Đối tượng của thanh tra nghành xây dựng là cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộcphạm vi quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng và của Sở Xây dựng theo ủy quyềnhoặc phân cấp của UBND cấp Tỉnh; Là cơ
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
PHÁP LUẬT VỀ THANH TRA XÂY DỰNG
TỪ THỰC TIỄN QUẬN HÀ ĐÔNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành : Luật Hành Chính
Mã số : 60 38 20
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Người hướng dẫn Khoa học : TS Bùi Thị Đào
Hà Nội năm 2014
Trang 2LỜI CAM KẾT
Tôi xin cam kết luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập củaTôi Các tài liệu, tư liệu được sử dụng trong luận văn có nguồn dẫn rõ ràng, cáckết quả nghiên cứu là quá trình lao động trung thực của tôi
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Lê Ngọc Linh
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và xin trân trọng cảm ơn sự hướng dẫn,giúp đỡ hết sức nhiệt tình, trách nhiệm và hiệu quả của TS Bùi Thị Đào – TrườngĐại Học Luật Hà Nội
Tôi cũng xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc và xin được gửi lời cảm ơn tới tậpthể cán bộ, giảng viên Khoa Luật, tập thể thầy, cô giáo Học viện Khoa học xã hội
đã dày công giúp đỡ, giảng dạy, truyền thụ kiến thức và giúp đỡ tôi trong suốtkhoá học và thời gian nghiên cứu luận văn
Trân trọng cảm ơn
MỤC LỤC
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
3.1 Mục đích nghiên cứu của đề tài
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài
6 Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của đề tài
7 Kết cấu luận văn
Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THANH TRA XÂY DỰNG VÀPHÁP LUẬT VỀ THANH TRA XÂY DỰNG
1.1 Thanh tra xây dựng
1.1.1 Khái niệm Thanh tra
1.1.2 Khái niệm Thanh tra xây dựng
1.2 Pháp luật về Thanh tra xây dựng
1.2.1 Khái niệm Pháp luật về Thanh tra xây dựng
1.2.2 Nội dung của Pháp luật về Thanh tra xây dựng
1.2.3 Đặc điểm của Pháp luật về Thanh tra xây dựng
1.2.4 Vai trò của Pháp luật về Thanh tra xây dựng
Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀTHANH TRA XÂY DỰNG Ở QUẬN HÀ ĐÔNG, THÀNG PHỐ HÀ NỘI
2.1 Khái quát chung về địa bàn Quận Hà Đông, thành phố Hà Nội
2.1.1 Điều kiện địa lý tự nhiên
2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội
2.2 Thực trạng Pháp luật về Thanh tra xây dựng ở quận Hà Đông
2.2.1 Pháp luật về Tổ chức, bộ máy của Cơ quan Thanh tra xây dựng
2.2.1.1.Tổ chức, bộ máy của Đội Thanh tra xây dựng quận HàĐông
Trang 52.2.1.2 Tổ chức, bộ máy của Thanh tra Sở Xây dựng Hà Nội.
2.2.2 Pháp luật về Hoạt động thanh tra xây dựng
2.2.3 Thanh tra viên và Cộng tác viên thanh tra xây dựng
2.2.4 Quyền và nghĩa vụ của đối tượng thanh tra xây dựng
2.2.5 Nhiệm vụ của các cơ quan trong phối hợp thực hiện pháp luật vềthanh tra xây dựng trên địa bàn quận Hà Đông
2.3 Thực hiện pháp luật về Thanh tra xây dựng ở Quận Hà Đông
2.4 Đánh giá chung về pháp luật về Thanh tra xây dựng ở quận Hà Đông
2.4.1 Những ưu điểm và nguyên nhân
2.4.1.1 Những ưu điểm2.4.1.2 Nguyên nhân2.4.2 Những hạn chế, bất cập và nguyên nhân
2.4.2.1 Những hạn chế, bất cập
2.4.2.2 Nguyên nhân của những hạn chế
Chương 3 CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ THANH TRAXÂY DỰNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
3.1 Mục tiêu, yêu cầu đối với hoàn thiện pháp luật về thanh tra xây dựng
3.1.1 Mục tiêu của hoàn thiện pháp luật về thanh tra xây dựng
3.1.2 Yêu cầu đối với hoàn thiện pháp luật về thanh tra xây dựng
3.2 Giải pháp hoàn thiện pháp luật về thanh tra xây dựng
3.2.1 Xây dựng, kiện toàn tổ chức và hoạt động của Cơ quan Thanh tra xâydựng các cấp
3.2.2 Sửa đổi, bổ sung và ban hành mới các văn bản pháp luật về thanh traxây dựng
3.2.3 Tăng cường nguồn nhân lực và trang thiết bị đảm bảo thực thi công
vụ cho đội ngũ Thanh tra viên và cán bộ, công chức cơ quan thanh tra chuyênngành xây dựng
Kết luận.
Trang 6DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 71, UBND : Ủy ban nhân dân.
2, HĐND : Hội đồng nhân dân
Trang 8I Tính cấp thiết của đề tài.
Cựng với sự phỏt triển của đất nước, quỏ trỡnh cụng nghiệp húa và đụ thịhúa với tốc độ ngày càng cao là xu thế tất yếu của cỏc quốc gia trờn thế giới núichung và Việt nam núi riờng trong sự nghiệp phỏt triển kinh tế - văn húa - xó hộicủa mỗi quốc gia Sự ra đời của cỏc khu đụ thị kộo theo sự phỏt triển dõn số trongthời gian qua đó và đang cú chiều hướng tăng nhanh Tốc độ xõy dựng cú sựchuyển biến nhanh chúng tạo ra nhiều khu đụ thị cũng như cỏc tuyến đường trọngđiểm đó và đang được xõy dựng để tạo dựng nờn một mụi trường ảnh quan vănminh, hiện đại phự hợp với xu thế mới hiện nay
Ngành xõy dựng hiện nay ở Việt Nam đó và đang là ngành kinh tế mũinhọn trong việc xõy dựng và phỏt triển kinh tế, xó hội của đất nước Việt Nam núichung và quận Hà Đụng núi riờng Sự thay đổi này gúp phần nõng cao đời sốngvật chất và tinh thần cho toàn xó hội
Bờn cạnh những cố gắng, kết quả đạt được, thời gian gần đõy tỡnh hỡnh viphạm trật tự xõy dựng đụ thị đó và đang là một vấn đề núng bỏng một phần do ý thứccủa người dõn cũn yếu, quy hoạch chưa đồng bộ, hệ thống phỏp luật chồng chộo, thiếutớnh khả thi chưa đỏp ứng là một cụng cụ hữu hiệu để quản lý nhà nước trong lĩnh vựcquản lý trật tự xõy dựng Nhiều cụng trỡnh vi phạm nghiờm trọng, trong đú cú khụng ớttrường hợp cỏc chủ đầu tư coi thường kỷ cương, phỏp luật, cố tỡnh vi phạm Nhiềucụng trỡnh sai phạm đều cú nguyờn nhõn từ sự buụng lỏng quản lý khiến dư luận rấtbức xỳc Nhiều cụng trỡnh xõy dựng sai phộp diễn ra ngay tại cỏc quận trung tõm như:Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Thanh Xuõn, Cầu Giấy, Ba Đỡnh… Điển hỡnh như cụngtrỡnh xõy dựng cú nhiều sai phạm tại số 55A, 55B, 53D phố Bà Triệu, phường HàngBài (Hoàn Kiếm); hàng chục cụng trỡnh xõy dựng sai phộp tại phố Bựi Thị Xuõn, TriệuViệt Vương, Mai Hắc Đế, Đại Cồ Việt (quận Hai Bà Trưng); cụng trỡnh xõy dựngkhụng phộp của Tũa nhà chung cư N04B1 cao 17 tầng do Cụng ty cổ phần phỏttriển và đụ thị Từ Liờm làm chủ đầu tư xõy dựng tại phường Dịch Vọng, quận Cầugiấy; Cụng trỡnh của Học viện Phật giỏo tại xó Phự Linh (huyện Súc Sơn) Tại nhiềuhuyện ngoại thành, hàng trăm cụng trỡnh, nhà ở xõy dựng khụng phộp trờn đất nụng
Trang 9nghiệp Ngoài ra, nhiều vụ tham nhũng lớn trong lĩnh vực đầu tư xõy dựng, gõythiệt hại nghiờm trọng về tài sản của nhà nước cũng như làm giảm uy tớn trong mốiquan hệ giữa cỏc quốc gia trong hoạt động hợp tỏc hữu nghị giữa cỏc nước Điểnhỡnh như vụ ỏn tham nhũng tại nghành đường sắt Việt nam hồi thỏng 3/2014 vừaqua.
Ngoài ra cụng tỏc cấp phộp xõy dựng vẫn cũn nhiều thủ tục rườm rà gõykhú khăn cho người dõn khi tham gia thủ tục hành chớnh Hoạt động quản lý saucấp phộp xõy dựng nhiều khi cũn buụng lỏng, chưa kịp thời dẫn đến tỡnh trạng xõydựng sai phộp, khụng phộp, trỏi phộp diễn ra hết sức phức tạp gõy ảnh hưởng đến
mỹ quan, mụi trường xung quanh, gõy ảnh hưởng và thiệt hại về người và tài sảncũng như coi thường phỏp luật, làm giảm hiệu quả của việc thực thi phỏpluật Qua thời gian cụng tỏc tại cơ quan chuyờn mụn trờn địa bàn quận Hà Đụng
và qua nghiờn cứu cỏc vấn đề lý luận liờn quan đến thực tiễn em đó chọn đề tài
“Phỏp luật về thanh tra xõy dựng từ thực tiễn quận Hà Đụng, Thành phố Hà Nội” làm nội dung nghiờn cứu, bởi vỡ Quận Hà Đông là một quận thuộc thủ đô Hà
Nội Hà Đông là nơi đặt trụ sở của một số cơ quan hành chính cấp Thành Phố củathủ đô Hà Nội Đây là một vùng đất giàu truyền thồng văn hóa với các làng nghềnổi tiếng khắp gần xa Đõy là một quận mới được thành lập theo sự điều chỉnh địagiới hành chính tại nghị định số 23/2008/NĐ-CP của Chính phủ thì Hà Đông cótổng số phờng là 17 phờng Với sự u ái về địa thế hành chính đã tạo cho Hà Đông
có sự phát triển nhanh và mạnh về mọi tiềm lực nh Kinh tế - Văn hóa - Xã Hội vàhiện nay Hà Đông là một trong những địa phơng có tốc độ phát triển nhanh nhấtcủa Thành Phố Hà Nội Hàng loạt các dự án khu đô thị đợc phê duyệt nh Khu đôthị Văn Quán - Yên Phúc Khu đô thị Văn Phỳ, Khu đô thị Văn Khê cùngnhiều các tuyến đờng đợc mở rộng giao với các trục đờng chính lớn khác giúp chocác phơng tiện đi lại đợc thuận tiện nh trục đờng Tố Hữu, trục đờng Lê Trọng Tấn,trục đờng 21B, kết hợp với một số các trờng đại học lớn đợc mở nh trờng Đạihọc Thành Tây, trờng Đại học Đại Nam đã giúp cho Hà Đông trở thành một trongnhững quận có sự đô thị hóa lớn nhất trong cả nớc với mật độ xây dựng cao nhất.Tổng số công trình xây dựng mới phát sinh trên toàn địa bàn quận trong 3 nămvừa qua cho thấy rằng đây là một quận có tốc độ xây dựng cao nhất trên toàn
Trang 10Thµnh phè Hµ Néi Cùng với sự phát triển trên thì mặt trái của nền kinh tế thịtrường đã tác động không nhỏ đến một số mặt trên lĩnh vực của đời sống xã hộinhư: Sự yếu kém trong quản lý kinh tế, sự bất cập, thiếu đồng bộ trong hệ thốngcác quy định của pháp luật, một số các quy định chưa phù hợp với thực tiễn đãlàm ảnh hưởng đến tính đồng bộ trong việc quản lý Ngoài ra việc Thanh tra, kiểmtra, giám sát trong đầu tư xây dựng còn nhiều bất cập, yếu kém, việc chấp hành kỷcương pháp luật của nhà nước còn chưa nghiêm cũng như ý thức và trách nhiệmtrong công việc của mỗi cán bộ công chức còn chưa cao
Với những lý do và yêu cầu cấp bách như vậy, việc nghiên cứu đề tài
“Pháp luật về thanh tra xây dựng từ thực tiễn quận Hà Đông, Thành phố Hà Nội” nhằm đánh giá tình hình thực tiễn, tìm ra các giải pháp và phương hướng
nhằm hoàn hiện pháp luật về thanh tra xây dựng ở quận Hà Đông nói riêng, thànhphố Hà Nội nói chung trong tình hình thực tế hiện nay
2 Tình hình nghiên cứu đề tài.
Cho đến nay có rất nhiều đề tài nghiên cứu về pháp luật về Thanh tra.Tuy nhiên đối với Pháp luật về thanh tra xây dựng thì vẫn là vấn đề rất mới bởi vìhoạt động của Thanh tra xây dựng trong thời gian gần đây mới được Nhà nướcquan tâm và đánh giá là vấn đề quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triểnkinh tế xã hội nói riêng và phát triển hoạt động xây dựng nói chung Do vậy màcác công trình nghiên cứu về vấn đề này còn rất ít Tuy nhiên cũng được một sốcác nhà nghiên cứu đề cập, như:
Luận văn thạc sỹ “Pháp luật về Thanh tra xây dựng ở Việt Nam hiện nay”của tác giả Nguyễn Thanh Mộng, 2012 Qua luận văn này, tác giả đã làm rõ một
số vấn đề liên quan pháp luật về tổ chức và hoạt động của Thanh tra xây dựng hiệnnay, qua đó đưa ra được các giải pháp hoàn thiện pháp luật về thanh tra xây dựng
Giáo trình “Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ cơ bản thanh tra chuyên ngànhxây dựng” do Trường Học viện cán bộ quản lý xây dựng và đô thị ban hành năm
2009 Giáo trình trên bao gồm 10 chuyên đề Mỗi chuyên đề đã cung cấp nhữngkiến thức cơ bản nhất về quá trình thanh tra trong các lĩnh vực cụ thể như: Đầu tư
Trang 11xây dựng công trình, Công tác quy hoạch xây dựng, quản lý và sử dụng công trình
hạ tầng kỹ thuật đô thị, lĩnh vực vật liệu xây dựng, hoạt động kinh doanh bất độngsản và quản lý nhà ở giúp người đọc nắm được những kiến thức cơ bản về hoạtđộng thanh tra xây dựng
Luận văn Thạc sỹ luật học '' Cưỡng chế hành chính trong lĩnh vực quản lýtrật tự xây dựng đô thị ''của tác giả Ninh Đức Tước – Học viện khoa học xã hội ViệtNam, 2014 Qua luận văn này tác giả đã nêu ra một số đánh giá mới liên quan đếnthủ tục cưỡng chế trong hoạt động quản lý trật tự xây dựng và đề ra các giải phápthiết thực trong lĩnh vực quản lý trật tự xây dựng đô thị
Các công trình nghiên cứu nêu trên đã nghiên cứu, phân tích lý giải nhiềuvấn đề liên quan đến tổ chức và hoạt động thanh tra ngành xây dựng Tuy nhiên,các công trình đó chưa đề cập sâu và cụ thể đến những quy định của pháp luật vềpháp luật về thanh tra xây dựng hiện nay Do vậy, trên cơ sở kế thừa các kết quảcủa các công trình nghiên cứu liên quan, luận văn tập trung nghiên cứu những vấn
đề lý luận và thực hiện pháp luật về thanh tra xây dựng ở nước ta hiện nay để từ
đó đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật về thanh tra xây dựng, góp phần nângcao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng
Qua tìm hiểu, rà soát thì việc nghiên cứu đề tài Pháp luật về thanh tra xâydựng từ thực tiễn quận Hà Đông, Thành phố Hà Nội cho thấy, chưa có công trìnhnghiên cứu nào Từ thực tế công tác của bản thân thấy được sự cần thiết của việcnghiên cứu này, nhằm góp phần đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp puật về thanhtra xây dựng ở Thành phố Hà Nội nói chung và địa bàn quận Hà Đông nói riêng.Nhằm xây dựng quận Hà Đông văn minh, hiện đại
3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài.
3.1 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.
Là làm rõ hơn nữa cơ sở lý luận, thực tiễn, pháp luật về Thanh tra xâydựng nói chung và ở quận Hà Đông nói riêng Từ đó đánh giá thực trạng pháp luật
về Thanh tra xây dựng ở quận Hà Đông trong thời gian qua, qua đó nêu ra nhữngkết quả đã đạt được và hạn chế những nguyên nhân của chúng Trên cơ sở đó, đưa
Trang 12ra những đề xuất khoa học cho việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả pháp luật vềThanh tra xây dựng trong thời gian tới Đồng thời phân tích thực trạng pháp luật
về Thanh tra xây dựng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về Thanh traxây dựng ở nước ta hiện nay
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài.
- Hệ thống hóa, làm rõ thêm lý luận pháp luật về Thanh tra xây dựng;
- Đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân quá trình thực hiện phápluật về Thanh tra xây dựng trên địa bàn quận Hà Đông, thành phố Hà Nội từ năm
2010 đến nay;
- Đề xuất một số các giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện pháp luật vềThanh tra xây dựng tại quận Hà Đông trong thời gian tới
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài.
+ Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các vấn đề lý luận và thực tiễn củahoạt động Thanh tra xây dựng
+ Phạm vi nghiên cứu của đề tài về mặt không gian được giới hạn ở quận
và các phường trên địa bàn quận Hà Đông, thành phố Hà Nội
+ Phạm vi nghiên cứu về thời gian là 4 năm, được giới hạn từ năm 2010đến năm 2013
+ Về nội dung, do pháp luật về Thanh tra xây dựng có nội dung rộng như:thực hiện chức năng thanh tra hành chính, thanh tra chuyên nghành trong phạm viquản lý nhà nước về lĩnh vực xây dựng gồm: xây dựng; kiến trúc, quy hoạch xâydựng, về hạ tầng kỹ thuật đô thị, khu công nghiệp; khu kinh tế; khu công nghệcao; phát triển đô thị, nhà ở và công sở; kinh doanh bất động sản, vật liệu xâydựng, an toàn kỹ thuật xây dựng, về bảo vệ môi trường Trong giới hạn của luậnvăn, xuất phát từ thực tế đề tài này đề cập đến một số vấn đề chính là thực hiệnpháp luật về thanh tra xây dựng trong hoạt động trật tự xây dựng trên địa bàn quận
Hà Đông
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu.
Trang 13+ Cơ sở lý luận của việc nghiên cứu đề tài là các nguyên tắc của chủ nghĩaduy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh đồng thời có tham khảo và kế thừa có chon lọc một số thành tựu của khoa họcquản lý, khoa học chính trị, pháp luật, kinh tế
+ Phương pháp nghiên cứu được học viên sử dụng trong luận văn là phântích, tổng hợp, thống kê, so sánh
6 Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của đề tài.
+ Về lý luận: Đề tài làm rõ hơn những vấn đề lý luận về pháp luật vềThanh tra xây dựng, về nội dung của pháp luật về Thanh tra xây dựng và về tổchức hoạt động động của ngành Thanh tra xây dựng trong thời điểm hiện nay
+ Về thực tiễn: Qua vấn đề thực tiễn của đề tài có thể vận dụng cho cácquận huyện khác nhằm nâng cao công tác thực hiện pháp luật về Thanh tra xâydựng của các địa phương Đây cũng là tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứucũng như từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật về Thanh tra xây dựng
7 Kết cấu của luận văn.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nộidung của luận văn gồm 03 chương:
+ Chương 1: Một số vấn đề chung về Thanh tra xây dựng và pháp luật vềThanh tra xây dựng
+ Chương 2: Thực trạng pháp luật và thực hiện pháp luật về Thanh tra xâydựng ở quận Hà Đông
+ Chương 3: Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về Thanh tra xây dựng ởnước ta hiện nay
Trang 14Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THANH TRA XÂY DỰNG
VÀ PHÁP LUẬT VỀ THANH TRA XÂY DỰNG
1.1.Thanh tra xây dựng.
1.1.1 Khái niệm Thanh tra.
Thanh tra là một khâu trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước Hoạtđộng thanh tra nhằm kiểm soát hữu hiệu việc thực thi quyền lực nhà nước tronglĩnh vực hành pháp Từ yêu cầu cần phải có hoạt động thanh tra dẫn đến hìnhthành các tổ chức thanh tra là một nhu cầu tất yếu của quá trình quản lý nhà nước
Theo Từ điển Tiếng Việt của Nhà xuất bản Thanh niên (2012) “Thanh tra:
là kiểm soát, xem xét tại chỗ ” [10, tr84].
Theo một số cách hiểu khác thì Thanh tra là sự tác động của chủ thể đến đốitượng đã và đang thực hiện quyền được giao nhằm đạt được mục đích nhất định.Ngoài ra Thanh tra còn được hiểu là sự xem xét, kiểm soát, kiểm tra thườngxuyên, định kỳ nhằm rút ra nhận xét, kết luận cần thiết để kiến nghị với các cơquan nhà nước khắc phục những nhược điểm, phát huy những ưu diểm góp phầnnâng cao hiệu quản lý nhà nước Thanh tra thường gắn với hoạt động nhất địnhcủa một chủ thể nhất định như người làm nhiệm vụ thanh tra, đoàn thanh tra vàchủ thể này có những nhiệm vụ, quyền hạn nhất định được quy định trong luật
Hoạt động thanh tra do cơ quan nhà nước thực hiện được tiến hành bới các
cơ quan chuyên trách Cơ quan thanh tra tiến hành xem xét, đánh giá sự việc mộtcách khách quan, đánh giá việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, kếhoạch của nhà nước, tổ chức và cá nhân Chính vì vậy để bảo đảm công minhtrong hoạt động thanh tra thì chủ thể tham gia hoạt động thanh tra cũng phải tuânthủ pháp luật từ việc xem xét thẩm quyền, việc ra quyết định, đối tượng tham giahoạt động thanh tra, cũng như việc chịu trách nhiệm độc lập trước quyết địnhthanh tra của mình Có quyền bảo lưu ý kiến của mình và báo cáo cấp có thẩmquyền
Trang 15Hoạt động thanh tra thường xuyên diễn ra ngay trong quá trình tổ chức,thực hiện các nhiệm vụ quản lý cũng như thực hiện đường lối, chính sách phápluật Mặt khác, hoạt động của thanh tra nhà nước cũng thực hiện ở lĩnh vựcchấp hành, điều hành trong hoạt động quản lý, đánh giá việc thực hiện đúng saicủa đối tượng thanh tra trong việc chấp hành đường lối, chủ trương, chính sáchpháp luật của nhà nước, thực hiện kế hoạch của đơn vị; phân tích và đánh giáđúng thực chất tổ chức, bộ máy, cán bộ, cơ sở vật chất bảo đảm thực hiệnnhiệm vụ quản lý; xét giải quyết khiếu nại, tố cáo theo thẩm quyền; tham mưucho lãnh đạo cùng cấp giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật
Mục đích hoạt động thanh tra nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý,chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biện phápkhắc phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật; giúp cơquan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật; phát huy nhân tốtích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước; bảo
vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân
Các cơ quan thanh tra thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra trong phạm
vi quản lý nhà nước của cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp Thông qua các vănbản pháp luật về tổ chức, bộ máy hành chính mà cơ quan thanh tra xác định đượcđối tượng và nội dung thanh tra Vì vậy, các văn bản pháp luật về thanh tra khiquy định nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan thanh tra; đối tượng, nội dung thanhtra phải phù hợp với nhiệm vụ, quyền hạn, phạm vi quản lý của các cơ quan quản
lý nhà nước cùng cấp Cho nên đối tượng, nội dung thanh tra rộng hay hẹp phụthuộc vào nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan trong bộ máy hành chính nhànước
Từ những phân tích trên cho thấy: Thanh tra là hoạt động kiểm tra, xemxét việc thực hiện chính sách, pháp luật của nhà nước, nhiệm vụ được giao của các
cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân do các cơ quan thanh tra có thẩm quyềnthực hiện nhằm phục vụ hoạt động quản lý nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợppháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân
Trang 161.1.2 Khái niệm Thanh tra xây dựng.
Theo Từ điển Tiếng Việt của Nhà xuất bản Thanh niên (2012) “Xây dựng: làm nên một công trình kiến trúc” [10, tr84].
Theo một số cách hiểu thông thường khác thì xây dựng là việc xây, tạodựng nên cơ sở hạ tầng
Trong lĩnh vực xây dựng có thể hiểu khái niệm: Thanh tra xây dựng làhoạt động thanh tra chuyên ngành do các cơ quan và cá nhân thanh tra xâydựng có thẩm quyền tiến hành nhằm đảm bảo thực hiện nghiêm chỉnh các quyđịnh pháp luật trong lĩnh vực quản lý nhà nước về xây dựng, bảo vệ quyền vàlợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân
Thanh tra xây dựng là thanh tra chuyên nghành về xây dựng được tổ chức
và hoạt động theo quy định của Chính phủ Có một bộ máy chuyên trách đảmnhiệm các công việc liên quan đến lĩnh vực xây dựng, được thành lập và đi vàohoạt động trên cơ sở hệ thống các quy định của pháp luật
Thanh tra xây dựng là hoạt động mang tính chuyên trách để tiến hành hoạtđộng kiểm tra, xem xét việc thực hiện các nhiệm vụ trong phạm vi quản lý nhànước về lĩnh vực xây dựng gồm: xây dựng; kiến trúc, quy hoạch xây dựng, về hạtầng kỹ thuật đô thị, khu công nghiệp; khu kinh tế; khu công nghệ cao; phát triển
đô thị, nhà ở và công sở; kinh doanh bất động sản, vật liệu xây dựng, an toàn kỹthuật xây dựng, về bảo vệ môi trường
Hoạt động thanh tra xây dựng luôn luôn gắn liền với hoạt động của cơ quanquản lý nhà nước và là cơ quan thuộc hệ thống cơ quan hành chính nhà nước
Đối tượng của thanh tra nghành xây dựng là cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộcphạm vi quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng và của Sở Xây dựng theo ủy quyềnhoặc phân cấp của UBND cấp Tỉnh; Là cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt nam vànước ngoài hoạt động trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt nam cónghĩa vụ chấp hành quy định của pháp luật trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản
lý của Bộ Xây dựng, Sở Xây dựng
Trang 17Hoạt động Thanh tra xây dựng được tiến hành theo trình tự, thủ tục, dướihình thức do pháp luật quy định nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi
vi phạm pháp luật, phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, phápluật để kiến nghị với nhà nước các biện pháp khắc phục, phát huy nhân tố tích cực,góp phần nâng cao hiệu quả, hiệu lực của hoạt động quản lý nhà nước, bảo vệ lợiích của nhà nước, các quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân
1.2 Pháp luật về thanh tra xây dựng
1.2.1 Khái niệm Pháp luật về thanh tra xây dựng
Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do nhànước ban hành hoặc thừa nhận nhằm điều chỉnh các mối quan hệ xã hội theo mụctiêu, định hướng cụ thể
Pháp luật về thanh tra xây dựng được ban hành nhằm điều chỉnh các quan
hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực tổ chức và hoạt động thanh tra xây dựng.pháp luật về thanh tra xây dựng hiện nay được thể hiện ở rất nhiều các văn bảnluật như Luật Xây dựng, Luật Thanh tra, Luật Nhà ở, Luật Đăng ký bất độngsản… Văn bản dưới luật như Nghị định, Thông tư, Quyết định, nhưng dù dướihình thức văn bản nào thì pháp luật về thanh tra xây dựng chứa đựng các quyphạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong quá trình tổ chức và hoạtđộng thanh tra xây dựng của cơ quan thanh tra có thẩm quyền Từ đó có thểhiểu:
Pháp luật về thanh tra xây dựng là tổng thể các quy phạm pháp luật điềuchỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực thanh tra xây dựng quy định
về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trongquản lý, tổ chức thanh tra xây dựng; nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra viênxây dựng, trình tự, thủ tục trong quá trình thanh tra xây dựng nhằm bảo vệquyền, lợi ích hợp pháp của nhà nước, tổ chức, công dân, gúp phần đảm bảotrật tự xây dựng, phòng ngừa vi phạm pháp luật, tăng cường pháp chế xã hộichủ nghĩa
Trang 18Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành rất nhiều văn bảnchỉ đạo, văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hướng dẫn thi hành về thực hiệnpháp luật về thanh tra xây dựng Cụ thể như:
- Luật Xây dựng số 16/2003/QH11 ngày 26/11/2003 do Quốc Hội nướcCộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành năm 2003
- Luật Thanh tra số 56/2010/QH12 ngày 15 tháng 11 năm 2010 do Quốc Hộinước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành năm 2010
- Nghị định số 07/2012/NĐ-CP ngày 09/2/2012 của Chính phủ về cơ quanđược giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên nghành và hoạt động thanh trachuyên nghành
- Nghị định số 46/2005/NĐ-CP ngày 06/4/2005 của Chính phủ về tổ chức vàhoạt động của Thanh tra xây dựng
- Nghị định số 26/2013/NĐ-CP ngày 29/03/2013 của Chính phủ về tổ chức
và hoạt động của Thanh tra ngành xây dựng
- Nghị định số 180/2007/NĐ-CP ngày 07/12/2007 của Chính phủ về Quyđịnh chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật xây dựng về xử lý viphạm trật tự xây dựng đô thị
- Thông tư số 04/2007/TTLN-BXD-TTCP ngày 07/07/2007 của Bộ Xâydựng và Bộ Công an về hướng dẫn phối hợp xử lý vi phạm pháp luật trong hoạtđộng xây dựng
- Nghị định số 121/2013/NĐ-CP ngày 10/10/2013 của Chính phủ về Quyđịnh xử phạt vi pham hành chính trong hoạt động xây dựng; kinh doanh bất độngsản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng
kỹ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở
- Nghị định số 64/2012/NĐ-CP ngày 04/9/2012 của Chính phủ về cấp giấyphép xây dựng
- Thông tư số 10/2012/TT-BXD ngày 20/12/2012 của Bộ Xây dựng vềhướng dẫn chi tiết một số nội dung của Nghị định số 64/2012/NĐ-CP ngày04/9/2012 của Chính phủ về cấp giấy phép xây dựng
Trang 19- Quyết định số 46/2013/QĐ-UBND ngày 25/10/2013 của UBND thành phố
Hà Nội về việc kiện toàn tổ chức và hoạt động của Thanh tra Sở xây dựng Thànhphố Hà Nội
- Quyết định số 09/2014/QĐ-UBND ngày 14/2/2014 của UBND thành phố
Hà Nội về việc ban hành quy chế phối hợp quản lý trật tự xây dựng giữa Sở Xâydựng và uỷ ban nhân dân quận, huyện, thị xã, uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấntrên địa bàn Thành phố Hà Nội
Ngoài ra, còn có các VBQPPL khác cũng có các điều khoản liên quan đếnthanh tra xây dựng như Luật Đất Đai, Luật Nhà ở Tuy nhiên, việc đánh giáthực trạng công tác xây dựng pháp luật về thanh tra xây dựng chỉ trọng tâm vàonhững VBQPPL trực tiếp điều chỉnh về nội dung của hoạt động thanh tra xâydựng
Có thể nói Pháp luật về thanh tra xây dựng đã tạo cơ sở pháp lý cho việctriển khai có hiệu quả thực việc thi pháp luật trong hoạt động xây dựng nhằm bảo
vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà nước, tổ chức, công dân, gúp phần đảm bảotrật tự xây dựng, phòng ngừa vi phạm pháp luật, tăng cường pháp chế xã hộichủ nghĩa
1.2.2 Nội dung của pháp luật về thanh tra xây dựng
Với khái niệm như nêu trên của pháp luật về thanh tra xây dựng thì nộidung của pháp luật về thanh tra xây dựng là các quy định của nhà nước nhằmbảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà nước, tổ chức, công dân, gúp phần đảmbảo trật tự xây dựng, phòng ngừa vi phạm pháp luật, tăng cường pháp chế xãhội chủ nghĩa Gồm các quy định liên quan đến các vấn đề sau:
+ Tổ chức, bộ máy cơ quan thanh tra xây dựng: Đây là một nội dung rấtquan trọng trong đó quy định rõ, cụ thể về cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn
và trách nhiệm của các thành viên trong cơ quan thanh tra xây dựng Việc banhành các văn bản quy định rõ các vấn đề nêu trên nhằm bảo đảm cho bộ máythanh tra xây dựng hoạt động có hiệu quả và là một bộ phận trong bộ máy nhànước thực hiện chức năng thanh tra chuyên nghành do Chính phủ quy định
Trang 20+ Hoạt động thanh tra xây dựng: Đó là các quy định liên quan đến toàn
bộ quá trình của hoạt động thanh tra như về nội dung thanh tra, thẩm quyền raquyết định thanh tra, thời hạn thanh tra, trình tự, thủ tục của hoạt động thanhtra các quy định trên nhằm đảm bảo cho hoạt động thanh tra xây dựng đạt kếtquả tốt nhất, góp phần nâng cao hiệu quả, hiệu lực của hoạt động quản lý nhànước, bảo vệ lợi ích của nhà nước, các quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổchức và cá nhân
+ Thanh tra viên thanh tra xây dựng: Đó là các quy định của nhà nước vềnhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Thanh tra viên trong quá trình thực thicông vụ nhằm bảo đảm việc thực thi nghiêm chỉnh các quy định pháp luật vềxây dựng đồng thời đạt hiệu quả cao trong hoạt động thanh tra Ví dụ như tạiĐiều 54 của Luật Thanh tra quy định về Nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra viênkhi tiến hành thanh tra theo Đoàn có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
- Thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Trưởng đoàn thanh tra;
- Yêu cầu đối tượng thanh tra cung cấp thông tin, tài liệu, báo cáo bằng vănbản, giải trình về vấn đề liên quan đến nội dung thanh tra; yêu cầu cơ quan, tổchức, cá nhân có thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung thanh tra cung cấpthông tin, tài liệu đó;
- Kiến nghị Trưởng đoàn thanh tra áp dụng biện pháp thuộc nhiệm vụ,quyền hạn của Trưởng đoàn thanh tra quy định tại Điều 53 của Luật này để bảođảm thực hiện nhiệm vụ được giao;
- Xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạmhành chính
+ Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức cá nhân trong hoạt động thanhtra xây dựng: Đó là các quy định của liên quan đến trách nhiệm của từng cánhân có thẩm quyền như: Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Giám đốc Sở xây dựng, Chủtịch UBND các cấp Đồng thời là các quy định liên quan đến sự phối hợp củagiữa các cơ quan thanh tra ngành xây dựng với các cơ quan, tổ chức khác trongviệc quản lý nhà nước về xây dựng Các quy định liên quan đến quyền lợi, trách
Trang 21nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân là đối tượng thanh tra theo quy địnhcủa pháp luật.
Trong thực tiễn, sự phối hợp giữa các cơ quan thường rất phức tạp, cónhiều vướng mắc, bất cập Do đó, nếu các quy định của nhà nước rõ ràng và cụthể sẽ tạo ra hiệu quả cao trong công việc, đạt được mục đích của hoạt độngthanh tra Ví dụ như tại Điều 27 Nghị định số 26/2013/NĐ-CP ngày 29/3/2013của Chính phủ quy định trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan thanh tra ngànhXây dựng và các cơ quan, tổ chức khác như trách nhiệm phối hợp giữa các cơquan thanh tra ngành Xây dựng, trách nhiệm của cơ quan trong ngành Xây dựng, Trách nhiệm phối hợp của các cơ quan, tổ chức khác
Sự thể hiện đầy đủ quy định của pháp luật thanh tra xây dựng sẽ tạo rakhung hành lang pháp lý cho việc xây dựng cơ chế quản lý, mô hình hoạt độngcủa tổ chức và hoạt động thanh tra xây dựng phù hợp, đạt hiệu quả cao nhất
1.2.3 Đặc điểm của pháp luật về thanh tra xây dựng:
+ Pháp luật về thanh tra xây dựng được quy định trong nhiều văn bản
pháp luật của nhà nước Nguồn của pháp luật cho hoạt động thanh tra rất phongphú và đa dạng Các quy định của pháp luật về thanh tra xây dựng không chỉthể hiện ở các văn bản pháp luật chuyên ngành liên quan đến thanh tra xâydựng (như Luật Thanh tra, Luật Xây dựng, các Nghị định, Thông tư hướng dẫnthi hành luật) mà còn thể hiện ngay trong các văn bản pháp luật khác có liênquan như: Luật Đất đai, Luật Nhà ở và nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác.Nhằm điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong lĩnh vực này
+ Pháp luật về thanh tra xây dựng là tổng thể các quy phạm pháp luậtphản ánh đặc thù của thanh tra xây dựng như những quy phạm pháp luật mangtính chất quy định chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ giữa cơ quan quản lý nhànước về thanh tra xây dựng và cơ quan thanh tra xây dựng; mối quan hệ phốihợp của các cơ quan, tổ chức có liên quan với cơ quan thanh tra xây dựng trongquá trình thanh tra; nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra viên xây dựng Ngoài
ra còn có những quy phạm pháp luật quy định về trình tự, thủ tục, nội dung
Trang 22kiểm tra, thanh tra, ví dụ như các quy định về việc cấp giấy phép xây dựng, quyđịnh về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, quản lý côngtrình hạ tầng đô thị và quản lý sử dụng nhà
+ Pháp luật về thanh tra xây dựng là những quy định của nhà nước trongviệc bảo đảm cho các hoạt động thanh tra xây dựng được thực thi trên thực tế
Sự vi phạm các nguyên tắc, quy định pháp luật trong hoạt động thanh tra xâydựng trong rất nhiều các trường hợp đều có nguy cơ dẫn đến hậu quả khôngkhắc phục được hoặc gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước,
tổ chức và công dân Ví dụ như do không phát hiện, xử lý nghiêm vi phạm phápluật trong xây dựng dẫn đến việc "cắt ngọn” công trình, xử lý nhà siêu mỏng,siêu méo sẽ gây tốn kém cho nhà nước, tổ chức, công dân
1.2.4 Vai trò của pháp luật về thanh tra xây dựng
+ Pháp luật thanh tra nói chung, pháp luật về thanh tra xây dựng nói riêng là phương tiện thể chế hoá quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng về công tác thanh tra Ngay từ khi cách mạng tháng tám thành công, Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã quan tâm đến việc xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân, tổchức và các cơ quan nhà nước trong đó có cơ quan thanh tra Được thể hiện ở
sự ra đời của Ban Thanh tra do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập (Theo sắc lệnh
số 80-SL ngày 31-12-1945) Đây là văn kiện mang tính chất pháp lý về công tácthanh tra Nhiệm vụ của Ban Thanh tra trong thời kỳ này là nghiên cứu và giảiquyết các đơn thư khiếu nại và phản ánh của các tầng lớp nhân dân Đánh giáđược tầm quan trọng của công tác thanh tra, cho nên qua các thời kỳ phát triểncủa Việt nam Trong nhiều văn kiện Đại hội Đảng, Hội nghị Trung ương và BộChính trị luôn dành sự quan tâm lớn cho công tác thanh tra, lần lượt đưa ra cácchủ trương lớn cho công tác thanh tra, điều kiện, cơ sở vật chất, trang thiết bị,chính sách, chế độ đối với những người làm công tác thanh tra, đặc biệt chú ýđến cơ chế tổ chức và hoạt động thanh tra, đồng thời cũng nhấn mạnh phải kịpthời ban hành các văn bản pháp luật tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác
Trang 23tổ chức và hoạt động của thanh tra nói chung, pháp luật về thanh tra xây dựngnói riêng
Đường lối, chính sách của Đảng chỉ đạo phương hướng xây dựng phápluật, chỉ đạo nội dung pháp luật và chỉ đạo việc tổ chức thực hiện pháp luật Dovậy, pháp luật về thanh tra xây dựng có vai trò quan trọng trong việc thể chếhóa đúng đắn, kịp thời và đầy đủ đường lối, chính sách của Đảng về công tácthanh tra xây dựng, làm cho nó đi vào cuộc sống góp phần đảm bảo trật tự xâydựng, phòng ngừa vi phạm pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa
+ Pháp luật về thanh tra xây dựng là cơ sở để thiết lập, củng cố và tăng cường tổ chức bộ máy các cơ quan thanh tra xây dựng Việc quy định chặt chẽ
chức năng và nhiệm vụ của tổ chức bộ máy hoạt động của cơ quan thanh traxây dựng là mục tiêu để tổ chức bộ máy hoạt động đạt hiệu quả cao nhất, dovậy để bộ máy các cơ quan thanh tra xây dựng hoạt động hiệu quả đòi hỏi phảixác định đúng cơ chế quản lý, mô hình tổ chức hợp lý, khoa học, xác định đúngchức năng, thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan thanh tra xây dựng; xáclập các mối quan hệ đúng đắn, hợp lý giữa cơ quan thanh tra xây dựng và các
cơ quan hữu quan; phải có những phương pháp tổ chức và hoạt động phù hợp
để tạo ra một cơ chế đồng bộ, đồng thời nâng cao được trách nhiệm của cơ quanthanh tra xây dựng Tất cả những điều này chỉ có thể thực hiện được khi dựatrên cơ sở vững chắc của những nguyên tắc và quy định cụ thể của pháp luật vềthanh tra xây dựng
Tương tự như vậy, pháp luật về thanh tra xây dựng có vai trò quan trọngtrong việc quy định nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của mỗi loại cán bộ,công chức trong hệ thống các cơ quan thanh tra xây dựng, đặc biệt là Độitrưởng thanh tra xây dựng; Thanh tra viên xây dựng; quy định những cơ chếhữu hiệu nhằm phát hiện, loại trừ các hiện tượng lạm quyền, bao biện, vô tráchnhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức các cơ quan thanh tra xây dựng
Trang 24+ Pháp luật về thanh tra xây dựng là cơ sở để thiết lập cơ chế phối hợp giữa các cơ quan hữu quan trong công tác thanh tra xây dựng Muốn công tác
thanh tra xây dựng đạt hiệu quả cao nhất thì không thể một mình cơ quanThanh tra xây dựng tự thực hiện mà đòi hỏi cần có sự phối hợp chặt chẽ của các
cơ quan hữu quan trong công tác thực hiện pháp luật về thanh tra xây dựng bởi
vì Thanh tra xây dựng là hoạt động phức tạp, hiệu quả của nó không chỉ đượcquyết định bởi năng lực, sự cố gắng của cơ quan thanh tra xây dựng mà cũngcòn tuỳ thuộc vào sự tham gia của chính quyền địa phương, của các cơ quannhà nước khác, các tổ chức xã hội và của mọi công dân Nói cách khác, côngtác thanh tra xây dựng không chỉ là hoạt động chuyên môn thuần tuý của cơquan thanh tra xây dựng, mà cũng là trách nhiệm của các cấp chính quyền vàtoàn xã hội Do vậy, pháp luật về thanh tra xây dựng phải có những quy định cụthể, chặt chẽ về vai trò, chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan hữu quan nàyvới cơ quan thanh tra xây dựng trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ, kếhoạch thanh tra, ví dụ như trách nhiệm phối hợp của cơ quan công an việc trongviệc tham gia công tác đình chỉ cấm người và phương tiện vận chuyển vào côngtrình vi phạm Cơ quan cung cấp điện, nước ngừng cung cấp nước trong việctham gia đình chỉ các công trình vi phạm Như vậy mới có thể đình chỉ triệt đểđược hành vi vi phạm Có thể nói pháp luật về thanh tra xây dựng chính là cơ
sở để tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức hữu quan trongcông tác thanh tra xây dựng
+ Pháp luật về thanh tra xây dựng là cơ sở pháp lý cho việc phát hiện,
xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm trong hoạt động xây dựng Mọi
hành vi vi phạm pháp luật về xây dựng phải được phát hiện và xử lý kịp thờitheo đúng các quy định của pháp luật, ví dụ như công trình xây dựng trên địabàn phải được thường xuyên kiểm tra từ khi khởi công đến khi hoàn thành việcxây dựng; các vi phạm về trật tự xây dựng phải được lập hồ sơ vi phạm và xử lýkịp thời, triệt để, đảm bảo chính xác, công khai, minh bạch theo quy định của phápluật Qua đó cho thấy sự nghiêm minh của pháp luật trong trong công tác quản
Trang 25lý trật tự xây dựng nhằm góp phần tăng cường và bảo đảm pháp chế trong lĩnhvực thanh tra xây dựng.
+ Hệ thống pháp luật về thanh tra xây dựng góp phần tạo nên sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật ở nước ta Việc xây dựng một nhà nước
lớn mạnh không chỉ dừng ở việc phát triển Văn hóa, kinh tế - xã hội mà đòi hỏiphải có một hệ thống pháp luật đồng bộ điều chỉnh đầy đủ các mối quan hệ xãhội Hệ thống pháp luật gồm nhiều bộ phận nhưng luôn có sự liên quan vàthống nhất với nhau Không thể có một hệ thống pháp luật thống nhất và đồng
bộ nếu như có một bộ phận nào đó kém phát triển, không đầy đủ hoặc chồngchéo, mâu thuẫn với các bộ phận khác trong cùng hệ thống Pháp luật về thanhtra xây dựng là một bộ phận trong hệ thống pháp luật Việt nam Do vậy, việchoàn thiện pháp luật về thanh tra xây dựng sẽ góp phần xây dựng và củng cố hệthống pháp luật chung của cả nước thống nhất, đồng bộ trên mọi phương diện
+ Pháp luật về thanh tra xây dựng là để thực hiện hoạt động thanh tra nhằm kiểm soát hoạt động xây dựng, quản lí nhà nước về xây dựng: Đây là vai
trò quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động thanh tra đồng thờitạo cơ sở tiến hành thực thi các hoạt động thanh tra xây dựng theo đúng quyđịnh của pháp luật Đặc biệt là tạo cơ sở cho việc thực hiện công tác kiểm tra,phát hiện, xử lý kịp thời và ngăn ngừa những hành vi vi phạm trong lĩnh vựcxây dựng tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho quá trình quản lí nhà nước về xâydựng
Trang 26Kết luận chương 1
Bằng các phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp đã làm rõ một số kháiniệm cơ bản nhất về Thanh tra, Thanh tra xây dựng và pháp luật về thanh tra xâydựng Qua đó làm rõ được một số đặc điểm, nội dung, vai trò của pháp luật vềthanh tra xây dựng
Pháp luật về thanh tra xây dựng điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinhtrong lĩnh vực thanh tra xây dựng quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạncủa cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong quản lý, tổ chức thanh tra xây dựng;nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra viên xây dựng, trình tự, thủ tục trong quátrình thanh tra xây dựng nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà nước, tổchức, công dân, gúp phần đảm bảo trật tự xây dựng, phòng ngừa vi phạm phápluật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa
Pháp luật về thanh tra xây dựng là một phần trong hệ thống pháp luật củanước ta Tuy nhiên đến nay có rất ít các đề tài nghiên cứu về vấn đền này, dovậy việc nghiên cứu về lý luận liên quan đến pháp luật về thanh tra xây dựnggóp phần bổ sung và hoàn thiện về Pháp luật về thanh tra xây dựng nói riêng và
hệ thống pháp luật nói chung Nhằm bảo đảm việc thực thi pháp luật đạt đượchiệu quả cao nhất
Trang 27Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THANH TRA XÂY DỰNG Ở QUẬN HÀ ĐÔNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI.
2.1 Khái quát chung về địa bàn quận Hà Đông, Thành phố Hà Nội.
Quận Hà Đông là một quận mới thuộc thủ đô Hà Nội được thành lập theoNghị Định số 23/2008/NĐ-CP ngày 01/3/2008 của Chính phủ Hà Đông nằm cáchThủ đô Hà Nội 10km về phía Tây Nam có tổng diện tích 4.791.74 ha diện tích tựnhiên, số dân là 198.687 nhân khẩu Mật độ là 4.146 người/km2 Đến nay quận HàĐông có 17 phường: Văn Quán, La Khê, Vạn Phúc, Dương Nội, Đồng Mai, BiênGiang, Nguyễn Trãi, Phúc la, Phú La, Phú lãm, Phú Lương, Hà Cầu, Kiến Hưng,Yết Kiêu, Quang Trung, Mộ Lao, Yên Nghĩa
2.1.1 Điều kiện địa lý tự nhiên
+ Vị trí địa lý
Quận Hà Đông có tọa độ địa lý 20059 độ vĩ Bắc, 105045 độ kinh Đông, nằmgiữa giao điểm của Quốc lộ 6 từ Hà Nội đi Hòa Bình và Quốc lộ 70A Hà Đôngcũng là nơi khởi đầu của Quốc lộ 21B, nối trung tâm Hà Nội với các huyện phíaNam của Thủ Đô và tỉnh Hà Nam, Tỉnh Ninh Bình Quận Hà Đông có Phía bắcgiáp huyện Từ Liêm và huyện Hoài Đức Phía nam giáp Huyện Thanh Oai và
Trang 28Chương Mỹ Phớa Đụng giỏp Huyện Thanh Trỡ và Quận Thanh Xuõn Phớa Tõygiỏp huyện Hoài Đức và huyện Quốc Oai
+ Điều kiện tự nhiờn
Do địa hỡnh quận Hà Đụng là vựng đồng bằng nờn cú địa hỡnh đặc trưng củavựng bằng phẳng, độ chờnh địa hỡnh khụng lớn Trờn địa bàn quận cú sụngNhuệ, sụng Đỏy, kờnh La Khờ chảy qua, biờn độ cao trỡnh nằm trong khoảng 3,5
m - 6,8 m Với đặc điểm địa hỡnh bằng phẳng, quận Hà Đụng cú điều kiện thuậnlợi trong thực hiện đa dạng húa cõy trồng vật nuụi, luõn canh tăng vụ, tăng năngsuất
Hệ thống sụng Sụng Đỏy, sụng Nhuệ và kờnh La Khờ ảnh hưởng trực tiếpđến việc cấp và tiờu thoỏt nước khu vực quận nờn trờn địa bàn quận cú lưu lượngđảm bảo cho nhu cầu tưới tiờu cho cỏc hoạt động sản xuất nụng nghiệp, cụngnghiệp và sinh hoạt cho cộng đồng dõn cư trờn địa bàn toàn quận
2.1.2 Điều kiện Kinh tế - xó hội
Do địa bàn quận Hà Đụng nằm ở phớa Tõy Nam Hà Nội, đầu mối của nhiều
tuyến đường giao thụng quan trọng, Hà Đụng cú vị trớ chiến lược cả về chớnh trị,kinh tế và quõn sự Hà Đụng cú nhiều làng nghề nổi tiếng từ lõu như nghề dệt lụaVạn Phỳc, the La Khờ, làng rốn Đa Sỹ,… nổi tiếng Đõy là một thế mạnh của việcphỏt triển dịch vụ du lịch kết hợp với tham quan cỏc làng nghề của vựng Ngoài ra,trờn địa bàn quận Hà Đụng cú cỏc di tớch lịch sử như chựa Văn Quỏn, chựa Bia Bà
La Khờ, chựa Trắng Mậu Lương, đỡnh La Khờ, đỡnh Cầu Đơ, Miếu Vạn Phỳc
2.2 Thực trạng phỏp luật về Thanh tra xõy dựng ở quận Hà Đụng 2.2.1 Phỏp luật về Tổ chức, bộ mỏy của Cơ quan Thanh tra xõy dựng.
2.2.1.1 Tổ chức, bộ mỏy của Đội Thanh tra xõy dựng quận Hà Đụng.
+ Sự ra đời của Đội Thanh tra xõy dựng quận Hà Đụng.
Tiền thân của Đội Thanh tra xây dựng quận Hà Đông là Đội quy tắc (sau đổitên là Đội kiểm tra xây dựng nhà đất và đô thị) do UBND Thị xã Hà Đông trớc đâythành lập Tháng 10/2006, toàn bộ đơn vị đợc chuyển về trực thuộc Thanh tra Sở
Trang 29xây dựng Hà Tây Sau khi sát nhập, đơn vị trực thuộc Thanh tra Sở xây dựng HàNội.
Ngày 18/6/2007 Thủ tớng Chính phủ đã ban hành Quyết định số89/2007/QĐ-TTg về việc thí điểm thành lập Thanh tra chuyên nghành xây dựng tạiThành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh
Ngày 05/5/2009 UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số66/2009/QĐ-UBND về việc thí điểm thành lập Thanh tra xây dựng quận Hà ĐôngThực hiện Quyết định, ngày 30/6/2009 UBND quận Hà Đông đã tiếp nhận toàn bộ
Đội Thanh tra xây dựng Thành phố Hà Đông, là đơn vị hành chính trực thuộcThanh tra Sở xây dựng Hà Nội để thành lập Thanh tra xây dựng quận Hà Đông Ngày 29/3/2013, Chớnh phủ đó ban hành Nghị định số 26/2013/NĐ-CP về tổchức và hoạt động của Thanh tra ngành xõy dựng Theo quy định mới này thỡlực lượng Thanh tra xõy dựng quận Hà Đụng sẽ trở thành Đội Thanh tra xõydựng quận Hà Đụng Đội Thanh tra xõy dựng quận Hà Đụng nằm trong cơ cấu tổchức bộ mỏy và biờn chế của Thanh tra Sở xõy dựng theo Nghị định số26/2013/NĐ-CP ngày 29/03/2013 của Chớnh phủ về tổ chức và hoạt động củaThanh tra ngành xõy dựng; Quyết định số 46/2013/QĐ-UBND ngày 25/10/2013của UBND thành phố Hà Nội về việc kiện toàn tổ chức và hoạt động của Thanhtra Sở xõy dựng Thành phố Hà Nội; Quyết định số 11017/QĐ-SNV ngày30/12/2013 của UBND Thành phố Hà Nội về việc điều động cụng chức, laođộng hợp đồng thuộc lực lượng thanh tra xõy dựng quận, huyện, thị xó, xóphường, thị trấn trờn địa bàn thành phố Hà Nội về Thanh tra Sở Xõy dựng quảnlý
+ Về cơ cấu tổ chức của Đội Thanh tra xõy dựng Hà Đụng.
Đội Thanh tra xõy dựng quận Hà Đụng được sử dụng con dấu riờng để thựcthi cụng vụ và nhiệm vụ theo quy định của phỏp luật
Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ và biờn chế được giao, hiện nay Đội Thanhtra xõy dựng quận Hà Đụng gồm 01 đồng chớ Đội trưởng và 01 đồng chớ Phú Độitrưởng Tổng số cán bộ, công chức, hợp đồng của đơn vị là 54 đồng chớ gồm 45đồng chớ công chức; 09 đồng chớ cán bộ hợp đồng có thời hạn trong đú cú 19 nữ
và 35 nam Số lượng cỏn bộ, cụng chức Thanh tra xõy dựng đó được tăng lờn so
Trang 30với trước đây (Tính đến tháng 6/2013 có 22 đồng chí) nhằm đáp ứng hơn nữayêu cầu quản lý trật tự xây dựng trong tình hình mới.
Đội Thanh tra xây dựng quận Hà Đông đã thành lập 18 tổ công tác.Trong đó có 17 tổ địa bàn trực tiếp xuống làm việc tại 17 phường để thực hiệnchức năng và nhiệm vụ của mình và 01 tổ văn phòng làm việc tại trụ sở của ĐộiThanh tra xây dựng quận Hà Đông tại số nhà 72 Lê Lợi, phường Nguyễn Trãi,quận Hà Đông
+Về chức năng, nhiệm vụ của Đội Thanh tra Xây dựng quận Hà Đông.
Được quy định cụ thể tại Điều 3 của Quyết định số 46/2013/QĐ-UBNDngày 25/10/2013 của UBND thành phố Hà Nội về việc kiện toàn tổ chức và hoạtđộng của Thanh tra Sở xây dựng Thành phố Hà Nội như sau:
Đội thanh tra xây dựng quận, huyện có chức năng tham mưu, thực hiện, cácnhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng, giúp Chủ tịch UBND quận, huyện thị xã vàChánh Thanh tra Sở Xây dựng trong công tác quản lý trật tự xây dựng trên địa bànquận, huyện, thị xã
Đội Thanh tra xây dựng quận, huyện chịu sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp củaThanh tra Sở Xây dựng; có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ và thường xuyênbáo cáo Thanh tra Sở Xây dựng, Sở Xây dựng, UBND quận huyện, thị xã về việcphối hợp xử lý các vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn quận, huyện, thị xã, xã,phường, thị trấn theo Quy chế phối hợp quản lý trật tự xây dựng giữa Thanh tra SởXây dựng và UBND quận, huyện, thị xã, xã, phường, thị trấn do UBND Thànhphố ban hành
Đội Thanh tra xây dựng quận, huyện đồng thời chịu sự chỉ đạo, điều hànhcủa UBND quận, huyện, thị xã; có trách nhiệm giúp UBND quận, huyện, thị xã,
xã, phường, thị trấn thực hiện kế hoạch quản lý, kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự xâydựng; trực tiếp kiểm tra, lập hồ sơ xử lý các vi phạm trật tự xây dựng đô thị trênđịa bàn quận, huyện, thị xã, xã, phường, thị trấn; chuyển hồ sơ tới Chủ tịch UBNDquận, huyện, thị xã, xã, phường, thị trấn tổ chức xử lý các vi phạm theo thẩmquyền và tham gia phối hợp xử lý các vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn quận,
Trang 31huyện, thị xã theo Quy chế phối hợp quản lý trật tự xây dựng giữa Thanh tra SởXây dựng và UBND quận, huyện, thị xã, xã, phường, thị trấn do UBND Thànhphố ban hành và các quy định hiện hành của pháp luật.
Thanh tra Sở Xây dựng phân công một số thành viên thuộc các Đội Thanhtra xây dựng quận, huyện về làm việc tại các xã, phường, thị trấn để giúp UBND
xã, phường, thị trấn, trực tiếp thực hiện kiểm tra, lập hồ sơ xử lý vi phạm về trật tựxây dựng trên địa bàn theo các quy định của pháp luật và theo Quy chế phối hợpquản lý trật tự xây dựng giữa Thanh tra Sở Xây dựng và UBND quận, huyện, thị
xã, xã, phường, thị trấn Các công chức, lao động hợp đồng thuộc Thanh tra SởXây dựng khi làm việc tại UBND xã, phường, thị trấn đồng thời chịu sự chỉ đạo,điều hành của UBND xã, phường, thị trấn về việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra,tham gia phối hợp xử lý các vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn xã, phường, thịtrấn; có trách nhiệm báo cáo Đội Thanh tra xây dựng quận, huyện và lãnh đạoUBND xã, phường, thị trấn theo quy định và chịu sự chỉ đạo về chuyên môn,nghiệp vụ của Đội Thanh tra xây dựng quận, huyện
Đội Thanh tra xây dựng quận, huyện trực tiếp tổ chức kiểm tra đối với côngtrình xây dựng theo chỉ đạo của Lãnh đạo Thanh tra Sở Xây dựng trong trườnghợp cần thiết để xử lý vi phạm kịp thời theo Quy chế phối hợp quản lý trật tự xâydựng và quy định của pháp luật
Thanh tra viên xây dựng thuộc Đội Thanh tra xây dựng quận, huyện đượcthực hiện xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật
Việc đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật, điều động, thuyên chuyển,công chức, lao động hợp đồng thuộc các Đội Thanh tra xây dựng quận, huyện doChánh Thanh tra Sở Xây dựng chịu trách nhiệm thực hiện trên cơ sở tình hìnhcông tác thực tế hoặc yêu cầu của UBND quận, huyện, thị xã theo đúng quy địnhcủa pháp luật hiện hành
2.2.1.2 Tổ chức bộ máy của Thanh tra Sở Xây dựng Hà Nội.
Theo các quy định trên thì tổ chức của Đội Thanh tra xây dựng quận HàĐông nằm trong cơ cấu tổ chức bộ máy và biên chế của Thanh tra Sở xây dựng
Trang 32Hà Nội Do vậy, muốn hiểu rõ về Đội thanh tra xây dựng quận Hà Đông thì phảinghiên cứu các quy định của pháp luật đối với tổ chức bộ máy Thanh tra Sở Xâydựng Hà Nội Mặt khác, cơ quan thanh tra chuyên ngành không được tổ chức ởcấp quận, huyện nên thanh tra xây dựng trên địa bàn quận Hà Đông thực chất dothanh tra Sở Xây dựng thực hiện.
Thanh tra Sở Xây dựng là cơ quan thanh tra nhà nước của Sở Xây dựng HàNội có chức năng giúp Giám đốc Sở Xây dựng thực hiện chức năng, nhiệm vụ,quyền hạn thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành xây dựng; giải quyếtkhiếu nại tố cáo, phòng, chống tham nhũng trong phạm vi nhiệm vụ quản lý nhànước của Sở Xây dựng theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân cùng cấp
Thanh tra Sở Xây dựng có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được mở tàikhoản tại Kho bạc Nhà nước, được cấp kinh phí hoạt động từ ngân sách Nhà nước
để hoạt động theo quy định của pháp luật
Thanh tra Sở Xây dựng chịu sự chỉ đạo, điều hành của Giám đốc Sở Xâydựng; chịu sự chỉ đạo về công tác thanh tra và hướng dẫn về nghiệp vụ thanh trahành chính của Thanh tra thành phố Hà Nội; chỉ đạo, hướng dẫn về nghiệp vụthanh tra chuyên ngành của Thanh tra Bộ Xây dựng
Về Cơ cấu tổ chức bộ máy và biên chế Thanh tra Sở Xây dựng
Được quy định tại Thông tư Liên tịch số 06/2014/TTLT-BXD-BNV ngày14/5/2014 của Bộ Xây dựng – Bộ Nội vụ về hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ,quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Sở Xây dựng Ngoài ra còn được quyđịnh Tại Điều 3 Quyết định số 46/2013/ QĐ-UBND ngày 25/10/2013 của UBNDThành phố Hà Nội về việc Kiện toàn tổ chức và hoạt động của Thanh Tra Sở xâydựng Hà Nội quy định như sau:
+ Cơ cấu tổ chức bộ máy Thanh tra Sở Xây dựng:
Lãnh đạo Thanh tra Sở Xây dựng:
- Thanh tra Sở có Chánh Thanh tra, các Phó Chánh Thanh tra, thanh traviên, công chức, cộng tác viên và các nhân viên thừa hành phục vụ
Trang 33- Chánh Thanh tra là người đứng đầu Thanh tra Sở Xây dựng, chịu tráchnhiệm trước Giám đốc Sở Xây dựng và trước pháp luật về thực hiện nhiệm vụ,quyền hạn được giao;
Chánh Thanh tra do Giám đốc Sở Xây dựng bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễnnhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Chánh Thanh tra Thành phố
- Phó Chánh Thanh tra do Giám đốc Sở Xây dựng bổ nhiệm, bổ nhiệm lại,miễn nhiệm, cách chức theo đề nghị của Chánh Thanh tra; Phó Chánh Thanh trathực hiện nhiệm vụ theo sự phân công của Chánh Thanh tra
Bộ máy Thanh tra xây dựng gồm có 04 phòng và 31 đội, bao gồm:
- Phòng Tổ chức - Kế hoạch tổng hợp;
- Phòng Hành chính, quản trị;
- Phòng Tài chính - Kế toán;
- Phòng Thanh tra hành chính và giải quyết khiếu nại, tố cáo;
- Đội Thanh tra chuyên ngành số 1 (có chức năng thực hiện thanh trachuyên ngành xây dựng đối với các công trình xây dựng dân dụng và công nghiệp;lĩnh vực phát triển đô thị, quản lý sử dụng nhà ở và công sở, kinh doanh - bất độngsản)
- Đội Thanh tra chuyên ngành số 2 (có chức năng thực hiện thanh trachuyên ngành xây dựng đối với các công trình xây dựng hạ tầng kỹ thuật đô thị,giao thông, nông nghiệp và phát triển nông thôn; lĩnh vực quản lý sử dụng cáccông trình hạ tầng kỹ thuật; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng)
- 29 Đội Thanh tra xây dựng bố trí theo địa bàn quận, huyện, thị xã (sau đâygọi tắt là Đội Thanh tra xây dựng quận, huyện)
- Các Đội Thanh tra xây dựng quận, huyện được sử dụng con dấu riêng đểthực thi công vụ và nhiệm vụ theo quy định của pháp luật
+ Biên chế: Tổng số chỉ tiêu biên chế của Thanh tra Sở Xây dựng là: 1.567chỉ tiêu, bao gồm 49 chỉ tiêu biên chế đã được UBND thành phố giao cho Thanhtra Sở Xây dựng trước khi tổ chức lại và 1.518 chỉ tiêu biên chế đã được UBNDThành phố giao cho 29 quận, huyện, thị xã và 577 xã, phường, thị trấn Biên chế
Trang 34Thanh tra Sở Xây dựng được UBND Thành phố giao hàng năm trong tổng số biênchế hành chính của Sở Xây dựng.
Thanh tra Sở Xây dựng có những nhiệm vụ, quyền hạn sau:
Thanh tra Sở Xây dựng thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định tạiĐiều 24 Luật Thanh tra năm 2010, cụ thể như sau:
+ Xây dựng kế hoạch thanh tra trình Giám đốc Sở phê duyệt; tổ chức thựchiện kế hoạch thanh tra thuộc trách nhiệm của Thanh tra Sở; hướng dẫn, theo dõi,đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch thanh tra của cơ quan được giao thựchiện chức năng thanh tra chuyên ngành thuộc Sở;
+ Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật và nhiệm vụ, quyền hạncủa cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý trực tiếp của Sở;
+ Thanh tra việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định chuyên
môn-kỹ thuật, quy tắc quản lý ngành, lĩnh vực của cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộcphạm vi quản lý của Sở;
+ Hướng dẫn, kiểm tra cơ quan, đơn vị thuộc Sở thực hiện quy định củapháp luật về thanh tra;
+ Tổng hợp, báo cáo kết quả về công tác thanh tra thuộc phạm vi quản lýcủa Sở;
+ Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử
lý về thanh tra của Giám đốc Sở, Thanh tra Sở;
+ Kiểm tra tính chính xác, hợp pháp của kết luận thanh tra và quyết định xử
lý sau thanh tra của thủ trưởng cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh trachuyên ngành thuộc Sở đối với vụ việc thuộc ngành, lĩnh vực quản lý nhà nướccủa Sở khi cần thiết;
+ Thực hiện nhiệm vụ công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáotheo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo;
+ Thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng theo quy định của phápluật về phòng, chống tham nhũng
Trang 35Thanh tra Sở Xây dựng thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định tạiĐiều 13 của Nghị định số 86/2011/NĐ-CP ngày 22/9/2011 của Chính phủ, cụ thểnhư sau:
+ Tổ chức tập huấn nghiệp vụ thanh tra chuyên ngành cho thanh tra viên,cộng tác viên, công chức làm công tác thanh tra thuộc Sở
+ Tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc cơ quan, đơn vị thuộc thẩmquyền quản lý của Sở trong việc thực hiện pháp luật về thanh tra
+ Tổng kết, rút kinh nghiệm về công tác thanh tra trong phạm vi quản lýnhà nước của Sở
Thanh tra Sở Xây dựng thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra chuyênngành theo quy định tại Điều 11 tại Nghị định số 26/2013/NĐ-CP ngày 29/3/2013,
cụ thể như sau:
+ Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về hoạt động đầu tư xâydựng:
Việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình;
Việc lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công,tổng dự toán, dự toán công trình xây dựng;
Việc áp dụng quy chuẩn xây dựng, tiêu chuẩn xây dựng đối với công trìnhxây dựng; việc áp dụng tiêu chuẩn xây dựng của nước ngoài trong hoạt động xâydựng tại Việt Nam;
Việc cấp, gia hạn, điều chỉnh, cấp lại thu hồi giấy phép xây dựng và quản
lý theo giấy phép xây dựng;
Việc lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng theo quy định của LuậtXây dựng và pháp luật về đấu thầu;
Việc cấp, thu hồi giấy phép thầu đối với các nhà thầu nước ngoài hoạt độngxây dựng tại Việt Nam;
Việc thuê tư vấn nước ngoài trong hoạt động xây dựng tại Việt Nam;
Việc ký kết, thực hiện hợp đồng trong hoạt động xây dựng;
Việc lập, quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình;
Trang 36Việc quản lý chất lượng công trình xây dựng; nghiệm thu, bàn giao, bảohành, bảo trì công trình; thanh toán, quyết toán công trình theo thẩm quyền;
Việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, cấp và quản lý các loại chứng chỉ,chứng nhận hành nghề hoạt động xây dựng theo quy định của pháp luật;
Việc thành lập, hoạt động các phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng.Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về phát triển đô thị:
Việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển đô thị đã được cấp có thẩmquyền phê duyệt;
Việc tuân thủ quy định pháp luật trong việc nâng cấp đô thị;
Việc đầu tư xây dựng các khu đô thị
+ Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng cáccông trình hạ tầng kỹ thuật, bao gồm: cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải; chấtthải rắn thông thường; chiếu sáng đô thị, cây xanh đô thị, công viên, nghĩa trang;công trình ngầm đô thị; các công trình hạ tầng kỹ thuật khác trong phạm vi chứcnăng quản lý nhà nước được giao;
+ Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về phát triển, quản lý, sửdụng nhà ở, kinh doanh bất động sản, quản lý, sử dụng công trình công sở trongphạm vi quản lý của Sở
+ Thanh tra việc thực hiện các quy định về khai thác khoáng sản làm vậtliệu xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng; kinh doanh vật liệu xây dựng có điềukiện của pháp luật;
+ Thanh tra việc thực hiện các quy định về công tác giải quyết khiếu nại, tốcáo, phòng chống tham nhũng theo thẩm quyền;
+ Chủ trì hoặc tham gia các đoàn thanh tra liên ngành do các sở, ngành, địaphương thành lập; tham gia các đoàn thanh tra do Thanh tra Bộ thành lập
+ Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật hoặc do Giámđốc Sở Xây dựng giao
Chánh Thanh tra Sở Xây dựng có những nhiệm vụ, quyền hạn sau:
Trang 37Chánh Thanh tra Sở Xây dựng thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn quy định tạiĐiều 25 Luật thanh tra, cụ thể như sau:
+ Chánh Thanh tra sở có nhiệm vụ sau đây:
Lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra công tác thanh tra trong phạm vi quản lý củasở; lãnh đạo Thanh tra sở thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Luậtnày và các quy định khác của pháp luật có liên quan;
Xử lý việc chồng chéo về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian thanh tratrong phạm vi được phân cấp quản lý nhà nước của sở
+ Chánh Thanh tra sở có quyền hạn sau đây:
Quyết định việc thanh tra khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật vàchịu trách nhiệm trước Giám đốc sở về quyết định của mình;
Quyết định thanh tra lại vụ việc đã được Thủ trưởng cơ quan được giaothực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành thuộc sở kết luận nhưng phát hiện códấu hiệu vi phạm pháp luật khi được Giám đốc sở giao;
Yêu cầu thủ trưởng cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh trachuyên ngành thuộc sở tiến hành thanh tra trong phạm vi trách nhiệm của cơ quan
đó khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật; trường hợp Thủ trưởng cơ quanđược giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành thuộc sở không đồng ý thì
có quyền ra quyết định thanh tra, báo cáo và chịu trách nhiệm trước Giám đốc sở
Kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, ban hànhquy định cho phù hợp với yêu cầu quản lý; kiến nghị đình chỉ hoặc hủy bỏ quyđịnh trái pháp luật phát hiện qua công tác thanh tra;
Trang 38Xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạmhành chính;
Kiến nghị Giám đốc sở xem xét trách nhiệm, xử lý người thuộc quyền quản
lý của Giám đốc sở có hành vi vi phạm pháp luật phát hiện qua thanh tra hoặckhông thực hiện kết luận, quyết định xử lý về thanh tra
+ Chánh Thanh tra Sở Xây dựng thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn quy địnhtại Điều 14 Nghị định số 86/2011/NĐ-CP ngày 22/9/2011 của Chính phủ, cụ thểnhư sau:
Báo cáo Giám đốc sở, Chánh Thanh tra tỉnh, Chánh Thanh tra Bộ về côngtác thanh tra trong phạm vi trách nhiệm của mình
Thanh tra trách nhiệm của Thủ trưởng cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lýcủa sở trong việc thực hiện pháp luật về thanh tra
Trưng tập công chức, viên chức của cơ quan, đơn vị có liên quan tham giahoạt động thanh tra
+ Ngoài ra Chánh Thanh tra Sở Xây dựng còn thực hiện các nhiệm vụ,quyền hạn sau:
Quyết định thành lập đoàn thanh tra theo kế hoạch thanh tra đã được Giámđốc Sở phê duyệt
Quyết định việc thanh tra đột xuất khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm phápluật, hoặc theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống thamnhũng hoặc do Giám đốc Sở giao
Trình Giám đốc Sở ra quyết định thành lập đoàn thanh tra, đoàn thanh traliên ngành theo kế hoạch thanh tra được duyệt hoặc theo yêu cầu đột xuất
Chỉ đạo hoạt động của lực lượng cán bộ, công chức, thanh tra viên củaThanh tra Sở Xây dựng theo quy định của pháp luật
2.2.2 Pháp luật về Hoạt động thanh tra xây dựng
Là các quy định của nhà nước về Hoạt động thanh tra xây dựng, được thểhiện qua các quy định sau:
Trang 39+ Các quy định của pháp luật về nội dung của hoạt động thanh tra: Căn
cứ theo quy định tại Điều 10, Điều 11 của Nghị định số 26/2013/NĐ-CP về tổchức và hoạt động của Thanh tra ngành xây dựng.thì:
Thanh tra hành chính trong việc chấp hành chính sách, pháp luật, nhiệm vụđược giao của các cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý nhà nước của
Bộ Xây dựng và của Sở Xây dựng theo ủy quyền hoặc phân cấp của Ủy ban nhândân cấp tỉnh
Thanh tra chuyên ngành xây dựng như sau:
Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về quy hoạch, kiến trúc:
- Về công tác lập, thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh quy hoạch xây dựng:Quy hoạch xây dựng vùng; quy hoạch xây dựng đô thị; quy hoạch xây dựng điểmdân cư nông thôn; quy hoạch xây dựng nông thôn mới; quy hoạch xây dựng khucông nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao, các cửa khẩu biên giới quốc tế;
- Về công tác quản lý quy hoạch xây dựng: Công bố công khai quy hoạchxây dựng; cắm mốc chỉ giới xây dựng và các mốc giới quy định khác ngoài thựcđịa; cấp giấy phép quy hoạch; cung cấp thông tin về quy hoạch xây dựng; thựchiện xây dựng theo quy hoạch xây dựng được cấp có thẩm quyền phê duyệt;
- Việc quản lý, sử dụng vốn cho công tác quy hoạch xây dựng theo thẩmquyền;
- Điều kiện năng lực của tổ chức, cá nhân tham gia thiết kế quy hoạch xâydựng, điều kiện hành nghề kiến trúc sư, điều kiện hành nghề kỹ sư quy hoạch đôthị; việc đào tạo, cấp và quản lý chứng chỉ hành nghề kiến trúc sư, chứng chỉ hànhnghề kỹ sư quy hoạch đô thị
Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về hoạt động đầu tư xâydựng:
- Việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình;
- Việc lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công,tổng dự toán, dự toán công trình xây dựng;
Trang 40- Việc áp dụng quy chuẩn xây dựng, tiêu chuẩn xây dựng đối với công trìnhxây dựng; việc áp dụng tiêu chuẩn xây dựng của nước ngoài trong hoạt động xâydựng tại Việt Nam;
- Việc cấp, gia hạn, điều chỉnh, cấp lại, thu hồi giấy phép xây dựng và quản
lý xây dựng theo giấy phép xây dựng;
- Việc lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng theo quy định của Luậtxây dựng và pháp luật về đấu thầu;
- Việc cấp, thu hồi giấy phép thầu đối với các nhà thầu nước ngoài hoạtđộng xây dựng tại Việt Nam;
- Việc thuê tư vấn nước ngoài trong hoạt động xây dựng tại Việt Nam;
- Việc ký kết, thực hiện hợp đồng trong hoạt động xây dựng;
- Việc lập, quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình;
- Việc quản lý chất lượng công trình xây dựng; nghiệm thu, bàn giao, bảohành, bảo trì công trình; thanh toán, quyết toán công trình theo thẩm quyền;
- Việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, cấp và quản lý các loại chứng nhận,chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng theo quy định của pháp luật;
- Việc thành lập, hoạt động của các phòng thí nghiệm chuyên ngành xâydựng
Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về phát triển đô thị, baogồm:
- Việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển đô thị đã được cấp có thẩmquyền phê duyệt;
- Việc tuân thủ quy định pháp luật trong việc nâng cấp đô thị;
- Việc đầu tư xây dựng các khu đô thị
Thanh tra việc thực hiện các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng cáccông trình hạ tầng kỹ thuật, bao gồm: cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải; chấtthải rắn thông thường; chiếu sáng đô thị, cây xanh đô thị; nghĩa trang; công trìnhngầm đô thị; các công trình hạ tầng kỹ thuật khác trong phạm vi chức năng quản
lý nhà nước của Bộ Xây dựng