Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý hoạt động huy động vốn các ngân hàng thương mại như: khái niệm, các hình thức huy động vốn, các nhân tố ảnh hưởng tới việc quản lý hoạt
Trang 1Quản lý hoạt động huy động vốn tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - chi nhánh Hà Tĩnh
Từ Thị Thu Hiền
Trường Đại học Kinh tế Luận văn Thạc sĩ ngành: Quản lý kinh tế; Mã số: 60 34 01 Người hướng dẫn: PGS.TS Trịnh Thị Hoa Mai
Năm bảo vệ: 2014
Abstract Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý hoạt động huy động vốn các ngân hàng
thương mại như: khái niệm, các hình thức huy động vốn, các nhân tố ảnh hưởng tới việc quản lý hoạt động huy động vốn; nội dung và vai trò của quản lý hoạt động huy động vốn … Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động huy động vốn tại Vietinbank Hà Tĩnh trong những năm gần đây Trên cơ sở đó,
đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện quản lý hoạt động huy động vốn tại Vietinbank
Hà Tĩnh
Keywords Quản lý kinh tế; Huy động vốn; Ngân hàng; Hà Tĩnh
Content
1 Tính cấp thiết của đề tài
Ngành ngân hàng là một lĩnh vực kinh doanh đặc thù, có tầm quan trọng đặc biệt trong quá trình phát triển của nền kinh tế đất nước, rất nhạy cảm đối với các biến động của nền kinh tế - chính trị - xã hội trong nước và quốc tế Vì thế hoạt động của các ngân hàng thương mại luôn được quan tâm, kiểm tra chặt chẽ Bên cạnh đó, sự xâm nhập ngày càng sâu rộng của ngân hàng nước ngoài vào Việt Nam, cũng như những cam kết về mở cửa ngân hàng trong tiến trình hội nhập đã làm cho cuộc cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại tại Việt Nam ngày càng trở nên gay gắt và khốc liệt hơn Trong bối cảnh đó, nhu cầu về nguồn vốn luôn luôn là một yếu tố hết sức cần thiết và quyết định cho sự phát triển hay thụt lùi của các doanh nghiệp nói chung hay các NHTM nói riêng Vốn chính là tiềm lực tài chính, là yếu tố căn bản đảm bảo khả năng hoạt động và khả năng thanh khoản của các ngân hàng Yêu cầu đặt ra cho mỗi ngân hàng là phải huy động được nguồn vốn tốt cho mình để có thể hoạt động ổn định và phát triển trên
cơ sở tận dụng được các cơ hội và hạn chế những rủi ro trong quá trình hội nhập Việc khai thông nguồn vốn đối với hoạt động huy động vốn của các NHTM nói chung được đặt ra rất bức thiết
Thực hiện đường lối phát triển của Đảng và Nhà nước, trong những năm gần đây hệ thống Ngân hàng nói chung và hệ thống các Ngân hàng thương mại nói riêng đã huy động được khối lượng vốn lớn cho sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển kinh tế Tuy nhiên để tạo được những bước chuyển mới cho nền kinh tế, công tác huy động vốn của các ngân hàng đang đứng trước những thách thức mới, đòi hỏi các ngân hàng phải thực sự quan tâm, chú ý nhằm nâng cao hiệu quả của công tác này Hoạt động huy động vốn của các NHTM hiện nay đối mặt với nhiều thách thức lớn như huy động được vốn nhưng không cho vay được, không quay vòng vốn được dẫn đến ngân hàng hoạt động không có lãi; lại có trường hợp khi huy động thì huy động lãi suất cao nhưng vì áp lực cạnh tranh phải cho vay ở lãi suất thấp nên hiệu quả kinh tế không cao; áp lực cạnh tranh giữa các ngân hàng cao khiến cho việc tổ chức huy động và cho vay giữa các ngân hàng trở nên cực kỳ khó khăn và cạnh tranh khốc liệt những hệ lụy đó dẫn đến khó kiểm soát các vấn đề khi tiến hành cho vay,…Các ngân hàng hiện nay hoạt động đòi hỏi phải có hiệu quả cao,
Trang 2vấn đề huy động vốn không chỉ được quan tâm “từ đâu?” mà phải tính đến “như thế nào”, “bằng cách gì?” để có hiệu quả cao nhất, đáp ứng nhu cầu cho vay của Ngân hàng nhưng lại đòi hỏi chi phí thấp nhất
Trong những năm qua, Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh với phương châm “nâng giá trị cuộc sống” đã thực hiện hoạt động kinh doanh đa năng và có những đóng góp nhất định cho sự phát triển kinh tế Hà Tĩnh nói riêng và cả nước nói chung Với việc nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động huy động vốn, Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh
đã áp dụng nhiều chính sách, biện pháp và hình thức để quản lý và phát triển nguồn vốn, nguồn vốn của ngân hàng ngày càng được đa dạng và tăng trưởng không ngừng với tốc độ tăng trưởng khá cao qua các năm Tuy nhiên, đứng trước những thách thức không nhỏ trong việc duy trì mở rộng thị phần vốn huy động nhằm đáp ứng sự tăng trưởng quy mô hoạt động và tăng khả năng cạnh tranh với các ngân hàng thương mại khác trên địa bàn thì so với tỷ trọng của tổng nguồn vốn huy động trên địa bàn, nguồn vốn huy động của chi nhánh còn chiếm tỷ trọng khá khiêm tốn, chưa xứng tầm với tiềm năng của mình Hơn nữa, việc quản lý hoạt động huy động vốn của chi nhánh hiện nay còn nhiều vấn đề cần hoàn thiện Xuất phát từ vai trò nguồn vốn huy động của ngân hàng đối với hoạt động kinh doanh nói riêng và đối với sự nghiệp phát triển đất nước nói chung và từ thực trạng quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam Chi nhánh Hà Tĩnh – nơi tác giả đang công tác, với mong muốn vận dụng những kiến thức đã được học về khoa học quản lý nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động huy động vốn của ngân hàng, đóng góp phần nào cho việc giải quyết những vấn đề bất cập, tồn tại của thực tiễn tại đơn vị đồng thời nâng cao hiệu quả của công tác này tại Chi nhánh trong thời gian tới,
tác giả đã chọn đề tài “Quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt
Nam Chi nhánh Hà Tĩnh” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cho khóa học thạc sỹ của mình
Nghiên cứu luận văn để trả lời cho câu hỏi:
1 Thực trạng quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh trong những năm gần đây như thế nào? Các vấn đề còn hạn chế của chi nhánh?
2 Nguyên nhân của những tồn tại đối với việc quản lý hoạt động huy động vốn tại ngân hàng?
3 Làm thế nào để quản lý tốt hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh?
2 Tình hình nghiên cứu
Hoạt động huy động vốn của các ngân hàng thương mại nói riêng và nền kinh tế nói chung là vấn đề thu hút sự quan tâm nghiên cứu của các nhà nghiên cứu cũng như các chuyên gia Ngân hàng Đã
có khá nhiều công trình khoa học liên quan đến đề tài được công bố, trong đó đáng chú ý có một số nhóm các công trình sau đây:
1 Nhóm các công trình đi vào cụ thể nghiên cứu việc quản lý hoạt động huy động vốn tại những NHTM cụ thể, có các công trình tiêu biểu sau:
a Nghiên cứu giải pháp huy động vốn dân cư tại ngân hàng Vpbank tỉnh Thanh Hóa – Trương
Thị Thủy (2011) – Luận văn Thạc sỹ QTKD – Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội Đề tài đã chỉ ra một số hạn chế trong công tác huy động vốn không chỉ Vpbank tỉnh Thanh Hóa mà đó là vấn đề chung của toàn hệ thống NHTM Bài học xuyên suốt của ngân hàng Vpbank tỉnh Thanh Hóa trong hoạt động huy động vốn đó là phải luôn thực hiện đúng phương hướng, nhiệm vụ của nghành đã được cụ thể hoá bằng chương trình công tác, các giải pháp, biện pháp về công tác huy động và điều hành vốn của ngân hàng VPbank Việt Nam, kết hợp với sự linh hoạt trong vận dụng vào thực tiễn kinh doanh từng thời kì của Chi nhánh Tuân thủ nghiêm túc các quy định chế độ, thể lệ, cơ chế trong huy động và điều hành vốn, kịp thời phát hiện những bất hợp lý hoặc bất cập để đề xuất chỉnh sửa cho phù hợp Như vậy mới đạt được yêu cầu vừa đảm bảo được quy định an toàn trong hoạt động kinh doanh, vừa phục vụ tốt hơn
và giữ được khách hàng
b Hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Nhà Hà nội – Habubank - Đỗ Thị Ngọc Trang
(2011) - Trường Đại học Kinh tế - Luận văn ThS ngành Tài chính ngân hàng: Đề tài đã chỉ ra tầm quan trọng của huy động vốn đối với hoạt động kinh doanh ngân hàng và đưa ra một số giải pháp có tính thực
Trang 3tế rất cao như hoàn thiện chính sách lãi suất, đa dạng các hình thức huy động, phát triển các dịch vụ liên quan đến huy động vốn, hoàn thiện chính sách khách hàng, đẩy mạnh hoạt động Marketing phát triển thương hiệu và mạng lưới, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong ngân hàng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đội ngũ cán bộ
c Và một số đề tài nghiên cứu khác:
- Giải pháp đẩy mạnh huy động vốn tại chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển Sài Gòn – Luận văn ThS Kinh tế - Phan Xuân Bách (2011) – Đại học Kinh tế TP HCM
- Nâng cao hiệu quả huy động Vốn tại ngân hàng TMCP Quân đội - Luận văn ThS Kinh tế - Nguyễn Thùy Linh (2010) – Học viện Tài chính
Đã có nhiều đề tài nghiên cứu về hoạt động huy động vốn tại các ngân hàng thương mại Tuy nhiên với mỗi một ngân hàng khác nhau lại có cách thức huy động vốn khác nhau và tại mỗi thời điểm tuỳ thuộc vào tình hình hoạt động của ngân hàng, các ngân hàng sẽ đưa ra các cách thức huy động thay đổi
để đáp ứng nhu cầu của mình Huy động vốn của các ngân hàng thương mại là một hoạt động tương đối phong phú và đa dạng, để hiểu biết một cách sâu sắc hơn về các hoạt động này cần thiết có những công trình nghiên cứu mang tầm vóc lớn hơn
2 Nhóm các công trình đánh giá vai trò của hoạt động huy động vốn của NHTM, doanh nghiệp có các công trình tiêu biểu sau:
a Giải pháp nâng cao khả năng huy động nguồn vốn kinh doanh cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam – Phan Thị Thanh Giang (2007) – Đại Học Kinh tế TP HCM
b Nguyễn Huy Cường (2007) - “Kinh nghiệm huy động và sử dụng vốn ngân hàng cho chuyển dịch cơ cấu kinh tế của các nước Đông Á”, Tạp chí Ngân hàng 2007/Số 23,48-51,59
c Huy động vốn cho đầu tư phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bình Thuận đến năm 2020 – Võ Thanh Khiêm (2007) – Đại học Kinh tế TP HCM
d Hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam trong điều kiện mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế - Luận văn ThS Kinh tế - Võ Thu Giang (2008), Đại học Kinh tế
Các đề tài trên cho ta thấy được sự quan trọng và đa dạng của huy động vốn không chỉ có các NHTM mà còn trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ Các đề tài trên cho thấy đặc trưng nguồn vốn và sử dụng vốn của các Ngân hàng thương mại có sự chênh lệch, đặc biệt là sự chênh lệch về kỳ hạn Vốn huy động của các ngân hàng thương mại chủ yếu là vốn ngắn hạn nhưng nhu cầu sử dụng vốn dài hạn để đầu
tư mở rộng hoạt động kinh doanh của các chủ thể trong nền kinh tế lớn đã ảnh hưởng đến hiệu quả và an toàn hoạt động của ngân hàng Để nâng cao nội lực phục vụ đắc lực cho quá trình phát triển kinh tế đất nước, Việt Nam cần một lượng vốn đủ lớn Muốn vậy, quản lý và nâng cao hiệu quả quản lý huy động vốn là yêu cầu cần thiết với các tổ chức kinh tế nói chung và ngành ngân hàng nói riêng
Ngoài ra còn hàng loạt các sách tham khảo, các bài viết đăng tải trên các tạp chí chuyên ngành Đây là các công trình nghiên cứu có giá trị tham khảo rất tốt về lý luận và thực tiễn
Ở các công trình khoa học trên, vấn đề huy động vốn và quản lý huy động vốn đã được nhiều tác
giả đề cập, tuy nhiên mỗi đề tài có một cách tiếp cận và nội dung nghiên cứu khác nhau tùy vào tình hình thực tế và đặc điểm của từng Ngân hàng, địa phương Tuy nhiên do mục đích và yêu cầu khác nhau
và đặc thù riêng có của từng ngân hàng mà các nghiên cứu trên chỉ tập trung phân tích, đánh giá và đưa ra các kiến nghị, đề xuất cho từng ngân hàng cụ thể và gần như không thể áp dụng các giải pháp đó cho các ngân hàng khác
Luận văn “Quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi
nhánh Hà Tĩnh” được nghiên cứu tại ngân hàng Công thương, nơi đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về
quản lý nguồn vốn Luận văn đưa ra nhiều đề xuất có thể áp dụng vào thực tiễn của ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh nói riêng và các ngân hàng thương mại Việt Nam nói chung Vì vậy, đề tài không trùng lặp với các công trình nghiên cứu trước đây
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Vận dụng nguyên lý về quản lý hoạt động huy động vốn để đánh giá tổng quát hoạt động này tại
Trang 4Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh từ đó đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về huy động vốn và quản lý hoạt động huy động vốn của NHTM
- Phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi nhánh Hà Tĩnh
- Đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi nhánh Hà Tĩnh trong giai đoạn tiếp theo
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt
Nam Chi nhánh Hà Tĩnh Tuy nhiên đề tài tập trung nghiên cứu quản lý hoạt động huy động vốn trực tiếp thông qua đối tượng khách hàng chứ không thông qua thị trường chứng khoán
- Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu trên phạm vi hoạt động của Ngân hàng TMCP Công Thương
Việt Nam Chi nhánh Hà Tĩnh trong thời gian từ năm 2011 đến năm 2013
5 Phương pháp nghiên cứu
- Kế thừa các công trình đã nghiên cứu để làm rõ nguyên lý về quản lý hoạt động huy động vốn
và nâng cao chất lượng quản lý hoạt động huy động vốn tại các NHTM
- Khảo sát tình hình và số liệu tại VietinBank Hà Tĩnh , phân tích đánh giá tài liệu và số liệu về huy động vốn và quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng này
- Từ việc nghiên cứu và kinh nghiệm bản thân tác giả đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý hoạt động huy động vốn tại VietinBank Hà Tĩnh
- Số liệu được thu thập qua các Báo cáo thống kê, Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi nhánh Hà Tĩnh từ năm 2011 đến 2013 và các văn bản hiện hành liên quan đến công quản lý hoạt động huy động vốn trong hệ thống ngân hàng Việt Nam và trong nội bộ Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
- Đề tài sử dụng các phương pháp thống kê, so sánh, phân tích, tổng hợp…trong quá trình thực hiện
6 Những đóng góp của luận văn
Trên cơ sở kế thừa và phát huy các công trình nghiên cứu trước đây , đề tài tiếp tục nghiên cứu thực tra ̣ng quản lý hoạt động huy động vốn ta ̣i Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam Chi nhánh Hà Tĩnh với những đóng góp chủ yếu sau:
Thứ nhất, hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về huy động vốn và quản lý hoạt động huy động vốn của NHTM
Thứ hai, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi nhánh Hà Tĩnh, chỉ ra được những kết quả đa ̣t được , những mă ̣t ha ̣n chế và nguyên nhân của những hạn chế trong việc quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi nhánh Hà Tĩnh
Thứ ba, đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi nhánh Hà Tĩnh trong giai đoạn tiếp theo
7 Bố cục luận văn
Luận văn được trình bày gồm ba chương cơ bản như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động huy động vốn của NHTM
Chương 2: Quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi
nhánh Hà Tĩnh
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện quản lý hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP
Công Thương Việt Nam Chi nhánh Hà Tĩnh trong giai đoạn tiếp theo
Trang 5References
1 Phan Xuân Bách (2011), Giải pháp đẩy mạnh huy động vốn tại chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và phát triển Sài Gòn, Luận văn ThS Kinh tế, Đại học Kinh tế TP HCM
2 David Cox (1997), Nghiệp vụ ngân hàng hiện đại, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
3 Nguyễn Huy Cường (2007) , Kinh nghiệm huy động và sử dụng vốn ngân hàng cho chuyển dịch
cơ cấu kinh tế của các nước Đông Á, Tạp chí Ngân hàng 2007/Số 23,48-51,59
4 Nguyễn Đăng Dờn, Hoàng Đức, Trần Huy Hoàng, Trần Xuân Hương (2000), Tiền tệ Ngân hàng, Nxb Thống kê, Hà Nội
5 Phan Thị Thanh Giang (2007), Giải pháp nâng cao khả năng huy động nguồn vốn kinh doanh cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, Đại Học Kinh tế TP HCM
6 Vũ Thu Giang (2008), Hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam trong điều kiện mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế, Luận văn ThS Kinh tế, Trường Đại học kinh tế
7 Phan Thị Thu Hà (2009), Quản trị NHTM, Nxb Giao thông vận tải, Hà Nội
8 Học viện Ngân hàng (2001), Lý thuyết tiền tệ và ngân hàng, Nhà xuất bản thống kê Hà Nội, Hà
Nội
9 Tô Ngọc Hưng (2005), Giáo trình nghiệp vụ kinh doanh ngân hàng, Nxb Thống kê, Hà Nội
10 Võ Thanh Khiêm (2007) , Huy động vốn cho đầu tư phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bình Thuận đến năm 2020, Đại học Kinh tế TP HCM
11 Nguyễn Thùy Linh (2010), Nâng cao hiệu quả huy động Vốn tại ngân hàng TMCP Quân đội,
Luận văn ThS Kinh tế, Học viện Tài chính
12 Frederic S Mishkin (1994), Tiền tệ, ngân hàng và thị trường tài chính, Nxb Khoa học và kỹ
thuật Hà Nội, Hà Nội
13 Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh(2008-2012), Báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh năm
14 Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Hà Tĩnh (2012), Ban hành chức năng, nhiệm vụ của các phòng, tổ năm 2012
15 Ngân hàng Nhà Nước Việt Nam (2008-2012), Tạp chí ngân hàng
16 Ngân hàng Công thương Việt Nam (2008-2012), Tạp chí ngân hàng
176 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam (2010), Luật ngân hàng nhà nước Việt nam 2010 & Quy định mới về tổ chức, điều hành và quản lý nghiệp vụ trong các ngân hàng và TCTD, Nhà xuất bản Lao
động, Hà Nội
18 Peters Rose (2004), Quản trị NHTM, Đại học Kinh tế quốc dân và Nxb Tài chính, Hà Nội
19 Trương Thị Thủy (2011), Nghiên cứu giải pháp huy động vốn dân cư tại ngân hàng Vpbank tỉnh Thanh Hóa, Luận văn Thạc sỹ QTKD, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội
20 Đỗ Thị Ngọc Trang (2011), Hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Nhà Hà nội – Habubank , Luận văn ThS ngành Tài chính ngân hàng, Trường Đại học Kinh tế
Các website:
21 http://www.sbv.gov.vn
22 http://VietinBank.vn
23 http://www.vn.economy.com.vn