Tư tưởng canh tân giáo dục của nguyễn trường tộ giá trị của nó với giáo dục việt nam hiện nay

Tư tưởng canh tân giáo dục của Nguyễn Trường Tộ - giá trị của nó với giáo dục Việt Nam hiện nay Phạm Thu Thủy Trung tâm Đào tạo, Bồi dường giảng viên lý luận chính trị Luận văn ThS.. N

Tư tưởng canh tân giáo dục của Nguyễn Trường

Tộ - giá trị của nó với giáo dục Việt Nam hiện nay

Phạm Thu Thủy

Trung tâm Đào tạo, Bồi dường giảng viên lý luận chính trị Luận văn ThS Chuyên ngành: Triết học; Mã số: 60 20 80

Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Văn Tài

Năm bảo vệ: 2010

Abstract: Làm sáng rõ điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan của việc hình thành,

phát triển tư tưởng canh tân giáo dục Nguyễn Trường Tộ Hệ thống hoá và phân tích những nội dung tư tưởng canh tân giáo dục của Nguyễn Trường Tộ Tìm hiểu giá trị hiện thực của tư tưởng canh tân giáo dục của Nguyễn Trường Tộ Từ đó đưa ra các giải pháp cần thiết đáp ứng cho công cuô ̣c đổi mới giáo du ̣c nước ta hiê ̣n nay

Keywords: Triết học; Giáo dục; Tư tưở ng canh tân; Việt Nam

Content

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG CANH TÂN GIÁO DỤC CỦA NGUYỄN TRƯỜNG TỘ 8

1.1 Những điều kiện khách quan dẫn tới sự hình thành, phát triển tư tưởng canh tân giáo dục của Nguyễn Trường Tộ 8

1.1.1 Sự khủng hoảng của chế độ phong kiến Việt Nam cuối thế kỷ XIX 8

1.1.2 Sự xâm lược Việt Nam và bước đầu tổ chức cai trị của thực dân Pháp 18

1.1.3 Sự xuất hiện xu thế cải cách canh tân cuối thế kỉ XIX 24

1.2 Những nhân tố chủ quan dẫn tới sự hình thành, phát triển tư tưởng canh tân giáo dục của

Nguyễn Trường Tộ 27

1.2.1 Tư chất thông minh, ham học hỏi của Nguyễn Trường Tộ 27

1.2.2 Sự tiếp thu những ảnh hưởng của văn minh phương Tây 32

1.2.3 Quan điểm của Nguyễn Trường Tộ về canh tân, chấn hưng đất nước 37

Chương 2 NỘI DUNG TƯ TƯỞNG CANH TÂN GIÁO DỤC CỦA NGUYỄN TRƯỜNG TỘ 46

2.1 Đề xướng mục tiêu giáo dục mới theo hướng “thực dụng” 46

2.2 Đề xuất nội dung giáo dục mang tính toàn diện, cấp tiến và thực tiễn 52

2.2.1 Tư tưởng giáo dục mang tính toàn diện 52

2.2.2 Tư tưởng giáo dục mang tính cấp tiến 67

2.2.3 Tư tưởng giáo dục mang tính thực tiễn 74

2.3 Coi trọng phương pháp giáo dục thực tiễn - “học đi đôi với hành” 77

Chương 3 Ý NGHĨA CỦA TƯ TƯỞNG CANH TÂN GIÁO DỤC NGUYỄN TRƯỜNG TỘ TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI GIÁO DỤC ĐÀO TẠO Ở NƯỚC TA HIỆN NAY 84

3.1 Đánh giá vai trò và ý nghĩa tư tưởng canh tân giáo dục của Nguyễn Trường Tộ 84

3.2 Thực trạng và xu thế đổi mới của nền giáo dục Việt Nam hiện nay 89

3.2.1 Thực trạng giáo dục Việt Nam hiện nay 89

3.2.2 Xu thế đổi mới giáo dục Việt Nam hiện nay 94

3.3 Vận dụng tư tưởng canh tân giáo dục của Nguyễn Trường Tộ vào công cuộc đổi mới giáo dục - đào tạo ở nước ta hiện nay 97

3.3.1 Hiện đại hóa giáo dục hướng đến mục tiêu đào tạo nhân tài 98

3.3.2 Đổi mới nội dung giáo dục theo quan điểm “định hướng kết quả đầu ra” 102

3.3.3 Đổi mới phương pháp giáo dục theo hướng “thực dụng” 106

KẾT LUẬN 114

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 117

References

1 Nguyễn Trần Bạt (2005), Cải cách và sự phát triển, Nxb Hội Nhà văn, Hà Nội

2 Trương Bá Cần (1988), Nguyễn Trường Tộ - Con người và di thảo, Nxb Thành phố Hồ

Chí Minh

3 Phan Bội Châu (1990), Toàn tập, tập 2, Nxb Thuận Hoá, Huế

4 Trương Chính (1979), Hương hoa đất nước, Nxb Văn học, Hà Nội

5 Hoàng Ngọc Di (1979), Góp phần tìm hiểu nghị quyết về cải cách giáo dục, Nxb Sự thật, Hà

Nội

6 Lê Quang Dũng (2004), Giáo dục là khuôn đúc tương lai một quốc gia, Nxb Giáo dục, Hà

Nội

14 Đảng Cộng sản Việt Nam (1974), Nghị quyết của Bộ Chính trị về cải cách giáo dục, Nxb

Sự thật, Hà Nội

15 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

16 Hoàng Thanh Đạm (2001), Nguyễn Trường Tộ - thời thế và tư duy cách tân, Nxb Văn

nghệ, Thành phố Hồ Chí Minh

17 Trần Văn Giàu (1973), Sự phát triển của tư tưởng Việt Nam từ thế kỷ XIX đến Cách mạng

Tháng Tám, tập 1, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

18 Phạm Minh Hạc (1986), Một số vấn đề giáo dục và khoa học giáo dục, Nxb Giáo dục, Hà

Nội

19 Phạm Minh Hạc (1992), Sơ thảo giáo dục Việt Nam, Nxb Giáo dục, Hà Nội

20 Phạm Minh Hạc (1996), Phát triển giáo dục phát triển con người phục vụ phát triển xã

hội - kinh tế, Nxb Khoa học xã hội Hà Nội

21 Vũ Đình Hoè (1954), Những phương pháp giáo dục ở các nước và vấn đề cải cách giáo

dục, Nxb Thanh Nghị, Hà Nội

22 Hội thảo khoa học Lịch sử (1992), Nguyễn Trường Tộ với vấn đề canh tân đất nước, Viện

Hán Nôm TP Hồ Chí Minh

23 Hội khoa học Lịch sử Việt Nam (1998), Vũ Phạm Khải - danh nhân văn hoá văn thân yêu nước

chủ chiến thế kỷ XIX, Nxb Văn hoá thông tin, Hà Nội

24 Hội khoa học Lịch sử Việt Nam (2008), Nguyễn Trường Tộ - Khát vọng canh tân đất nước,

Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An

25 Nguyễn Kha, Trần Chung Ngọc (1998), Nguyễn Trường Tộ - Thực chất con người và di

thảo, Nxb Giao Điểm, Hoa Kỳ

26 Vũ Ngọc Khánh (1985), Tìm hiều nền giáo dục Việt Nam trước 1945, Nxb Giáo dục, Hà

Nội

27 Lê Thị Lan (1995), “Tìm hiểu một số quan niệm chi phối các nhà cải cách Việt Nam nửa

cuối thế kỷ XIX”, Tạp chí Triết học, (1)

28 Lê Thị Lan (1999), “Những nhân tố quyết định sự xuất hiện tư tưởng cải cách ở Việt Nam

thế kỷ XIX”, Tạp chí Triết học, (4)

29 Lê Thị Lan (2002), Tư tưởng cải cách ở Việt Nam nửa cuối thế kỷ XIX, Nxb Khoa học xã

hội, Hà Nội

30 Lê Thị Lan (2006), “Tư tưởng chính trị của Nguyễn Trường Tộ lạc hậu hay đổi mới”, Tạp

trí Triết học, (3)

31 Đinh Xuân Lâm, Nguyễn Văn Hồng (1998), Xu hướng đổi mới trong lịch sử Việt Nam,

Nxb Văn hoá - Thông tin, Hà Nội

32 Đinh Xuân Lâm (1999), Tư tưởng canh tân đất nước dưới triều Nguyễn, Nxb Thuận Hóa,

Huế

33 Nhóm Trà Lĩnh (1900), Con người và tác phẩm Đặng Huy Trứ, Nxb Thành phố Hồ Chí

Minh, tr.543

34 C Mác - Ăngghen (1994), Toàn tập, tập 3, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

35 C Mác - Ăngghen (1994), Toàn tập, tập 6, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

38 Lưu Phật Niên (2001), Luận về cải cách giáo dục, Nxb Giáo dục, Hà Nội

39 Nguyên Phước (2005), “Nguyễn Trường Tộ nhà cải cách không gặp thời”, Thời báo Sài

Gòn

40 Nguyễn Phan Quang (2002), Việt Nam thế kỷ XIX, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh

41 Trương Hữu Quýnh (1994), Tìm hiểu hoạt động giáo dục truyền thống yêu nước bảo vệ Tổ

quốc trong lịch sử dân tộc (thế kỷ X - trước 1930), Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội

42 Lê Sĩ Thắng (1997), Lịch sử tư tưởng Việt Nam, tập 2, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

43 Nguyễn Quang Thắng (1994), Khoa cử và giáo dục Việt Nam, Nxb Văn hoá - Thông tin,

Hà Nội

44 Phạm Huy Thông (2008) Nguyễn Trường Tộ - một nhà tư tưởng lớn của Việt Nam trong

thế kỷ XIX, Tạp chí Triết học

45 Nguyễn Tài Thư (1997), Nho học và học Nho ở Việt Nam - Một số vấn đề lý luận và thực

tiễn, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

46 Nguyễn Khánh Toàn (1950), Những vấn đề về giáo dục, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

47 Trung tâm văn hoá Hán Nôm (1992), Nguyễn Trường Tộ với vấn đề canh tân đất nước,

Nxb Thành phố Hồ Chí Minh

48 Hoàng Tụy (2004), Bàn về chất lượng giáo dục, Nxb Giáo dục, Hà Nội

49 Nguyễn Sỹ Tỳ, Hoàng Trọng Hanh (1964), Kinh nghiệm cải cách giáo dục của một số

nước xã hội chủ nghĩa anh em, Nxb Giáo dục, Hà Nội

50 Nguyễn Trọng Văn (2005), “Phương pháp nghiên cứu của Nguyễn Trường Tộ”, Tạp trí

Triết học

51 Đặng Huy Vận, Chương Thâu (1961), Những đề nghị cải cách của Nguyễn Trường Tộ

cuối thế kỷ XIX, Tủ sách trường Đại học Tổng hợp, Nxb Giáo dục, Hà Nội

52 Lê Văn Yên (2006), Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, Nxb Lao động, Hà Nội

53 Tshuboi Yoshiharu (1990), Nước Đại Nam đối diện với Pháp và Trung Hoa, Ban khoa

học thành uỷ, Thành phố Hồ Chí Minh

54 Fukuzawa Yukichi (1995), Nhật Bản cách tân giáo dục thời Minh Trị, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

55 www.moet.gov.vn (trang web chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam)