Hoàn thiện xếp hạng tín dụng nội bộ các doanh nghiệp vay vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Trần Viết Lâm Trường Đại học Kinh tế Luận văn ThS Chuyên ngành: Quản lý kinh tế; Mã số 60 34
Trang 1Hoàn thiện xếp hạng tín dụng nội bộ các doanh nghiệp vay vốn tại Ngân hàng TMCP
Công Thương Trần Viết Lâm
Trường Đại học Kinh tế Luận văn ThS Chuyên ngành: Quản lý kinh tế; Mã số 60 34 01
Người hướng dẫn: TS Nguyễn Trúc Lê
Năm bảo vệ: 2014
Keywords Quản lý kinh tế; Quản lý tài chính; Tín dụng; Doanh Nghiệp
Content
LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Hiệp ước Basel II ra đời năm 2004 đã bổ sung thêm rủi ro hoạt động, quy định thêm tỷ
lệ an toàn vốn tối thiểu gắn chặt với mức độ rủi ro của ngân hàng liên quan đến nhiều yếu tố bao gồm xếp hạng tín nhiệm của khách hàng, mức độ tập trung của khoản vay vào một nhóm khách hàng Nhằm tiếp cận các chuẩn mực quốc tế trong quản trị rủi ro của các Ngân hàng thương mại, Ngân hàng nhà nước Việt Nam đã có quyết định số 57/2002/QĐ-NHNN ngày 24/01/2002 triển khai thí điểm đề án phân tích, xếp hạng tín dụng doanh nghiệp Bên cạnh đó, Ngân hàng nhà nước cũng tăng cường kiểm soát nợ xấu của các Ngân hàng thương mại thông qua quyết định 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 về phân loại nợ, trích lập và sử dụng
dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng và Quyết định 18/2007/QĐ-NHNN ngày 25/04/2007 của Thống đốc Ngân hàng nhà nước Việt Nam
Đối với các Ngân hàng thương mại, ngoài việc xây dựng một mô hình xếp hạng có chất lượng cao và ổn định, việc tìm ra cách thức và cơ chế kiểm soát tính xác thực của kết quả xếp hạng tín dụng của khách hàng vay vốn sẽ giúp đánh giá chính xác chất lượng khoản nợ và khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động tín dụng Ngoài ra, nó sẽ giúp phát hiện sớm các
Trang 2khoản nợ có vấn đề, đánh giá đúng mức độ rủi ro của các khoản nợ để chuyển sang nhóm nợ thích hợp, xác định số dự phòng rủi ro cần trích lập cho những tổn thất tín dụng có thể xảy ra
Trước các yêu cầu cấp thiết về việc tìm ra cơ chế giám sát phải cải tạo nâng cấp hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, đề tài này sẽ bao gồm nghiên cứu về một số mô hình xếp hạng tín dụng tại các tổ chức chấm điểm uy tín quốc tế, kết hợp với mô hình đánh giá xếp hạng doanh nghiệp và trên nền tảng hệ thống xếp hạng hiện tại của Vietinbank, sẽ tìm ra một
số điểm trọng yếu của hệ thống xếp hạng tín dụng để giúp cho các cấp quản lý chức năng trong ngân hàng có thể giám sát phù hợp đối với việc chấm điểm tín dụng cho khách hàng, bên cạnh đó sẽ đề xuất một số cải tiến cho hệ thống xếp hạng tín dụng của Vietinbank
Tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (Vietinbank), hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ (đặc biệt là xếp hạng tín dụng nội bộ khách hàng doanh nghiệp) đã và đang thể hiện nhiều hạn chế (hạn chế về mô hình, về yếu tố con người, về cách thức tổ chức thực hiện ) Những năm qua tỷ lệ nợ xấu/tổng dư nợ của khách hàng doanh nghiệp tại Vietinbank có xu hướng tăng Việc hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ các doanh nghiệp vay vốn tại Vietinbank là cần thiết Đề tài không chỉ có ý nghĩa đối với Vietinbank mà còn có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu cho các ngân hàng khác trong hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam
2 Tình hình nghiên cứu:
Trên cơ sở thực trạng xếp hạng tín dụng khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng Công Thương Việt Nam và các giải pháp hòan thiện xếp hạng tín dụng khách hàng Doanh nghiệp tại các
đề tài, bài viết khác như bài viết “ Xếp hạng tín dụng nội bộ tại các NHTM Việt Nam – Thực trạng
và giải pháp tòan thiện” của tác giả Phạm Huy Hùng đăng tải trên wedsite www.vietinbankschool.edu.vn; luận văn “ Hòan thiện mô hình chấm điểm và xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại Ngân hàng Công Thương chi nhánh Chương Dương” của tác giả Lê Thị Phương Thúy; Luận văn” Hòan thiện hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công Thương Hải Dương” của tác giả Nguyễn Thị Phương Huyền; luận văn “ Hòan thiện hệ thống xếp hạng tín dụng của Vietcombank” của tác giả Nguyễn Thanh Huyền Luận văn này bổ sung chi tiết hơn các kiến nghị, giải pháp để nâng cao chất lượng xếp hạng tín dụng khách hàng doanh nghiệp không chỉ ở tại Ngân hàng TMCP Công Thương nói riêng mà còn cho các Ngân hàng thương mại khác trong hệ thống ngân hàng Việt Nam nói chung
3 Mục đích nghiên cứu
Luâ ̣n văn nghiên cứu những vấn đề sau:
- Hệ thống hóa những nội dung cơ bản về Ngân hàng thương m ại, các hoạt động chủ yếu của Ngân hàng thương mại trong đó có hoa ̣t đô ̣ng tín du ̣ng Lý luận chung về xếp ha ̣ng tín
Trang 3dụng nội bộ doanh nghiệp , một số mô hình xếp hạng tín dụng doanh nghiệp và thực tiễn ta ̣i các Ngân hàng Thương mại Viê ̣t Nam
- Nghiên cứu công tác xếp hạng tín du ̣ng n ội bộ doanh nghiệp của Vietinbank (về mô hình, về con người, về cách thức tổ chức thực hiện ), những kết quả đa ̣t được , hạn chế và nguyên nhân
- Đề xuất các giải pháp , kiến nghị nhằm hoàn thiê ̣n xếp ha ̣ng tín dụng nội bộ các doanh nghiệp vay vốn tại Vietinbank
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: Công tác xếp hạng tín dụng nội bộ đối với khách hàng doanh nghiệp tại
Vietinbank, đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện
- Phạm vi nghiên cứu : Công tác x ếp hạng tín dụng nội bộ các doanh nghi ệp vay vốn tại Vietinbank từ năm 2010 đến năm 2012
5 Phương pha ́ p nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp so sánh, tổng hợp, phân tích để tiếp cận chuyên môn về đối tượng nghiên cứu theo nội dung, phương pháp và kỹ thuật xếp hạng tín dụng doanh nghiệp của Vietinbank Nghiên cứu này sử dụng nguồn thông tin thứ cấp là các báo cáo kết quả kinh doanh thường niên, sổ tay hướng dẫn xếp hạng tín dụng và các văn bản quy định về xếp hạng tín dụng do Vietinbank ban hành
Luận văn sử dụng mô hình điểm số Z của Edward Altman, mô hình của Moody's và Standard & Poor, mô hình chất lượng dựa trên yếu tố 6C làm tham khảo
6 Những đóng góp khoa học của luận văn
Luận văn đã hệ thống hóa những nội dung cơ bản về ngân hàng thương mại, các hoạt động chủ yếu của ngân hàng thương mại trong đó có hoạt động tín dụng; nghiên cứu
về hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp , kinh nghiệm xếp hạng tín dụng doanh nghiê ̣p của một số tổ chức quốc tế và các ngân hàng thương mại Việt Nam
Luận văn nghiên cứu hệ thống xếp hạng tín dụng doanh nghiệp của Vietinbank, có sự
so sánh với các ngân hàng thương mại khác, đánh giá những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân Từ đó đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện xếp hạng tín dụng
nô ̣i bô ̣ doanh nghiệp của Vietinbank
7 Kết cấu luâ ̣n văn
Trang 4Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Mục lục, Danh mục các từ viết tắt, Danh mục sơ đồ, bảng biểu, Danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu luận văn gồm 03 chương:
- Chương 1: Lý luận chung về xếp hạng tí n dụng nội bộ doanh nghiê ̣p vay vốn ta ̣i các Ngân hàng thương ma ̣i
- Chương 2: Thực trạng xếp hạng tín du ̣ng nô ̣i bô ̣ doanh nghiê ̣p vay vốn t ại ngân hàng TMCP Công Thương
- Chương 3: Giải pháp hoàn thiê ̣n xếp ha ̣ng tín du ̣ng nô ̣i bô ̣ các do anh nghiê ̣p vay vốn tại ngân hàng TMCP Công Thương
Reference
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1 Bộ Lao động thương binh xã hội và Bộ Tài chính (1998), Thông tư liên tịch số
17/1998/TTLT - BLĐ TBXH - BTC ngày 31/12/1998 phân các ngành kinh tế Việt Nam thành
50 ngành kinh doanh
2 Chính Phủ nước CHXHCN Việt Nam (2006), Nghị định số 163/2006/NĐ - CP ngày
29/12/2006 về Giao dịch bảo đảm
3 Chính Phủ nước CHXHCN Việt Nam (2007), Quyết định số 10/2007/QĐ-TTg ngày
23/01/2007 của quy định về phân ngành kinh tế quốc dân
4 Phan Thị Thu Hà (2007), Ngân hàng thương mại, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân,
Hà Nội
5 Vũ Duy Hào (2008), Tài chính doanh nghiệp, NXB Đại học Kinh tế Quốc Dân, Hà
Nội
6 Ngân hàng Nhà nước (2001), Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN về việc ban
hành quy chế cho vay của Tổ chức tín dụng đối với khách hàng
Trang 57 Ngân hàng Nhà nước (2002), Quyết định số 57/2002/QĐ - NHNN ngày 24/01/2002 về
việc triển khai thí điểm đề án phân tích, xếp loại tín dụng doanh nghiệp
8 Ngân hàng Nhà nước (2004), Đề án phân tích, xếp hạng doanh nghiệp ban hành
kèm theo Quyết định số 473/QĐ-NHNN ngày 28/4/2004
9 Ngân hàng Nhà nước (2005), Quyết định số 127/2005/QĐ-NHNN về việc sửa đổi,
đối với khách hàng ban hành theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước
10 Ngân hàng Nhà nước (2005), Quyết định 493/2005/QĐ - NHNN về phân loại nợ,
trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của Tổ chức tín dụng
11 Ngân hàng Nhà nước (2006), Quyết định số 1253/QĐ-NHNN ngày 21/6/2006 về
việc cho phép Trung tâm thông tin tín dụng CIC thực hiện nghiệp vụ xếp hạng tín dụng doanh nghiệp và thay thế Quyết định số 473/QĐ-NHNN ngày 28/4/2004
12 Ngân hàng Nhà nước (2007), Quyết định 18/2007/QĐ - NHNN về việc sửa đổi, bổ
sung một số điều của quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của Tổ chức tín dụng ban hành kèm theo quyết định số 493/2005/QĐ - NHNN ngày 22/4/2005 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước
13 Ngân hàng TMCP Công Thương (2010, 2011, 2012), Báo cáo thường niên năm
2010, 2011 và 2012
14 Ngân hàng TMCP Công Thương (2008), Quyết định số 2960/QĐ-NHCT35 ngày
30/12/2008 của Tổng Giám đốc ban hành Quy trình chấm điểm tín dụng và xếp hạng khách hàng
15 Ngân hàng TMCP Công Thương (2010), Thông báo số 572/QTRR - HS ngày
18/8/2010 về xếp hạng tín dụng theo quy trình mới
16 Ngân hàng TMCP Công Thương (2011), Quyết định số 702/QĐ – NHCT35 ngày
31/03/2011 của Tổng Giám đốc ban hành Quy trình chấm điểm khách hàng Doanh nghiệp
17 Quốc Hội nước CHXHCN Việt Nam (2010), Luật các Tổ chức tín dụng (Luật số
47/2010/QH12 ngày 16/6/2010)
Trang 618 Quốc Hội nước CHXHCN Việt Nam (2005), Bộ luật Dân sự 2005
19 Tổng cục Thống kê (1993), Quyết định số 143/TCTK/PPCĐ ngày 22/12/1993 quy
định phân ngành chi tiết từ cấp 1 đến cấp 4
Website:
20 www.senate.michigan.org