Phân tìch và tổng hợp những vấn đề lý luận liên quan đến lạm phát như: định nghĩa về lạm phát, phân loại lạm phát, những tác động của lạm phát đến nền kinh tế.. Với tư cách là kết quả t
Trang 1Một số giải pháp kiềm chế lạm phát ở Việt
Nam từ khi gia nhập WTO đến nay
Dương Quỳnh Chi
Trường Đại học Kinh tế Đại học Quốc gia Hà Nội Luận văn ThS Kinh doanh và quản lý: 60 34 20 Người hướng dẫn : TS Nguyễn Minh Phong
Năm bảo vệ: 2013
113 tr
Abstract Phân tìch và tổng hợp những vấn đề lý luận liên quan đến lạm phát như:
định nghĩa về lạm phát, phân loại lạm phát, những tác động của lạm phát đến nền kinh
tế Đưa ra một số nguyên nhân và giải pháp đối phó với lạm phát Phân tìch tính hính lạm phát ở Việt Nam từ năm 2007-2011 với những diễn biến lạm phát và chình sách kiềm chế lạm phát của chình phủ Đưa ra một số giải pháp nhằm kiềm chế lạm phát ở Việt Nam trong thời gian tới: tìch cực và chủ động tham gia hội nhập quốc tế; bảo đảm các cân đối tài chình vĩ mô; phát triển nguồn nhân lực và hệ thống an sinh xã hội …
Keywords.Tài chình ngân hàng; Tư tưởng Hồ Chì Minh; Việt Nam; Lạm phát
Content
1 Tính cấp thiết của đề tài
Lạm phát cao là vừa căn bệnh kinh niên vừa là người bạn đường của nền kinh tế thị trường; nó không có bản chất giai cấp mà nó là bản chất của kinh tế thị trường Có thể nói lạm phát luôn là một vấn đề làm đau đầu các nhà hoạch định chình sách kinh tế của bất kỳ một nền kinh tế nào trên thế giới Đặc biệt trong thời đại ngày nay, lạm phát
là vấn đề trung tâm và nhạy cảm hàng đầu của đời sống kinh tế xã hội cả ở cấp quốc gia và quốc tế Với tư cách là kết quả tổng hoà của các chình sách kinh tế xã hội vĩ mô, cũng như của các hoạt động kinh doanh vi mô trong sự hoà quyện và ảnh hưởng tương tác với bối cảnh chung của nền kinh tế khu vực và thế giới, lạm phát đã có tác động trực tiếp và gián tiếp, nhanh hoặc chậm, tìch cực và tiêu cực, ở mức độ này hay ở mức
độ khác đến toàn bộ các lĩnh vực và khìa cạnh hoạt động của chình phủ, doanh
Trang 2nghiệp và cá nhân, đến các quan hệ kinh tế đối nội và đối ngoại của quốc gia, và tác động cả đến tính hính kinh tế khu vực và thế giới với mức độ tuỳ theo vị thế kinh tế chình trị mà nước đó đảm nhận trong khu vực và trên thế giới Ví vậy, nghiên cứu lạm phát luôn luôn có ý nghĩa thời sự cả về lý thuyết lẫn thực tiễn
Cho đến nay, trên thế giới đã có hàng chục lý thuyết, hàng trăm cuốn sách, hàng ngàn bài báo và hàng chục cuộc hội thảo quốc gia và quốc tế thuộc các tầm cỡ chuyên
về lạm phát dưới mọi khìa cạnh Song, thực tiễn lạm phát thế giới luôn diễn tiến không ngừng với nhiều đặc tình mới mẻ chưa được phân tìch thấu đáo
Hơn nữa, từ khi Việt Nam gia nhập WTO (năm 2007) đến nay, lạm phát ở Việt Nam có một số biểu hiện mới, như tốc độ cao và diễn biến phức tạp hơn do chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố mới, bên ngoài… Lạm phát đã và đang tác động đến đời sống thường ngày của người dân, đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, cũng như gây khó khăn đối với kinh tế vĩ mô
Ví vậy, như Nghị quyết Đại hội XI của Đảng và 11/NQ-CP của Chình phủ ban hành ngày 24/2/2011 đã xác định: mục tiêu chình của năm 2011 và các năm tiếp theo
là kiềm chế lạm phát, bính ổn kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội…
Những trính bầy trên cho thấy đề tài: “Một số giải pháp kiềm chế lạm phát ở Việt Nam từ khi gia nhập WTO đến nay” là cấp thiết cả về lý thuyết và thực tế kinh tế
ở nước ta Và đó cũng là lý do khiến tác giả chọn đề tài này làm luận văn cao học của mính
1 Tình hình nghiên cứu:
Ngày nay, trong xu thế hội nhập kinh tế toàn cầu, vấn đề về lạm phát trong nền kinh tế của mỗi quốc gia không chỉ chịu ảnh hưởng của các yêu tố bên trong mà còn chịu tác động mạnh mẽ bởi những yêu tố bên ngoài Cho đến nay, trên thế giới đã có rất nhiều lý thuyết, nhiều công trính, đề tài, đề án nghiên cứu, phân tìch về vấn đề này: Paul Anthony Samuelson, người đoạt giải Nobel kinh tế năm 1970, người sáng lập khoa kinh tế học lừng danh của học viện Kỹ thuật Massachusetts Ông là đại diện tiêu
Trang 3biểu của trường phái kinh tế học vĩ mô tổng hợp, các nghiên cứu của ông về vấn đề lạm phát được trính bày rất kỹ trong cuốn “Kinh tế học” – cuốn sách từng được tái bản rất nhiều lần ở nhiều quốc gia trên thế giới Ngoài ra có thể kể đến học thuyết kinh tế học hiện đại của John Maynard Kenyes về lạm phát trong cuốn “The economic Consequences of the Peace” Keynes được coi là người khai sinh kinh tế học vĩ mô hiện đại, hệ thống lý luận kinh tế học vĩ mô của Keynes trở thành căn cứ chế định chình sách kinh tế của các nước tư bản chủ nghĩa phát đạt Ông đã đưa ra những quan điểm về lạm phát, nguyên nhân gây nên lạm phát và theo ông để kiềm chế lạm phát buộc phải có những kiểm soát chặt về giá cả hàng hóa bằng sức mạnh của luật pháp Nối tiếp trường phái kinh tế học hiện đại của Keynes, Robert J Sumelson cũng đề cập đến lạm phát theo các khìa cạnh khác nhau dựa trên quan điểm của Keynes trong cuốn
“The Great Inflation and its Aftermarth the Past and Future of American Affluence”
Trong nước cũng đã có rất nhiều những công trính, đề án nghiên cứu về lạm phát như: “Lạm phát và một số biện pháp kiềm chế lạm phát trong tính hính kinh tế Việt Nam” của Th.s Phạm Minh Tuấn – Đại học Quốc gia Hồ Chì Minh đưa ra các đặc điểm về lạm phát trong nền kinh tế hiện đại Hay trong cuốn “Lạm phát ở Việt Nam –
Lý thuyết và kiểm chứng mô hính P-Start” của Nguyễn Trọng Hoài, Nguyễn Hoài Bảo
đề cập đến việc xây dựng và áp dụng mô hính kiểm chứng P-start vào nghiên cứu lạm phát và nhiều công trính có giá trị khác…
Tuy nhiên, chưa có công trính nào nghiên cứu sâu về tính hính lạm phát ở Việt Nam từ khi tham gia Tổ chức thương mại thế giới (WTO) đến nay Đặc biệt trong bối cảnh thế giới hiện đang có nhiều bất ổn cả về chình trị, kinh tế và an ninh quốc phòng; trong đó Việt Nam cũng đang phải đối mặt với những tranh chấp chình trị, kinh tế trên biển đông Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia và tăng trưởng của nền kinh tế Ví vậy, cần có những nghiên cứu kịp thời để ngăn chặn những tác động xấu đến nền kinh tế: suy giảm đà tăng trưởng, tỷ lệ lạm phát tăng cao, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao…
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 4- Mục đích nghiên cứu:
+ Góp phần hệ thống hóa một số vấn đề lý luận cơ bản về lạm phát ;
+ Phân tìch thực tiễn lạm phát ở Việt Nam từ khi Việt nam gia nhập WTO; + Dự báo xu hướng, nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp kiềm chế lạm phát
ở Việt Nam trong thời gian tới
- Nhiệm vụ nghiên cứu:
+ Phân tìch và tổng hợp những vấn đề lý luận liên quan đến lạm phát như: định nghĩa về lạm phát, phân loại lạm phát, những tác động của lạm phát đến nền kinh tế Đưa ra một số nguyên nhân và giải pháp đối phó với lạm phát
+ Phân tìch tính hính lạm phát ở VN từ năm 2007-2011 với những diễn biến lạm phát và chình sách kiềm chế lạm phát của chình phủ
+ Đưa ra một số giải pháp nhằm kiềm chế lạm phát ở Việt Nam trong thời gian tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
Những vấn đề chung về lạm phát và thực tiễn về lạm phát ở Việt Nam
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về thời gian: giai đoạn Đổi mới, đặc biệt những năm 2007 – 2011
+ Về không gian: Động thái, nguyên nhân và chình sách kiềm chế lạm phát của Chình phủ Việt Nam
5 Phương pháp nghiên cứu
Trang 5- Phương phỏp luận nghiờn cứu: Duy vật biện chứng và duy vật lịch sử
- Cỏc phương phỏp nghiờn cứu cụ thể: Phõn tỡch, tổng hợp, thống kờ, so sỏnh, đối chiếu để đỏnh giỏ tớnh hớnh thực tế Đồng thời kết hợp sử dụng cỏc bảng biểu để minh họa
6 Những đúng gúp mới của luận văn
Hệ thống húa lý luận về lạm phỏt, đưa ra một số cỏch tiếp cận, phõn loại lạm phỏt theo nguyờn nhõn, tỡnh chất và quỏ trớnh bộ lộ của lạm phỏt Gúp phần phõn tỡch tớnh hớnh lạm phỏt ở Việt Nam từ khi tham gia vào tổ chức thương mại thế giới (WTO) năm 2007 đến nay, đồng thời đề xuất một số giải phỏp cụ thể, cấp thiết gúp phần kiềm chế lạm phỏt ở Việt Nam trong thời gian tới
7 Bố cục của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Phụ lục, Luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề chung về lạm phỏt
Chương 2: Tỡnh hỡnh lạm phỏt ở Việt Nam giai đoạn 2007 đến nay
Chương 3: Một số giải phỏp nhằm kiềm chế lạm phỏt ở Việt Nam
trong thời gian tới
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Chỡnh trị (1987), Nghị quyết 10/NQ-BCT
2 Bộ Chỡnh trị (1996), Nghị quyết 12/NQ-BCT
3 Bùi Đình Nghiên (2007), “Hai m-ơi năm đổi mỡi tài chính Việt Nam”, Tạp chí Nghiên cứu kinh tế, (số 9)
4 Bùi Đình Nghiên (2009), “Nhận diện lạm phát Việt Nam và đối sách”, Tạp chí Nghiên cứu kinh tế, (số 1)
5 Cỏc Mỏc (1973), Tư Bản, Quyển 1 Tập I, Nxb Sự thật
6 Cỏc Mỏc (1973), Tư Bản, Quyển 3 Tập I, Nxb Sự thật
Trang 67 Cỏc Mỏc (1978), Tư Bản, Quyển 3 Tập II, Nxb Sự thật
8 Chõu Hồ và Tụ Ngọc Hưng (1996), “Xử lý lạm phỏt của một số nước trờn thế
giới”, Tạp chớ Ngõn hàng, (số 2)
9 Chỡnh phủ (1979), N279/NQ-CP
10 Chỡnh phủ (1993), Nghị định 63/NĐ-CP
11 Chỡnh phủ (1994), Nghị định 194/NĐ-CP
12 Chỡnh phủ (2011), Nghị quyết 11//NQ-CP
13 Cục Thống kờ Hà Nội (1993-2010), Niờn giỏm thống kờ (1993-2010), Nxb Tổng cục thống kờ
14 Lê Quốc Lý (2005), Lạm phát - Quá trình chống lạm phát ở Việt Nam, Nxb Tài Chính
15 Lờ Tiến Phỳc (1996), “Lạm phỏt - tăng trưởng”, Tạp chớ Tài chớnh, (số 2)
16 Lương Hữu Định (1996), “Kiềm chế lạm phỏt - Giải phỏp kinh tế”, Thời bỏo Kinh
tế Sài Gũn, (số 11)
17 Ngọc Minh (2008), “Lại phải nói vế t- duy điếu hành giá cả”, thanhnienonline,
(ngày 16/02/2008)
18 Nguyễn Bỏ Nha (1995), “Bàn về chỡnh sỏch kiềm chế lạm phỏt của nhà nước trong
điều kiện kinh tế thị trường hiện nay ở nước ta”, Tạp chớ Tài chớnh, (số 7)
19 Nguyễn Đại Lai (2009), “Bình luận và dự báo vế các động thái tài chính Việt
Nam sau các quyết định mỡi nhất của Ngân hàng Nhà n-ỡc”, Tạp chí Ngân hàng, (số 29)
20 Nguyễn Đắc H-ng (2009), “Giải pháp chính sách tài chính, tiến tệ của Việt
Nam trong bối cảnh kinh tế thế giỡi”, Tạp chí Lý luận chính trị, (số 8)
21 Nguyễn Thị Hải Hà (2009), “Tác động của kủng hoảng toàn cầu tỡi ngân sách
nhà n-ỡc Việt Nam”, Tạp chí Tài chính, (số 5)
22 Nguyễn Thị H-ờng (2009), “Quan hệ giữa tăng tr-ởng và việc làm ở Việt Nam:
Thực trạng và vấn đế đặt ra”, Tạp chí Lý luận chính trị, (số 8)
23 Nguyễn Thị H-ờng (2009), “Bàn thêm vế nguyên nhân gây ra lạm phat ở Việt
Nam”, Tạp chí ngân hàng, (số 5)
Trang 724 Nguyễn Thị H-ờng (2009), “Phát triển bến vững công nghiệp Việt Nam:
Thành tựu, hạn chế và một số đế xuất chính sách”, Tạp chí Nghiên cứu kinh tế,
(số 5)
25 Nguyễn Văn Quỏt (1991), “Bàn về chương trớnh đẩy lựi và kiềm chế lạm phỏt thời
kỳ 1991-1995”, Tạp chớ tài chớnh, (số 19)
26 Phan Văn Tiệm (1992), “Lạm phỏt ở Việt Nam: Thực trạng, nguyờn nhõn và giải
phỏp”, Tạp chớ Thị trường và giỏ cả, (số 8)
27 Phan Văn Tiệm (1991), Chặng đường 10 năm cải cỏch giỏ (1981-1991), Nxb Thụng tin
28 Tạ Thị Xuõn (1992), Chống lạm phỏt - lý thuyết và kinh nghiệm, Nxb Thống kờ
29 Tụ Chỡnh Thắng (1993), “Bàn về đồng tiền ổn định”, Tạp chớ nghiờn cứu kinh tế,
(số 2)
30 Trần Hỗ (1995), “Lạm phỏt ở nước ta hiện nay”, Tạp chớ Cộng sản, (số 9)
31 Trần Nguyên Ngọc Anh Th- và Phan Nữ Thanh Thuỷ (2000), Kinh tế học vĩ mô, Nxb Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh
32 Vừ Đại (1991), Chống lạm phỏt và quỏ trớnh đổi mới kinh tế ở Việt Nam, Nxb Khoa học xó hội