ñô thị hóa, quá trình công nghiệp hóa Trước kia, diện tích trồng ñào tập trung phần lớn ở Nhật Tân, Nghi Tàm (Hà Nội) Trước năm 1954, khoảng 80% dân làng ở ñây chuyên nghề trồng ñào, họ khai khẩn ñến gần trăm mẫu ñất, trồng hàng vạn cây ñào mới ñủ cung ứng nhu cầu thị hiếu chơi hoa ñào vào dịp Tết của dân

Hà Thành

Tuy nhiên, những năm gần ñây do quá trình ñô thị hoá, ñất trồng ñào

bị thu hẹp lại Khu ñô thị mới Nam Thăng Long ra ñời từ năm 2002 là bước

ngoặt của cả 4 phường chuyên trồng ựào gồm Nhật Tân, Phú Thượng, Xuân đỉnh, Xuân La Khoảng 1/3 diện tắch ruộng cạn còn lại sau cơn lốc xây biệt thự, khách sạn ựã chắnh thức ựược san phẳng Phần còn lại cũng nằm trong diện giải toả, các vườn ựào Nhật Tân ựến cuối 2005 cũng ựã phải ựốn gần hết Chắnh vì thế, từ cuối năm 2004 những người trồng ựào, yêu ựào ựã bắt ựầu phát triển lẻ tẻ cây ựào sang những vùng lân cận như đông Anh, Từ Liêm, Hải Dương, Thái BìnhẦ [10]

Hà Nội, với các Ộthương hiệuỢ hoa nổi tiếng một thời của Hà Nội như hoa Ngọc Hà, ựào Nhật TânẦ ựã bị mai một nhiều do cơn lốc ựô thị hoá

"Cơn lốc" ựô thị hóa ựã khiến diện tắch trồng ựào thu hẹp Khu ựô thị mới Ciputra, công viên Hồ Tây hình thành, cầu Nhật Tân mới và tuyến ựường Lạc Long Quân mới mở rộng thênh thang ựã biến vùng ựất nổi tiếng hoa ựào trở thành khu dân cư sầm uất Từ diện tắch hàng trăm hecta trồng ựào trước ựây, nay Nhật Tân chỉ còn lại vài hecta Những người Ộựắm sayỢ với ựào buộc phải tìm nơi ở mới cho ựào Nhật Tân tại bãi sông Hồng Họ cho biết, ựào trồng tại bãi sông Hồng dù ựất màu mỡ hơn nhưng hoa lại kém sắc và không dày cánh như trồng ở ựất Nhật Tân [22]

Theo Trung tâm Khuyến nông Hà Nội (2012) thì diện tắch hoa đào toàn Thành phố là 288,2 ha (chiếm 14,4% diện tắch), ựược trồng thành những vùng tập trung các quận: Long Biên Tây Hồ và các huyện: Thường Tắn, đông Anh Diện tắch sản xuất hoa đào cho giá trị kinh tế cao chỉ ựạt 30 ha, chủ yếu

là ở quận Tây Hồ Hoa đào là hoa truyền thống của Hà Nội, trồng đào chất lượng cao thu nhập 500 - 700 triệu ựồng/ha/năm Nghề trồng đào Hà Nội có kinh nghiệm lâu năm, lưu giữ nhiều kỹ thuật cổ truyền cần ựược thu thập ựể phổ biến, nhân rộng Chắnh vì vậy mà Thành Phố Hà Nội ựã ra Quyết ựịnh số 1120/Qđ-UBND ngày 13/3/2012 về mục tiêu phát triển sản xuất hoa, cây cảnh Hà Nội ựến 2016 như sau: Diện tắch sản xuất hoa, cây cảnh của Hà Nội ựến năm 2016 ựạt khoảng 2.165ha Tăng trưởng bình quân hàng nămvề năng

suất và giá trị sản xuất hoa, cây cảnh ựạt 5 -10% Trong ựó Hà Nội sẽ xây dựng Trung tâm giới thiệu hoa ựào quy mô 50 ha tại quận Long Biên; xây dựng mô hình bảo tồn, phát triển ựào Nhật Tân và quất Tứ Liên, thu thập, sưu tầm các kỹ thuật cổ truyền và phổ biến, mở rộng vùng sản xuất ựào Nhật Tân

và quất Tứ Liên tại các vùng có ựiều kiện sản xuất phù hợp như Thường Tắn, Long Biên, đông AnhẦ [8]

Tại Hải Dương, phong trào trồng ựào ựã ựược triển khai từ nhiều năm Toàn tỉnh ước tắnh có khoảng gần 100 ha, nằm rải rác ở các ựịa phương nhưng vùng trồng nhiều ựào nhất vẫn là Hải Tân (TP.Hải Dương), Gia Xuyên (Gia Lộc), Chắ Linh, Cẩm Giàng Nghề trồng ựào Tết mang lại hiệu quả kinh tế lớn, nhiều cánh ựồng hoa ựào hiện nay ựã có thu nhập bình quân trên trăm triệu ựồng/năm Hải Dương ựang nỗ lực ựể xây dựng ựược thương hiệu

hoa ựào Hải Dương trên thị trường cả nước [9]

Tại Thái Nguyên, Nghề trồng hoa và cây cảnh ở Thái Nguyên mới phát triển hơn 10 năm nay nhưng ựã mang lại hiệu quả cao cho người nông dân khi

mà thu nhập từ hoa, cây cảnh cao gấp 3 lần, thậm chắ là rất nhiều lần so với cấy lúa, trồng cây màu Hiện, toàn tỉnh có khoảng 100 ha hoa cây cảnh, tập trung chủ yếu ở thành phố Thái Nguyên, các huyện đồng Hỷ, đại Từ và Phổ Yên Cây hoa ựào ựược sản xuất thành vùng tập trung chuyên canh tại Cam Giá (T.P Thái Nguyên) Cây ựào ở ựây ựược trồng với mục ựắch làm ựào thế, ựào cây, ựào cành Thu nhập từ trồng ựào khó tắnh toán vì có loại ựào cắt cành mang bán giá từ 200-500 nghìn ựồng, có loại bán cây giá từ 500 nghìn ựến 4-

5 triệu ựồng, có loại ựào thế chỉ ựể cho thuê trong mấy ngày Tết mà có giá từ 1-5 triệu ựồng/cây Tuy vậy cũng có thể ước tắnh lãi thuần mỗi năm có thể thu ựược từ 50 triệu Ờ 150 triệu ựồng/năm/ sào hoa ựào [27]

Ở các tỉnh miền núi phắa Bắc nhiều nhất là Lào Cai, Yên Bái, Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Hà Giang ựào mọc thành rừng và ựược trồng chủ yếu là lấy quả hoặc chơi cành

Không chỉ ở Miền Bắc, hoa ựào cũng ựược trồng ở Miền Nam nước ta tại đà Lạt, Lâm đồng từ năm 1997 đến nay, nó ựã cung cấp ựược nhu cầu hoa ựào chơi Tết cho một số ựịa phương tỉnh phắa Nam

2.5 Tình hình nghiên cứu hoa đào trên thế giới và ở Việt Nam

2.5.1 Tình hình nghiên cứu hoa ựào trên thế giới

Trung Quốc là nước ựã có nhiều nghiên cứu về hoa ựào, lai tạo cho ra ựời nhiều giống hoa ựào có chất lượng cao, trong ựó phải kể ựến giống ựào Mãn Thiên Hồng Theo nghiên cứu của giáo sư Giang Qing Hai và các nhà khoa học thuộc Viện nghiên cứu Rau hoa quả Quảng Châu thì Mãn Thiên Hồng là giống ựào ựược các nhà tạo giống Trung Quốc (thuộc tỉnh Quảng Châu) lai tạo từ ựào hoang dại và ựào bắch, dùng ựể chơi cảnh Thân ựào có

vỏ xám, thân có thể cao tới 3-4 m, hàng năm nếu ựể tự nhiên sẽ nở hoa vào tháng 3 ựến tháng 4 (sau Tết Nguyên đán khoảng 1 tháng) Lá màu xanh thẫm, bản rộng, cành dăm to, dăm có màu xanh hoặc màu ựỏ nâu Hoa kép,

to, cánh hoa dày, màu sắc phong phú từ phớt hồng, hồng, ựến hồng thẫm, ựỏ

Ầ ở giữa có nhiều nhị vàng trông rất hấp dẫn, hoa bền và to đường kắnh hoa trung bình từ 2,5-2,8 cm, ựặc biệt trên cây vừa có lộc non lại có hoa nên cánh hoa lâu rụng đây là những ưu ựiểm mà các giống ựào ở nước ta không có ựược, hoa nở ắt kết thành quả, màu hoa ựẹp, rất ựược ưa chuộng để cây ựào phát triển cân ựối, tán phù hợp, hoa ra nhiều thì từ lúc trồng ựến thu hoạch phải mất 3 năm Tổng hợp các kết quả nghiên cứu ở Trung Quốc cũng cho thấy: muốn ựiều tiết cho cây ựào Mãn Thiên Hồng nở hoa ựúng vào dịp Tết phải dùng các biện pháp cơ học: khoanh vỏ, tuốt lá; biện pháp lý học: ựiều chỉnh nhiệt ựộ, ựộ ẩm, ánh sáng và biện pháp hoá học: phân bón lá, chất kắch thắch sinh trưởng [3]

Dongyan Hu, Zuoshuang Zhang (2005) cho biết Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Mỹ ựều cho thấy có 51 giống ựào cảnh, các giống này thường ựược phân biệt nhau bởi màu sắc hoa (trắng, hồng nhạt, hồng, ựỏ, ựỏ thẫm), kiểu

hoa (kiểu hoa ựơn, kiểu hoa mai, kiểu hoa cúc, kiểu hoa hồng, kiểu hoa mẫu ựơn), màu sắc lá (màu xanh nhạt, màu xanh ựậm, màu ựỏ), kắch cỡ lá (nhỏ, trung bình, to) hay dáng cây Theo cách phân biệt này, cứ 18-20 giống ựào có thân thẳng ựứng có khoảng 10 giống ựào lùn, 10 giống cành rủ, 9 giống cành mọc theo hình chóp Ngoài ra còn một số giống ựào lai từ các loại này [15]

Tại Utsunomiya Nhật Bản từ năm 2000-2004, PAWASUT A và cộng

sự (2004) ựã ựánh giá sinh trưởng, phát triển của 45 giống ựào cảnh và ựã xác ựịnh ựược các chỉ tiêu sinh trưởng của các giống hoa ựào như: Thời gian ra hoa, ngày mọc mầm, giai ựoạn già và thời ựiểm rụng của lá, các ựặc ựiểm hình thái như hoa, lá, quả và hạt [21]

2.5.1 Tình hình nghiên cứu hoa ựào ở Việt Nam

Mặc dù hoa ựào là loài hoa truyền thống của dân tộc ta nhưng trong cả nước chưa có tỉnh nào có nghiên cứu chắnh thống và chuyên sâu về các giống hoa ựào ngay cả với giống ựào bắch ựang ựược trồng phổ biến và ựược ưa chuộng nhất hiện nay Các biện pháp chăm sóc, ựiều tiết sinh trưởng như: khoanh vỏ, tuốt lá, tưới nước ấm Ầ chỉ là do ựúc kết kinh nghiệm trong dân gian nên hiệu quả ựạt ựược chưa cao và chưa thật chắc chắn Trong vài năm trở lại ựây, các nghiên cứu về ựào mới dần ựược quan tâm

+ Nghiên cứu về ựánh giá sinh trưởng

Năm 2007-2009 Viện nghiên cứu Rau quả ựã tiến hành nhập nội và trồng thử nghiệm ba giống ựào Mãn Thiên Hồng có nguồn gốc tại Trung Quốc và kết quả cho thấy ba giống này có các ưu ựiểm vượt trội hơn so với giống ựào Bắch Nhật Tân như: dăm to, cành mập; kắch thước lá to hơn ựào Bắch Khả năng kháng bệnh phồng lá và chảy gôm tốt hơn ựào Bắch, khả năng chịu úng lâu hơn so với ựào Bắch đặc biệt là số lượng cánh hoa và màu sắc hoa không ựổi so với hình thái gốc của hoa trước khi nhập nội [6]

Năm 2008-2009, đặng Văn đông và cộng sự ựã trồng thử nghiệm 3 giống hoa ựào Mãn Thiên Hồng: HN, QC1, QC2 tại Thái Bình với ựối chứng

là giống ựào Bắch ựịa phương Kết quả ựã chỉ ra rằng giống QC1, QC2 thắch hợp với ựiều kiện trồng tại Thái Bình, cụ thể: cây sinh trưởng, phát triển tốt, cho ra hoa với tỉ lệ nở hoa cao, màu sắc hoa: ựỏ tươi và phấn hồng, thời gian

từ khi xuất nụ ựến nở hoa là 55-56 ngày, hoa dày, khoảng cách giữa các hoa

từ 0,8- 1cm Giống HN cây sinh trưởng, phát triển tốt nhưng ra hoa với tỉ lệ

nở hoa thấp, hoa có màu ựỏ nhung, thời gian từ nụ ựến nở hoa dài 76 ngày, hoa thưa, khoảng cách giữa các hoa xa (3,7cm) [4]

Năm 2009, Lê Thị Thu Hằng ựã ựánh giá ựặc ựiểm sinh trưởng, phát

triển của một số giống hoa ựào nhập nội có triển vọng tại Gia Lâm - Hà Nội và

ựã cho kết quả cho thấy các giống ựào nhập nội trong ựó có 2 giống ựào Mãn Thiên Hồng ựỏ và phai có khả năng sinh trưởng trội hơn giống ựối chứng là giống ựào Bắch [10]

+ Nghiên cứu về khoanh vỏ, tuốt lá

Tại Việt Nam, ựào Mãn Thiên Hồng là giống mới nhập nội trong những năm gần ựây và có khả năng sinh trưởng tốt trong ựiều kiện của Việt Nam Nhưng một ựiều quan trọng nhất ựó là năng suất, chất lượng hoa và thời gian

nở hoa của các giống, nếu ựể tự nhiên các giống hoa ựào mới sẽ không nở hoa hoặc nở hoa muộn, chắnh vì vậy mà ựã có những nghiên cứu các biện pháp ựiều tiết nở hoa cho đào Mãn Thiên Hồng, trong ựó có những nghiên cứu về khoanh vỏ và tuốt lá

Năm 2009, tại Viện Nghiên cứu rau quả đặng Văn đông và cộng sự

ựã nghiên cứu một số biện pháp cơ giới theo các công thức khác nhau: CT1: Tuốt lá, CT2: Khoanh vỏ + tuốt lá, CT3: đảo gốc + tuốt lá, CT4: Khoanh vỏ + ựảo gốc + tuốt lá Kết quả chỉ ra rằng muốn kìm hãm sự sinh trưởng sinh dưỡng, kắch thắch cho hoa nở của ựào Mãn Thiên Hồng cần phải kết hợp các biện pháp cơ giới là khoanh vỏ+ ựảo gốc+ tuốt lá thì chất lượng hoa sẽ cao hơn cả [5]

đặng Văn đông và cộng sự ựã nghiên cứu thời ựiểm khoanh vỏ, tuốt lá

ựến khả năng ra hoa của 3 giống ựào Mãn Thiên Hồng: HN, QC1, QC2 tại Thái Bình với 3 công thức: CT1: Khoanh vỏ 15/8 âm lịch, tuốt lá 15/10 âm lịch (sớm hơn so với ựào Bắch 10 ngày), CT2: Khoanh vỏ 25/8 âm lịch, tuốt lá 25/10 âm lịch (giống như ựào Bắch ), CT3: Khoanh vỏ 5/9 âm lịch, tuốt lá 5/11

âm lịch (muộn hơn so với ựào Bắch 10 ngày) Kết quả cho thấy Khi khoanh

vỏ vào 5/9 âm lịch và 5/11 âm lịch (muộn hơn so với ựào Bắch) thì giống hoa ựào QC1, QC2 ựều cho ra hoa với tỉ lệ nở hoa cao từ 90-93% đối với ựào

HN khi khoanh vỏ vào 15/8 âm lịch và tuốt lá vào 15/10 âm lịch (sớm hơn so

với ựào Bắch) cho ra hoa với tỉ lệ thấp 15% [6]

2.6 Giới thiệu về khu ATK - định Hoá Ờ Thái Nguyên

điều kiện tự nhiên, xã hội và thực trạng sản xuất hoa cây cảnh của vùng ATK là cơ sở quan trọng ựể chúng tôi tiến hành nghiên cứu ựề tài

* điều kiện tự nhiên

định Hoá là một huyện miền núi của tỉnh Thái Nguyên, cách thành phố Thái Nguyên 50 km về phắa Tây - Bắc ATK nằm ở vùng núi cao chạy từ đông Bắc xuống đông Nam với ựộ cao trung bình là 300 m so với mực nước biển Sông suối ở định Hoá có nhiều và phân bố ựều trên ựịa bàn nên ựóng vai trò quan trọng trong việc tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp

ATK nằm trong vùng có khắ hậu mang tắnh chất nhiệt ựới gió mùa, chia làm 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô Mùa mưa kéo dài từ tháng 4 ựến tháng 9, mùa khô từ tháng 10 ựến tháng 3, lượng mưa tập trung vào tháng 6 ựến tháng 9 hàng năm Nhiệt ựộ trung bình năm khoảng 22,5oC, nhiệt ựộ cao nhất 39,50C vào tháng 6 và nhiệt ựộ thấp nhất 30C vào tháng 1 Mùa khô thường có sương muối và rét ựậm kéo dài từ tháng 12 ựến tháng 1 năm sau

độ ẩm tương ựối cao trung bình 80,7%, số giờ nắng trong năm trung bình 1.360 giờ, lượng mưa trung bình là 1.700mm/năm Tài nguyên ựất ựai tương ựối phong phú và ựa dạng về loại hình thổ nhưỡng, do ựó cho phép phát triển

ựa dạng về chủng loại cây trồng [13]

* điều kiện xã hội

định Hóa là nơi có vị trắ lịch sử văn hóa quan trọng, có nhiều di tắch lịch sử Với một ựịa danh truyền thống lịch sử văn hóa có nhiều di tắch lịch sử cách mạng giàu ý nghĩa lại có nhiều danh lam thắng cảnh, hàng năm ATK định Hóa là nơi tiếp 20 -30 vạn lượt các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước ựến thăm quan, du lịch góp phần quan trọng vào sự phát triển du lịch chung của tỉnh và tạo tiền ựề phát triển kinh tế ựịa phương

Dân số khoảng 5.400 khẩu, ựây là lực lượng lao ựộng dồi dào và chưa ựược sử dụng hết, có truyền thống sản xuất nông lâm nghiệp lâu ựời Tuy nhiên, cuộc sống của ựồng bào ATK định Hóa hôm nay vẫn còn thấp kém cả

về văn hóa tinh thần và vật chất [13]

* Thực trạng sản xuất hoa ựào tại vùng ATK- định Hoá

Huyện định Hóa do có sự khác biệt rõ rệt về ựộ cao và ựịa hình nên rất phù hợp ựể phát triển cây hoa ựào, tuy nhiên người dân trồng chủ yếu cây ựào

ăn quả với diện tắch khoảng 5ha Những năm gần ựây do nhu cầu sử dụng cây hoa ựào cảnh vào dịp Tết Nguyên đán của người dân tăng nên một số hộ gia ựình ựã ựến vùng trồng ựào tại Phường Cam Giá Ờ Thành Phố Thái Nguyên học kỹ thuật và mua giống mang về trồng Tuy nhiên, diện tắch nhỏ khoảng 3.000m2, không tâp trung và mới chỉ trồng một giống ựào Bắch Các biện pháp kỹ thuật chăm sóc, ựiều tiết sinh trưởng, nở hoa dựa vốn hiểu biết ắt ỏi học ựược từ nơi khác và chút kinh nghiệm tắch lũy ựược qua các năm Do vậy

số cây hoa nở vào ựúng dịp Tết Nguyên đán chưa nhiều và không ựồng ựều,

từ ựó dẫn ựến hiệu quả kinh tế từ việc trồng hoa ựào mang lại chưa cao

3 đỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 đối tượng nghiên cứu

* đề tài tiến hành trên 4 giống hoa ựào: đào Bắch, ựào Phai, ựào Bạch

và ựào QC1 Có các ựặc ựiểm sau:

STT Tên giống Ký

hiệu Nguồn gốc Màu sắc hoa Loại cánh

Quảng Châu

- Trung Quốc

- Cây thắ nghiệm là cây ựào ghép, ựược nhân giống bằng phương pháp ghép trên gốc ghép là cây mọc từ hạt ựào rừng - Lạng Sơn Chiều cao cành ghép 40Ờ50 cm, ựường kắnh 1Ờ1,5cm, sinh trưởng phát triển tốt, không bị nhiễm sâu bệnh

- Cây ựào Bắch sử dụng trong nội dung 2,3 và 4 là cây ựã 8 và 10 tháng tuổi, cây có trạng thái sinh trưởng phát triển tốt, ựồng ựều, không bị nhiễm sâu bệnh

3.2 địa ựiểm nghiên cứu và thời gian nghiên cứu

3.2.1 địa ựiểm nghiên cứu

Thắ nghiệm ựược bố trắ ở khu Di tắch lịch sử và sinh thái ATK định Hóa Ờ Thái Nguyên

3.2.2 Thời gian nghiên cứu

Thắ nghiệm ựược tiến hành từ 03/2011- 02/2012

3.3 Nội dung và phương pháp nghiên cứu

3.3.1 Nội dung nghiên cứu

- đánh giá ựặc ựiểm sinh trưởng, phát triển của một số giống hoa ựào tại ATK định Hóa - Thái Nguyên

- Nghiên cứu thời ựiểm khoanh vỏ ựến khả năng ra hoa và chất lượng cành hoa của giống ựào Bắch

- Nghiên cứu ảnh hưởng của phương thức khoanh vỏ ựến khả năng ra hoa và chất lượng cành hoa của giống ựào Bắch

- Nghiên cứu ảnh hưởng của thời ựiểm tuốt lá ựến khả năng nở hoa và chất lượng cành hoa của giống ựào Bắch

3.3.2 Phương pháp nghiên cứu

Thắ nghiệm 1: đánh giá ựặc ựiểm sinh trưởng, phát triển của một số

giống hoa ựào tại ATK định Hóa - Thái Nguyên

Thắ nghiệm ựược bố trắ theo khối ngẫu nhiên ựầy ựủ (RCB), gồm 4 công thức với 3 lần nhắc lại, mỗi lần nhắc lại là 10 cây

- Công thức 1: đào Bắch (đối chứng)

- Công thức 2: đào Phai

- Công thức 3: đào Bạch

- Công thức 4: đào QC1

ThÝ nghiỷm ệ−ĩc bè trÝ theo sể ệă sau:

ThÝ nghiỷm ệ−ĩc bè trÝ theo sể ệă sau:

I1 I3 I2 I4

II2 II4 II3 II1 III4 III1 III3 III2

Thời gian trồng cây: Tháng 3/2011

Các cây trong ô thí nghiệm ñược áp dụng theo quy trình kỹ thuật chăm sóc, khoanh vỏ, tuốt lá của Viện Nghiên cứu Rau quả

Thí nghiệm 2: Nghiên cứu thời ñiểm khoanh vỏ ñến khả năng ra hoa và chất lượng cành hoa của giống ñào Bích

- CT1: Không khoanh (ðối chứng)

- CT2: Khoanh 1/2 thân cây

- CT3: Khoanh 1 vòng thân cây

- CT4: Khoanh 2 vòng cả thân cây

Các công thức ñược thực hiện trên giống ñào Bích trồng từ tháng 3/2011, dùng dao ñể khoanh có ñộ dày lưỡi là 1mm và cắt ñứt lớp tượng tầng, thời ñiểm khoanh vào ngày 10/8 âm lịch Các công thức ñều áp dụng kỹ thuật chăm sóc, tuốt lá theo quy trình tạm thời của Viện Nghiên cứu Rau quả

Thí nghiệm 4: Nghiên cứu ảnh hưởng của thời ñiểm tuốt lá ñến khả năng nở hoa và chất lượng cành hoa của giống ñào Bích

- CT1: Không tuốt lá (ðối chứng)

- CT2: Tuốt lá ngày 1/11/2011

- CT3: Tuốt lá ngày 10/11/2011

- CT4: Tuốt lá ngày 20/11/2011

Các công thức ñược thực hiện trên giống ñào Bích trồng từ tháng 3/2011, thời ñiểm tuốt lá ñược thực hiện theo lịch âm Các cây trong ô thí nghiệm ñều áp dụngkỹ thuật chăm sóc, khoanh vỏ theo quy trình kỹ thuật tạm thời của Viện Nghiên cứu Rau quả

3.4 Các chỉ tiêu theo dõi

- ðặc ñiểm hình thái

Theo dõi bằng cảm quan ñánh giá mức ñộ về:

+ Màu sắc thân cành, màu sắc lá, màu sắc hoa

+ Hình dạng nụ hoa

+ Loại cánh hoa

- Chỉ tiêu về sinh trưởng phát triển

Tổng chiều dài (rộng) lá + Chiều dài, rộng lá (cm): =

Số lá theo dõi Tổng chiều dài + Chiều dài cành lộc (cm): =

Tổng số lộc theo dõi Tổng ñường kính + ðường kính cành lộc (cm): =

+ ðường kính tán (cm): =

- Chỉ tiêu ñánh giá về hoa

+ Thời gian ra hoa (30%)

+ Thời gian nở hoa (30%)