Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và chính sách xã hội trong quá trình phát triển ở Vĩnh Phúc hiện nay Phạm Thị Thương Trung tâm đào tạo, bổi dưỡng giảng viên lý luận chính trị Luận v
Trang 1Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và chính sách xã hội trong quá trình phát triển ở Vĩnh
Phúc hiện nay
Phạm Thị Thương
Trung tâm đào tạo, bổi dưỡng giảng viên lý luận chính trị
Luận văn Thạc sĩ ngành: Triết học; Mã số: 60 22 80 Người hướng dẫn: TS Đoàn Thị Minh Oanh
Năm bảo vệ: 2011
Abstract Hệ thống hóa quan niệm tăng trưởng kinh tế, chính sách xã hội và mối
quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và chính sách xã hội Phân tích, đánh giá thực trạng của việc thực hiện mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và chính sách xã hội ở tỉnh Vĩnh Phúc thời gian vừa qua Xác định phương hướng và kiến nghị một số giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và chính sách xã hội ở Vĩnh Phúc trong thời gian tới, đáp ứng yêu cầu phát triển theo định hướng xã hội
chủ nghĩa
Keywords Triết học; Chính sách xã hội; Phát triển kinh tế; Vĩnh Phúc
Content
MỞ ĐẦU 1
Chương 1 MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VÀ
CHÍNH SÁCH XÃ HỘI 9
1.1 Quan niệm về tăng trưởng kinh tế, chính sách xã hội 9
1.1.1 Tăng trưởng kinh tế và các yếu tố cơ bản quyết định sự tăng trưởng kinh tế 9
1.1.2 Chính sách xã hội và cơ sở hình thành chính sách xã hội 18
1.2 Yêu cầu của mối quan hệ biện chứng giữa tăng trưởng kinh tế và chính sách xã hội trong định hướng phát triển xã hội xã hội chủ nghĩa 27
1.2.1 Một số kinh nghiệm các nước về giải quyết mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và thực hiện chính sách xã hội 29
1.2.2 Quan niệm của Đảng, Nhà nước ta về quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và thực hiện chính sách xã hội trong cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa 37
Chương 2 QUAN HỆ GIỮA TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH XÃ HỘI Ở VĨNH PHÚC - THỰC TRẠNG, PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP 45
2.1 Một số nhân tố tác động đến sự kết hợp tăng trưởng kinh tế và chính sách xã hội ở Vĩnh Phúc hiện nay 45
2.1.1 Tác động của điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội 45
2.1.2 Tác động của hội nhập quốc tế đến sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh 51
2.2 Thực trạng quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và chính sách xã hội ở Vĩnh Phúc hiện nay54 2.2.1 Một số thành tựu trong quá trình kết hợp tăng trưởng kinh tế với thực hiện chính sách xã hội ở Vĩnh Phúc hiện nay 54
Trang 22.2.2 Một số hạn chế trong quá trình kết hợp tăng trưởng kinh tế với thực hiện chính sách xã hội ở Vĩnh Phúc hiện nay 64 2.3 Phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm kết hợp tăng trưởng kinh tế và thực hiện
chính sách xã hội ở Vĩnh Phúc trong thời gian tới 75 2.3.1 Một số phương hướng chủ yếu nhằm kết hợp tăng trưởng kinh tế với chính sách xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa 75 2.3.2 Giải pháp chủ yếu nhằm kết hợp tăng trưởng kinh tế và thực hiện chính sách xã hội ở Vĩnh Phúc trong thời gian tới 77
KẾT LUẬN 103 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 105
References
1 Ban Tuyên giáo Trung ương (2011), Tài liệu tham khảo phục vụ nghiên cứu các văn kiện
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, tr.20
2 Vũ Đình Bách (1998), Các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam, Nxb
Chính trị quốc gia Hà Nội, tr.11-16
3 Đặng Kim Chung (2007), “Công bằng xã hội gắn với tăng trưởng kinh tế trong chính
sách giảm nghèo”, Tạp chí Cộng sản, (5), tr.38-41
4 PGS.TS Trần Văn Chử (2005), “Tư duy của Đảng ta về quan hệ giữa tăng trưởng kinh
tế với tiến bộ và công bằng xã hội”, Lý luận Chính trị, (2), tr.20-24
5 Cục Thống kê Vĩnh Phúc (2009), Mức sống dân cư và phân hoá giàu nghèo năm 2008
6 Cục Thống kê Vĩnh Phúc (2009), Niên giám thống kê năm 2008
7 Cục Thống kê Vĩnh Phúc (2010), Niên giám thống kê năm 2009
8 Mai Ngọc Cường (1999), Lịch sử các học thuyết kinh tế, Nxb Thống kê, Hà Nội
9 Lê Đăng Doanh và Nguyễn Minh Trí (2001), Tăng trưởng kinh tế và chính sách xã hội ở
Việt Nam trong quá trình chuyển đổi từ 1991 đến nay - Kinh nghiệm của các nước ASEAN, Nxb Lao động, Hà Nội
10 Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII,
nhiệm kỳ 2000 - 2005
11 Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc (2005), Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc
lần thứ XIV nhiệm kỳ 2005-2010.
12 Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc (2010), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV,
nhiệm kỳ 2010 - 2015
13 Đảng Cộng sản Việt Nam (1986), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI,
Nxb Sự thật, Hà Nội
14 Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII,
Nxb Sự thật, Hà Nội
15 Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ
lên chủ nghĩa xã hội, Nxb Sự thật, Hà Nội
16 Đảng Cộng sản Việt Nam (1994), Văn kiện Hội nghị toàn quốc giữa nhiệm kỳ (khoá
VII), Nxb Sự thật, Hà Nội
17 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
18 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đảng toàn tập, năm 1930, Tập 2, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
19 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
20 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Đảng toàn tập, năm 1960, Tập 21, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
Trang 321 Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Văn kiện Đảng toàn tập, năm 1976, Tập 37, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
22 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đảng toàn tập, năm 1986, Tập 47, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
23 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
24 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
25 PGS.TS Đỗ Đức Định (2007), “Tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện công bằng xã
hội: động lực giảm nghèo ở Việt Nam”, Tạp chí Cộng sản, (777), tr.94-98
26 Lương Việt Hải (2004), “Công bằng xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta
hiện nay”, Tạp chí Triết học, (4), tr.5
27 Tô Đức Hạnh (2004), “Về chất lượng tăng trưởng kinh tế”, Tạp chí Thương mại, (35),
tr.2-3, 9
28 PGS.TS Trần Hậu (2008), “Phát triển kinh tế gắn với công bằng xã hội”, Lý luận
Chính trị, (4), tr.42-44
29 TS Nguyễn Minh Hoàn (2009), Công bằng xã hội trong tiến bộ xã hội, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội
30 Lê Huy Hoàng (2001), “Xây dựng chính sách xã hội tạo sự công bằng, bình dẳng cho
việc phát huy năng lực sáng tạo của con người Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Triết học,
(9)
31 Hội đồng quốc gia Biên soạn từ điển bách khoa Việt Nam (1995), Từ điển bách khoa
Việt Nam, Trung tâm Biên soạn từ điển bách khoa Việt Nam, Hà Nội, tr.478
32 Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2006), Nghị quyết số 02/2006/NQ-HĐND về
chương trình khuyến công và phát triển làng nghề giai đoạn 2006-2010
33 Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2006), Nghị quyết số 06/2006/NQ-HĐND về trích
nhân sách hỗ trợ Quỹ hỗ trợ nông dân nghèo
34 Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2006), Nghị quyết số 14/2006/NQ-HĐND và
32/2008/NQ-HĐND về hỗ trợ nhà văn hoá xã thôn
35 Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2006), Nghị quyết số 26/2006/NQ-HĐND về ban
hành cơ chế hỗ trợ phát triển giao thông nông thôn từ ngân sách tỉnh giai đoạn
2007-2010
36 Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2007), Nghị quyết số 07/2007/NQ-HĐND về cơ
chế hỗ trợ vùng trồng trọt sản xuất hàng hoá và xây dựng các khu sản xuất tập trung trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2007-2010
37 Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2007), Nghị quyết số 16/2007/NQ-HĐND về
chương trình giảm nghèo, giải quyết việc làm giai đoạn 2007-2010
38 Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2008), Nghị quyết số 19/2008/NQ-HĐND về việc
ban hành quy định hỗ trợ đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng thiết yếu cho các xã, phường, thị trấn khi Nhà nước thu hồi đất sản xuất nông nghiệp để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế - xã hội và an ninh - quốc phòng
39 Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2008), Nghị quyết số 20/2008/NQ-HĐND về việc
ban hành quy định hỗ trợ thu nhập cho các hộ gia đình và cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất sản xuất nông nghiệp để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế - xã hội và an ninh - quốc phòng
40 Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2008), Nghị quyết số 21/2008/NQ-HĐND về việc
miễn thuỷ lợi phí cho sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn tỉnh
41 Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2008), Nghị quyết số 27/2008/NQ-HĐND về việc
giao đất dịch vụ, đất ở có thu tiền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp
Trang 442 Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2008), Nghị quyết số 34/2008/NQ-HĐND về hỗ
trợ người nghèo, hộ nghèo, thôn xã đặc biệt khó khăn từ 2009-2010
43 Hà Quang Huy (2003), “Công tác xoá đói giảm nghèo và giải quyết việc làm ở các tỉnh
niền núi phía Bắc”, Tạp chí Hoạt động khoa học, (9), tr.39-41
44 Nguyễn Tấn Hùng (1999), “Giải quyết mâu thuẫn nhằm thực hiện tốt việc kết hợp giữa
tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội ở nước ta”, Tạp chí Triết học, (5), tr.20-23
45 PGS.TS Nguyễn Tấn Hùng - TS Lê Hữu Ái (2008), “Thực hiện công bằng xã hội ở
Việt Nam hiện nay, mâu thuẫn và phương pháp giải quyết”, Tạp chí Triết học, (4),
tr.24-29
46 TS Nguyễn Thị Hường (2008) “Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và vấn đề việc làm ở
Việt Nam”, Tạp chí Lý luận chính trị, (7), tr.52-56
47 Lê Hồng Khánh (2001), “Vấn đề thực hiện công bằng xã hội ở nước ta hiện nay”, Tạp
chí Triết học, (2), tr.26-29.
48 Khoa Kinh tế phát triển - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2001), Kinh tế
học phát triển, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
49 V.I.Lênin (1976), Toàn tập, tập 33, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva
50 V.I.Lênin (1976), Toàn tập, tập 43, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva
51 TS Phạm Ngọc Linh, Nguyễn Thị Kim Dung đồng chủ biên (2008), Giáo trình kinh tế
phát triển, Nxb Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội
52 C.Mác và Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
53 C.Mác và Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 18, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
54 C.Mác và Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 19, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
55 C.Mác và Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 20, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
56 C.Mác và Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 23, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
57 Mai Cơn Parenti (1990), “Những đứa con riêng của xã hội thịnh vượng chung”, Tạp
chí Thông tin lý luận, tr.45
58 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
59 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 11, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội tr.31
60 Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
61 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 9, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
62 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 10, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
63 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 12, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
64 TS Vũ Viết Mỹ (2004), “Tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội trong sự
nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá”, Lý luận Chính trị, (12), tr.30-34
65 TS Nguyễn Thị Nga (2007), Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội ở Việt
Nam thời kỳ đổi mới, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội
66 TS Nguyễn Thị Nga (2007), “Xoá đói, giảm nghèo: nhìn từ góc độ kiết hợp tăng
trưởng kinh tế với công bằng xã hội ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Cộng sản, (5),
tr.53-57
67 Dương Xuân Ngọc, Nguyễn Văn Nhớn (2002), “Vai trò của Nhà nước trong việc thực hiện
công bằng xã hội”, Tạp chí Triết học, (7), tr.34-39
68 PGS.TS Trần Văn Phòng (2006), “Một số giải pháp nhằm kết hợp tăng trưởng kinh tế
với công bằng xã hội ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Khoa học chính trị, (2), tr.23-27
69 PGS,TS Vũ Văn Phúc (2005), “Tăng trưởng kinh tế gắn với phát triển văn hoá, xã hội
theo định hướng xã hội chủ nghĩa”, Tạp chí Lý luận chính trị, (1), tr.34-36
70 GS Tào Hữu Phùng (1995), “Tăng trưởng kinh tế và các nhân tố ảnh hưởng”, Tạp chí Kinh
tế và Phát triển, (7), tr.6-11
71 PGS.TS Vũ Thị Ngọc Phùng (1999), Tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và vấn đề
xoá đói giảm nghèo ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
72 Nguyễn Huy Quý (2002), “Mục tiêu và giải pháp phát triển kinh tế- xã hội Trung Quốc
năm 2002”, Nghiên cứu Trung Quốc, (2), tr.6-13
Trang 573 GS.Viện sĩ Nguyễn Duy Quý (2008), “Công bằng xã hội trong điều kiện kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, Tạp chí Triết học, (3), tr.12-17
74 PGS.TS Tô Huy Rứa (2007), “Phát triển hài hoà giữa kinh tế và xã hội ở việt Nam 20
năm đổi mới”, Tạp chí Cộng sản, (779), tr.9-16
75 Cao Viết Sinh (2005), “Chiến lược toàn diện về tăng trưởng và xoá đói giảm nghèo -
thành công và thách thức”, Tạp chí Lao động Xã hội, (272)
76 Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh Phúc (2010), Báo cáo công tác quản lý tài nguyên,
môi trường tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2006 - 2010
77 Sở Y tế tỉnh Vĩnh Phúc (2010), Báo cáo kết quả thực hiện công tác y tế, chăm sóc sức
khoẻ nhân dân giai đoạn 2006-2010
78 Bùi Đình Thanh (chủ biên -1993), Chính sách xã hội một số vấn đề lý luận và thực
tiễn, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, chương trình KHCN cấp nhà nước KX-04, Hà
Nội
79 Trần Thành (2006), “Vai trò của nhà nước trong việc kết hợp tăng trưởng kinh tế và
công bằng xã hội ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Triết học, (2)
80 Trần Văn Tùng (2003), “Nghịch lý trong tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam”, Tạp chí
Những vấn đề Kinh tế thế giới, (5)
81 Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2010), Kế hoạch số 5867/KH-UBND ngày
31/12/2010 về việc phát triển Kinh tế xã hội 5 năm (2011-2015) tỉnh Vĩnh Phúc, Vĩnh
Phúc
82 Đặng Thị Hồng Vi (2007), Quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và thực hiện chính sách
xã hội ở Hà Tây hiện nay, Luận văn Thạc sĩ triết học, Học viện Chính trị - Hành chính
quốc gia Hồ Chí Minh
83 PGS.TS Nguyễn Viết Vượng (2006), “Phối hợp chặt chẽ giữa chính sách kinh tế và
chính sách xã hội ở nước ta”, Tạp chí Cộng sản, (5), tr.54-58