Công đoàn dệt may trong việc thực hiện chức năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế Lê Thị Hằng Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng
Trang 1Công đoàn dệt may trong việc thực hiện chức năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong điều kiện hội nhập kinh
tế quốc tế
Lê Thị Hằng
Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị
Luận văn ThS Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
Mã số 60 22 85 Người hướng dẫn: TS Hoàng Văn Cảnh
Năm bảo vệ: 2012
Abstract Khái quát lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan
điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về Công đoàn và chức năng bảo vệ quyền và lợi ích người lao động của tổ chức Công đoàn Khảo sát, điều tra, thống kê xã hội học nhằm tìm hiểu thực trạng hoạt động của Công đoàn Dệt May trong việc thực hiện chức năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động ở một số doanh nghiệp Dệt May khu vực phía Bắc , trên cơ sở đó phân tích , đánh giá và rút ra nguyên nhân của những kết quả và ha ̣n chế nói trên Nêu lên mục tiêu, phương hướng và một số giải pháp chủ yếu góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động của Công đoàn Dệt May Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh
tế quốc tế
Keywords Triết học; Công đoàn; Doanh nghiệp Dệt may; Người lao động
Trang 2Content
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1 Chương 1 LÝ LUẬN MÁC-LÊNIN VỀ CÔNG ĐOÀN VÀ CHỨC NĂNG BẢO
VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH NGƯỜI LAO ĐỘNG CỦA CÔNG ĐOÀN 10
1.1 Quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin về Công đoàn và
chức năng bảo vệ quyền, lợi ích người lao động của Công đoàn 10 1.1.1 Quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về Công đoàn và chức
năng bảo vệ quyền, lợi ích người lao động của Công đoàn 10 1.1.2 Quan điểm của V.I.Lênin về Công đoàn và chức năng bảo vệ
quyền, lợi ích người lao động của Công đoàn 14 1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về
Công đoàn và chức năng bảo vệ quyền, lợi ích của công nhân
lao động của Công đoàn Việt Nam 20
Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHỨC NĂNG BẢO VỆ QUYỀN VÀ
LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG CỦA CÔNG ĐOÀN
DỆT MAY VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP KINH TẾ
QUỐC TẾ 45
2.1 Khái quát ngành Dệt May và Công đoàn ngành Dệt May Việt Nam
trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế 45 2.1.1 Ngành Dệt May Việt Nam 45 2.1.2 Công đoàn Dệt May Việt Nam 50 2.1.3 Tác động của Hội nhập kinh tế quốc tế đối với ngành Dệt May
và Công đoàn Dệt May Việt Nam 51 2.2 Công đoàn Dệt May Việt Nam với việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp của công nhân, lao động trong điều kiện hội nhập kinh tế
quốc tế 69 2.2.1 Vấn đề Việc làm và đời sống 70 2.2.2 Vấn đề nhà ở 76
Trang 32.2.3 Vấn đề ký kết và thực hiện Hợp đồng lao động, Thỏa ước lao
động tập thể 78
2.2.4 Vấn đề giải quyết tranh chấp lao động 95
Chương 3 MỤC TIÊU VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN DỆT MAY TRONG VIỆC BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA CÔNG NHÂN, LAO ĐỘNG TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI NHẬP QUỐC TẾ 98
3.1 Mục tiêu 99
3.1.1 Mục tiêu chung 99
3.1.2 Mục tiêu cụ thể 99
3.2 Một số giải pháp chủ yếu 100
3.2.1 Nâng cao nhận thức về vai trò đại diện của Công đoàn trong việc xây dựng, phát triển quan hệ lao động hài hòa, tiến bộ trong doanh nghiệp 100
3.2.2 Hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách nhằm nâng cao năng lực đại diện của tổ chức Công đoàn trong doanh nghiệp 102
3.2.3 Xây dựng, phát triển tổ chức Công đoàn Dệt May vững mạnh đáp ứng yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công nhân lao động trong điều kiện đẩy mạnh hội nhập quốc tế 103
3.2.4 Tăng cường công tác giám sát việc thực hiện pháp luật, chế độ, chính sách đối với người lao động 106
3.2.5 Đẩy mạnh việc chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của lao động nữ 108
KẾT LUẬN 111
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 116
PHỤ LỤC 124
Trang 4116
References
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Hoàng Anh (hệ thống hóa - 2012), Luật Lao động 2013 (Có hiệu lực từ
01/05/2013), Luật Công đoàn (Có hiệu lực từ 01/01/2013)”, Nxb Hồng Đức,
Thành phố Hồ Chí Minh
2 TS Hoàng Văn Cảnh, (2009), “Chức năng bảo vệ lợi ích của Công đoàn
Việt Nam”, in trong "Kỷ yếu hội thảo khoa học giai cấp công nhân và công đoàn Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước",
Trường Đại học Công đoàn, Hà Nội
3 Công đoàn Dệt May Việt Nam (2011), Báo cáo tổng kết công tác Công
đoàn năm 2011 và phương hướng nhiệm vụ năm 2012, Hà Nội
4 Công đoàn Công ty Cổ phần May Hồ Gươm (2011), Báo cáo của BCH
công đoàn khóa IV trình Đại hội Đại biểu Công đoàn Công ty Đánh giá phong trào công nhân viên chức và hoạt động Công đoàn Nhiệm kỳ 2008 - 2010; Phương hướng nhiệm kỳ 2011 - 2013, Hà Nội
5 Công đoàn Ban Quản Lý Khu Công nghiệp tỉnh Ninh Bình (2012), Báo
cáo tình hình đời sống và việc làm công nhân và người lao động,
Ninh Bình
6 Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG (2010), Hồ sơ đăng ký Thỏa
ước lao động Tập thể
7 Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG (2010), Hồ sơ đăng ký Nội
quy lao động
8 Công ty cổ phần May Hưng Yên (2011), Báo cáo thành tích đề nghị tặng
thưởng bằng khen Tổng Liên đoàn cho việc thực hiện chương trình nhà ở, mái ấm công đoàn năm 2006 - 2011
9 Công ty TNHH MTV C&M Vina (2011), Thỏa ước lao động tập thể
10 Công ty TNHH May NienHsing Ninh Bình (2010), Thỏa ước lao động
tập thể
11 Lê Thị Châu (2009), "Vai trò của Công đoàn từ thực tiễn áp dụng pháp luật
giải quyết tranh chấp lao động", Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, (3), tr.47
Trang 5117
12 Chính phủ (2008), QĐ36/2008/QĐ- TTG ngày 10 tháng 03 năm 2008 của
Thủ tướng chính phủ về "Phê duyệt Chiến lược phát triển ngành công nghiệp Dệt May Việt Nam đến năm 2015, định hướng đến năm 2020"
13 Đỗ Thị Dung (2008), "Vai trò của tổ chức Công đoàn trong việc bảo vệ
quyền lợi người lao động khi tham gia xây dựng chính sách cổ phần hóa
doanh nghiệp Nhà nước", Tạp chí Luật học, (4), tr.9-14
14 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội IX Đảng Cộng sản Việt
Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
15 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội X Đảng Cộng sản Việt
Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
16 Đảng cộng sản Việt Nam (2008), Nghị quyết Hội nghị lần thứ sáu Ban
chấp hành Trung ương khóa X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
17 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội XI Đảng Cộng sản Việt
Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
18 Trần Chương Đài (2005), Tổng Công ty Dệt May Việt Nam với vấn đề đổi
mới nội dung, phương pháp hoạt động Công đoàn, Chuyên đề tốt nghiệp
lớp Cao cấp chính trị
19 Vũ Đạt (2005), Biến đổi cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn Việt Nam
thời kỳ đổi mới, Luận án Tiến sĩ
20 Đặng Xuân Giáp (2009), Vấn đề phát huy vai trò của Công đoàn Việt Nam
trong việc bảo vệ lợi ích của người lao động ở các doanh nghiệp ngoài quốc doanh hiện nay, Luận văn thạc sĩ Triết học
21 Đào Thanh Hải (2005), Đảng, Nhà nước đối với vai trò và vị trí của giai
cấp công nhân và tổ chức Công đoàn, Nxb Lao động, Hà Nội
22 Thế Hải (2008), "Tương lai nào cho ngành công nghiệp may mặc Việt Nam", Tạp chí Thương nghiệp thị trường Việt Nam, (1)
23 Nguyễn Mạnh Hải (2008), "Một số yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cạnh
tranh của ngành Dệt May Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa", Tạp chí
công nghiệp, (1)
24 Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1992), Nxb Chính
Trang 6118
trị quốc gia, Hà Nội
25 Hiệp hội Dệt May Việt Nam (2007), Điều lệ Hiệp hội Dệt May Việt Nam
26 Như Hoa (2006), "Dệt May Việt Nam năm 2005 tám thách thức lớn", Tạp
chí Thương mại, (12)
27 GS TS Đỗ Quang Hưng, Phùng Hữu Phú, Bùi Đình Phong, Hồ Thúc Hòa
(1990), Bác Hồ với giai cấp công nhân và Công đoàn Việt Nam, Nxb Lao
động, Hà Nội
28 GS.TS Đỗ Quang Hưng (2001), Bác Hồ với giai cấp công nhân và Công
đoàn Việt Nam, Nxb Lao động, Hà Nội
29 Nguyễn Hữu Khải (2008), "Hiệp định hàng Dệt May Việt Nam và đôi điều
suy nghĩ xuất khẩu hàng Dệt May Việt Nam", Tạp chí Những vấn đề kinh
tế thế giới, (1)
30 GS Nguyễn Lân (2007), Từ điển từ và ngữ Hán Việt, Nxb Văn học,
Hà Nội
31 V.I.Lênin (1971), Công đoàn trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội,
Nxb Lao động, Hà Nội
32 V.I.Lênin (1977), Toàn tập, tập 41, Nxb Tiến bộ, Matxcơva
33 V.I.Lênin (1977), Toàn tập, tập 42, Nxb Tiến bộ, Matxcơva
34 V.I.Lênin (1978), Toàn tập, tập 44, Nxb Tiến bộ, Matxcơva
35 Luật Công đoàn và những hiểu biết cần thiết (1991), Nxb Lao động, Hà Nội
36 Luật Công đoàn và Nghị định thi hành (1991), Nxb Pháp lý, Hà Nội
37 Các Mác và Ph Ănghen (1983), Toàn tập, Nxb Sự thật, Hà Nội
38 Các Mác và Ph Ănghen (1996), “Bàn về công đoàn”, tập 1, Nxb Lao động,
Hà Nội
39 Các Mác và Ph Ănghen (1995), Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia,
Hà Nội
40 Hồ Chí Minh (1974), Về vấn đề cán bộ, Nxb Sự thật, Hà Nội
41 Hồ Chí Minh (1980), Toàn tập, tập 1, Nxb Sự thật, Hà Nội
42 Hồ Chí Minh (1984), Toàn tập, tập 4, Nxb Sự thật, Hà Nội
43 Hồ Chí Minh (1985), Giai cấp công nhân và Công đoàn, Nxb Lao động,
Hà Nội
Trang 7119
44 Hồ Chí Minh (1987), Toàn tập, tập 7, Nxb Sự thật, Hà Nội
45 Đỗ Mười, Võ Văn Kiệt, Nguyễn Văn Tư (1996), Nhiệm vụ của Công đoàn
trong giai đoạn hiện nay, Nxb Lao động, Hà Nội
46 PGS TS Phạm Công Nhất (2011), Thực trạng và nguyên nhân hiện tượng
đình công của công nhân trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ở tỉnh Bình Dương, Báo cáo tổng hợp đề tài đặc biệt cấp Đại
học quốc gia Hà Nội
47 Niên giám Công đoàn Việt Nam khóa IX (2004), Nxb Lao động, Hà Nội
48 Niên giám thống kê 2008 (2009), Nxb Thống kê, Hà Nội
49 Niên giám thống kê 2009 (2010), Nxb Thống kê, Hà Nội
50 Niên giám thống kê 2010 (2011), Nxb Thống kê, Hà Nội
51 Diệp Thành Nguyên (2005), "Vai trò của Công đoàn trong việc bảo vệ lợi ích hợp pháp của người lao động", Tạp chí Nghiên cứu Khoa học
52 Khải Nguyên (2010), Quy tắc ứng xử, quy chế thi đua khen thưởng, kiểm
tra, giám sát quản lý tài chính trong tổ chức Công đoàn: quy định mới nhất về tiền lương, phụ cấp, bảo hiểm của cán bộ công chức và người lao động, Nxb Lao động, Hà Nội
53 Tôn Trọng Phạm (chủ biên), Kinh tế thị trường XHCN và Công đoàn, Nxb
Lao động, Hà Nội
54 Võ Tấn Phước (2007), "Để hàng Dệt May Việt Nam chiếm lĩnh thị trường thế giới", Tạp chí Nghiên cứu Phát triển, (7)
55 PGS TS Vương Đình Quyền (2007), Luật Công đoàn và nhiệm vụ công
tác của cán bộ Công đoàn thời hội nhập WTO, Nxb Lao động, Hà Nội
56 PGS TS Dương Văn Sao (2005), Thực trạng và những giải pháp đổi mới quan
hệ giữa Đảng, Nhà nước với Công đoàn Việt Nam, Nxb Lao động, Hà Nội
57 PGS TS Dương Văn Sao (2007), Tác động tới việc làm, đời sống của
người lao động khi Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới và các giải pháp hoạt động của Công đoàn, Nxb Lao động, Hà Nội
58 Wall Street Securities (2008), Báo cáo phân tích ngành Dệt May Việt Nam
59 Văn Tân (1994), Từ điển Tiếng Việt, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội
60 Nguyễn Văn Tạo (1997), Một số vấn đề về giai cấp công nhân và Công
Trang 8120
đoàn Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
61 Đan Tâm (2002), Công đoàn Việt Nam thế kỷ 21 phát triển trong thách
thức, Nxb Lao động, Hà Nội
62 Mai Thanh (2002), Định hướng XHCN với giai cấp công nhân và Công
đoàn Việt Nam, Nxb Lao động, Hà Nội,
63 Lê Thị Hoài Thu (2010), "Cơ chế ba bên và vai trò của Công đoàn", Tạp
chí Nghiên cứu Lập pháp, (7)
64 Nguyễn Thị Thái Thuận (2005), Giải quyết tranh chấp lao động và vấn đề
nâng cao vị trí của tổ chức Công đoàn trong giải quyết tranh chấp lao động, Luận văn thạc sĩ Luật học
65 Nguyễn Thị Phương Thúy (2008), Những vấn đề pháp lý về việc tham gia
của Công đoàn trong giải quyết tranh chấp lao động và đình công, Luận
văn thạc sĩ Luật học
66 Tổng cục thống kê (2004), Thực trạng doanh nghiệp qua kết quả điều tra
năm 2001, 2002, 2003, Nxb Thống kê, Hà Nội
67 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (2000), Báo cáo tóm tắt kết quả khảo
sát xã hội học về vai trò của Công đoàn và thái độ của công nhân, viên chức và lao động với một số vấn đề kinh tế - xã hội cấp bách hiện nay
68 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Viện Công nhân và Công đoàn
(2001), Xu hướng biến động giai cấp công nhân Việt Nam trong những
năm đầu thế kỷ XXI, Nxb Lao động, Hà Nội
69 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam - Trường Đại học Công đoàn (2002),
Giáo trình Lý luận và nghiệp vụ công đoàn, tập 1, 2, 3, Nxb Lao động,
Hà Nội
70 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (2003), “Nâng cao hiệu quả hoạt
động Công đoàn trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài”, Nxb
Lao động, Hà Nội
71 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (2003), Công đoàn Việt Nam - những
chặng đường lịch sử 1929 - 2003, Nxb Lao động, Hà Nội
72 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (2003), Văn kiện Đại hội Công đoàn
Trang 9121
Việt Nam lần thứ IX, Nxb Lao động, Hà Nội
73 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (2004), Một số vấn đề cơ bản về xây
dựng, phát huy vai trò của giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb Lao động, Hà Nội
74 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (2008), Văn kiện Đại hội Công đoàn
Việt Nam lần thứ X, Nxb Lao động, Hà Nội
75 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (2008), Điều lệ Công đoàn Việt Nam,
Nxb Lao động, Hà Nội
76 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (2008), Kinh nghiệm, kỹ năng tập hợp
và phản ánh ý kiến người lao động tham gia xây dựng chính sách, pháp luật, Nxb Lao động, Hà Nội
77 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (2009), Kết quả xử lý phiếu điều tra
xã hội học: Thực trạng đời sống và việc làm của công nhân, Đề tài khoa
học KX04/15-06.10
78 Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam (2009), Nghị quyết số 01/NĐ-ĐCT
ngày 18 tháng 6 năm 2009 “Đổi mới, nâng cao chất lượng, ký kết và thực hiện Thỏa ước lao động tập thể”
79 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam - Công đoàn NaUy (2011), Thương
lượng thỏa ước lao động tập thể - thực trạng, giải pháp và kỹ năng (Tài liệu tham khảo dành cho cán bộ công đoàn), Nxb Lao động, Hà Nội
80 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (2012), Bộ Luật Lao động đã được
sửa đổi năm 2012, Nxb Lao động, Hà Nội
81 Nguyễn Anh Tuấn (2005), Hoạt động Công đoàn trong các doanh nghiệp
Việt Nam thời kỳ đổi mới, Luận án Tiến sĩ
82 Phạm Công Trứ (1997), “Địa vị pháp lý của Công đoàn Việt Nam trong
lĩnh vực lao động”, Tạp chí Khoa học xã hội, ĐHQGHN, (4)
83 Trường Cao cấp Công đoàn Việt Nam (1983), Lịch sử phong trào công
nhân, Công đoàn thế giới và Việt Nam, Nxb Lao động, Hà Nội
84 Trường Đại học Công đoàn (2002), Kỷ yếu hội thảo khoa học giai cấp
công nhân và Công đoàn Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Hà Nội
Trang 10122
85 Trường Đại học Công đoàn (2011), Quan hệ lao động trong xu thế toàn
cầu hóa và vai trò của Công đoàn, Kỷ yếu hội thảo quốc tế, Nxb Lao
động, Hà Nội
86 Từ điển bách khoa Việt Nam (2003), tập 3, Nxb Từ điển bách khoa,
Hà Nội
87 Từ điển tường giải kinh tế thị trường xã hội (2005), Viện quốc tế Konrad -
Akenauer Rolfh Hasse - Hermann Schneider - Klaus Weigelt biên soạn
Nxb Từ điển bách khoa, Hà Nội
88 Viện Công nhân và Công đoàn (2005), Công đoàn với phong trào thi đua
trong công nhân, viên chức lao động trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Lao động, Hà Nội
89 Viện Công nhân và Công đoàn (2007), Công đoàn với việc xây dựng quan
hệ lao động hài hòa trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam hiện nay, Nxb Lao động, Hà Nội
90 Viện Công nhân và Công đoàn (2008), Đình công ở Việt Nam, thực trạng,
nguyên nhân và các giải pháp của Công đoàn, Nxb Lao động, Hà Nội
91 PGS TS Nguyễn Viết Vượng (chủ biên - 2003), Công đoàn tham gia quản
lý doanh nghiệp, Nxb Lao động, Hà Nội
92 PGS TS Nguyễn Viết Vượng (2005), Vị trí, tính chất hoạt động của Mặt
trận tổ quốc, các đoàn thể, tổ chức xã hội trong hệ thống chính trị, Đề tài
khoa học cấp nhà nước KX.05-10
93 PGS TS Nguyễn Viết Vượng (chủ biên - 2005), Lý luận Mác-Lênin về
Công đoàn và vận dụng vào hoạt động Công đoàn Việt Nam trong kinh tế thị trường, Nxb Lao động, Hà Nội
94 PGS TS Nguyễn Viết Vượng (2007), "Vai trò của Công đoàn Việt Nam
trong hội nhập kinh tế quốc tế", Tạp chí Cộng sản, (14)
95 PGS TS Nguyễn Viết Vượng (chủ biên - 2008), Giai cấp công nhân và tổ
chức Công đoàn Việt Nam trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Nxb Lao động, Hà Nội
96 http://vovnews.vn "Vai trò của công đoàn trong các cuộc đình công"
97 http://viendetmay.org.vn