Nghiên cứu ảnh hưởng của yếu tố ngôn ngữ tới kết quả học tập của sinh viên các dân tộc ít người tại trường Cao đẳng sư phạm Điện Biên Đặng Thái Sơn Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục..
Trang 1Nghiên cứu ảnh hưởng của yếu tố ngôn ngữ tới kết quả học tập của sinh viên các dân tộc ít người tại trường Cao đẳng sư phạm Điện Biên
Đặng Thái Sơn
Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS Luật: 60 38 01 07 Người hướng dẫn : PGS.TS Phạm Văn Quyết
Năm bảo vệ: 2013
97 tr
Abstract Xây dựng hê ̣ thống cơ sở lý luâ ̣n về ảnh hưởng của ngôn ng ữ tới kết quả ho ̣c
tâ ̣p của sinh viên người dân tô ̣c ít ngư ời Thực tra ̣ng ảnh hưởng của ngôn ng ữ tới kết quả học tâ ̣p của sinh viên người dân tô ̣c ít ngư ời trường cao đ ẳng sư phạm (CĐSP) Điê ̣n Biên Đề xuất mô ̣t số biê ̣n pháp khắc phu ̣c ảnh hưởng tiêu cực của ngôn ng ữ để nâng cao kết quả ho ̣c tâ ̣p cho sinh viên người dân tô ̣c ít ngư ời trường CĐSP Điê ̣ n Biên
Keywords Giáo dục đại học; Yếu tố ngôn ngữ; Dân tộc ít người; Cao đẳng sư phạm;
Điện Biên; Kết quả học tập
Content
1 Lý do chọn đề tài luận văn
Việt Nam là một quốc gia với gần 2/3 vùng lãnh thổ là địa bàn có các dân tộc thiểu số sinh sống Theo đó, trong số 65 đơn vị hành chính là tỉnh thành phố trực thuộc trung ương, chỉ có 06 tỉnh thuộc trung tâm đồng bằng sông Hồng là vùng không có người dân tộc thiểu số định cư Ở những tỉnh và thành phố còn lại, người dân tộc thiểu
số hoặc định cư trong một phạm vi lãnh thổ riêng, hoặc sống đan xen với người Kinh hoặc giữa những dân tộc khác nhau Đặc biệt ở vùng núi cao, người dân tộc thiểu số thường là cư dân bản đi ̣a Như vậy, có thể nói vùng lãnh thổ là địa bàn các dân tộc thiểu số ở Việt Nam có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội của đất
Trang 2nước Trong những chính sách khác nhau nhằm mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, đóng vai trò then chốt là vấn đề về nguồn nhân lực
Cần phải coi giáo dục là khâu đột phá để phát triển nguồn nhân lực Vấn đề chính là năng lực nội sinh của vùng dân tộc thiểu số Các vùng dân tộc thiểu số còn hạn chế, chưa đáp ứng được với những thay đổi nhanh và mạnh của nền kinh tế thị trường, trong đó gốc rễ là do giáo dục và đào tạo lao động ở các vùng này còn hạn chế
về số lượng và chất lượng Rào cản ngôn ngữ là một trong những rào cản chính ngăn không cho trẻ em dân tộc thiểu số tiếp cận đầy đủ tới các dịch vụ cơ bản từ đó dẫn tới những hệ quả về sau
Thực tiễn công tác giáo du ̣c cũng như giáo du ̣c ho ̣c đ ã cho thấy rằng , có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng tới kết quả ho ̣c tâ ̣p của sinh viên trong đó có y ếu tố ngôn ngữ Kết quả ho ̣c tâ ̣p phản ánh cả mô ̣t quá trình rèn luyê ̣n và thể hiê ̣n kết quả đầu vào và đầu ra của quá trình gi áo dục có sự tương ứng Với mu ̣c tiêu hướng tới viê ̣c nâng cao chất lươ ̣ng ho ̣c tâ ̣p theo cả bề rô ̣ng và chiều sâu , hình thành những kỹ năng và phương pháp học tập tốt nhất cho người học mà chương trình giáo dục hiện nay trong các nhà trường chuyên nghiê ̣p đang hướng tới
Tại một tỉnh thuô ̣c vùng khó như t ỉnh Điện Biên Trường CĐSP Điện Biên, nơi đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực là đô ̣i ngũ giáo viên THCS cho toàn t ỉnh Thực trạng công tác dạy và học tại nhà trường hiê ̣n nay còn gă ̣p nhiều khó khăn , nhất là làm thế nào nâng cao kết quả ho ̣c tâ ̣p cho sinh viên Mô ̣t trong những yếu tố có ảnh hưởng tới kết quả ho ̣c tâ ̣p của ho ̣ chính là ngôn ngữ Với 90% số sinh viên toàn trường là con
em người dân tô ̣c , với nhiều dân tô ̣c khác nhau , đến từ nhiều vùng , xã khó khăn trong tỉnh Những khó khăn về ngôn ngữ có thể nhâ ̣n thấy như viê ̣c phát âm , diễn đa ̣t từ ngữ, cách sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp có ảnh h ưởng rất lớn tới việc lĩnh hội kiến thức, hình thành các kỹ năng học tập và đặc biệt là những kỹ năng nghề nghiệp đối với
mô ̣t người giáo viên sau này
Hiê ̣n nay, những nghiên cứu ảnh hưởng của ngôn ngữ đến kết quả ho ̣c tâ ̣p của sinh viên, đă ̣c biê ̣t là sinh viên người dân tô ̣c ta ̣i tỉnh Điê ̣n Biên vẫn còn là mô ̣t vấn đề
Trang 3mới mẻ, đáng quan tâm nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng đô ̣i ngũ giáo viên - nguồn nhân lực có trình đô ̣ phu ̣c vu ̣ cho sự nghiê ̣p giáo dục của tỉnh nói riêng , mă ̣t khác góp phần chung vào sự phát triển kinh tế - xã hội tại tỉnh vùng khó như Điện Biên
Xuất phát từ những lí do trên , tôi lựa cho ̣n đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của yếu tố ngôn ngữ t ới kết quả học tập của sinh viên các dân tộc ít người tại trường CĐSP Điện Biên” để nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu của luận văn
Nghiên cứu ảnh hưởng của ngôn ngữ, việc sử dụng tiếng Kinh và tiếng dân tộc tới kết quả học tập của sinh viên người dân t ộc trường CĐSP Điện Biên Phát hiện ra mức đô ̣ ảnh hưởng theo cả hướng tích cực và tiêu cực, từ đó đề xuất biện pháp nhằm khắc phu ̣c những ảnh hưởng tiêu cực để nâng cao kết quả ho ̣c tâ ̣p cho sinh viên người dân tộc ta ̣i trường CĐSP Điê ̣n Biên
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Sinh viên người dân tộc theo học các ngành đào tạo CĐSP sư phạm chính quy tại trường CĐSP Điện Biên Giảng viên, cán bộ quản lý làm việc tại trường CĐSP Điện Biên
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Ảnh hưởng của ngôn ng ữ tới kết quả ho ̣c tâ ̣p của sinh viên người dân tô ̣c ta ̣i trường CĐSP Điê ̣n Biên
4 Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu
4.1 Câu hỏi nghiên cứu
- Mức độ thành thạo trong việc sử dụng ngôn ngữ ảnh hưởng như thế nào tới kết quả học tập của sinh viên người dân tô ̣c ít người ta ̣i trường CĐSP Điê ̣n Biên
- Kĩ năng nghe – nói, kĩ năng đọc – viết tiếng phổ thông của sinh viên tộc ít
người ảnh hưởng thế nào tới kết quả học tập?
Trang 44.2 Giả thuyết nghiên cứu
- Mức độ thành thạo ngôn ngữ phổ thông ảnh hưởng mạnh tới KQHT của sinh viên các dân tộc ít người tại trường CĐSP Điện Biên
- Nam sinh viên người dân tộc có khả năng sử dụng ngôn ngữ phổ thông kém hơn nữ sinh viên và kết quả học tập kém hơn
- Sinh viên có Bố hoặc Mẹ là dân tộc Kinh thì có kết quả học tập cao hơn sinh viên có Bố và Mẹ không là dân tộc Kinh
5 Nội dung nghiên cứu
5.1 Xây dựng hê ̣ thống cơ sở lí luâ ̣n về ảnh hưởng của ngôn ng ữ tới kết quả ho ̣c tâ ̣p của sinh viên người dân tộc ít người
5.2 Thực tra ̣ng ảnh hưởng của ngôn ng ữ tới kết quả ho ̣c tâ ̣p của sinh viên người dân
tô ̣c ít người trường CĐSP Điê ̣n Biên
5.3 Đề xuất mô ̣t số biê ̣n pháp khắc phu ̣c ảnh hưởng tiêu cực của ngôn ng ữ để nâng cao kết quả ho ̣c tâ ̣p cho sinh viên người dân tô ̣c ít người trường CĐSP Điê ̣n Biên
6 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tâ ̣p trung nghiên cứu ảnh hưởng của ngôn ngữ tới kết quả ho ̣c tâ ̣p của sinh viên người dân tô ̣c ít người trường CĐSP Điê ̣n Biên
Đề tài nghiên cứu trên sinh viên người dân tô ̣c ít người đang theo ho ̣c ta ̣i trường CĐSP Điê ̣n Biên Trong đó, bao gồm sinh viên các dân tô ̣c : Thái, H’Mông là sinh viên năm thứ nhất, năm thứ hai
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp thu thập thông tin
- Thu thập thông tin bằng phương pháp định tính
+ Mục đích: Nghiên cứu các cơ sở lý thuyết, các bài báo, các công trình nghiên cứu, các số liệu thống kê có liên quan đến đề tài nghiên cứu, trên cơ sở
Trang 5đó tiến hành phân tích, tổng hợp, kế thừa để xây dựng cơ sở lý luận cho luận văn
+ Cách tiến hành:
Tiến hành tìm kiếm các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu luận văn như bách khoa toàn thư, từ điển, sách, các công trình nghiên cứu đã được công bố có liên quan đến vấn đề hoặc câu hỏi nghiên cứu của luận văn Chọn lọc, tóm tắt rút ra các nhân tố, các biến cần tìm và thang đo của nó Chắt lọc, tổng hợp và hoàn thành khung lý thuyết
- Thu thập thông tin bằng phương pháp định lượng
+ Mục đích: Nhằm định lượng yếu tố ngôn ngữ có ảnh hưởng hay không ảnh hưởng, nếu có thì ảnh hưởng như thế nào tới kết quả học tập của sinh viên các dân tộc ít người tại trường CĐSP Tỉnh Điện Biên
+ Cách tiến hành : Sử dụng phiếu khảo sát Phát bảng hỏi cho đối tượng khảo sát, số lượng 240
7.2 Phương pháp xử lý thông tin
- Mục đích: Xử lý số liệu thu được từ bảng hỏi
- Cách tiến hành: Sử dụng phần mềm SPSS, QUEST
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, luận văn được cấu trúc thành ba chương, cụ thể như sau: Chương 1: Cơ sở lý luận
Chương 2: Quy trình tổ chức thực hiện và phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Kết quả nghiên cứu
Kết luận và khuyến nghị
Tài liệu tham khảo
Phụ lục
Trang 6TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu tiếng Việt
1 Bộ giáo dục và đào tạo (2006), Quyết định số 25/2006/QĐ-BGD&ĐT về việc
ban hành quy chế đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy, Hà Nội
2 Bộ giáo dục và đào tạo (2007), Quyết định số 43/2007/QĐ-BGD&ĐT về việc
ban hành quy chế đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ Hà Nội
3 Bộ giáo dục và đào tạo (2006), Triết học Mác – LêNin, NXB Chính trị quốc gia
sự thật, Hà Nội
4 Trần Bá Hoành (1995), Đánh giá trong giáo dục, Trường Đại học sư phạm I –
Hà Nội
5 Mác, Angghen, Lênin Bàn về ngôn ngữ (1962) NXB Sự thật, Hà Nội
6 Noam Chomsky In trong Ngôn ngữ học: Khuynh hướng – Lĩnh vực – Khái
niệm (tập 1) Nxb KHXH 1984
7 Nguyễn Văn Khang (2003), Kế hoạch hóa ngôn ngữ, NXB Khoa học xã hội
8 Nguyễn Công Khanh (2008), Nghiên cứu phong cách học của SV trường ĐH KHXH & NV và trường ĐH KHTN, Đề tài nghiên cứu cấp nhà nước, Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục, ĐHQGHN
9 Nguyễn Văn Khang (1999), Ngôn ngữ học xã hội những vấn đề cơ bản, NXB
Khoa học xã hội
10 Dương Hải Lâm (2012), Ảnh hưởng của thái độ nghề nghiệp đối với kết quả
học tập của sinh viên, Luận văn thạc sỹ, Trường Đại học Quốc gia Hà Nội
11 V.L Lê nin (1971), Lênin toàn tập, tập I, Nhà xuất bản Sự thật, Hà Nội
12 C.Marx – Enghen (1845), Hệ tư tưởng Đứ, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội
2004
Trang 713 Huỳnh Quang Minh (2002), Khảo sát những nhân tố ảnh hưởng đến kết quả
học tập của sinh viên hệ chính quy trường Đại học Nông Lâm TP Hồ Chí Minh,
Đề tài nghiên cứu khoa học của sinh viên
14 F de Saussure (2005), Giáo trình Ngôn ngữ học Đại cương (Bản dịch của Cao
Xuân Hạo) NXB Khoa học xã hội, Hà Nội
15 Võ Thị Tâm (2010), Các yếu tố tác động đến kết quả học tập của sinh viên
chính quy trường Đại học kinh tế TP Hồ Chí Minh, Luận văn thạc sỹ, Trường
Đại học quốc gia Hà Nội
16 Dương Thiệu Tống (1995), Trắc nghiệm và đo lường thành quả học tập,
Trường Đại học tổng hợp TP Hồ Chí Minh
17 Lâm Quang Thiệp (2008), Trắc nghiệm và ứng dụng, NXB Khoa học và kỹ
thuật Hà Nội
18 Nguyễn Thị Thùy Trang (2010), Khảo sát mối quan hệ giữa thói quen học tập
và quan niệm học tập với kết quả học tập của sinh viên đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn Thạc sỹ, Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục, ĐHQGHN
19 Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2008), Phân tích dữ liệu nghiên cứu
với SPSS, NXB Hồng Đức
20 Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2008), Thống kê ứng dụng trong
kinh tế - xã hội, NXB Thống kê
21 Nguyễn Quang Uẩn (1995), Tâm lý học đại cương, NXB Đại học quốc gia Hà
Nội
22 Viện nghiên cứu giáo dục – Trường đại học sư phạmTP Hồ Chí Minh (2010),
Những kĩ năng học tập cần thiết
23 Wilhelm von Humboldt (1984), In trong Ngôn ngữ học: Khuynh hướng • Lĩnh
vực • Khái niệm (tập 1) NXB Khoa học xã hội
Trang 824 Nguyễn Như Ý (1999), Đại từ điển tiếng Việt, NXB Văn hóa thông tin
Tài liệu tiếng Anh
23 Andre Martinet (1962) Langue et fonction
24 Evans, M (1999), School - leavers, Transition to Tertiary Study: A Literature
Review' Working Paper no 3/99 Department of Econometrics and Business Statistics, Monash University, Australia
25 Likert R (1961), Model new about handle Publisher MC Graw Hill NewYork
26 Susan E.Malone (2005), Education in ethnic communities – question to
consider; problems to solve
27 UNESCO (2002), Education in a Multilingual World UNESCO: Paris
28 UNESCO (1953), Mother Tongue
29 UNESCO (1968), Illiteracy and human rights
30 Uriel Weinreich (1953), Languages in Contact: Findings and Problems New
York, 1953 Reprint, Mouton, The Hague, 1963