Xây dựng bộ chỉ số đánh giá thực hiện nhiệm vụ của giảng viên đại học – thử nghiệm tại đại học khoa học tự nhiên – đại học quốc gia hà nội

Xây dựng bộ chỉ số đánh giá thực hiện nhiệm vụ của giảng viên đại học – thử nghiệm tại đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội Phạm Minh Thành Viện Đảm bảo chất lượng giáo

Xây dựng bộ chỉ số đánh giá thực hiện nhiệm

vụ của giảng viên đại học – thử nghiệm tại đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia

Hà Nội Phạm Minh Thành

Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục Đại học Quốc gia Hà Nội

Luận văn ThS Luật: 60 38 01 07 Người hướng dẫn : PGS.TS Nguyễn Chí Thành

Năm bảo vệ: 2013

100 tr

Abstract Nghiên cứu tài liệu, khảo sát ý kiến của giảng viên của trường đại học Khoa

học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội về nhiệm vụ của giảng viên Đề xuất xây dựng bộ chỉ số thực hiện nhiệm vụ của giảng viên để đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của đội ngũ giảng viên của nhà trường trong mỗi năm học; kiểm chứng

độ tin cậy của chỉ số (đề tài nghiên cứu lấy mẫu của tất cả giảng viên đang tham gia giảng dạy của 8 khoa trong trường đại học Khoa học Tự nhiên) Tìm hiểu những ảnh hưởng tác đ ộng của bộ chỉ số thực hiện đó đến giảng viên trường Đại học Khoa học

Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội

Keywords.Giáo dục đại học; Đánh giá giáo dục; Giảng viên; Đại học Khoa học Tự

nhiên

Content

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm gần đây, nhiều chủ trương lớn của Đảng và Chính phủ trong việc đổi mới giáo dục đại học đã mang lại những kết quả quan trọng và tạo ra những thách thức to lớn cho sự đổi mới hoạt động quản lý giảng viên đại học, nguồn lực quan trọng nhất trong hệ thống đảm bảo chất lượng của một cơ sở đào tạo đại học Các trường đại học hiện nay đang tập trung vào những vấn đề then chốt là xác định cụ thể vai trò và nhiệm vụ giảng viên, một vấn đề có tính định hướng liên quan toàn diện tới mục tiêu phát triển của nhà trường, nâng cao chất lượng các sản phẩm đầu ra - nguồn

nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Ở hầu hết các quốc gia phát triển, vấn đề không ngừng nâng chất lượng giáo dục đại học nói chung, đồng thời với việc phát triển đội ngũ giảng viên nói riêng rất được coi trọng, do đó việc đầu tư nhân lực và vật lực cho hoạt động của giảng viên được quan tâm thường xuyên Với quan điểm luôn luôn thích ứng trong đào tạo và nghiên cứu, các trường đại học thấy được sự cần thiết hình thành các phương pháp có hệ thống và phản hồi thường xuyên về hiệu suất của giảng viên đại học, nguồn lực quan trọng nhất của họ Như vậy, trong việc quản lý đội ngũ giảng viên trước hết cần xác định nhiệm vụ cụ thể của từng giảng viên theo định hướng phát triển của nhà trường

Trong lý luận và thực tiễn, đội ngũ nhà giáo luôn được xem là lực lượng cốt cán của sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo, là nhân tố quan trọng nhất quyết định việc nâng cao chất lượng giáo dục Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 2

khoá VIII đã xác định: “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục” Do

vậy, muốn phát triển giáo dục – đào tạo, điều quan trọng trước tiên là phải chăm lo xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên Đội ngũ giảng viên đại học là nguồn lực quan trọng nhất, là những người có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, được xã hội, nhà trường, sinh viên tôn vinh, đồng thời tạo mọi điều kiện để họ học tập, tu dưỡng và thăng tiến trong sự nghiệp của mình, vì đội ngũ này có thâm niên và chuyên môn nghề nghiệp rõ nét Kết quả là việc quản lý tốt đội ngũ giảng viên trong trường đại học có thể trở thành nhân tố quan trọng nhất trong việc nâng cao chất lượng và cải thiện hiệu quả đầu tư Mặt khác, xã hội, nhà trường, sinh viên cũng đòi hỏi cán bộ giảng dạy có tinh thần trách nhiệm cao, toàn tâm toàn ý với công việc của họ Chính vì vậy việc xác định nhiệm vụ của giảng viên cũng phải nhằm ủng hộ, thúc đẩy cho sự phát triển của

cá nhân họ, đồng thời cũng phải giúp cho sự tiến bộ của nhà trường

Những thay đổi gần đây trong môi trường các trường đại học đem lại những kết quả quan trọng và tạo ra những thách thức chủ yếu cho sự đổi mới hoạt động của giảng viên trường đại học Các trường đại học hiện nay tập trung vào vấn đề then chốt là phát triển và đánh giá giảng viên, một vấn đề có tính thời sự liên quan toàn diện đến cải tiến chất lượng các sản phẩm đầu ra là kết quả giáo dục đại học Muốn đánh giá giảng viên,

trước hết cần phải xác định được chức trách, nhiệm vụ cụ thể của giảng viên theo mục tiêu của từng trường trong giai đoạn mới, thay cho những quy định có tính khái quát hoặc không còn phù hợp với mục tiêu của từng trường Đề tài nêu lên cơ sở của việc xây dựng chức trách, nhiệm vụ giảng viên trong thời gian tới, làm căn cứ cho việc xây dựng quy định về đánh giá giảng viên

Mặc dù có những khó khăn ban đầu nhưng việc xác định nhiệm vụ của giảng viên là một xu thế tất yếu và là một việc làm bắt buộc, vì vậy cần phải chuẩn bị đầy đủ

cả về lí luận lẫn thực tiễn nhằm thực hiện thành công công tác quan trọng này, góp phần đảm bảo và không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo Đặc biệt trong giai đoạn hiê ̣n nay, khi các trường đang từng bước chuyển đổi từ đào ta ̣o theo niên chế sang đào tạo theo tín chỉ , coi “người ho ̣c l à trung tâm” , thì việc xác đ ịnh nhiệm vụ của giảng viên là mô ̣t điều cần thiết cho viê ̣c góp phần nâng cao chất lượng giảng da ̣y của giảng viên

Với sứ mạng của mình, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN là trường đại học nghiên cứu thuộc lĩnh vực khoa học cơ bản và ứng dụng Trường có trách nhiệm sáng tạo, phổ biến và phát triển kiến thức; cung cấp nguồn nhân lực tài năng, chất lượng cao và sản phẩm khoa học công nghệ có giá trị cao cho xã hội, đóng góp tích cực vào sự phát triển khoa học cơ bản của nước nhà Cùng với những đặc thù riêng của nhà trường, ngoài chương trình đào tạo hệ cử nhân thì nhà trường còn có các chương trình đào tạo tiên tiến, cử nhân khoa học tài năng, chất lượng cao, đạt chuẩn quốc tế, chính vì thế việc xác định nhiệm vụ của giảng viên là rất cần thiết

Với những vấn đề đặt ra như vậy, tôi quyết định chọn đề tài “Xây dựng bộ chỉ

số đánh giá thực hiện nhiệm vụ của giảng viên đại học – thử nghiệm tại trường Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐHQGHN” để nghiên cứu Với việc trường Đại học Khoa

học Tự nhiên đang chuyển đổi toàn diện từ đào tạo theo niên chế sang hình thức đào tạo theo tín chỉ, đề tài có ý nghĩa cung cấp một cơ sở khoa học để lãnh đạo nhà trường, các giảng viên có s ự nhìn nhận đúng đắn đối với nhi ệm vụ của giảng viên, ủng hộ chủ

trương này của Bô ̣ Giáo du ̣c và Đào ta ̣o, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Mục đích đầu tiên của nghiên cứu này là xây d ựng bộ chỉ số thực hiện nhiệm vụ của giảng viên đại học

- Hình thành cơ sở lý thuyết và thực tiễn cho việc xây dựng bộ chỉ số thực hiện nhiệm vụ của giảng viên

- Mô tả nội dung bộ chỉ số thực hiện nhiệm vụ của giảng viên

- Kiểm chứng độ tin cậy của bộ chỉ số

Sau đó xa hơn sẽ là thử nghiệm và tìm hiểu những ảnh hưởng tác đ ộng của bộ chỉ số thực hiện đó đến giảng viên trường Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐHQGHN như thế nào

3 Giới hạn nghiên cứu của đề tài

Trong đề tài này, chúng tôi chỉ tập trung vào việc nghiên cứu tài liệu, khảo sát ý kiến của giảng viên của Trường ĐHKHTN - ĐHQGHN về nhiệm vụ của giảng viên Trên cơ sở đó, chúng tôi đề xuất xây dựng bộ chỉ số thực hiện nhiệm vụ của giảng viên

để đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của đội ngũ giảng viên của nhà trường

trong mỗi năm học

Đề tài nghiên cứu lấy mẫu của tất cả giảng viên đang tham gia giảng dạy của 8 khoa trong Nhà trường

4 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu

4.1 Câu hỏi nghiên cứu

Câu hỏi 1: Những chỉ số thực hiện nào được dùng để đánh giá thực hiện nhiệm

vụ của giảng viên đại học ?

Câu hỏi 2: Bộ chỉ số thực hiện được xây dựng và hoàn thiện như thế nào

từ kết quả thử nghiệm tại trường Đại học Khoa học Tự nhiên-ĐHQGHN

4.2 Giả thuyết nghiên cứu

- Nghiên cứu và xây dựng bộ chỉ số thực hiện đánh giá thực hiện nhiệm vụ của giảng viên đại học

- Nghiên cứu, phân tích các kết quả thử nghiệm và hoàn thiện bộ chỉ số thử nghiệm tại trường Đại học Khoa học Tự nhiên – ĐHQGHN

5 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

5.1 Đối tượng nghiên cứu

Bộ chỉ số thực hiện KPI đánh giá thực hiện nhiệm vụ của giảng viên đại học

5.2 Khách thể nghiên cứu

Sự phân công nhiệm vụ, chức năng và thực hiện nhiệm vụ của giảng viên đại học tại trường Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐHQGHN

6 Phương pháp nghiên cứu

Là đề tài nghiên cứu về chỉ số thực hiện nhiệm vụ của giảng viên trong trường đại học nên trong quá trình tiến hành, đề tài sẽ sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau đây :

- Phương pháp luận: Phương pháp tiếp cận hệ thống

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến của các chuyên gia có kinh nghiệm trong giáo dục đại học

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp thực nghiệm

- Công cu ̣ thu thâ ̣p và xử lý thông tin:

+ Xây dựng bảng hỏi thu thập thông tin từ giảng viên và lãnh đạo của nhà trường + Sử du ̣ng các phần mềm SPSS, QUEST để xử lý số liê ̣u

7 Cấu trúc của luận văn

Luận văn gồm 3 chương với tổng số …… trang, trong đó:

Phần I: Mở đầu (5 trang)

Phần II: Nội dung (63 trang)

Chương 1: Cơ sở lý luận và tổng quan tình hình nghiên cứu

Chương 2: Xây dựng bộ chỉ số đánh giá chất lượng thực hiện nhiệm vụ của giảng viên đại học tại trường ĐHKHTN - ĐHQGHN

Chương 3: Bộ chỉ số đánh giá chất lượng thực hiện nhiệm vụ của giảng viên

trường ĐHKHTN - ĐHQGHN

Phần III: Kết luận và kiến nghị (3 trang)

Tài liệu tham khảo (5 trang)

Phụ lục (29 trang)

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tài liệu Tiếng Việt

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Quyết định số 43/QĐ-BGDĐT ngày 15/8/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo về việc ban hành “Quy chế đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ”

2 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Quy định về qui trình và chu kỳ kiểm định chất lượng giáo dục trường ĐH, CĐ, THCN

3 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Quyết định số 65/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 02/12/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường đại học

4 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng hệ chính quy ban hành kèm theo Thông tư số 09/2012/TT-BGD ĐT ngày 5/3/2012/TT-BGDĐT

5 Trần Thị Tú Anh (2008), Luận văn Thạc sĩ Quản lý giáo dục chuyên ngành Đo lường và Đánh giá trong giáo dục “Nghiên cứu đánh giá chất lượng hoạt động giảng dạy đại học ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền”

6 Đặng Quốc Bảo (2001), “Kinh tế học giáo dục”, Tài liệu giảng dạy lớp Cao học Quản lý Giáo dục, Khoa Sư phạm, Đại học Quốc gia Hà Nội

7 Đặng Quốc Bảo (2003), Phát triển nhà trường: Một số vấn đề lý luận và thực

tiễn, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội

8 Nguyễn Hữu Châu (chủ biên 2008), Chất lượng giáo dục – Những vấn đề lý luận

và thực tiễn, NXB Giáo dục

9 Đoàn Văn Dũng (2008), Luận văn Thạc sĩ Quản lý hành chính công “Quản lý Nhà nước trong kiểm định chất lượng giáo dục đại học ở nước ta hiện nay”

10 Lâm Quang Đông (2008), “Đánh giá cán bộ nhằm mục tiêu đảm bảo chất lượng đào tạo”, Hội thảo khoa học về “Kiểm định, đánh giá và quản lý chất lượng đào tạo đại học” được tổ chức tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

11 Hoàng Anh Đức (1995), Quản lý hành chính Nhà nước Việt Nam, NXB Hà Nội

12 Ngô Doãn Đãi (2007), Tài liệu bài giảng môn học “Quản lý và kiểm định chất lượng giáo dục”, chương trình đào tạo thạc sỹ ngành Quản lý giáo dục – chuyên ngành Đo lường và đánh giá trong giáo dục

13 Hà Thị Đức, Đặng Vũ Hoạt (2004), Lý luận dạy học đại học, NXB Đại học Sư

phạm, Hà Nội

14 Trần Khánh Đức (2002), “Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn bảo đảm chất lượng giáo dục đại học và trung học chuyên nghiệp”, báo cáo khoa học tổng kết đề tài B2000-TDD52-44, Viện nghiên cứu phát triển giáo dục Hà Nội

15 Sái Công Hồng (2008), Luận văn Thạc sĩ Quản lý giáo dục chuyên ngành Đo lường và Đánh giá trong giáo dục “Xây dựng các tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên THCS áp dụng thí điểm tại thị xã Phúc Yên – tỉnh Vĩnh Phúc”

16 Lê Văn Hảo (2004),“Vai trò của hoạt động kiểm tra đánh giá trong đổi mới giáo dục ở Việt Nam”, Kỷ yếu hội thảo khoa học, trường Đại học Sư phạm TP.HCM

17 H.Koontz và các tác giả (1994), Những vấn đề cốt yếu của quản lý, NXB Khoa

học Kỹ thuật, Hà Nội

18 Đặng Bá Lãm (2003), Kiểm tra và đánh giá trong dạy-học đại học, NXB Giáo

dục Hà Nội

19 Trần Thị Bích Liễu (2007) Đánh giá chất lượng giáo dục: Nội dung – Phương pháp – Kỹ thuật, NXB Đại học Sư phạm

20 Hiệu đính: Nguyễn Phương Nga, Nguyễn Quý Thanh, Vũ Phương Anh và các

dịch giả (2009), AUN-QA Sổ tay thực hiện các hướng dẫn đảm bảo chất lượng

trong mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á

21 Lê Đức Ngọc (2004), Giáo dục đại học (quan điểm và giải pháp), NXB Đại học

Quốc gia, Hà Nội

22 Trần Thị Tuyết Oanh (2007), Đánh giá và Đo lường kết quả học tập, NXB Đại

học Sư phạm

23 Nguyễn Thị Kim Dung - Trường Đại học Sư phạm TP.HCM, TS Phạm Xuân Thanh – Bộ Giáo dục & Đào tạo, (T9/2003), “Về một số khái niệm thường dùng trong đảm bảo chất lượng giáo dục đại học”, Tạp chí Giáo dục số 66

24 Phạm Xuân Thanh (2006), “Hai cách tiếp cận trong đánh giá chất lượng giáo dục ĐH”, Kỷ yếu hội thảo “Đảm bảo chất lượng giáo dục đại học”, Đại học Quốc gia

Hà Nội

25 Phạm Thị Thuận (2010), Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục chuyên ngành Đo lường và đánh giá trong giáo dục “Nghiên cứu đề xuất bộ tiêu chuẩn để tự đánh giá chương trình đào tạo bậc đại học của nhóm ngành Khoa học tự nhiên tại trường Đại học khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh”

26 Đỗ Đức Tuấn - Phó hiệu trưởng Trường ĐH KHTN (tháng 4/2010), “Những giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo ở Trường ĐH KHTN”, Diễn đàn Báo Giáo dục

và Thời đại

27 Đặng Ứng Vận (2006), “Giải pháp phát triển giáo dục đại học trong cơ chế thị trường”, Tạp chí Khoa học Giáo dục số 12, Hà Nội

28 Hồ Văn Vĩnh, chủ biên (2002), Giáo trình Khoa học quản lý, Nhà xuất bản chính

trị quốc gia, Hà Nội

29 Phạm Viết Vượng, chủ biên (2003), Giáo trình quản lý hành chính nhà nước về

quản lý giáo dục và đào tạo, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội

30 Kỷ yếu hội thảo TP.HCM (7/2010), “Hội thảo các giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng giáo dục đại học”

31 Kỷ yếu hội thảo Quảng Ninh (4/2012), “Tiếp cận chuẩn ABET trong hoạt động đào tạo và quản lý chất lượng”

32 Kỷ yếu hội thảo quốc gia Ninh Thuận (tháng 6/2007), “Đánh giá hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học của giảng viên”

Tài liệu Tiếng Anh:

33 Alexander W.Astin (1993), Assement for excellence, American Coucil on

Education, Series on Higher Education, Oryx Press

34 Barnell, R (1994), Assessment of the Quality of Higher Education: A Review and

an Evaluation London Center for Higher Education Studies, Istitude of

Education, University of London

35 Edward Sallis (2002), Total Quality Management, Stylus Publishing Inc, Third

eidition

36 Maria Hristova and Iliya Zhelezarov M Hristova (December 2006), Modelling of

the Criteria for Measurement and Assessing the Quality of University Education,

Todor Kableshkov Higher School of Transport Sofia, Bulgaria I Zhelezarov - Technical University of Gabrovo, 4 H Dimitar Str., 5300 Gabrovo, Bulgaria , SER.: ELEC ENERG vol 19, no 3

37 Morris, L.L.Taylor, C.Gibbon (1984), How to Measure Achivement Center for

the Study of Evaluation, University of Caliornia, Los Angeles

38 Peter F.Olivia (2005), Xây dựng chương trình học (xuất bản lần thứ 4), NXB

Giáo dục, TS Nguyễn Kim Dung dịch

Trang Web:

39 Lê Quang Sơn (2010), “Những vấn đề của quản lý đào tạo theo học chế tín chỉ ở

trường Đại học Sư phạm”

www.udn.vn/bankhcnmt/zipfiles/so41/20-lequangson.pdf

40 Phạm Xuân Thanh (2007), “Tài liệu về đánh giá chất lượng các cơ sở giáo dục

trong dự án hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục”, Cục khảo thí và kiểm định chất

lượng giáo dục

http://www.srem.com.vn/news?cat=13

41 Hồ Ngọc Thức (2003), Nghiên cứu về chức năng quản lý

http://www.doanhnhan360.com/Desktop.aspx/Content/Tudien/Chuc_nang_cua_q uan_ly-Functions_of_Management/

42 Đỗ Đức Tuấn (2010), “Những giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo ở trường

ĐH Giao thông Vận tải” http://www.gdtd.vn/channel/4301/201004/Nhung-giai-phap-nang-cao-chat-luong-dao-tao-o-Truong-DH-Giao-thong-van-tai-1925506/

43 Council for Higher Education Accreditation (2001) Glossary of Key Terms in

Quality Assuarence and Accreditation Retrieved October 17, 2000 from the World Wide Web:

http://www.chea.org/interrnational/inter_glossary01.html

44 Managing and Evaluating Joint Donor Training programmes

www.learn4dev.net/ /

45 Những nguyên tắc cơ bản trong đảm bảo chất lượng

http://www.oaq.hcmut.edu.vn/ftailieu/Nguyen%20tac%20co%20ban%20trong%2 0DBCL.pdf

46 Kirkpatrick’s four levels of training evaluation

http://www.anderson-sabourin.com/html/Kirkpatrick.html

47 Evaluating quality management in University departments, Vol 14 Iss: 2, pp 123-142.”Emerald Group Publishing Limited :

http://www.emeraldinsight.com/journals.htm?articleid=1554251&show=abstract

&