Phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở tỉnh Quảng Ninh hiện nay Hà Thị Vân Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị Luận văn ThS Chuyên ngành: C
Trang 1Phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở tỉnh Quảng Ninh hiện nay
Hà Thị Vân
Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị
Luận văn ThS Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học; Mã số 60 22 85
Người hướng dẫn: PGS.TS Cao Văn Thanh
Năm bảo vệ: 2012
Abstract Phân tích và làm rõ một số vấn đề lý luận về vai trò của người phụ nữ trong
xây dựng gia đình văn hóa ở Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Khảo sát, phân tích và làm rõ thực trạng phát huy vai trò của người phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở tỉnh Quảng Ninh hiện nay Xác định phương hướng và đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò của người phụ nữ trong xây dựng
gia đình văn hoá ở tỉnh Quảng Ninh trong hiện nay
Keywords Gia đình Việt; Vai trò phụ nữ; Gia đình văn hóa; Quảng Ninh
Trang 2Content
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1 GIA ĐÌNH VĂN HÓA VÀ VIỆC PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ QUẢNG NINH TRONG XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HÓA 8
1.1 Xây dựng gia đình văn hóa là đòi hỏi khách quan của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội 8
1.1.1 Quan niệm về gia đình và gia đình văn hóa 8
1.1.2 Xây dây dựng gia đình văn hoá ở Tỉnh Quảng Ninh 15
1.1.3 Yêu cầu xây dựng gia đình văn hoá trong giai đoạn hiện nay 19
1.2 Vai trò của phụ nữ trong việc xây dựng gia đình văn hóa ở Quảng Ninh 26
1.2.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội ở Quảng Ninh 26
1.2.2 Phong trào xây dựng gia đình văn hóa ở Quảng Ninh và vai trò của phụ nữ trong việc xây dựng gia đình văn hóa 30
Chương 2 THỰC TRẠNG VIỆC PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HÓA Ở TỈNH QUẢNG NINH HIỆN NAY 33
2.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ trong việc xây dựng gia đình văn hóa ở Quảng Ninh hiện nay 33
2.1.1 Các nhân tố tác động đến vai trò phụ nữ trong gia đình ở Quảng Ninh hiện nay 33
2.1.2 Những vấn đề đặt ra trong việc phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở tỉnh Quảng Ninh hiện nay 40
2.2 Những thành tựu, hạn chế, nguyên nhân của việc phát huy vai trò phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở tỉnh Quảng Ninh trong những năm vừa qua 59
2.2.1 Những thành tựu, hạn chế của việc phát huy vai trò phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở tỉnh Quảng Ninh thời gian qua 59
2.2.2 Nguyên nhân của những thành tựu và khó khăn, hạn chế 89
Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM TIẾP TỤC PHÁT HUY VAI TRÒ PHỤ NỮ TRONG XÂY DỰNG GIA ĐÌNH VĂN HÓA Ở TỈNH QUẢNG NINH TRONG THỜI GIAN TỚI 94
Trang 33.1 Phương hướng cơ bản nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong xây
dựng gia đình văn hóa 94
3.1.1 Nâng cao vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa gắn với việc phát triển xã hội 94
3.1.2 Nâng cao vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa gắn với việc giải phóng phụ nữ 95
3.1.3 Nâng cao vai trò của phụ nữ gắn với việc tăng cường vai trò lãnh đạo của các tổ chức Đảng, quản lý của chính quyền, đoàn thể trong xây dựng gia đình văn hóa 98
3.2 Những giải pháp chủ yếu nhằm tiếp tục phát huy vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở Quảng Ninh từ nay đến 2015 100 3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, các ngành, các cấp về vai trò của phụ nữ trong xây dựng giai đình văn hóa 100
3.2.2 Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo và tham tích cực của Đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp trong việc phát huy vai trò của người phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hoá 105
3.2.3 Phát huy vai trò của người phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hoá gắn với việc phát triển sản xuất, tạo công ăn việc làm cho phụ nữ 107
3.2.4 Nâng cao trình độ văn hóa, giáo dục ý thức pháp luật cho phụ nữ 113 3.2.5 Nâng cao vai trò của Hội phụ nữ đối với việc xây dựng gia đình và gia đình văn hóa 118
KẾT LUẬN 122
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 124
PHỤ LỤC 118
Trang 4109
References
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Phan An, Phan Quang Thịnh, Nguyễn Quới (2005), Hiện tượng phụ nữ Việt Nam lấy chồng Đài Loan, Nxb Trẻ, Tp Hồ Chí Minh
2 Trần Thị Vân Anh, Lê Ngọc Hùng (1996), Phụ nữ giới và phát triển,
Nxb Phụ nữ, Hà Nội
3 Ban Bí thư (2005), Chỉ thị của Ban Bí thư về xây dựng gia đình Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Tài liệu Hội nghị
chuyên đề xã hội liên quan đến phụ nữ và trẻ em tr.145
4 Đỗ Thị Bình, Lê Ngọc Lân (1996), Phụ nữ nghèo nông thôn trong điều kiện kinh tế thị trường, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
5 Đỗ Thị Bình, Lê Ngọc Văn, Nguyễn Linh Khiếu (2002), Gia đình Việt Nam và người phụ nữ trong gia đình thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
6 Bộ Tư pháp (1996), Pháp luật vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
7 Bộ Văn hóa Thông tin - Cục Văn hóa Thông tin cơ sở (1988), Xây dựng gia đình văn hóa trong sự nghiệp đổi mới, Hà Nội
thực hiện) (1998), Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
phụ nữ (1994), Ủy ban Quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ
10 Cộng hoà XHCN Việt Nam (2000), Báo cáo quốc gia lần thứ 3 và 4 về tình hình thực hiện công ước Liên Hợp Quốc xoá bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW), Nxb Phụ nữ, Hà Nội
11 Cục Thống kê tỉnh Quảng Ninh (2012), Niên giám thống kê tỉnh Quảng Ninh, Nxb Thống kê Hà Nội
12 Nguyễn Thị Ngọc Dung (2002), Báo cáo tổng quan đề tài “Vai trò của người phụ nữ trong gia đình hiện nay - Những vấn đề đặt ra và giải pháp”, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
Trang 5110
13 Đảng Cộng sản Việt Nam (1987), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, Nxb Sự thật, Hà Nội
14 Đảng Cộng sản Việt Nam (1993), Nghị quyết số 04 - NQTW ngày 12/7/1993 của Bộ Chính trị về “Đổi mới và tăng cường công tác vận động phụ nữ trong tình hình mới”, Hà Nội
15 Đảng Cộng sản Việt Nam (1993), Văn kiện Hội nghị lần thứ tư Ban chấp hành Trung ương khóa VII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
16 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
17 Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng Bộ tỉnh Quảng Ninh (2005), Văn kiện Đại hội đại biểu đảng bộ tỉnh lần thứ XII (2005 - 2010), Lưu hành nội bộ
18 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
19 Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng Bộ tỉnh Quảng Ninh (2010), Văn kiện Đại hội đại biểu đảng bộ tỉnh lần thứ XIII (2010 - 2015), Lưu hành nội bộ
20 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
21 Gia đình Việt Nam trong bối cảnh đất nước đổi mới (2002), Nxb Khoa
học Xã hội, Hà Nội
22 Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2004), Tập bài giảng, khoa học giới (Dùng cho lớp Cao học và nghiên cứu sinh - chuyên ngành
CNXHKH), Hà Nội
23 Hồ Chủ tịch với vấn đề giải phóng phụ nữ (1970), Nxb Phụ nữ, Hà Nội
24 Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Quảng Ninh (2010), Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ xây dựng gia đình “No ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc” từ
2007 - 2010, Quảng Ninh
25 Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Quảng Ninh (2010), Báo cáo về tình hình
“phụ nữ Quảng Ninh với phong trào xóa đói, giảm nghèo - xây dựng gia đình hạnh phúc, no ấm, tiến bộ và bình đẳng”, Quảng Ninh
26 Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Quảng Ninh (2009), Kỷ yếu hội thảo xây dựng gia đình thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Quảng Ninh
Trang 6111
27 Hội Liên hiệp phụ nữ Tỉnh Quảng Ninh (2011), Văn kiện Đại hội phụ
nữ tỉnh Quảng Ninh lần thứ X, Lưu hành nội bộ
28 Hội Liên hiệp phụ nữ Tỉnh Quảng Ninh (11/2011), Báo cáo tham luận tại Đại hội phụ nữ tỉnh Quảng Ninh lần thứ X, Lưu hành nội bộ
29 Hội Liên hiệp phụ nữ Tỉnh Quảng Ninh (2011), Báo cáo kết quả công tác Hội và phong trào phụ nữ năm 2011, Quảng Ninh
30 Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (2012), Văn kiện Đại hội đại biểu Phụ
nữ toàn quốc lần thứ XI, Nxb Phụ nữ, Hà Nội
31 Khuất Thu Hồng (1996), Gia đình truyền thống, một số tư liệu nghiên cứu xã hội học, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
32 Kế hoạch hành động quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam đến năm 2000 (1997), Nxb Phụ nữ, Hà Nội
33 Hà Thị Khiết (2003), Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam với chương trình xóa đói giảm nghèo và việc làm Nxb Phụ nữ, Hà Nội
34 Nguyễn Linh Khiếu (2001), Gia đình và phụ nữ trong biến đổi văn hóa
xã hội nông thôn, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
35 V.I.Lênin (1997), toàn tập, tập 39, Nxb Tiến bộ, Matxcơva
36 Đặng Thị Linh (1997), Vấn đề phụ nữ trong gia đình ở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp, Luận án Phó tiến sĩ Triết học, Viện
Nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh, Hà Nội
37 Lê Cẩm Lệ (2006), Phát huy vai trò của người phụ nữ trong xây dựng gia đình văn hóa ở tỉnh Bạc Liêu hiện nay, Luận văn Thạc sĩ Triết học,
Học viện Chính trị-Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh
38 Luật hôn nhân và gia đình (2000), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
39 C.Mác - Ph.Ăghghen với vấn đề giải phóng phụ nữ (1967), Nxb Sự
thật, Hà Nội
40 C.Mác - Ph.Ăghghen (1995), Toàn tập, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia,
Sự thật, Hà Nội
41 C.Mác - Ph.Ăghghen (1995), Toàn tập, tập 3, Nxb Chính trị quốc gia,
Sự thật, Hà Nội
Trang 7112
42 C.Mác - Ph.Ăghghen (1995), Toàn tập, tập 21, Nxb Chính trị quốc gia,
Sự thật, Hà Nội
43 C.Mác - Ph.Ăghghen (1995), Toàn tập, tập 23, Nxb Chính trị quốc gia,
Sự thật, Hà Nội
44 Dương Thị Minh (2004), Gia đình Việt Nam và vai trò người phụ nữ trong giai đoạn hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
45 Hồ Chí Minh (1992), Toàn tập, tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
46 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 3, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
47 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 6, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
48 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 8, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
49 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 9, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
50 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 10, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
51 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 12, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
52 Đỗ Thị Thạch (2012),“Đại hội XI về xây dựng gia đình văn hóa ở Việt Nam hiện nay” Báo Điện tử ĐCS Việt Nam
53 Nguyễn Thị Thập (1980), Lịch sử phong trào phụ nữ Việt Nam, Nxb
Phụ nữ, Hà Nội
54 Lê Thi (1998), Phụ nữ nông thôn và việc phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp (qua khảo sát một số xã vùng ĐBSH), Nxb Khoa học Xã
hội, Hà Nội
55 Lê Thi (1999), Việc làm, đời sống phụ nữ trong chuyển đổi kinh tế ở Việt Nam, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
56 Lê Thi (1999), Việc làm đời sống phụ nữ trong chuyển đổi kinh tế ở Việt Nam, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
57 Lê Thi (2002), Cuộc sống của phụ nữ đơn thân ở Việt Nam, Nxb Khoa
học Xã hội, Hà Nội
58 Lê Thi (2002), Gia đình Việt Nam trong bối cảnh đất nước đổi mới,
Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
59 Lê Thị Vinh Thi (1998), Chính sách xã hội đối với phụ nữ nông thôn,
Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
Trang 8113
60 Dương Thoa (1983), Bác Hồ với phong trào phụ nữ Việt Nam, Nxb Phụ
nữ, Hà Nội
61 Vũ Thị Thoa (2002), Vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế gia đình
62 Trung tâm Nghiên cứu Khoa học về Gia đình và Phụ nữ (1994), Gia
đình và vấn đề giáo dục gia đình, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
63 Trung tâm Nghiên cứu Phụ nữ - Gia đình (1995), Gia đình và địa vị người phụ nữ trong xã hội, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
64 Trung tâm Nghiên cứu Khoa học về Gia đình và Phụ nữ (1998), Dự án điều tra cơ bản về gia đình Việt Nam và vai trò của người phụ nữ trong gia đình (khu vực đồng bằng Bắc Bộ), Tài liệu tham khảo, Hà Nội
65 Trung tâm Nghiên cứu Khoa học về Phụ nữ và Gia đình (2002), Gia đình và vấn đề gia đình, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
66 Trung tâm Ngôn ngữ học (2004), Từ điển Tiếng Việt, Nxb Hà Nội
67 Trần Quốc Vượng (2000), Truyền thống phụ nữ Việt Nam, Nxb Văn
hóa Dân tộc, Hà Nội
68 Nguyễn Đình Xuân (1997), Giáo dục đời sống gia đình, Nxb Đại học
Quốc gia Hà Nội
69 Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Quảng Ninh, Ban chỉ đạo phong trào
toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa (2011), Báo cáo tổng kết
10 năm thực hiện phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa giai đoạn 2000-2010, Quảng Ninh
70 Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh, Ủy ban Dân số - Kế hoạch hóa gia
đình (2010), Báo cáo kiểm điểm 5 năm thực hiện chiến lược dân số Việt Nam giai đoạn 2005 – 2010, Quảng Ninh
71 Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh, Ban Vì sự tiến bộ phụ nữ (2011),
Hội nghị tổng kết hoạt động của Ban vì sự tiến bộ của phụ nữ Quảng Ninh, Quảng Ninh