Đổi mới công tác tổ chức, hoạt động của trung tâm thư viện thông tin trường cao đẳng sơn la theo hướng thư viện điện tử

Chính vì vậy tác giả đã chọn vấn đề “ Đổi mới công tác tổ chức, hoạt động của trung tâm thư viện thông tin trường Cao đẳng Sơn La theo hướng thư viện điện tử” làm đề tài nghiên cứu.. Cấ

1

Mục Lục

Lời Mở Đầu 3

1 Lý do chon đề tài 3

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Phương pháp nghiên cứu 4

5 Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu 4

6 Phạm vi nghiên cứu 4

CHƯƠNG I 5

1.1 Lý luận chung về thư viện 5

1.1.1 Khái niệm Thư viện 5

1.1.2 Thư viện điện tử 6

1.1.3 Thư viện số 7

1.2.Chức năng, nhiệm vụ của thư viện 8

1.2.1 Chức năng 8

1.2.2 Nhiệm vụ 8

1.3 Xu hướng phát triển của thư viện theo hướng hiện đại 10

1.3.2 Lợi ích của thư viện điện tử và thư viện số 11

CHƯƠNG II 15

2.1 Thực trạng công tác tổ chức, hoạt động của Thư viện trường Cao đẳng Sơn La 16

2.1.1 Công tác tổ chức nhân sự 16

2.1.2 Hoạt động nghiệp vụ của Thư viện trường CĐSL ………… 17

2.1.2.1 Công tác bổ sung, trao đổi tài liệu 17

2.1.2.2 Hoạt động xử lý nghiệp vụ 18

2.1.2.2.1 Xử lý kỹ thuật 18

2.1.2.2.2 Xử lý hình thức ( Mô tả tài liệu) 19

2.1.2.2.3 Xử lý nội dung ( Mô tả nội dung) 20

2.1.2.2.3 Tổ chức sắp xếp kho 21

2.1.2.2.4 Công tác phục vụ người dùng tin 22

2

2.1.3 Ứng dụng CNTT tại Thư viện trường Cao đẳng Sơn La .23

2.2 Nhận xét 24

2.2.1 Ưu điểm 24

2.2.2 Nhược điểm 24

CHƯƠNG III : Giải Pháp 25

3.1 Giải pháp về tư tưởng nhận thức 25

3.2 Nhóm giải pháp về tổ chức 26

3.3 Nhóm giải pháp về nghiệp vụ 28

3.4 Giải pháp về kinh phí 29

KẾT LUẬN 30

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 32

PHỤ LỤC 33

3

Lời Mở Đầu

1 Lý do chon đề tài

Trong giai đoạn hiện nay, Nhu cầu của người dùng tin ngày càng

đa dạng và khắt khe Trong khi điều kiện cơ sở vật chất, con người đã được đầu tư nhưng hiệu quả hoạt động thư viện vẫn chưa đạt được hiệu quả cao Do đó thư viện cần thay đổi phương thức tổ chức và hoạt động

để đáp ứng sự phát triển của nhà trường Xu hướng chung của sự phát triển thư viện theo hướng hiện đại phù hợp với nhu cầu tin của bạn đọc Đặc biệt trong các cơ sở đào tạo ở trình độ đại học và cao đẳng đang thực hiện phương thức đào tạo theo học chế tín chỉ thì thư viện phải thực

sự là “lớp học thứ hai” – nơi cung cấp những thông tin để sinh viên hoàn thiện tri thức cần và đủ

Hiện đại hoá công tác thông tin thư viện đã và đang trở thành một nhu cầu cấp thiết cho mỗi thư viện Các thư viện ngày càng được đầu tư

cơ sở vật chất - trang thiết bị theo hướng hiện đại và công tác tổ chức, hoạt động theo hướng chuyên môn hóa Là những cán bộ được đào tạo trong ngành Thư viện – Thông tin, được tiếp xúc với thực tiễn thư viện trường Cao đẳng Sơn La, với nhiệt huyết của tuổi trẻ chúng tôi thấy cần

có đóng góp chút ít vào nghề nghiệp của mình Chính vì vậy tác giả đã

chọn vấn đề “ Đổi mới công tác tổ chức, hoạt động của trung tâm thư viện thông tin trường Cao đẳng Sơn La theo hướng thư viện điện tử”

làm đề tài nghiên cứu

2 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu, xây dựng mô hình và ứng dụng tại Trung tâm Thư viện – thông tin của Nhà trường theo hướng hiện đại đảm bảo đáp ứng tốt nhất nhu cầu giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học của Cán bộ, Giảng viên, Học sinh – Sinh viên Nhà trường

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Khảo sát thực trạng công tác tổ chức, quản lý, hoạt động của Trung tâm Thư viện Trường Cao đẳng Sơn La;

4 Phương pháp nghiên cứu

Phân tích và đánh giá thực trạng tình hình tổ chức hoạt động của Trung tâm Thông tin Thư viện trường Cao đẳng Sơn La

Khảo sát các mô hình tổ chức hoạt động của các Trung tâm Thông tin Thư viện lớn trong và ngoài nước;

Phân tích, so sánh giữa các mô hình tổ chức hoạt động của các Trung tâm Thư viện - Thông tin trong nước

5 Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu

5.1 Đối tượng nghiên cứu

Mô hình tổ chức hoạt động của trung tâm Thư viện – Thông tin trường Cao đẳng Sơn La theo hướng thư viện điện tử

7 Cấu trúc của đề tài

Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục,

đề tài có cấu trúc gồm 3 chương:

CHƯƠNG I: Những lý luận chung về thư viện, thư viện điện tử, thư viện số

CHƯƠNG II: Thực trạng về công tác tổ chức, hoạt động và ứng dụng công nghệ thông tin của thư viện trường cao đẳng Sơn La

Chương III: Giải pháp đổi mới công tác tổ chức, hoạt động của trung tâm thông tin thư viện theo hướng thư viện điện

5

CHƯƠNG I

Những lý luận chung về thư viện, thư viện điện tử,

thư viện số

1.1 Lý luận chung về thư viện

Thư viện không chỉ đơn thuần là nơi cung cấp tài liệu một cách thuần túy mà thư viện đã và đang trở thành những trung tâm thông tin cung cấp cho bạn đọc những thông tin có giá trị và rút ngắn thời gian

Để làm được như vậy thư viện cũng phải thay đổi phương thức hoạt động, chuyển thành cơ quan quản trị tri thức và thông tin

Sự phát triển của khoa học và công nghệ, sự phát triển mạnh của mạng viễn thông toàn cầu và máy tính điện tử đã và đang tác động mạnh

mẽ tới hoạt động của thư viện, làm thay đổi việc lưu trữ và phương thức cung cấp thông tin, tri thức trong các thư viện Thư viện điện tử là xu thế tất yếu khách quan trọng thời đại công nghệ thông tin và truyền thông đang ngày càng phát triển vì tác động của nhiều yếu tố cả chủ quan lẫn khách quan như:

Nhu cầu, yêu cầu của bạn đọc thay đổi, xuất hiện các nhu cầu mới,

đa dạng phong phú đòi hỏi truy cập thông tin nhanh và bình đẳng, yêu cầu cung cấp các công cụ hướng dẫn và trợ giúp để định vị và tìm kiems thông tin theo cho các nhu cầu chuyên biệt

Sự phát triển mạnh mẽ của các vật mang tin điện tử, sách điện tử…ảnh hưởng đến cách thức lưu trữ , quản trị, tìm kiếm và phổ biến thông tin tới bạn đọc

Vậy, khái niệm: thư viện, thư viện điện tử, thư viện số là loại hình thư viện như thế nào?

1.1.1 Khái niệm Thư viện

Khi bàn về khái niệm thư viện cũng có rất nhiều các quan điểm khác nhau tại nhiều tài liệu cũng như của các nhà nghiên thư viện học

Theo nhà văn Sô- bô-l p đã nêu r : “ Thư viện là kho tàng sách báo đa dạng, phong phú; là cơ thể sống, hoạt động nuôi dư ng rất nhiều

Theo t điển giải ngh a Thư viện học nh Việt của Quốc hội Mỹ:

TV là một bộ sưu tập TL đã được tổ chức để đáp ứng nhu cầu của một nhóm người mà TV có bổ phận phục vụ để cho họ có thể sử dụng cơ sở của thư viện, ”

Theo t điển về thư viện và thông tin “ thư viện là một cơ quan văn hóa, khoa học và giáo dục thôngg qua việc sưu tầm, xử lý, tồn trữ và

sử dụng tài liệu phục vụ cho một đọc giả xã hội nhất định”

Theo bách khoa toàn thư nh: “ thư viện là bộ sưu tập sách

nh m mục đích để đọc, để nghiên cứu hoặc để tra cứu”

Theo pháp lệnh thư viện Việt Nam 2000, điều 1

“Thư viện có chức năng, nhiệm vụ giữ gìn di sản thư tịch của dân tộc; thu thập, tàng trữ, tổ chức viện khai thác và sử dụng chung vốn tài liệu trong xã hội nh m truyền bá tri thức, cung cấp thông tin phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, công tác và giải trí của mọi tầng lớp nhân dân”

Theo UNESCO (tổ chức VH KH GD của LHQ ) thì “TV không phụ thuộc vào tên gọi của nó, là bất cứ bộ sưu tập có tổ chức nào của sách, án ph m định k hoặc các tài liệu khác kể cả đồ họa, nghe nhìn và nhân viên phục vụ có trách nhiệm tổ chức cho bạn đọc cho bạn đọc sử dụng các tài liệu đó nh m mục đích thông tin, nghiên cứu khoa học, giáo dục và giải trí.”, chúng tôi trình bày vấn đề theo quan điểm này

1.1.2 Thƣ viện điện tử

Thư viện điện tử là một khái niệm chưa được định ngh a thống nhất và còn nhiều tranh luận, đôi khi dùng lẫn lộn và đồng ngh a với các khái niệm "Thư viện không biên giới ", " Thư viện được nối mạng", " Thư viện số", " Thư viện ảo", " Thư viện tin học hoá", " Thư viện đa

7

phương tiện", " Thư viện lôgích","Thư viện văn phòng", Theo huật ngữ "thư viện điện tử" (electronic library) có thể dùng theo ngh a tổng quát nhất cho mọi loại hình thư viện đã tin học hoá toàn

bộ

Thư viện điện tử là thư viện phục vụ thông tin điện tử được đọc dưới sự trợ giúp của máy tính điện tử Thông tin điện tử có thể được chứa trong những tư liệu điện tử có thể n m trong hoặc ngoài thư viện

“Thư viện điện tử được hiểu là hệ thống thông tin phân tán cho

ph p tích hợp, bảo quản và sử dụng một cách có hiệu quả những tập hợp

da dạng tài liệu điện tử, truy cập được ở dạng thuận tiện cho người sử dụng thông qua mạng truyền dữu liệu toàn cầu” ( Chương trình thư viện điện tử Nga)

1.1.3 Thƣ viện số

Nói đến thư viện số đã có rất nhiều nhà kho học nghiên cứu về thư viện và đã đưua ra nhiều định ngh a khác nhau:

Theo nhà thƣ viện học Arms W.Y: Thư viện số là một kho thông tin

có quản lý với các dịch vụ liên kết, trong đó thông tin được lưu trữ ở dạng

Theo Chen H., Houston L : Thư viện số là một thực thể liên quan

tới sự tạo ra các nguồn tin và sự hoạt động thông tin qua các mạng toàn cầu

Theo Reddy R., Wladawsky-Berger I Thư viện số là các kho dữ liệu

mạng về tài liệu văn bản số, ảnh, âm thanh, dữ liệu khoa học và phần mềm

là l i của Internet hiện nay và các kho dữ liệu số có thể truy cập phổ biến về tất cả tri thức của loài người trong tương lai

Theo Sun Microsystems: Thư viện số là sự mở rộng điện tử về các chức năng điển hình NSD thực hiện và các tài nguyên NSD truy cập trong thư viện truyền thống.”

Theo Witten I.H., Bainbridge D “Thư viện số là các kho đối tượng số, bao gồm văn bản, video và audio cùng với các phương pháp truy cập và tìm kiếm, lựa chọn, tổ chức và bảo trì.”

Liên đoàn thư viện số - The Digital Library Federtion) : thư viện số là những tổ chức cung cấp các nguồn lực gồm cả cán bộ chuyên môn để lựa

8

chọn, xây dựng, truy cập tri thức, giải thích, phân phát, bảo tồn tính toàn vẹn

và đảm bảo tính bền vững vượt thời gian của các kho tài liệu số, do đó chúng luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu sử dụng của một cộng đồng cụ thể hoặc của một nhóm cộng đồng

 Tóm lại, thư viện số là một kho thông tin số khổng lồ có tổ chức với các dịch vụ liên kết qua mạng

1.2.Chức năng, nhiệm vụ của thư viện

1.2.1 Chức năng

Thư viện ra đời có một vai trò, chức năng rất quan trọng đối với toàn xã hội Trong hệ thống thư viện Việt Nam thì hệ thống thư viện trường học có một vai trò vô cùng quan trọng đối với học sinh, sinh viên

và cán bộ giảng viên trong toàn trường như cung cấp cho học sinh, sinh viên vốn kiến thức phong phú thông qua các tài liệu có trong thư viện, cung cấp cho học sinh sinh viên những kiến thức mới trong các l nh vực

xã hội khác thông qua các tài liệu tham khảo và giúp sinh viên tiếp cận các cong trình nghiên cứu khoa học mới, còn đối với cán bộ giảng viên thì thư viện đáp ứng những tài liệu chuyên môn đảm bảo công tác giảng dạy và nghiên cứu Thư viện nhà trường ra đời có chức năng đảm bảo việc thu thập, lưu trữ và phổ biến, cung cấp thông tin khoa cũng như hỗ trợ khai thác hiệu quả những nguồn thông tin phục vụ cho công tác giảng dạy học tập và NCKH của cán bộ, giảng viên, sinh viên nhà trường cũng như các bạn đọc bên ngoài có quan tâm

Đói với thư viện của các trường cao đẳng, đại học, trung cấp chuyên nghiệp vai trò được khẳng định r như có chức năng phục vụ hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, triển khai ứng dụng khoa học công nghệ và quản lý của nhà trường

1.2.2 Nhiệm vụ

Thư viện có nhiệm vụ nghiên cứu, thu thập, xử lý và tổ chức cung cấp thông tin, tư liệu KHCN phục vụ các l nh vực hoạt động của trường

Cụ thể như sau:

Xây dựng hệ thống tra cứu tin thích hợp: thiết lập mạng lưới tìm kiếm thông tin tự động hóa Xây dựng các CSDL đặc thù của trường dạng thư mục, toàn văn Biên soạn, xuất bản các ấn ph m thông tin thư tịch, thông tin tóm tắt, thông tin chuyên đề, thông tin chọn lọc phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu, quản lý nhà trường

Tổ chức cho bạn đọc khai thác, sử dụng thuận lợi, hiệu quả vốn tài liệu của thư viện và các nguồn tin bên ngoài thông qua các hình thức đọc, mượn hoặc phục vụ ngoài thư viện Tổ chức hệ thống các phòng phục vụ chuyên biệt cho các đối tượng khác nhau: phòng đọc cho cán bộ giáo viên, cán bộ nghiên cứu, phòng đọc cho sinh viên, phòng mượn, phòng đa phương tiện, phòng luận án, luận văn…

Thường xuyên tổ chức bồi dư ng chuyên môn, nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học cho cán bộ thư viện để nâng cao chất lượng công tác

Tham gia các hoạt động về nghiệp vụ với hệ thống thư viện trong

cả nước, nh m thúc đ y sự nghiệp thư viện Việt Nam phát triển, liên kết hợp tác với các thư viện đại học trong và ngoài nước để trao đổi tài liệu, kinh nghiệm chuyên môn đồng thời phối hợp chặt chẽ với các đơn vị khác ngoài nhà trường đêt hoạt động tốt

Thực hiện báo cáo định k hàng tháng, hàng quý, 6 tháng, năm về tình hình hoạt động của thư viện với các cấp Tiến hành bảo quản, kiểm

10

kê định k vốn tài liệu, trang thiết bị cơ sở vật chất và đề nghị thanh lý những tài liệu hư hỏng, không phù hợp ra khỏi thư viện

1.3 Xu hướng phát triển của thư viện theo hướng hiện đại

1.3.1 Lược sử sự phát triển của thư viện Việt Nam

Ở Việt Nam, thư viện xuất hiện muộn hơn nhiều so với thế giới nhưng trước đó ở thư viện đã xuất hiện các nhà tàng thư, tàng kinh Trong thời cổ đại và thời Bắc thuộc, người Việt Nam đã đạt tới một trình

độ văn minh tương đối cao nhưng chưa được các sách sử quan tâm nhắc tới việc xây dựng thư viện thời k này

Đến thế kỷ XI, sau khi chiến thắng quân Nam Hán, nước ta giành được độc lập chủ quyền, Nhà nước tập chung để phát triển văn hóa, giáo dục Lúc này thư viện cũng manh nha hình thành và phát triển với nhiều loại hình: Thư viện Nhà nước, thư viện chùa chiền và thư viện tư nhân

Tuy nhiên, t thế kỷ XIX đến thế kỷ XX, sự nghiệp thư viện nước

ta luôn ở trong tình trạng phát triển trì trệ: Số lượng thư viện tăng không đáng kể, kho sách thư viện lại bị nhiều tổn thất, mất mát do sự thăng trầm của các triều đại, do các cuộc chiến tranh gây nên Phần lớn các thư viện đã không bảo tồn được tới ngày nay, nội dung các kho sách nghèo nàn, sách khoa học xã hội chiếm tỷ lệ cao và sách khoa học tự nhiên chưa có nhiều Hơn nữa các thư viện này được xây dựng nên để phục vụ giai cấp thống trị nên nó không mang tính chất công cộng và phổ cập Với chức năng là một công cụ văn hóa trong chế độ phong kiến thực dân, thư viện được coi như những “tháp ngà” dành riêng cho các tầng lớp trên và những người giàu sang trong xã hội

Cách mạng tháng Tám 1945 thành công tạo nên bước ngoặt trong lịch sử phát triển sự nghiệp thư viện của nước ta Sự nghiệp thư viện Việt Nam phát triển với mục đích, phương hướng, nội dung hoàn toàn khác trước Đồng thời quy mô và tốc độ phát triển cũng được mở rộng

11

T sau hòa bình lập lại 1954, miền Bắc bắt đầu thời k mới, thời

k quá độ tiến lên chủ ngh a xã hội Nạn mù chữ được thanh toán, phong trào đọc sách báo phát triển rộng trong nhân dân

Tủ sách, phòng đọc sách, thư viện mọc lên ở khắp nơi Thư viện thực sự trở thành cơ quan văn hóa giáo dục, phổ biến khoa học kỹ thuật

và phục vụ sản xuất Nhận thức được vị trí của mình trong hệ thống các

cơ quan tuyên truyền giáo dục của Đảng và Chính phủ, các thư viện đã triển khai các mặt hoạt động nh m thực hiện nhiệm vụ giáo dục xã hội chủ ngh a và cộng sản chủ ngh a cho quần chúng, phục vụ công cuộc xây dựng kinh tế và phát triển văn hóa của nước nhà Hiện nay Việt Nam đã xây dựng một mạng lưới thư viện rộng khắp cả nước

Trên cơ sở mạng lưới thư viện đã được xây dựng rộng khắp trong

cả nước Nhưng với xu hương tất yếu của sự phát triển trong xã hội mà thư viện cũng là một thành tố quan trong và được xã hội th a nhận như các thư viện nhiên cứu, các thư viện trong các trường đại học, thư viện công cộng tỉnh Thành phố) cũng luôn có xu hướng, định hướng thây đổi công tác tổ chức, công tác nghiệp vụ, và ứng dụng các thành tựu mới vào hoạt động của trung tâm thư viện để đáp ứng ngày càng cao nhu cầu thông tin của đông đảo bạn đọc Chính vì vậy mà có nhiều loại hình thư viện mới ra đời như thư viện đa phương tiên, thư viện điện tử, thư viện

số, thư viện ảo,

1.3.2 Lợi ích của thƣ viện điện tử và thƣ viện số

Thư viện điện tử ra đời có một vai trò vô cùng quan trọng đối với thư viện và toàn xã hội Thư viện là trung tâm lưu giữ các giá trị văn hóa tinh thần của nhân loại, đặc biệt với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin truyền thông và sự ứng dụng tin học vào trong hoạt động thư viện làm hoạt động thư viện có sự thay đổi r rệt Đó chính là sự xuất hiện một loại hình thư viện mới, thư viện điện tử Thư viện điện tử

ra đời có những lợi ích rất lớn đối với hoạt động thư viện nói chung và đối với người dùng tin nói riêng Nhưng khi đề cấp đến thư viện điện tử, thư viện số có rất nhiều cách hiểu khác nhau Khái niệm thư viện điện tử

12

trong nhiều trường hợp cũng dùng đồng ngh a với thư viện số vì thư viện

số là thư viện chứa đựng các thông tin và tri thức được lưu trữ dưới dạng điện tử số trên các phương tiện khác nhau: Bộ nhớ điện tử, đ a quang,

đ a t Như vậy tại thư viện số không thể tìm thấy bất k một cuốn sách truyền thống nào Việc truy cập đến các tài liệu số thực hiện b ng máy tính và mạng viễn thông Tại thư viện số có thể tìm thấy đủ các dạng tài liệu được số hóa bao gồm cả dữ liệu dạng văn bản text, hình ảnh, tranh

ảnh, âm thanh, phim, tài liệu đồ họa, địa lý

Các thư viện số có thể đặt ở một phòng đọc công cộng hay một phòng học cá nhân Việc tiếp cận với thông tin số phải thông qua một máy đọc đa phương tiện (special purpose multimedia reader) Thông tin được tiếp cận t xa qua modem hoặc mạng truyền thông tự động Điểm mạng nhất của thư viện số là có thể tiếp cận thông tin dễ dàng và nhanh chóng với giá rẻ và có khả năng cung cấp một số lượng không hạn chế các bản sao với một nút bấm Đặc biệt, thư viện số cho ph p người dùng tiếp cận đến các thông tin chỉ đọc và các thông tin “tươi sống” Ngh a là

ở thông tin “tươi sống” người dùng tin có thể xem, bổ sung hoặc sửa đổi,

bỏ bớt thông tin được lưu giữ và được cung câp trong phạm vi họ có quyền sử dụng Khi cần có các bản in những thông tin đã được yêu cầu hoặc đã sửa đổi, người dùng chỉ cần bấm nút in của máy đọc thì sẽ nhận được số lượng bản cần thiết Cán bộ thư viện sẽ tiếp tục phục vụ người dùng tin trong các thư viện số Hơn nữa do nhiều người dùng tin sẽ tiếp cận t xa nên phải có các cơ chế lựa chọn để tiếp cận đến các dịch vụ Điều này được giải quyết nhờ thư điện tử (E - mail) Thư điện tử là phương tiện giúp cho việc liên lạc giữa người dùng với cán bộ thư viện

như chuyển các thông báo, bản tin

Người sử dụng thư viện được tiếp xúc ngang b ng, tự do sử dụng

và khai thác thuận lợi mọi tài liệu, mọi thông tin có tại thư viện, tại các

thư viện khác trong nước và trên toàn cầu

Người sử dụng thư viện được hưởng thụ nhanh chóng và đầy đủ tinh hoa của các dân tộc trên thế giới và di sản các nền văn hóa khác nhau

Người sử dụng thư viện được hưởng thụ các sản ph m thông tin - thư viện có chất lượng cao và được phục vụ b ng các dịch vụ thông tin thư viện hoàn hảo

Người dùng tin có thể truy cập thông tin t xa “ Thư viện điện tử mang thông tin đến tận bàn làm việc của bạn” – lợi ích quan trọng nhấtThông tin luôn luôn sẵn sàng phục vụ vì Thư viện điện tử mở cửa 24/24h

Các nguồn thông tin có thể chia sẻ: người sử dụng có thể với tới được nhiều nguồn thông tin bên ngoài nhờ các dịch vụ liên kết

Thông tin luôn luôn mới vì thông tin thường xuyên được cập nhật và

bổ sung

Có nhiều dạng thông tin mới như thông tin điện tử, thông tin đa phương tiện, thông tin số

Thư viện điện tử, thư viện hiện đại ra đời không chỉ có tác dụng lớn đối với bạn đọc, người dùng tin mà nó còn có vai trò vô cùng to lớn đối với cán bộ thông tin thư viện, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay

Thứ nhất thư viện điện tử ra đời sẽ giúp cho cán bộ thư viện có thể tra cứu tìm kiếm nhanh chóng các thông tin trên CD - ROM, trên mạng, trong các cơ sở dữ liệu, ngân hàng dữ liệu thông qua hệ thống tìm tin tự động hóa

Thứ hai Thư viện điện tử xuất hiện giúp nâng cao năng suất lao động của cán bộ thư viện

14

Cán bộ thư viện có điều kiện thuận lợi để tổ chức cung ứng tài liệu

và thông tin rất hiệu quả, có chất lượng cao cho bạn đọc và người dùng tin trong thư viện cũng như ngoài thư viện

Đồng thời tiến tới cán bộ thư viện sẽ làm chủ công nghệ tiên tiến trong hoạt động thông tin thư viện Chính vì vậy vai trò của thư viện cũng như cán bộ thư viện sẽ ngày càng được khẳng định trong xã hội

Thư viện điện tử ra đời không chỉ có vai trò quan trọng đối với người sử dụng thư viện, cán bộ thư viện mà có vai trò rất quan trọng đối với toàn xẫ hội

Thư viện hiện đại góp phần thúc đ y xã hội phát triển theo chiều hướng tiến bộ, góp phần tích cực chuyển giao công nghệ tiên tiến vào các nước đang phát triển

Thư viện hiện đại góp phần đắc lực trong việc đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao, có khả năng tiếp nhận tri thức và thông tin b ng phương tiện kỹ thuật hiện đại, thông tin hóa xã hội một cách nhanh chóng

Như vậy: do lợi ích của thư viện điện tử, do sự phát triển của công nghệ mà xu hướng của thư viện Việt Nam cũng như trên thế giới đã và đang có những thành tựu nổi bật trong quá trình tổ chức và hoạt động của mình

15

CHƯƠNG II Thự trạng công tác tổ chức hoạt động, ứng dụng công nghệ thông tin tại thư viện trường Cao đẳng Sơn La

Thư viện Trường Cao đẳng Sơn La có lịch sử hình thành và phát

triển gắn liền với sự hình thành và phát triển của Trường Cao đẳng Sơn

La Trải qua gần 48 năm hình thành và phát triển, Thư viện trường đã

trải qua những bước thăng trầm

Năm 1963, Thư viện trường được hình thành có chức năng là tủ

sách dùng chung với vốn tài liệu còn ít , cơ sở vật chất còn nghèo nàn,

cán bộ thư viện chưa được đào tạo nghiệp vụ, kiêm nghiệm

Năm 2001, Tổ thư viện được hình thành, số lượng tài liệu và cơ sở

vật chất đã được cải thiện r rệt, trình độ nghiệp vụ cán bộ được nâng

cao

Năm 2003, Trường Cao đẳng sư phạm Sơn La ban hành Quyết

định số 106/QĐ/TCCB ngày 30 tháng 10 năm 2003, nâng cấp tổ thư viện

thành Thư viện Cao đẳng Sơn La, trở thành đơn vị độc lập trực thuộc

Ban Giám hiệu

Tháng 11 năm 2008 nhà trường đổi tên trường t Trường Cao

đẳng sư phạm Sơn La thành trường Cao đẳng Sơn La với chức năng,

nhiệm vụ mục tiêu đào tạo thay đổi Lãnh đạo nhà trường đã quyết tâm

đầu tư xây dựng Trung tâm Thư viện- Thông tin trường thành cơ sở đáp

ứng nhu cầu của bạn đọc, thư viện xây dựng mới một nhà ba tầng với

diện tích 1893,83 m2

chia làm 12 phòng, 3 kho và đầy đủ trang thiết bị hiện đại với nguồn lực thông tin lớn về số lượng phong phú về chủng

loại đủ đáp ứng nhu cầu bạn đọc Đặc biệt đến năm 2010 dự án thư viện

điện tử đã hoàn thành hiện đã đư vào phục vụ

Hiện nay, hòa chung với sự phát triển của các thư viện trong cả

nước , khu vực và thế giới Thư viện trường Cao đẳng Sơn La cũng có

nhiều đổi mới và phát triển về công tác tổ chức và hoạt động phù hợp

Phát triển thư viện theo hướng hiện đại hóa không chỉ đòi hỏi về

cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, phương thức phục vụ mà điều quan trọng có tính quyết định là làm sao có được đội ngũ cán bộ thư viện có đủ năng lực, trình độ đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ của thư viện hiện đại Điều

đó rất cần sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường, cán bộ quản lý tại thư viện

Thư viện trường Cao đẳng Sơn La hiện nay có 10 cán bộ thư viện với trình độ chuyên môn nghiệp vụ thuộc nhiều chuyên ngành khác nhau

cụ thể: 01 trung cấp thư viện, 02 cao đẳng thư viện, 07 cán bộ có trình

độ đại học (trong đó có 01 cán bộ chuyên ngành Phát hành sách, 01 cán

bộ chuyên ngành Công nghệ thông tin, 05 cán bộ chuyên ngành Thư viện Thông tin) và 01 cán bộ kiêm nhiệm

Về cán bộ đều có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, có hiểu biết về tin học và cơ bản có trình độ ngoại ngữ Bên cạnh đó cán bộ đều là những người có hiểu biết về các l nh vực xã hội, có năng lực, cận thận, tỉ

mỉ, chu đáo; có lòng yêu nghề, say mê với công việc của thư viện

Tuy nhiên công tác tổ chức nhân sự trong thư viện Trường cao đẳng Sơn La vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết như :

Nhân lực chưa đảm bảo cho một số nội dung hoạt động nghiệp vụ thư viện điện tử Một số cán bộ trong thư viên về kỹ thuật nghiệp vụ còn yếu

Trong nhà trường chưa xây dựng được hệ thống tổ chức thư viện:chưa có hội đồng thư viện; đội ngũ cộng tác viên thư viện

Về biên chế nhân sự theo tiêu chu n phục vụ còn thiếu Cán bộ thư viện tham gia giảng dạy còn nhiều (50 %)

17

2.1.2 Hoạt động nghiệp vụ của Thư viện trường Cao đẳng Sơn La

Hoạt động nghiệp vụ trong cơ quan thông tin thư viện bao gồm rất nhiều các khâu, công việc khác nhau, chúng có mối liên hệ mật thiết, tác động lẫn nhau cùng phát triển và phục vụ mục tiêu cuối cùng là đáp ứng cao nhất nhu cầu thông tin của bạn đọc: Công tác bổ sung, công tác xử lý

kỹ thuật, hoạt động tuyên truyền giới thiệu sách,…

2.1.2.1 Công tác bổ sung, trao đổi tài liệu

Công tác bổ sung tài liệu trong thư viện là khâu công tác đầu tiên

và có vai trò, ý ngh a rất quan trọng Tại thư viện Trường Cao đẳng Sơn

la công tác bổ sung vốn tài liệu cũng rất được quan tâm Hàng năm tài liệu thường xuyên được bổ sung nh m đáp ứng nhu cầu tin của cán bộ, giảng viên, học sinh, sinh viên trong trường Hiện nay, Thư viện trường cao đẳng Sơn La có gần 100 nghìn tài liệu, gồm nhiều loại hình tài liệu sách, báo tạp chí, luận án, luận văn…Tuy nhiên, còn gặp không ít khó khăn do sự tác động của nhiều yếu tố chủ quan, khách quan

 Yếu tố chủ quan:

Khi tiến hành công tác bổ sung cán bộ làm công tác bổ sung chưa quan tâm, đầu tư thời gian nghiên cứu nhu cầu thông tin của đối tượng dùng tin là các học sinh, sinh viên, cán bộ giảng viên trong trường

Khi đi bổ sung tài liệu vẫn chưa thống kê, kiểm tra nguồn tài liệu hiện có trong thư viện, chưa có những đánh giá sát thực về tình trạng nguồn tài liệu trong kho

Trình độ, kinh nghiệm cán bộ bổ sung còn yếu về chuyên môn nghiệp vụ thư viện

Cán bộ bổ sung kiêm nhiệm quá nhiều công việc của thư viện đã ảnh hưởng rất nhiều tới chất lượng của việc bổ sung như không có thời gian nghiên cứu nhu cầu tin bạn đọc, hứng thú đọc của bạn đọc, không tìm kiếm được nhiều nguồn cung cấp tài liệu có giá trị cho thư viện