Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng mức độ công bố thông tin của các công ty niêm yết việt nam đại học kinh tế 2015

Camfferman và Cooke 2002 Vk và Netherlands Các bi n liên quan th tr ng 1... ROE Các bi n liên quan th tr ng... Voluntary disdosune information in the annual reposts of non financial list

L I CAM OAN

Tôiăxinăcamăđoanălu năv nănàyălàăcôngătrìnhănghiênăc u c a riêng tôi Các d li u

trong lu năv nălàăhoànătoànătrungăth c Lu năv nănàyăch aăt ngăđ c ai công b

d i b t k hình th c nào

H c viên

Phan Qu c Qu nhăNh

M C L C

TRANG PH BÌA

M C L C

DANH M C B NG BI U

CH NG 1: T NG QUAN NGHIÊN C U 1

1.1 Tính c p thi t c a đ tài 1

1.2 M c tiêu nghiên c u 2

1.3 Câu h i nghiên c u 2

1.4 i t ng và ph m vi nghiên c u 3

1.5 Ph ng pháp nghiên c u 3

1.6 Các nghiên c u tr c đơy Vi t Nam và th gi i 3

1.7 Nh ng đi m m i c a nghiên c u 14

1.8 B c c nghiên c u 14

CH NG 2: C S LÝ THUY T 15

2.1 Công b thông tin 15

2.2 Công b thông tin b t bu c 15

2.3 Công b thông tin t nguy n 16

2.4 M i quan h gi a công b thông tin b t bu c và công b thông tin t nguy n 16

2.5 ng c công b thông tin 19

2.5.1 ng c công b thông tin b t bu c 19

2.5.2 ng c công b thông tin t nguy n 20

2.6 Công b thông tin và th tr ng ch ng khoán 20

2.7 Các lý thuy t n n 21

2.7.1 Lý thuy t đ i di n 21

2.7.2 Lý thuy t tín hi u 22

2.7.3 Lý thuy t h p pháp 23

2.7.4 Lý thuy t các bên liên quan 24

2.8 Khuôn m u lý thuy t công b thông tin Vi t Nam 24

CH NG 3: THI T K NGHIÊN C U VÀ PH NG PHÁP NGHIểN C U 25 3.1 Khuôn m u lý thuy t và phát tri n gi thuy t 25

3.1.1 Khuôn m u lý thuy t 25

3.1.2 Phát tri n gi thuy t 25

3.1.2.1 tu i công ty 26

3.1.2.2 Quy mô công ty 27

3.1.2.3 òn b y tài chính 28

3.1.2.4 M c đ ph c t p trong c u trúc công ty 29

3.1.2.5 L i nhu n 29

3.1.2.6 Quy mô công ty ki m toán 30

3.1.2.7 Qu n tr công ty 30

3.1.2.8 M c đ công b thông tin b t bu c 33

3.1.3 Xây d ng mô hình nghiên c u 33

3.2 Ph ng pháp nghiên c u 35

3.2.1 Ph ng pháp nghiên c u 35

3.2.1.1 Ph ng pháp ch s công b thông tin 35

3.2.1.2 Ph ng pháp phơn tích n i dung 38

3.2.1.3 Xem xét báo cáo th ng niên 39

3.2.2 Ch n m u 40

3.2.3 Xây d ng danh sách kho n m c thông tin công b 41

3.2.3.1 Xây d ng danh sách kho n m c thông tin công b b t bu c 41

3.2.3.2 Xây d ng danh sách kho n m c thông tin công b t nguy n 43

3.2.4 o l ng m c đ công b thông tin 47

CH NG 4: K T QU NGHIÊN C U 49

4.1 M c đ công b thông tin và các nhân t nh h ng m c đ công b thông tin c a các công ty niêm y t Vi t Nam 49

4.1.1 M c đ công b thông tin b t bu c và các nhân t nh h ng m c đ công b thông tin b t bu c c a các công ty niêm y t Vi t Nam 49

4.1.2 M c đ công b thông tin t nguy n và các nhân t nh h ng m c đ công b thông tin t nguy n c a các công ty niêm y t Vi t Nam 51

4.2 Gi i thích s khác bi t trong k t qu nghiên c u so v i nghiên c u các n c khác 54

4.3 ánh giá đ tin c y và tính hi u l c c a nghiên c u 56

4.3.1 ánh giá đ tin c y 56

4.3.2 ánh giá tính hi u l c 59

CH NG 5: K T LU N VÀ KI N NGH 60

5.1 K t lu n 60

5.2 Ki n ngh 60

5.2.1 C quan ch c n ng 60

5.2.2 NhƠ đ u t vƠ các bên liên quan 61

5.2.3 Các công ty 62

5.3 Gi i h n vƠ đ xu t h ng nghiên c u t ng lai 63 TÀI LI U THAM KH O

PH L C 1

PH L C 2

PH L C 3

B ng 1.4: Các k t qu nghiên c u các nhân t nhăh ng m căđ công b thông tin

theo lo i thông tin c th

B ng 2.1: So sánh công b thông tin b t bu c và công b thông tin t nguy n

B ng 3.1: Danh sách các kho n m c thông tin công b b t bu c

B ng 3.2: Danh sách các kho n m c thông tin công b t nguy n

B ng 4.1: Th ng kê mô t bi n m căđ công b thông tin b t bu c c a các công ty

B ng 4.5: Th ng kê mô t các bi năđ nhăl ng nhăh ng m căđ công b thông tin

t nguy n c a các công ty niêm y t Vi t Nam

B ng 4.6: Th ng kê mô t bi n m căđ công b thông tin t nguy n c a các công ty

niêm y t Vi t Nam

B ng 4.7: X p h ng m căđ công b thông tin t nguy n c a các công ty niêm y t

Vi t Nam

B ng 4.8: B ng k t qu phân tích h iăquyăđaăbi n v m căđ công b thông tin t

nguy n

CH NG 1: T NG QUAN NGHIÊN C U

Công b thôngătinăvàăxácăđ nh các y u t đ nhăl ng nhăh ngăđ n công b thông tin

là m tăl nhăv c nghiên c u quan tr ngăđưăthuăhútănhi u nhà nghiên c u lý thuy t và

th c nghi m Nghiên c u lý thuy t bao g m lý thuy tăđ i di n, lý thuy t tín hi u, lý

thuy t h p pháp, lý thuy t các bên liên quan, lý thuy t c nhătranh,ă…ăCácănghiênăc u

th c nghi m,ămàăCerfă(1961)ălàăng i tiên phong, ch y u nghiên c uăcácăđ căđi m

c a công ty nhăh ngăđ n m căđ công b thôngătin.ă âyăc ngălàăh ng nghiên c u

đ c l a ch n trong nghiên c u này

M t s l ng l n các nghiên c u v công b thôngătinăđ c ti n hành các qu c gia châuă Áă nh :ă Bangladeshă (Rouf,ă 2011;ă Karimă &Amed,ă 2005;ă Amed,ă 2012), India

(Bhayani, 2012; Khodadadi, 2005; Amed & Miya, 2007), Singapore, Malaysia, Quatar (Hossain, 2009), Kuwait ( Hewaidy, 2010), Iran (Takhtaei, 2012), Thailand (Sutipun, 2012) Tuy nhiên, Vi t Nam công b thôngătinăch aăđ c nghiên c u nhi u, ch y u

t p trung vào nghiên c u thông tin tài chính, m căđ công b thông tin tài chính, tính

minh b ch c a thông tin tài chính trên báo cáo tài chính, m t s nghiên c u thông tin

trênăbáoăcáoăth ngăniên,ăđ i h iăđ ng c đôngăc a công ty (T Th Thu H nh, 2013;

Ph m Ng c V An, 2013; Nguy n Th Thu H o, 2014)

y ban ch ngăkhoánănhàăn căđang d th oăThôngăt ăthayăth Thôngăt BTCăngàyă05/04/2012ăh ng d n công b thông tin trên th tr ng ch ng khoán nh m đápă ng nh ngăđòiăh i th c ti n c a th tr ng,ăh ng t i xây d ng m t th tr ng

ă52/2012/TT-ch ng khoán ngang t m v i các th tr ng ch ng khoán phát tri n trên th gi i,ăđ ng

th iăc ngălàăm t trong nh ng n i dung tr ng tâm c a chi năl c phát tri n th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam 2010-2020

Bên c nhăđó,ăLu t doanh nghi p m i có hi u l c t ngày 01/07/2015 có nh ng n i dungăthayăđ i liên quanăđ n công b thông tin và qu n tr công ty (qu n tr công ty là

m t trong nh ng nhân t đ nhăl ngăđ c l a ch n nghiên c u trong nghiên c u này)

Vì nh ng lý do trên, tác gi ch n đ tài:ăắNghiênăc u các nhân t nhăh ng m căđ

công b thông tin c a các công ty niêm y t Vi tăNam”.ă

1.2 M c tiêu nghiên c u

Nghiên c u này nghiên c u m căđ công b thông tin (thông tin b t bu c và thông tin

t nguy n) và các nhân t nhăh ng m căđ công b thông tin c a các công ty niêm

y t Vi t Nam M t khác, nghiên c uăc ngăxemăxétă nhăh ng c a m căđ công b

thông tin b t bu căđ n m căđ công b thông tin t nguy n c a các công ty niêm y t

Vi t Nam

1.3 Câu h i nghiên c u

Q1a: M căđ công b thông tin b t bu c c a các công ty niêm y t Vi t Nam là bao

nhiêu?

Q1b:ăCácăđ căđi m công ty có nhăh ngăđ n m căđ công b thông tin b t bu c c a

các công ty niêm y t Vi t Nam không?

Q2a: M căđ công b thông tin t nguy n c a các công ty niêm y t Vi t Nam là bao

nhiêu?

Q2b:ăCácăđ căđi m công ty có nhăh ngăđ n m căđ công b thông tin t nguy n c a

các công ty niêm y t Vi t Nam không?

Q2c: M căđ công b thông tin b t bu c có nhăh ngăđ n m căđ công b thông tin

t nguy n c a các công ty niêm y t Vi t Nam không?

Nghiên c uăc ngăs d ngăph ngăphápăđ nhăl ngăđ xây d ng mô hình nghiên c u

Nghiên c u m căđ công b thông tin và các nhân t nhăh ng có th đ c chia thành

b n nhóm Nhóm m t liên quan m căđ công b thông tin b t bu c và các nhân t nh

h ng Nhóm hai xem xét m i quan h gi a các nhân t nhăh ng và m c công b

thông tin t nguy n Nhóm ba liên quan m căđ công b thông tin toàn b và các nhân

t nhăh ng Nhóm cu i cùng liênăquanăđ n các ho tăđ ng thông tin c th đ c công

b v i các nhân t nhăh ng Chú ý r ng thông qua phân tích, các bi n có m i nh

h ng nh v i m c công b thôngătinăthìăđ c gi đ nh là không nhăh ng.ă i u này làăđ phân bi t các bi năđ c l p thành hai kho n m c duy nh t: các bi n nhăh ng và

Các bi n liên quan k t qu ho tăđ ng

3 ROE

4 Biên l i nhu n

5 T s thanh kho n Các bi n liên quan th tr ng

0

+ Wallance và

4 Biên l i nhu n

5 ROE

6 T s thanh kho n Các bi n liên quan th tr ng

0

0 +

0

-

0

0

7 V n hóa th tr ng

8 Ph m vi ho tăđ ng kinh doanh

9 Lo i ki m toán

0 +

- Owusu-Ansah

+

0 Street và Gray

s d ng

Ali và c ng s

(2004)

Pakistan India và Bangladesh

1 Quy mô công ty

2 ònăb y

3 nhăh ngăcôngătyăđaăqu c gia

4 Quy mô ki m toán

5 L i nhu n

+

0 +

0 + (Ngu n: Shehata, 2014)

nh h ng

Nghiên c u Qu c gia Các bi năđ c xem xét nhă h ng c a các

bi n Houssain và

+ +

0

0 +

Camfferman

và Cooke

(2002)

Vk và Netherlands

Các bi n liên quan th tr ng

1 Ngành

2 Lo i ki m toán viên Các bi n liên quan k t qu ho t

đ ng

3 Tính thanh kho n

4 L i nhu n

5 ROE Các bi n liên quan c u trúc

6 Quy mô công ty

7 ònăb y

VK + +

Cooke (2002)

Malaysia Các bi n liên quan k t qu ho t

đ ng

1 L i nhu n Các bi n liên quan th tr ng

2 Ngành

3 Niêm y t kép

4 Lo i ki m toán viên Các bi n liên quan c u trúc

5 Quy mô công ty

0 + (tr s h u t ch c) Leventis và Greece Các y u t liên quan k t qu ho t

3 Ngành

4 Tình tr ng niêm y t

5 C t c Các y u t liên quan c u trúc

6 Quy mô công ty

(2006)

Saudi Arabia

Các bi n liên quan c u trúc

1 Quy mô công ty

2 Tu i công ty

3 S phân tán quy n s h u Các bi n liên quan k t qu ho t

đ ng

4 Bi n l i nhu n

5 ROE Các bi n liên quan th tr ng

0 Tsamenyi

0 (Ngu n: Shehata, 2014)

Nghiên c u Qu c gia Các bi năđ c xem xét nhăh ng c a các

bi n Inchawsti

0 +

0

0

Naser (1998) Jordan Các bi n liên quan th tr ng

1 Quy mô công ty ki m toán

2 V n hóa th tr ng

3 Ngành Các bi n liên quan k t qu ho t đ ng

4 Biên l i nhu n

5 ROE

6 Tính thanh kho n Các bi n liên quan c u trúc

7 Quy mô công ty

0

+ +

0 Ahmed và

0

0 + Naser và

c ng s

(2002)

Jordan Các bi n liên quan th tr ng

1 Quy mô công ty

2 Tình tr ng công ty ki m toán

3 Ngành Các bi n liên quan k t qu ho tăđ ng

4 Biên l i nhu n

5 ROE

6 Tính thanh kho n Các bi n liên quan c u trúc

+ +

0

+

0

Và

Archambault

37 qu c gia

0

0 + + (Ngu n: Shehata, 2014)

tin theo lo i thông tin c th

Nghiên c u Qu c gia Các bi năđ c xem xét nhăh ng c a

các bi n Meek và c ng

s

(1995)

USA, VK, Continential Europe

1 Quy mô công ty

0

0

0

0

+ Naser và

3 Biên l i nhu n

4 ROE Các bi n quy n s h u

5 Quy n s h u t ch c

6 Quy n s h u cá nhân Các bi n c u trúc v n

7 ònăb y

0 +

- Oliveira và

5 L i nhu n Các bi n th tr ng

6 Tình tr ng niêm y t

7 Ngành

+

0 + +

0

+ +

8 Ho tăđ ngăn c ngoài 0

(Ngu n: Shehata, 2014)

M t s nghiên c u v các nhân t nhăh ng m căđ công b thông tin c a các công ty

niêm y t Vi t Nam:

Các nhân t nh h ng m c đ công b thông tin t nguy n c a các công ty niêm y t

trên sàn giao d ch ch ng khoán TP HCM, Nguy n Th Thu H o (2014) Nghiên c u này gi i quy t v năđ :

- M căđ công b thông tin t nguy n c a các công ty niêm y t trên sàn giao d ch

quá trình hình thành và phát tri n c a công ty, các t s tàiăchính,ă…),ăm t s kho n

m c còn chung chung (ví d : s cu c h p m iăn m) Nghiên c u này ch nghiên

c u công b thông tin t nguy n c a công ty

Hoàn thi n ho t đ ng công b thông tin c a các công ty niêm y t trên s giao d ch

ch ng khoán TP HCM, T Th Thu H nh (2013) Nghiên c u này gi i quy t v năđ :

- Th i gian công b báo cáo tài chính

- Chênh l chăbáoăcáoăth ngăniên,ăđ i h iăđ ng c đông

- Các ph m vi công b thông tin

H n ch :ăch aăxâyăd ngămôăhìnhăxácăđ nh các y u t nhăh ngăđ n v năđ nghiên

c u

Voluntary disdosune information in the annual reposts of non financial listed companies: The case in Viet Nam, T Quang Bình (2012) Nghiên c u này gi i quy t

v năđ :

- M căđ công b thông tin t nguy n c a các công ty niêm y t Vi t Nam

- S khác bi t trong k v ng c a các nhà phân tích tài chính và các nhà qu n tr

v x p h ng m căđ quan tr ng các kho n m c thông tin công b t nguy n c a

các công ty niêm y t Vi t Nam

H n ch :ăch aăxácăđ nh các y u t nhăh ngăđ n m căđ công b thông tin t nguy n

c a các công ty Vi t Nam

- Nghiên c u c công b thông tin b t bu c và thông tin t nguy n

- Xácăđ nh m i quan h gi a công b thông tin b t bu c và công b thông tin t nguy n c a các công ty niêm y t Vi t Nam

- Nghiên c u nhăh ng c a qu n tr côngătyăđ n m căđ công b thông tin

1.8 B c c nghiên c u

Ch ngă1:ăT ng quan nghiên c u

Ch ngă2:ăT ng quan lý thuy t

Ch ngă3:ăThi t k nghiên c uăvàăph ngăphápănghiênăc u

Ch ngă4:ăK t qu nghiên c u

Ch ngă5:ăKi n ngh đ xu t

CH NG 2: C S LÝ THUY T

2.1 Công b thông tin

Toàn c u hóa và s c nh báo c aăcácănhàăđ uăt ăv cácăthôngătinătàiăchínhăđ c công

b làmăgiaăt ngănhuăc u và ch tăl ng thông tin Công b thông tin là m t trong nh ng

công c mà các nhà qu n lý s d ngăđ cung c păthôngătinăchoăcácănhàăđ uăt

Công b thông tin là m t khái ni m tr uăt ng, không th đoăl ng tr c ti p, không có

đ căđi m ch c ch nănàoăđ c s d ngăđ d dàngăđoăl ng m căđ hay ch tăl ng

(Wallace và c ng s , 1995) Owasu-Ansah (1998) và Wallace và c ng s (1995) cho

r ng công b thông tin nh ăm t s truy năđ t thông tin kinh t , tài chính hay phi tài

chính, s l ngăhayăliênăquanăđ n v trí tài chính và k t qu ho tăđ ng c a công ty

Lo i công b thông tin này, khi tr nên c n thi t b i các t ch c ban hành lu t và các

quyăđ nh,ăđ c g i là công b thông tin b t bu c và khi công b thông tin không b nh

h ng b iăcácăquyăđ nhăđ căxemăxétănh ăcôngăb t nguy n (Owusu-Ansah, 1998)

2.2 Công b thông tin b t bu c

Công b thông tin b t bu căđ căquyăđ nh b iăcácăc ăquanăqu n lý t t c các qu c

gia trên toàn th gi i (Healy và c ng s , 2001) Các t ch c ban hành yêu c u các công

ty công b các thông tin mà các công ty mu n gi u di m (Darrough, 1993) M t trong

nh ng gi iăthíchăchoăcácăquyăđ nh công b thông tin là b o v an toàn và l i ích cu cácănhàăđ uăt ăbanăđ u.ăCácăđ nh ch nh m m căđíchăphânăph i l i s giàu có gi a các nhàăđ uăt ăđ căthôngăbáoăvàăkhôngăđ c thông báo thông tin b i yêu c u công b

thông tin m c t i thi u, khi kho ng tr ng thông tin gi a h đ c k v ng rút ng n l i

(Healy và c ng s , 1999) Ngoài ra, s đángătinăc y c a thông tin trong th tr ng v n

b nhăh ng tích c c b i s t n t i c aăcácăđ nh ch công b thôngătin,ăđ m b o s

tuân th các yêu c u b t bu c c a các công ty

2.3 Công b thông tin t nguy n

Có nh ng nghiên c uăkhôngăđ nhăngh aăcôngăb thông tin t nguy n (Xiao và c ng s ,

2004) và nh ng nghiên c uăđ nhăngh aănóălàăđ i l p v i công b thông tin b t bu c

(Luez và c ng s , 2008; Yu, 2011) Nghiên c u này ch nă cáchă đ nhă ngh aă côngă b

thông tin t nguy nătheoăh ng th hai

ôi khi công b thông tin b t bu căkhôngăđ yăđ đ đápă ng k v ng c aăcácănhàăđ u

t ăDoăđó,ăcôngăb thông tin t nguy năđ c s d ng b i các nhà qu n lý đ chuy n

đ năcácănhàăđ uăt ănh ng thông tin t t nh t k t qu ho tăđ ng c a công ty (Healy và

c ng s , 2001) Vì v y, công b thông tin t nguy năcóăliênăquanăđ n các thông tin b

sung, tùy thu c vào s quy tăđ nh c a công ty, tính h păphápăvàăápăl căbênăngoài t cácăcôngătyăt ăv n, các nhà phân tích tài chính, th tr ng v n và các y u t v năhóa

Công b thông tin b t bu c là m t trách nhi m c aăcácăc ăquanăch căn ngă(cácăc ăquană

ch ngăkhoán,ăIASB,ăFASB…),ătrongăkhiăcôngăb thông tin t nguy n là trách nhi m

c a các nhà qu n lý công ty Vì v y,ăcácănhàăđ uăt ăph iăđ c c nh báo khi thông tin

công b b t bu c không phù h p và các nhà qu n lý b tăđ u s d ng thông tin công b

t nguy n vì nhà qu n lý xem xét l i ích c a chính h khi ti n hành các quy tăđ nh

qu n tr (Akhtaruddin, 2005)

2.4 M i quan h gi a công b thông tin b t bu c và công b thông tin t nguy n

Công b thông tin b t bu c và t nguy năkhôngănênăđ căxemăxétănh ăcácăkho n m c

khác nhau c a báo cáo tài chính, khi c haiăđ u có ti măn ngăquanătr ngăvàăt ngătácă

l n nhau m c nh tăđ nh (Yu, 2011) Khi yêu c u b t bu c b gi i h n ho căcácăđ nh

ch cònăm ăh và khó hi u, các công ty khuy n khích thay th các thông tin thi u sót

b ng m t thông tin t nguy n Khi các nhà ban hành yêu c u các thông tin t nguy n,

đi uăđóăcóăngh aăkhôngăc n thi t cho các công ty thi t l p các chi năl c công b tùy

ch n (Einhorn, 2004)

K t qu c a s công b thông tin k t h p gi a các kho n m c b t bu c và t nguy n có

t ngătácăl n nhau Công b thông tin b t bu c là m t s ch p hành c a công ty, công

b m t s l ngăt i thi u thông tin trên báo cáo công ty (Wallace và c ng s , 1995;

Owasu-Ansah, 1998), trong khi công b thông tin t nguy n là m t s cung c p thêm thông tin khi công b thông tin b t bu c không cung c păđ b c tranh th t s v giá tr

công ty và thành qu qu n lý

Einhoen, (2005); Al-Kazeen và c ng s , (2004); Yu, (2011) tìm ra tácăđ ng c a yêu

c u công b thông tin b t bu căđ n công b thông tin t nguy n có th là nhăh ng

thay th ho c b sung.ăTrongătr ng h p thay th , m t s giaăt ngătrongăyêuăc u công

b thông tin b t bu c s gây ra s công b thông tin t nguy n th păh n,ătrongătr ng

h păng c l i s có s b sung M t s k t h păđángăk và tích c c gi a công b thông

tin t nguy n và b t bu căđ c tìm th y b i Einhorn (2004) trong khi Al-Razeen và

c ng s , (2004) tìm th y s k t h p không rõ ràng gi a hai loai công b thông tin S

gi i thích ti măn ngăchoăđi uăđóălàăthi u h t s liên k t gi a ban giámăđ c và ban qu n

tr

Luez và c ng s , (2008) l i cho r ng không có s k t h p rõ ràng gi a hai khái ni m

này.ăCácăcôngătyăxácăđ nh m c tùy ch n công b thông tin thích h p cho h , k c các

công ty ch p hành nghiêm ch nh các yêu c u công b thông tin và gi i h n s xem xét

v công b thông tin t nguy n, hay là h đápă ng yêu c u b t bu c t i thi u và m

r ng báo cáo b i s cung c p các thông tin t nguy n (Luez và c ng s , 2008)

B ng 2.1: So sánh công b thông tin b t bu c và công b thông tin t nguy n

Công b thông tin b t bu c Công b thông tin t nguy n

nhăngh a Nh ngă thôngă tină đ c yêu c u

công b theo lu t ch ng khoán, nguyên t c k toánă vàă cácă đ nh

Tr các công b thông tin b t

bu c,ă cácă thôngă tină đ c

công b b i các công ty niêm

ch đ i di n y tăđ t ngăhìnhă nh công ty,

m i quan h v i nh ngăng i

đ uăt ăvàătránhăcácăr i ro b

cáo bu c

ngăc S d ng lu tă vàă cácă đ nh ch đ

đi u ch nh s k t n i thông tin

gi a các công ty niêm y t và các bên có l i ích liên quan

S k t n i thông tin có l i cho b n thân gi a các công

ty niêm y t và các bên có l i ích liên quan

N i dung Gi i thi u công ty, thông tin tài

chínhă c ă b n, thông tin v ban

qu n tr và nhà qu n lý c p cao, các giao d ch liên quan tình tr ng công ty, gi i thích các kho n m c quan tr ng

Các chi năl căt ngălaiăc a

công ty, các k ho ch R&D, thông tin d đoán,ă thôngă tină

mua bán và sáp nh p, các phân tích d ánă đ uă t , và

các phân tích thông tin tài chính, …

gi a niên d , báo cáo th i k

Báoă cáoă th ng niên, thông

báo chung, booklets, website,

công b thông

tin

S đ c quy n c a các công ty

trong thông tin c a chính nó

S toàn c u hóa kinh t và th

tr ng v n

Ngu n: Tian & Chen (2009)

2.5 ng c công b thông tin

Beyer và c ng s , (2010)ăđ xu t r ngăcácăquyăđ nh công b thôngătinăth ng hoàn toànăkhóăkh năvàăkhôngăcóăm t thuy t t ng h p cho công b thông tin b t bu c Có

b n minh ch ng chính cho công b thông tin b t bu c:

- Các y u t tài chính ngo i tác: chúng xu t hi n khi công ty không ch công b thông tin v v th tài chính c a nó mà còn v các công ty khác Do m t công ty

th ng b qua thông tin v cácăcôngătyăkhác,ăcácăcôngătyăđ i th khuy n khích

gi m cung c păthôngătin.ăTrongătr ng h pănày,ăcácăquyăđ nh công b thông tin

s giúp c i thi n phúc l i xã h i

- Các y u t ngo i tác th c s : chúng t n t i khi thông tin công b c a m t công

ty nhăh ngăđ n quy tăđ nh c a công ty khác N uăthôngătinăđ c công b cho

phép các công ty khác ra các quy tăđ nhă th mă dò,ă cácă đ nh ch b t bu c các

công b b sung có th c i thi n phúc l i xã h i

- Chiăphíăđ i di n:ăcácăc ăquanăch căn ngăbanăhànhăcácăquyăđ nh có th b t bu c công b thôngătinăkhiăcácănhàăđ uăt ăy u th và không th b t bu c các nhà qu n

lý công b đ yăđ thông tin v v th tàiăchính.ă i uănàyăc ngălàmăgiaăt ngăphúcă

l i xã h i

- Quy mô kinh t : các chu n m c k toánăthôngăth ng có l i ích khi chúng c i thi nătínhăsoăsánhăđ c c a thông tin công b c a công ty và chúng làm gi m n

l c c aăcácănhàăđ uăt ăđ thu th p thông tin Vì v y, nó ch c ch năđ tăđ c

nh ngă c tính chính xác v k t qu ho tăđ ng c a các công ty khácăh năvàă

cung c p quy mô kinh t trong các kho n m c công b thông tin gi i thích cho

cácănhàăđ uăt ă

2.5.2 ng c công b thông tin t nguy n

Công b thông tin t nguy n là m tăph ngăti năđ các nhà qu n lý thu hút s chú ý

c aă cácă nhàă đ u t ă vàă cácă bênă cóă liênă quan đ n công ty c a h Healy và c ng s ,

(2001) xácăđ nhăn măgi thuy t v nhăh ng c a ra quy tăđ nh công b thông tin c a

các nhà qu n lý cho th tr ng v n

- Gi thuy t giao d ch th tr ng v n: các công ty th c hi n công b thông tin t nguy n đ làm gi m thông tin b t cân x ng s làm gi m r i ro thông tin và do

đó làm gi m chi phí tài chính không thi t y u

- Gi thuy t ki m soát công ty: khi k t qu ho tăđ ng c a công ty th p, công b

t nguy n h u ích cho các nhà qu n lý gi i thích thành tích nghèo nàn và c i thi n vi c đ nh giá công ty,ăvàădoăđóăthíchăh păđ duy trì công vi c c a h

- Gi thuy t l i ích ch ng khoán: công b thông tin t nguy n h u ích cho các nhà qu nălỦăđ căth ng l i t c ch ngăkhoánăđ làm gi m kh n ngăvi n c

giao d ch n i b ,ăvàăđ các công ty làm gi m chi phí h păđ ng v i các nhà qu n

lý nh n l i t c ch ng khoán

- Gi thuy t chi phí, ki n t ng: các nhà qu n lý cung c p thông tin x uăđ ng nă

ch n các ho tăđ ng pháp lu t ch ng l i chính h , trong khi h c ngăgi m cung

c p các thông tin c tính có th làm c i thi n các sai sót

- Gi thuy t chi phí s h u: các nhà qu n lý s gi m công b thông tin t nguy n khi h cho r ng nó có h i cho tính c nh tranh

Thông tin k toán tài chính là m t s n ph m c a k toán công ty và h th ng báo cáo

bênăngoàiăđưăđ căđoăl ng và ki m toán, các d li u s l ng liên quan v th tài

chính và k t qu ho tăđ ng c a các công ty B ngăcânăđ i k toánăđ c ki m toán, báo

cáo thu nh p, báo cá dòng ti n cung c p thông tin, t các t ch căthôngătinăđ cătr ngă

công ty thi t l p có s năđ nănhàăđ u t , nhà thi t l păđ nh ch ; s s n có c a thông tin

đ c tinăt ng là m t y u t đ nhăl ng chính c a tính hi u qu c a quy tăđ nh phân

b ngu n l c và s t ngătr ng trong n n kinh t Tuy nhiên, thông tin b t cân x ng và

v năđ đ i di n c n tr s phân b hi u qu các ngu n l c trong kinh t th tr ng v n

(Healy và Palepu, 2001) Thông tin b t cân x ng xu t hi n khi ban qu n lý ti p c n thông tin công ty, trong khi đóăthôngătinăkhôngăđ yăđ choăcácănhàăđ uăt ăK t qu c a

thông tin b t cân x ng là s s păđ c a ch căn ngăth tr ng v n M t th tr ng v n

hi u qu là m t th tr ngă trongă đóă cácă nhàă đ uă t ă cóă th ti p c nă thôngă tină đ c

chuy n t iăđ đ nhăgiáăcácăc ăh iăđ uăt ăkinhădoanhă(Palepu và c ng s , 2001) V năđ

đ i di n xu t hi năkhiăcácănhàăđ uăt ăkhôngăthamăgiaăđóngăvaiătròăch đ ng trong ban

qu n lý công ty và y thác trách nhi m cho ban qu n lý công ty Các nhà qu n lý vì l i ích b n thân s thúcăđ y ra các quy tăđ nh chi măđo t l i ích c aăcácănhàăđ uăt ăb ng

cách chi phí v t quá ti n thù lao, chi tr choăbanăgiámăđ căv t quá m căquyăđ nh,

hay ra các quy tăđ nhăđ uăt ăcóăh i cho l i ích c aăcácănhàăđ uăt ăbênăngoàiă(Jensenăvàă

h mà có th gây thi t h i cho l i ích kinh t c aă ng i ch (Jensen và Meckling,

1976) S giám sát c aăng i ch đ i v i hành vi c aăng iăđ i di n và m i liên k t

gi a l i ích c aăng iăđ i di n v i l i ích c aăng i ch , thi t l pănênăchiăphíăđ i di n

M i quan h đ i di n d năđ n v năđ thông tin b t cân x ng là do các nhà qu n lý có

th ti p c n thông tin nhi uăh năcácăc đôngă(JensenăvàăMeckling,ă1976).ăCôngăb t

nguy n là m tăph ngăti năđ h n ch v năđ đ i di n, khi các nhà qu n lý công b

nhi u thông tin t nguy năh n,ălàmăgi măchiăphíăđ i di n (Barako và c ng s , 2006) và

c ngăthuy t ph c nh ngăng i dùng bên ngoài r ng các nhà qu nălỦăđangăho tăđ ng

linh ho t.ăCácăquyăđ nh là m tăph ngăti n khác c a h n ch v năđ đ i di n vì h yêu

c u các nhà qu n lý cung c păđ yăđ thông tin (Al-Razeen, 2004) S v ng m t c a

công b đ yăđ thôngătinăđ c gi i thích b i mâu thu n t n t i gi a các nhà qu n lý và

các c đông.ăCácăquyăđ nh công b thông tin cung c p s l ng thông tin t i thi u có

th giúpăđ cho quá trình ra quy tăđ nh (Al- Razeen và c ng s , 2004)

2.7.2 Lý thuy t tín hi u

Thuy t tín hi uăđ c xây d ng b iăSpenceă(1973)ăđ gi i thích hành vi trong th tr ng laoăđ ng Morrisă(1987)ăđ xu t tín hi u là m t hi năt ng có th áp d ng trong th

tr ng có thông tin b t cân x ng Thuy t này ch ra thông tin b t cân x ng có th b

làm gi m b i các bên có nhi u tín hi uăthôngătinăh năcácăbênăkhác.ăTrongăth tr ng

ch ng khoán, thuy t tín hi u d đoánăr ng các công ty ch tăl ngăcaoăh năs l a ch n

các chính sách công b thông tin cho phép ch tăl ngăv t tr i c a h đ c ti t l , còn

nh ng công ty ch tăl ng th păh năs l a ch năph ngăphápăk toán nh m n l c che

gi u ch tăl ng kém c a h Các nhà qu n lý c a các công ty ch tăl ng cao s hy

v ng phân bi t h v i các công ty có ch tă l ng th pă h nă thôngă quaă côngă b t

nguy n L i nhu năcaoăh n,ăc ăh iăđ uăt ăt tăh năvàăcácăki m toán viên có ti ng t t

bên ngoài s đ c s d ng b i các nhà nghiên c uăđ th hi n công ty ch tăl ng cao

(Jog và Mc Conomy, 2003) M t khác,ăSkinneră(1994)ăc ngătìmăki m t i sao các công

ty t nguy n công b các thông tin x u Ông yăđ xu t r ng các công ty có l i nhu n ít

h năcóăth công b nhi uăthôngătinăh năđ gi i thích cho k t qu ho tăđ ng không t t

c a h ,ăđ ng năch n chi phí pháp lý và chi phí danh ti ng,ăđ đ m b o cho th tr ng

v s t ngătr ngăt ngălai, tránh s m t giá c a v n c ph n và làm gi m s t danh

ti ng trên th tr ng ch ng khoán

2.7.3 Lý thuy t h p pháp

Thuy t h p pháp kh ngăđ nh r ng các t ch c liên t c n l căđ đ m b o r ng h ho t

đ ng bên trong biên gi i và các quy t c c a xã h iămongăđ i Thuy t h p pháp là nh n

th c khái quát hóa và gi đ nh r ng các ho tăđ ng c a m t th c th làăđángăaoă c,

chính xác hay thích h p v i c u trúc h th ng các quy t c giá tr , ni mătină vàăđ nh ngh aă(Deegan,ă2006).ăThuy t h p pháp ph thu c vào khái ni m kh c xã h i, gi a

t ch c và xã h iătrongăđóăchúngăho tăđ ng Kh c xã h i gi đ nh r ng xã h i cho

phép các t ch c ti p t c v năhànhăkhiănóăđápă ng k v ng c a h vi c không tuân

theo k v ng xã h i có th d năđ n các hình ph t x lỦăđ căđ t ra b i xã h i, trong

hình th c thu c pháp lý v ho t đ ng c a nó, gi i h n ngu n l căđ c cung c p và làm

gi m nhu c u s n ph m c a nó

V năđ có h i cho tính h p pháp có th đ c thi t l p b i truy năthông,ăquyăđ nh hay

th ch , bao g m c nh báo xã h i ho c kh ng ho ng công ty, kh ng ho ng trong ngành

Công b thôngătinăđ c xem xét là m tăcáchăđ có th làm h p pháp ho tăđ ng liên

t c K v ng c ngăđ ngăthayăđ i theo th iăgian.ăVàoăn m 1960, trách nhi m duy nh t

c a m t t ch c là t iăđaăl i nhu năchoăcácănhàăđ uăt ăđ đ căxemăxétănh ătínhăh p

pháp T gi a 1980, k v ng xã h i k t n i kinh t ,ămôiătr ng và y u t quan h xã

h i Các t ch căkhôngăthayăđ iăđ đápă ng k v ng xã h i thayăđ i s d năđ n phá v

kh c xã h i (Deegan, 2006)

Báoăcáoăth ngăniênăđ c nh n th yănh ălàăm t ngu n quan tr ng c a s h p pháp

Tính h p pháp có th xu t hi n thông qua công b b t bu c - công b thôngătinăđ c

cung c p trong báo cáo tài chính, báoăcáoăth ngăniên,…ăb iăcácăđ nh ch , và công b

t nguy năđ c cung c p trong các ph n khác c aăbáoăcáoăth ng niên Shehata (2008)

2.7.4 Lý thuy t các bên liên quan

Gray và c ng s ,ă(1995)ăđ xu t r ng lý thuy t c đôngăvàălỦăthuy t h p pháp là hai lý

thuy t phái sinh t lý thuy t kinh t chính tr

FreemanăvàăReedă(1983)ăđ xu tăhaiăđ nhăngh aăc a c đông.ăNh n th c r ng v các

bên liên quan là b t k nhóm có th nh n d ng ho căcáănhânăng i có th nhăh ng

b i các thành tích c a m c tiêu c a t ch c, bao g m các nhóm có l i ích chung, nhóm

ph năđ i,ăđ i di n chính ph , t ch căth ngăm i,ăđ i th ,ăcôngăđoànăc ngănh ănhânăcông,ăphânăkhúcăkháchăhàngăvàăcácănhàăđ uăt ăNh n th c h p v các bên liên quan là

b t k nhómăng iăhayăng i có th nh n d ng trongăđóăt ch c ph thu c vào s t n

t i ti p t c c a nó, bao g m nhân công, phân khúc khách hàng, nhà cung c p,ăđ i di n

chính ph , c đôngăvàăcácăđ nh ch tài chính nh tăđ nh

2.8 Khuôn m u lý thuy t công b thông tin Vi t Nam

Hi n nay vi c công b thông tin c a các công ty Vi tăNamăđ c th c hi n theo Thông

t ă 52/2012/TT-BTCă ngàyă 05/04/2012ă h ng d n công b thông tin trên th tr ng

ch ng khoán

V i s xu t hi n c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam và s phân chia ch s h u và

nhà qu n lý t i các công ty niêm y t, vai trò c a công b thông tin tr nên hi n nhiên trong khía c nh b o v cácănhàăđ uăt ,ăvi n c nh lâu dài c a th tr ng ch ng khoán

Vi t Nam và s phát tri n b n v ng c a n n kinh t Vi t Nam Vai trò quan tr ng này

đ c th c hi n b i công b thôngătinăđ c xácăđ nh trong các d án c i thi n qu n tr

công ty và làm gi m thông tin b t cân x ng

CH NG 3: THI T K NGHIÊN C U VÀ PH NG PHÁP NGHIểN C U 3.1 Khuôn m u lý thuy t và phát tri n gi thuy t

3.1.1 Khuôn m u lý thuy t

Nghiên c u này theo khuôn m u lý thuy tăđ i di n, lý thuy t tín hi u, lý thuy t các bên

liên quan, lý thuy t tính h p pháp Nguyên nhân c a l a ch n này là do không có m t

lý thuy tăđ năl nào có th gi i thích cho v năđ công b thông tin công ty (Galani,

2009) M t khác, dù có nhi uăquanăđi m lý thuy tăkhácănhau,ănh ngăt t c các nghiên

c uăđ u th ng nh t r ng h uănh ăcôngăb th ngătinăchoănhómăng i dùng truy n th ng

nh ăcácăc đông,ăch n ,ănhàăphânătíchătàiăchính,ăcácănhàăt ăv n ch ng khoán, nh ng

ng i tìm ki m thông tin h u ích khi ra các quy tăđ nhăđ uăt (Akhtaruddin, 2005) Ngoàiă ra,ă c ngă nh ă cácă côngă tyă niêmă y t trên th tr ng ch ng khoán các qu c gia

khác, các công ty niêm y t Vi tăNamăc ngăđ i di n v i các v năđ đ i di n (Nhâm

Phong Tuân, 2013), v năđ thông tin b t cân x ng, v năđ đápă ng k v ng xã h i

3.1.2 Phát tri n gi thuy t

M t s nghiên c uăđưăphânălo iăcácăđ căđi m c a công ty thànhăcácăđ căđi m liên quan

c u trúc, k t qu ho tăđ ng và th tr ng S phân lo iănàyăđ c tiên phong b i Lang

& Landholm (1993) các bi n k t qu ho tăđ ng, bao g m l i nhu n và nhà phân tích

d đoánăcácăsaiăsót;ăcácăbi n thu c c u trúc bao g m: quy mô công ty, quan h gi a l i

nhu năhàngăn m,ăvàăcácăbi n t su t l i nhu n; các bi năđ xu t, ám ch các ho tăđ ng

phát hành ch ng khoán c a công ty

Tuy nhiên, Wallace và c ng s , (1994) đưă dùngă s phân lo iă t ngă t này,ă nh ngă

nhóm bi năđ xu tăđ c thay th b i nhóm liên quan th tr ng Trong các nghiên c u,

các bi n liên quan c uătrúcăđ c xem xét năđ nh và không thayăđ i qua th i gian,

trong khi các bi n liên quan k t qu ho tăđ ng cung c păng i s d ng bên ngoài thông

tinăđ c yêu c u là bi n th i gian nh tăđ nh Cu i cùng, các bi n liên quan th tr ng

có th đ c xem xét năđ nh qua th i gian và chu k nh tăđ nh

M t s nghiên c u l i phân lo iăkhác,ănh ăbi năquyămôăcôngătyăđ c x p vào các bi n

liên quan th tr ng M t s nghiên c uăđ aăbi n qu n tr công ty vào bi n c u trúc,

m t s khác l i phân lo i qu n tr công ty thành m t m c khác ba lo i bi n c u trúc, k t

qu ho tăđ ng và các bi n liên quan th tr ng ( B ng 2.2, B ng 2.3, B ng 2.4, B ng

2.5) M t s nghiên c u l i không phân lo i các bi n thành ba lo i bi n trên (Hossain, 2009; Jouirou, 2014) Nghiên c u l a ch n cách phân lo i c a Hossain (2009)

3.1.2.1 tu i công ty

Tu iă côngă tyă đưă đ c ti p c n trong m t vài nghiên c u (Owasu-Ansah, 1998; Akhtaruddin,ă2005;ăAlsaeed,ă2006).ăCácăcôngătyălâuăn măth ng cung c p nhi u thông tinăh n,ăb i vì s d dàng và chi phí th p c a vi c thu th p, phân tích d li u và s n

đ nh c a các công ty m i s có th b t l i c nh tranh do công b thông tin

(Owasu-Ansah, 1998) Akhtaruddin (2005) phân lo i các công ty thành 3 nhóm: r tălâuăn m,ălâuăn m,ăm i Akhtaruddin (2005) trong nghiên c u c a ông công b Bangladesh cho

r ngăcácăcôngătyălâuăn mănhi u kinh nghi m và vì v y g nănh ăbaoăg m nhi u thông

tinăh năđ c i thi n danh ti ng và hình nh trên th tr ng.ăThêmăvàoăđóăsuyălu n logic

này d a trên kinh nghi m c a công ty, chúng ta tin r ng thuy t l i th c nh tranh có th

đ c s d ng đ tranh lu n v m i quan h có th t n t i gi aăđ tu i công ty và công

b t nguy n Qu v y,ăcácăcôngătyălâuăn măcóăv th nh tăđ nh trên th tr ng và trong

ngành do giànhăđ c l i th c nh tranh Vì v y,ăcácăcôngătyălâuăn măkhôngăloăng i v

t ngătácăc aăcácăđ i th c nh tranh t các công b thông tin b i vì h có m t th i gian

dài tham gia và bi t cách làm th nàoăđ đ i m t v i nó

Akhtaruddin (2005) không thi t l păđ c quan h gi aăđ tu i công ty và m c công b

thông tin, Alsaeed (2006) l i tìm th y quan h tích c c gi a chúng

Lí lu n cho vi c l a ch n bi n này d a vào kh n ngăcácăcôngătyălâuăn măcóăth c i

thi năbáoăcáoăquaăcácăn m,ăvàăth hai là h c g ng nâng cao danh ti ng và hình nh

trên th tr ng Owusu-Ansah (1998) vi c c nh đ xu t r ng m t công ty tr th ng

không công b đ yăđ thông tin, b iăvìăđi u này có th gây h i n u thông tin chi ti t

đ c cung c păđ năcácănhàăđ uăt

tu i c a công ty nghiên c uănàyăđ c tính t n măniêmăy t trên sàn giao d ch

ch ng khoán,ă t ngă t v i nghiên c u c a Uyar (2014) Nghiên c uă đ aă raă haiă gi

3.1.2.2 Quy mô công ty

H u h t các nghiên c u tìm th y quy mô công ty nhăh ngăđ n m căđ công b thông

tin c a công ty Alsaeed (2006), Camfferman & Cooke (2002) & Wallace và c ng s , (1994) tranh lu n r ng quan h gi a quy mô công ty và m c công b thông tin có th tích c c hay tiêu c c M i quan h ph đ nhăđ c ng h b i nguyên nhân r ng các

công ty l n có th ch u t n công chính tr nh ăs đeăd a c a qu c gia hóa, cho nh p

qu c tchăn iăcácăcôngătyăb b t bu c công b thôngătinăítăh nătrongăbáoăcáoăth ng niênăđ làm gi m kh n ngăc a ho tăđ ng chính tr

M t khác, các công ty l n có th công b thông tin nhi uăh năvìăh g nănh ălàăch th

đ xem xét k l ng b i các công ty nh (Camfferman & Cooke, 2002) Các công ty

l năc ngă cóăth làm gi m chi phí v n c a h thông qua giaăt ngă côngăb thông tin

(Lang & Lundholm, 2000) Tuy nhiên, các công ty l năh năcóăth công b nhi u thông tinăh năt i m c chi phí th p vì h cóăđ ngu n l căđ thu th p và phân tích d li u

(Alseed,ă2006).ăTheoăđó,ănghiênăc u gi đ nh r ng các công ty l n có th nhăh ng

công b thông tin nhi uăh năcácăcôngătyănh Trong nghiên c u này, s d ng logarit t

nhiên giá tr s sách t ng tài s n 2014 là bi n quy mô công ty Nghiên c uăđ xu t gi

thuy t:

V i bi n quy mô công ty, lý thuy tăđ i di n, lý thuy t chi phí chính tr c ngăđ c s

d ng đ gi i thích.ăCácăcôngătyăđ i di n v i nhu c u công b thông tin minh b ch và

c ngălà ch th c a s can thi p chính ph ă gi m chi phí chính tr , các công ty l n

h ng t i công b t nguy năcaoăh năđ làm yên tâm xã h i và các t ch c chính ph

Ahmed & Courtis (1999) tranh lu n r ng các công ty l n công b nhi uăthôngătinăh n.ăaăs các nghiên c uăđ c t p h p có kh n ngăch ng minh s t n t i c a m t quan h

tích c căđángăk , v i m căđ nhăh ng khác nhau gi a quy mô công ty và m c công

b t nguy n (b ng 3) mô hình này bi năquyămôăcôngătyăđ c tính b ng doanh thu

thu n c a công ty (Mutawaa, 2010; Shehata, 2014) Nghiên c uăđ xu t gi thuy t:

ty

Các công ty ph thu c vào các kho n n s th a mãn nhu c u c a các ch n thông qua công b nhi u thông tin v h năv thành qu ho tăđ ng c aăcôngăty.ăTheoăđó,ăcácăcôngă

ty v i m căđònăb yăcaoăth ng công b nhi uăthôngătinăh năcôngătyăcóăđònăb y th p

h n.ă ònă b yă đ că đoă l ng b i t s n , t ng n ph i tr / t ng tài s n (Alsaeed,

2006) và t s n / v n s h u (Wallace và c ng s , 1994 & Nasor, 1995; Naser, 1998; Camfferman & Cooke, 2002; Haniffa & Cooke, 2002; Oliveira và c ng s , 2006)

Chow và c ng s , (1987) & Ahmed và c ng s , (1994) tìm th y môi quan h không

đángăk gi a t s đònăb y và m c công b thông tin, trong khi Robbins và c ng s ,

(1986), Omar và c ng s , (2011) tìm th y nhăh ng tích c căđángăk ăThôngăth ng, nóăđ c cho r ng m căđònăb y cao s cung c p chi ti tăh nătrongăbáoăcáoăth ng niên

đ h n ch quan tâm c a ch n dài h n v s v n ti măn ngăvàătránhăchiăphíăđ i

di n (Walace và c ng s ,ă1994).ăTheoăchiăphíăđ i di n chi phí giám sát càng cao s b

xu t hi n công ty đònăb y cao giám sát chi phí này, doanh ngi păđ c mong

đ i cung c p nhi u thông tin chi ti tăh nă(Jensenă&ăMeckling,ă1976).ă

C ngătheo thuy tăđ i di n c a Jensen & Meckling (1976), m t tình hu ng c a thông tin

b t cân x ng t i gi a các ch n vàăcôngăty.ăNg i cho vay không có ý ki n v ho t

đ ng c aăcôngăty,ănh ngăh đ c thuy t ph c r ng kh iăl ngăn càng cao, s có s

th n tr ngăcaoăh nătrongăqu n lý Nghiên c uăđ xu t gi thuy t:

H3: òn b y tài chính c a công ty nh h ng đ n m c công b thông tin b t bu c

c a công ty

Nghiên c u c aăHaniffaă&ăCookeă(2002)ăđ xu t r ng s ph c t p trong c u trúc công

ty có th gi i thích cho m căđ công b thông tin t nguy n Hossain tìm th y m i

quan h gi a m căđ ph c t p c a công ty và công b thông tin t nguy n Bi n m c

đ ph c t p c aăcôngătyăđ căđoăl ng b ng s l ng công ty con, công ty liên k t

(Hossain, 2009; Uyar, 2013)

thông tin t nguy n

3.1.2.5 L i nhu n

M t gi i thích cho bi n này là này là lý thuy tăđ i di n (Hossain, 2009) L i nhu n cao

có th b t bu c m t công ty công b nhi uăthôngătinăh năraăth tr ng b ng cách nào

h ho tăđ ng t t nh ăv y,ăthêmăvàoăđóălàmăsángăt làm th nào nhà qu n lý t iăđaăhóaă

giá tr c a các c đôngăđ giaăt ngăkho n l i ích qu n lý H u h t các nghiên c u s

d ngăROEăvàăROAănh ăm tăcáchăđoăl ng l i nhu n (Shehata, 2014) Nghiên c u này

xem xét l i nhu n b ng ROA Nghiên c uăđ xu t gi thuy t:

3.1.2.6 Quy mô công ty ki m toán

Các công ty ki m toán l n khuy n khích các công ty công b đ yăđ các thông tin, và

các thông tin b sungăđ c ki m toán và làmăt ngătínhăminhăb ch Các công ty ki m toánăBigă4ăđ c bi tăđ n trên toàn th gi i r ng có m t nhăh ng tích c căđ n m căđ

công b thông tin c a khách hàng c a h ăNh ngăcácăk t qu th c nghi m v năch aăđiă

đ n m t k t lu n th ng nh t Camfferman & Cooke (2002) và Naser và c ng s , (2002)

tìm th y m t m i quan h đángăk gi a quy mô công ty ki m toán và m c công b t

nguy n c a công ty Ali và c ng s , (2004) và Alsaeed (2006) không tìm th y m i quan h gi a quy mô công ty và công b t nguy n Wallace & Naser (1995) trong khi

đó,ăch ra m i quan h tiêu c c gi a quy mô công ty ki m toán và m c công b thông

tin nghiên c u này bi n quy mô công ty ki mătoánăđ căxácăđ nh là 1 cho các công

ty ki m toán thu c Big 4, là 0 cho các công ty còn l i Nghiên c uăđ xu t gi thuy t:

c a công ty

c a công ty

3.1.2.7 Qu n tr công ty

Qu n tr công ty là m t h th ng mà nh đóăcácăcôngătyăđ c đi u hành và qu n lý

Các chuyên gia c a T ch c h p tác và phát tri n kinh t OECDăđ nhăngh aăqu n tr

công ty là:ăắ…ăM t thành t chính trong vi c c i thi n s hi u qu n n kinh t vàăt ngă

tr ng kinh t c ngănh ănângăcaoăs tinăt ng c aănhàăđ uăt ăQu n tr công ty bao

g m m t thi t l p m i quan h gi a ban qu n lý c a m tăcôngătyăvàăc ngăcungăc p c u

trúcăthôngăquaăđóăcácăm c tiêu c aăcôngătyăđ c thi t l păvàăcácăph ngăti năđ đ t

đ c các m c tiêu và giám sát k t qu đ căxácăđ nh Qu n tr công ty t t s cung c p cácăthúcăđ yăđúngăchoăh iăđ ng qu n tr và các nhà qu nălỦătheoăđu i m c tiêu, l i ích

c a công ty và các c đôngăvàăs làm thu n ti n s giám sát hi u qu ”ă(OECD, 2004,

p211)

S phân tách qu n lý và s h u trong các công ty hi năđ i t oăraăc ăh i cho các nhà

qu nălỦăh ng v l i ích c a chính h đ giaăt ngăs giàu có c a chính h t i các chi

phí c a các c đôngă(Jensenă&ăMeckling,ă1976).ăVìăv y,ăth ng tìm ra r ng công b và

tính minh b chăđ c nh n m nh b i t t c các nguyên t c qu n tr công ty, mã hóa và

th c hi n t t nh t các yêu c uăđ căthúcăđ y b i các t ch c l n và các qu c gia trên

toàn th gi i Theo nguyên t c OECD, qu n tr công ty,ănh ăm t cách c a các công ty

truy n thông tin k t qu ho tăđ ng c a h v iăcácănhàăđ uăt ,ăcóăth là m t công c có

s c m nhăđ giám sát và nhăh ng hành vi c a các công ty và b o v cácănhàăđ uăt ă

Công b thông tin bao g m, n i dung công b vàăph ngăti n công b , bao g m th i

k công b ,ăc ngăđ công b và thông cáo báo chí (Bushman và c ng s , 2004) Tính

minh b ch c a công b đ căđoăl ng b i s l ng và ch tăl ng thông tin có s n

trong công c ng v c u trúc qu n tr và v th tài chính Vi c th c hi n qu n tr công ty

đ căđ m b o r ng công b h p th iăvàăchínhăxácăđ c t o thành trên t t c v t li u liênăquanăđ n công ty, bao g m v th tài chính, k t qu ho tăđ ng, quy n s h u và

qu n tr c a công ty Công b thông tin c n bao g m,ănh ngăkhôngăb gi i h n, các

thông tin v k t qu tài chính và ho tăđ ng c a công ty; m c tiêu công ty; s h u c

ph n chính và quy n bi u quy t; các thành ph n,ăbanăgiámăđ căvàăđi u hành ch ch t,

ti n thù lao c a h ; các y u t nguyăc ăcó th d đoán,ăcácăv năđ liên quan nhân công

và các c đôngăkhác;ăvàăc u trúc qu n tr cùng các chính sách (OECD, 2004)

Cácăc ăc u qu n tr bao g m t t c cácăc ăc u n i b ,ănh ăcácăk ho ch khuy n khích

thu c qu nă lỦ,ăgiámăsátăgiámăđ c và th tr ngălaoăđ ng n i b ,ă vàăcácăc ăc u bên