Bài giảng môn độc học môi trường chương 4 độc học môi trường không khí sinh học kim loại nặng (phần 3) TS trần thị thúy nhàn

Nội dungBệnh nghề nghiệp do các loại khí thải công nghiệp đối với con người Bệnh do độc chất trong không khí đối với động vật và thực vật 1 2... Bệnh nghề nghiệp với người Độc chất có t

ĐỘC HỌC MÔI TRƯỜNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM

TP HỒ CHÍ MINH

ĐỘC HỌC MÔI TRƯỜNG KHÔNG KHÍ

Nội dung

Bệnh nghề nghiệp do các loại khí thải công

nghiệp đối với con người

Bệnh do độc chất trong không khí đối với động

vật và thực vật

1

2

1 Bệnh nghề nghiệp với người

=> trạng thái bệnh lý của cơ quan hệ thống

và toàn bộ cơ thể

 nhiễm độc cấp tính và mãn tính nghề nghiệp

1 Bệnh nghề nghiệp với người

 Độc chất có trong môi trường xung quanh nơi lao động vàliên quan chặt chẽ với một nghề nghiệp là độc chất nghềnghiệp

 Bệnh do nó gây ra là nhiễm độc nghề nghiệp

 Bệnh nghề nghiệp là tình trạng bệnh lý phát sinh donhững điều kiện lao động có tác hại nghề nghiệp gây nên

1 Bệnh nghề nghiệp với người

1 Bệnh nghề nghiệp với người

Đường

xâm nhập

 Độc chất vào cơ thể người lao động nhiều nhất

là qua đường hô hấp rồi đến qua da và quađường tiêu hóa (cả miệng và mũi), một phần cóthể qua mắt

 95% trường hợp nhiễm độc nghề nghiệp là dođộc chất xâm nhập qua đường hô hấp

1 Bệnh nghề nghiệp với người

Các giai

đoạn

 Gây độc qua 3 giai đoạn

 Giai đoạn tiếp xúc

 Giai đoạn thấm nhiễm hay tổn thương sinh học

 Giai đoạn có biểu hiện lâm sàng

1 Bệnh nghề nghiệp với người

Các giai

đoạn

Giai đoạn tiếp xúc

Các hóa chất vào cơ thể:

 Tích lũy lại

 Thải ra ngoài nguyên vẹn hay ở dạng đãchuyển hóa

1 Bệnh nghề nghiệp với người

1 Bệnh nghề nghiệp với người

Các giai

đoạn

Giai đoạn có biểu hiện lâm sàng

 Các tổn thương sinh học dẫn tới rối loạn chứcnăng với các biểu hiện lâm sàng

 Giai đoạn có biểu hiện lâm sàng là giai đoạnnhiễm độc thực sự

1 Bệnh nghề nghiệp với người

Bệnh bụi

phổi

 Tính chất: bụi là những hạt nhỏ kích thước từ 1đến vài trăm µm trong không khí xung quanh

 Nguồn: nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng,sản xuất hoá chất, xưởng cơ khí, do giaothông …

1 Bệnh nghề nghiệp với người

1 Bệnh nghề nghiệp với người

 Bệnh viêm mũi dị ứng, hen phế quản

 Bệnh bụi phổi: do bụi vào đọng lại ở phổi

1 Bệnh nghề nghiệp với người

Bệnh bụi

phổi

 Khí thũng phổi: phá hoại các túi phổi, giảm khảnăng trao đổi giữa oxy và dioxide carbon

1 Bệnh nghề nghiệp với người

Bệnh bụi

phổi

 Gây độc

 Bụi trong không khí có tác hại chủ yếu đến hệ

hô hấp, rồi mắt, da

 Vào phổi, bụi sẽ gây kích thích cơ học và phátsinh phản ứng xơ hóa phổi, gây ra các bệnh vềđường hô hấp => lao phổi, suy hô hấp…

 Các hạt bụi có kích thước trong khoảng 0,5–5

µm nhất là bụi amiăng, bụi silic của các nhàmáy xi măng, sản xuất tấm lợp, công trường

1 Bệnh nghề nghiệp với người

• Bụi phát tán có chứa SiO2 tự do, hàm lượngSiO2 tự do càng cao nguy cơ mắc bệnh cànglớn

• Trong phổi hình thành các hạt silico tròn, khốigiả u, khí thũng ở ngoài rìa hay đáy phổi, cáchạch rốn phổi bị xơ hóa, màng phổi bị dính,viêm dày màng phổi => biến chứng lao phổi,

THẢO LUẬN

• Các công việc có nguy cơ nhiễm bệnh bụi

phổi silic ?

- Khai thác quặng đá có chứa silic tự do

- Đẽo mài đá có chứa silic tự do

- Tán, nghiền, sàng các quặng đá chứa silic tự do

- Công việc đúc tiếp xúc với bụi cát khuôn, làm sạch vậtđúc

- Làm sạch hoặc làm nhẵn vật bằng tia cát

- Sản xuất, chế biến thủy tinh, gạch chịu lửa, đồ gốm

2 Bệnh với động thực vật

Động vật

 Chất ON không khí tác động vào cơ thể người

và động vật trước hết là qua đường hô hấp ,lên mắt và lên da của cơ thể

 Các bệnh như ngạt thở, viêm phù phổi, một sốchất ô nhiễm gây kích thích đối với các bệnh

ho, hen suyễn, lao phổi, ung thư phổi

 Cay chảy nước mắt, gây bệnh di ứng, ngứatrên da, mề đay…

2 Bệnh với động thực vật

Động vật

 Tác động của các chất ô nhiễm vào đường hôhấp một phần còn phụ thuộc vào sự hòa tancủa chúng trong nước

 Các chất ô nhiễm có tính chất hòa tan trongnước thì khi ta hít thở không khí, chúng sẽ hòatan trong phần lỏng của đường hô hấp trên vàgây tác động lên cơ quan này

 Nấm aspergillosis fumigatus gây bệnh nấm ởchim bồ câu, gà vịt;

 Virut cúm H5N1, H1N1, H7N9;

 Nấm coccidioides immitis gây bệnhcoccodiomycoisi, sốt rừng,thấp khớp ở gia súc,ngựa, chó, loài gặm nhấm;

 Nấm histopplasma capsulatum gây bệnh

2 Bệnh với động thực vật

Động vật

 Nitơ dioxide (NO2) gây bệnh viêm phổi ở độngvật;

Ví dụ, ở chuột tiếp xúc với nồng độ NO2 là 0,94mg/m3 trong 4 giờ làm thay đổi hình thái các tếbào phổi;

 Flor và florur hydro làm mòn răng và xương,gây chứng mềm xương ở động vật, động vật bịliệt không đứng lên được;

 Pb vào trong cơ thể động vật tích tụ ở trong

2 Bệnh với động thực vật

Thực vật

 Hầu hết các chất độc ô nhiễm trong môi trườngkhông khí đều có tác hại xấu đến thực vật, gâyảnh hưởng có hại đối với nghề nông và nghềlàm vườn => cây chậm phát triển

 Thành phần ô nhiễm trong môi trường khôngkhí như: SO ,HF, các hơi, bụi từ công nghiệp

2 Bệnh với động thực vật

Thực vật

 Các loại bụi đất đá bám vào lá cây nhiều cũngảnh hưởng đến sinh trưởng của thực vật vìlàm giảm quá trình lục diệp hóa quang hợp ởcây

 Cá biệt cũng có chất ô nhiễm có tác dụng tốtđối với thực vật, làm tăng cường sinh trưởngcây, đặc biệt là đối với các loại tảo như là các

 Cl2 trong khí quyển lên đến 0,300 ÷ 4,500 mg/m3

làm mép lá bị quăn, cuống lá bị chết hoại, phiến lá

THẢO LUẬN

Để hạn chế điếc nghề nghiệp, người sử

dụng lao động cần thực hiện các biện pháp nào sau đây?

+ Nên bố trí máy móc, sắp xếp dụng cụ hợp lý, giảm tiếng

ồn từ nguồn phát sinh như giảm tốc độ, bôi trơn dầu mỡ,đệm bằng cao su, chất đàn hồi, lò xo, thay thế kim loạibằng chất dẻo

+ Giảm tiếng ồn bằng cách cách ly nguồn phát sinh tiếng

ồn, bọc kín máy gây ồn, làm hệ thống cửa ra vào

+ Trang bị phương tiện chống ồn cho công nhân

+ Bố trí công nhân làm việc trong các phòng riêng biệt, bốtrí thời gian làm việc hợp lý

+ Định kỳ kiểm tra sức nghe của công nhân để phát hiệnsớm và có biện pháp xử lý kịp thời

+ Tổ chức tập huấn cho công nhân hiểu biết về tác hại củatiếng ồn và điếc nghề nghiệp để họ tự giác thực hiện tốtcông tác phòng chống bệnh nghề nghiệp cho bản thân

Câu 1: Nêu tóm tắt các loại khí độc được thải ra

từ hoạt động giao thông.

Câu 2: Độc chất sulfur oxide trong môi trường không khí.

Câu 3: Trình bày sự tồn tại và gây độc của Amoniac trong môi trường không khí.

Câu 4: Trình bày các bệnh do độc chất trong không khí đối với thực vật.