Dương Nguyễn Việt HươngCác chấn thương mắt thường gặp 1 Tổn thương mô mềm quanh hốc mắt do chấn thương đụng dập 2 Trầy xước giác mạc 3 Xuất huyết dưới kết mạc... Dương Nguyễn Việt Hương•
Trang 1Đối tượng: BS gia đình
1
BS Dương Nguyễn Việt Hương
05.2015
Trang 2Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
Các chấn thương mắt thường gặp
1 Tổn thương mô mềm quanh hốc mắt do chấn thương đụng dập
2 Trầy xước giác mạc
3 Xuất huyết dưới kết mạc
Trang 3do chấn thương đụng dập
3
Trang 4Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
• Triệu chứng cơ năng:
– Tiền căn chấn thương
thể hơi đau khi vận nhãn
do chấn thương đụng dập
CT scan cho thấy di chứng của chấn thương đụng dập nhãn cầu:
BN bị lon nước ngọt chọi trúng: (1) thủy tinh thể rơi vào khoang
Trang 5• Chẩn đoán phân biệt:
– Bệnh lý tân sinh nội nhãn: u mạch máu, u bạch
mạch… bị xuất huyết
– Nếu bầm máu ở cả 2 mắt ở trẻ em: u nguyên bào
thần kinh
– Nếu giảm thị lực ít: viêm mống mắt do chấn thương,
trầy xước giác mạc
– Nếu giảm thị lực nhiều: xuất huyết tiền phòng, xuất
huyết pha lê thể, bệnh lý thị thần kinh do chấn
thương, bán lệch thủy tinh thể
5
do chấn thương đụng dập
Trang 6Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
• Xử trí:
– Khám thường quy 2 mắt
– Sau đó nhỏ dãn đồng tử để khám
– Ánh đồng tử hồng thủy tinh thể không lệch
– Nếu nghi ngờ tổn thương xương hốc mắt:
• XQ
• CT (có thể thấy rõ kẹt mô mềm trong vết gãy)
do chấn thương đụng dập
Trang 7• Điều trị:
– Nếu không có tổn thương nhãn cầu / quanh
nhãn cầu chườm lạnh
– Theo dõi rách võng mạc ngoại vi (gây bong
võng mạc), xuất huyết tiền phòng nếu có:
chuyển BS Mắt
7
do chấn thương đụng dập
Trang 82 Trầy xước giác mạc
Trang 9• Triệu chứng cơ năng:
– Tiền căn va quẹt (móng tay, giấy, cành cây…)
– Sợ ánh sáng, nhắm mắt không tự ý, chảy nước mắt
– Đau nhiều
– Thị lực giảm
– Phù mi, xung huyết kết mạc
– Giác mạc: tróc biểu mô, trong, fluorescein test (+)
– Tiền phòng sạch, nếu Tyndall (+) phải nghi ngờ bội nhiễm
– Giảm đau ngay sau khi nhỏ tê (không được dùng thuốc tê
để điều trị)
9
2 Trầy xước giác mạc
Trang 10Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
Trầy xước giác mạc
Hình bên trái: chưa làm fluorescein test, có thể thấy bề mặt giác mạc lồi lõm, kém trơn láng
2 Trầy xước giác mạc
Trang 112 Trầy xước giác mạc
Trang 12Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
– Viêm giác mạc do virus
Trang 13• Thuốc: liệt thể mi, kháng sinh (mỡ tại chỗ, toàn thân)
• Thường lành sau 2-3 ngày 13
2 Trầy xước giác mạc
Trang 143 Xuất huyết dưới kết mạc
Trang 16Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
– Bệnh nhân bị rối loạn đông máu, đang dùng thuốc kháng đông
3 Xuất huyết dưới kết mạc
Trang 17• Chẩn đoán phân biệt:
– Vỡ nhãn cầu
– Nếu xuất huyết dưới kết mạc 360 o : nghi ngờ xuất
huyết hậu cầu, vỡ nhãn cầu, gãy thành hốc mắt
– Tân sinh kết mạc / hốc mắt bị chảy máu
17
3 Xuất huyết dưới kết mạc
Trang 18Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
Trang 19• Điều trị (xuất huyết dưới kết mạc vô căn):
– Khối xuất huyết tự tan trong 1-2 tuần
– Tái khám sau 2-3 tuần nếu khối xuất huyết chưa tan hết
19
3 Xuất huyết dưới kết mạc
Trang 204 Rách kết mạc
Trang 21• Triệu chứng cơ năng:
– Tiền căn chấn thương – Mắt đỏ, đau, cộm xốn
• Thăm khám:
– Vết rách kết mạc thấy được trên sinh hiển vi (có thể bị che lấp bởi xuất huyết dưới kết mạc)
– Nhuộm fluorescein thấy
ổ đọng thuốc – Có thể thấy củng mạc bên dưới
Trang 22Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
– Khai thác cơ chế chấn thương
– Thăm khám thường quy 2 mắt (Khám kỹ đáy vết rách)
– Nếu nghi ngờ thủng củng mạc, dị vật nội nhãn, dị vật
Trang 2323
Trang 24Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
• Triệu chứng cơ năng:
– Tiền căn: chấn thương vật sắc nhọn
– Mắt đau, đỏ, nhìn mờ, nhắm kín, chảy nước mắt
– Khi bị chấn thương có thể cảm giác có dòng nước chảy trên
– Tiền phòng 2 mắt nông sâu không đều
– Xuất huyết tiền phòng, hạ nhãn áp, tổn thương thủy tinh thể,
5 Rách giác mạc
Trang 255 Rách giác mạc
Trang 26Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
5 Rách giác mạc
(1) Phòi mống mắt qua vết rách (2) Lông mi trong tiền phòng
Trang 27• Xử trí:
– Khám thường quy cả 2 mắt
– Seidel test
– Nếu Seidel test (+) hoặc phát hiện thủng / vỡ nhãn
cầu Ngưng khám ngay lập tức, dùng vật che chắn mắt (không băng mắt), chuyển BS Mắt ngay
– CT hốc mắt: tìm dị vật trong hốc mắt, dị vật nội nhãn – Xem xét tiêm ngừa uốn ván
27
5 Rách giác mạc
Trang 28Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
5 Rách giác mạc
Trang 2929
Trang 30Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
– Tiền căn: chấn thương vật sắc nhọn / vật tù với lực mạnh – Mắt đau, đỏ, nhìn mờ, nhắm kín, chảy nước mắt
– Vết rách kết mạc / củng mạc ± xuất huyết dưới kết mạc – Có thể thấy màng bồ đào, pha lê thể phòi ra qua vết rách – Nhãn áp thường thấp
6 Rách củng mạc / Vỡ nhãn cầu
Trang 316 Rách củng mạc / Vỡ nhãn cầu
Rách củng mạc Vết rách
do dao sắc nhỏ BS cần kiểm tra kỹ vật gây thương tích không còn sót lại trong mắt
• Xử trí
– Khi phát hiện rách củng mạc / vỡ nhãn cầu Ngưng
khám ngay lập tức, dùng vật che chắn mắt (không băng mắt), chuyển BS Mắt ngay – CT hốc mắt: tìm dị vật trong hốc mắt, dị vật nội nhãn – Xem xét tiêm ngừa uốn ván
Trang 327,8 Bỏng hóa chất, bỏng nhiệt
Trang 3333
Trang 34Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
• Triệu chứng cơ năng:
– Tiền căn chấn thương
– Giảm tuần hoàn võng mạc
9 Xuất huyết hậu cầu do chấn thương
Trang 35• Giải áp, phẫu thuật chỉnh hình mi
• Theo dõi liên tục mỗi ngày, đặc biệt là nhãn áp 35
9 Xuất huyết hậu cầu do chấn thương
Trang 3610 Keo dán
Trang 37• Triệu chứng cơ năng:
– Tiền căn: tiếp xúc keo dán
– Mắt đau, đỏ, nhìn mờ, nhắm kín, chảy nước mắt
• Triệu chứng thực thể:
– Mảng keo đông cứng trên mi mắt, bề mặt nhãn cầu
– Tróc biểu mô giác mạc
37
10 Keo dán
Trang 38Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
• Xử trí:
– Chườm ấm
– Massage nhẹ mi mắt bị keo dán kín
– Kháng sinh mỡ, nước mắt nhân tạo
– Keo bong ngay, hoặc sau vài ngày Nếu
không: Chuyển BS Mắt phẫu thuật tách
10 Keo dán
Trang 3939
Trang 40Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
Trang 4141
Trang 42Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
• Triệu chứng cơ năng:
• Triệu chứng thực thể:
Trang 43chấn thương
43
Trang 44Chấn thương mắt - BS Dương Nguyễn Việt Hương
• Triệu chứng cơ năng:
• Triệu chứng thực thể:
lực
• Xử trí:
13 Bệnh lý thị thần kinh do chấn thương