Giải pháp hoàn thiện việc định giá cổ phiếu (áp dụng thực tế cho cổ phiếu REE)

Càng có nhiều thông tin về một c phi u sẽ giúp làm tăng giá trị của c phi u đó bằng cách giảm thiểu rủi ro.. Khi có thông tin mới về công ty được công bố, kỳ vọng của nhà đầu tư sẽ thay

L I CAM OAN

*****

tài “Gi i pháp hoàn thi n vi c đ nh giá c phi u– Áp d ng th c

t cho c phi u REE” là đ tài do chính tác gi th c hi n Thông qua

vi c v n d ng ki n th c đã h c, đã đ c và trao đ i v i Giáo viên

h ng d n, đ ng nghi p, b n bè đ hoàn thành đ tài nghiên c u c a mình

Tôi xin cam đoan nh ng l i nêu trên là hoàn toàn đúng s th t

Tp H Chí Minh, ngày 15 tháng 03 n m 2007

Ng i th c hi n đ tài

Nguy n Qu c Vi t

MUÏC LUÏC

Trang

M c l c i

Danh m c b ng v

Danh m c vi t t t vi

PH N M U 1

1 C s và s c n thi t c a đ tài nghiên c u 1

2 M c tiêu nghiên c u 2

3 Ph m vi và gi i h n nghiên c u 2

4 Ph ng pháp nghiên c u 3

PH N 1: C S LÝ THY T 4

1 C phi u và công ty c ph n 4

2 Giá c phi u và các nhân t nh h ng 5

2.1 Các nhân t v mô 6

2.1.1 S phát tri n và t ng tr ng c a n n kinh t 6

2.1.2 L m phát 6

2.1.3 Lãi su t 6

2.1.4 Chính sách thu c a đ i v i thu nh p t ch ng khoán 7

2.2 Nh ng nhân t tác đ ng bên trong công ty 8

2.2.1 Dòng c t c và chính sách c t c 8

2.2.2 Dòng ti n cho ch s h u (FCFE) 10

2.2.3 Dòng ti n công ty (FCFF) 11

3 Các lý thuy t c b n v đ nh giá c phi u 11

3.1 Lý thuy t quy c v giá c phi u 11

3.2 Lý thuy t v ni m tin 12

3.3 Lý thuy t k v ng 13

3.4 Lý thuy t v tính ng u nhiên 13

3.5 Phân tích k thu t 14

3.6 Lý thuy t đ u t tài chính 15

4 Mơ hình đ nh giá 17

4.1 Mơ hình CAPM 17

4.2 Mơ hình DDM 21

4.2.1 Mô hình định giá trong một thời đoạn 22

4.2.2 Mô hình định giá nhi u th i đo n 22

4.2.3 Mô hình tăng trưởng của Gordon 23

4.3 Mơ hình FCFE 24

4.3.1 Khái ni m 24

4.3.2 Cơng th c đ nh giá 24

4.4 Mơ hình FCFF 24

4.4.1 Khái ni m 24

4.4.2 Cơng th c đ nh giá 24

4.5 Mơ hình ng d ng h s P/E 25

4.5.1 Khái ni m 25

4.5.2 Cơng th c đ nh giá 26

PH N 2: NG D NG CÁC MƠ HÌNH PHÂN TÍCH NH GIÁ REE 27

1 Khái quát cơng ty REE 27

2 nh giá c phi u REE 30

2.1 Các ch tiêu tài chính c b n 30

2.2 c l ng t su t sinh l i k v ng 33

2.3 nh giá d a trên các mơ hình dịng ti n cĩ chi t kh u 37

2.3.1 Mơ hình DDM 37

2.3.2 Mơ hình FCFE 38

2.3.3 Mơ hình FCFF 39

2.4 nh giá d a trên h s P/E 41

2.5 So sánh các mơ hình đ nh giá 42

3 Phân tích bi n đ ng giá c phi u 42

PH N 3: GI I PHÁP HỒN THI N VI C NH GIÁ 45

1 Các nhân t nh h ng đ n vi c đ nh giá REE 45

2 Gi i pháp hồn thi n vi c đ nh giá 47

2.1 Su t sinh l i và mô hình CAPM 47

2.2 T c đ t ng tr ng và mô hình DDM 48

2.3 òn b y tài chính và mô hình FCFE, FCFF 49

2.4 H s P/E 50

PH N K T LU N 53

PH L C

TÀI LI U THAM KH O

Hình 1 H s ROA, ROE và lãi su t vay 33

Hình 2 ng SML c a c phi u REE 36

Hình 3 Phân tích dòng FCFE & FCFF 40

Hình 4: M c đ t ng giá c a REE so v i VN-INDEX 42

Hình 5: Kh i l ng giao d ch c a REE 43

Hình 6: Bi n đ ng giá c phi u REE 43

Hình 7: Su t sinh l i ngày c a c phi u REE 44

B ng 1 Tình tr ng chi tr c t c b ng ti n t 2003-2005 & giá c phi u REE 10

B ng 2 Các ch tiêu tài chính c b n 31

B ng 3 Phân tích kh n ng đ m b o n vay 32

B ng 4 Mô hình h i qui c phi u REE & VN-Index 34

B ng 5 M c đ t ng quan gi a 5 lo i c phi u và ch s VN-Index 35

B ng 6 T su t sinh l i 5 lo i c phi u đ u tiên trên th tr ng chúng khoán 36

B ng 7 D báo dòng c t c và giá REE 37

B ng 8 D báo dòng FCFE và giá REE 38

B ng 9 Phân tích dòng ti n FCFE, FCFF t n m 2001-2005 39

B ng 10 D báo dòng FCFE và giá REE 40

B ng 11 D báo P/E và giá REE 41

B ng 12 Giá REE qua các mô hình 42

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Từ tắt Tiếng Anh Tiếng Việt

CAPM = Capital Asset Pricing Model Mô hình định giá tài sản vốn APM =Arbitrage Pricing Theory Model Mơ hình lý thuy t đ nh giá chênh

l ch DDM = Discounted Dividens Model Mô hình chiết khấu cổ tức

FCFE = Free Cash Flow To Equity Dịng ti n cho ch s h u

FCFF = Free Cash Flow To Firm Dịng ti n cơng ty

EBIT = Earnings Before Interest and Tax Lợi nhuận trước thuế và lãi vay EBITDA = Earnings Before Interest and Tax Lợi nhuận trước thuế, lãi vay

P/E = Price Earning Ratio T l th giá /thu nh p

EPS = Earnings Per Share Lợi nhuận trên mỗi cổ phần WACC = Weighted Average Cost of Capital Chi phí sử dụng vốn trọng số ROA = Return on Assets T s sinh l i trên t ng tài s n ROE = Return on Equity T s sinh l i trên v n ch s h u ROC = Return on Capital T s sinh l i trên v n đ u t

1 C s và s c n thi t c a đ tài nghiên c u:

Phân tích các nhân t nh h ng đ n giá tr c phi u luôn là s quan tâm c a các nhà đ u t trong vi c l a ch n và xác đ nh m t danh m c đ u t hi u qu , bao hàm

s cân nh c đánh đ i gi a r i ro và l i nhu n (t su t sinh l i) trong quá trình ra quy t đ nh đ u t vào m t s c phi u niêm y t đang giao d ch trên th tr ng

ch ng khoán

R i ro và t su t sinh l i là hai y u t có m i quan h vô cùng m t thi t v i nhau

V i cùng m c đ r i ro cho tr c, nhà đ u t bao gi c ng thích đ u t vào n i có

m t t su t sinh l i cao h n, c ng nh v i cùng m c t su t sinh l i cho tr c, h

s thích m t r i ro th p h n Có th nói r ng, r i ro cùng v i t su t sinh l i luôn là các y u t quan tâm hàng đ u c a nhà đ u t

Khi đó, nh ng v n đ mà các nhà đ u t th ng ph i xem xét phân tích và đánh giá

đ c đ t ra nh : tình hình tài chính công ty có th c s lành m nh, công ty đang phát tri n n đ nh, t ng tr ng b n v ng hay không; r i ro và kh n ng sinh l i trong t ng lai s ra sao… Các v n đ này s đ c nhìn nh n và phân tích sâu h n

d i góc đ lý thuy t đ u t , phân tích tài chính thông qua nh ng mô hình, s li u

đ c x lý h p lí và lôgích Qua đó b c tranh tài chính t ng th c a công ty niêm

y t trong quá kh c ng nh hi n t i đ c khái quát hóa và là c s cho nh ng d báo t ng lai v bi n đ ng giá c phi u, s t ng tr ng b n v ng, kh n ng sinh l i

c ng nh đo l ng đ c m c đ r i ro c a công ty

tài th c hi n vi c phân tích và đo l ng các nhân t trên trong m t công ty (c

th là Công ty c ph n c đi n l nh REE), nh ng nhân t này có nh h ng khá l n

đ n th giá c phi u thông qua giá tr n i t i (hay giá tr lý thuy t) c a c phi u d a trên vi c phân tích và ng d ng các mô hình lý thuy t đ u t tài chính làm c s Quá trình phân tích đánh giá nh ng nhân t tác đ ng vi c đ nh giá c phi u trong các mô hình ng d ng, trên c s thu th p thông tin đ y đ và chính xác, s giúp cho nhà đ u t có cái nhìn toàn di n h n, bao quát h n v “n i l c” hay giá tr th c

c a m t doanh nghi p, đ ng ngh a v i vi c d báo chi u h ng đúng cho s bi n

đ ng c a giá c phi u trong dài h n

2 M c tiêu nghiên c u:

Giá tr c phi u ch u nh h ng c a nhi u nhân t khác nhau bên trong l n bên ngoài công ty hay theo cách phân lo i khác đó là s tác đ ng hàm ch a nhân t v

mô (n n kinh t ) và vi mô (trong doanh nghi p)

Phân tích đánh giá giá tr lý thuy t c a c phi u REE thông qua vi c quan sát s thay đ i c a các nhân t v dòng ti n, t su t sinh l i, t l t ng tr ng trong dài

h n và h s P/E d a trên c s các mô hình ng d ng đ nh giá c phi u niêm y t (DDM, FCFE, FCFF & P/E) nh m đ a ra m t cách th c đ nh giá h p lý giá tr th c

c a c phi u Trên c s đó nh n đ nh s khác bi t gi a giá tr n i t i và giá th c t

c a c phi u niêm y t c ng nh d báo chi u h ng thay đ i c a giá c phi u Song song đó là vi c ki m đ nh m i t ng quan gi a t su t sinh l i c a c phi u REE (là c phi u niêm y t đ u tiên trên th tr ng) và ch s giá th tr ng (VN- Index) nh m xem xét ý ngh a c a t su t sinh l i k v ng trong mô hình CAPM khi

ng d ng trong các mô hình đ nh giá c phi u niêm y t t i Trung tâm giao d ch

ch ng khoán TPHCM V n đ còn l i là c n nh ng gi i pháp nào đ mô hình đ nh giá đ c p trong đ tài nghiên c u có tính kh thi và có th ng d ng trong đi u ki n

th tr ng hi n nay

3 Ph m vi và gi i h n nghiên c u:

tài nghiên c u đ c th c hi n d i góc đ là m t báo cáo ng d ng không đi sâu vào các chi ti t báo cáo k thu t c a m t nghiên c u

Trên c s đó, đ tài phân tích nh ng nhân t ch y u liên quan đ n các mô hình

đ nh giá có nh h ng đ n giá tr n i t i c phi u c a công ty REE (là c phi u có

th i gian niêm y t giao d ch t i Trung tâm GDCK TPHCM h n 5 n m)

C th , phân tích đ nh giá c phi u REE v i h n 1136 phiên giao d ch (tính đ n 30/12/2005) d a trên nh ng s li u tài chính trong quá kh và m t s gi đ nh v

d báo t c đ t ng tr ng nh m đánh giá s tác đ ng c a các nhân t có liên quan

đ n mô hình đ nh giá c phi u niêm y t trên th tr ng c ng nh ch d ng l i vi c

ng d ng mô hình CAPM (d a trên phân tích h i quy) t i Trung Tâm giao d ch

ch ng khoán TPHCM đ c l ng t su t sinh l i k v ng c a c phi u REE

4 Ph ng pháp nghiên c u:

tài nghiên c u đ c ti n hành d a trên vi c thu th p thông tin th c p, x lý d

li u k t h p gi a ph ng pháp phân tích c b n và phân tích k thu t:

- Quan sát d li u theo ngày v giá c phi u REE (t 29/12/2000 đ n 30/12/2005)

và ch s VN-Index t ng ng t i Trung Tâm giao d ch ch ng khoán TPHCM

- Tính toán t su t sinh l i c phi u REE, t su t sinh l i th tr ng theo ngày

- T p h p s li u v lãi su t tín phi u kho b c đ xác đ nh lãi su t phi r i ro

- Xác l p ph ng trình h i quy tuy n tính d a trên mô hình CAPM gi a t su t sinh

l i c phi u REE v i su t sinh l i th tr ng (ch s VN Index) đ c l ng su t sinh l i k v ng c a các nhà đ u t ng d ng tính toán trong các mô hình đ nh giá

- Phân tích c b n d a trên d li u v báo cáo tài chính t n m 2001-2005 c a REE (s li u đã đ c ki m toán) và các tài li u tham kh o có liên quan đ n ngành c

đi n l nh: nh m tính toán các h s ROE, ROA, P/E và các dòng ti n (c t c, dòng

ti n cho ch s h u, dòng ti n công ty) trong các n m tài chính t 2001-2005 c ng

nh d báo các dòng ti n t ng lai (5 n m sau đó) d a trên gi đ nh v t l t ng

tr ng, c l ng su t sinh l i k v ng, chi phí v n đ ng th i ng d ng vi c tính toán trên đ xác đ nh giá tr lý thuy t c a c phi u REE c ng nh đánh giá các nhân

t tác đ ng trong nh ng mô hình đ nh giá CAPM, DDM, FCFE, FCFF

Các gi i pháp đ c p trong đ tài ch y u s đ a ra m t s h n ch v nh ng k t qu

đ t đ c trong vi c đánh giá nh ng nhân t c ng nh các mô hình trong vi c đ nh giá c phi u niêm y t

PH N 1: C S LÝ THUY T

1 C phi u và công ty c ph n:

Khi công ty huy đ ng v n, s v n c n huy đ ng đó đ c chia thành nhi u ph n nh

b ng nhau g i là c ph n Ng i mua c ph n g i là c đông C đông đ c c p

m t gi y ch ng nh n s h u c ph n g i là c phi u và ch có công ty c ph n m i phát hành c phi u Nh v y, c phi u chính là m t ch ng th ch ng minh quy n

s h u c a m t c đông đ i v i m t công ty c ph n và c đông là ng i có c

ph n th hi n b ng c phi u C phi u chính là ph n v n góp vào công ty c ph n Thông th ng, hi n nay, các công ty c ph n th ng phát hành hai d ng c phi u

đó là: c phi u ph thông (c phi u th ng) và c phi u u đãi

Các c đông s h u c phi u th ng có quy n h n và trách nhi m đ i v i công ty

nh : đ c chia c t c theo k t qu kinh doanh; đ c quy n b u c , ng c vào b máy qu n tr và ki m soát công ty; và ph i ch u trách nhi m v s thua l ho c phá

s n t ng ng v i ph n v n góp c a mình

Các c đông s h u c phi u u đãi c ng là hình th c đ u t v n c ph n nh c phi u thông th ng nh ng quy n h n và trách nhi m h n ch nh : l i t c c đ nh; không có quy n b u c , ng c

Công ty c ph n là m t trong nh ng mô hình kinh doanh đi n hình trong n n kinh

t th tr ng Công ty c ph n là lo i hình công ty đ i v n, có t cách pháp nhân,

đ c t ch c qu n lí theo c ch có s tách bi t khá rõ ràng gi a quy n s h u và quy n qu n lí công ty

ây là m t d ng pháp nhân có trách nhi m h u h n, đ c thành l p và t n t i đ c

l p đ i v i nh ng ch th s h u nó Các nhà đ u t tr thành nh ng c đông chính

th c c a công ty khi th c hi n mua các c ph n do công ty phát hành C đông

đ c quy n tham gia qu n lý, ki m soát, đi u hành công ty thông qua vi c b u c

và ng c vào các v trí trong Ban Qu n Lý, Ban Ki m Soát và Ban i u Hành

u đi m c a lo i hình công ty c ph n là nhà đ u t ch ch u trách nhi m h u h n

t ng ng v i t l góp v n trong công ty; quy mô ho t đ ng l n và kh n ng m

r ng kinh doanh d dàng t vi c huy đ ng v n c ph n; nhà đ u t có kh n ng

đi u chuy n v n đ u t t n i này sang n i khác, t l nh v c này sang l nh v c khác thông qua hình th c chuy n nh ng, mua bán c ph n; công tác qu n lý hi u qu cao do tính đ c l p gi a qu n lý và s h u

Quy n s h u c ph n là m t ph n quy n s h u công ty; cho phép ng i s h u

nh n đ c ph n l i nhu n t ng ng t s th nh v ng c a công ty Chính vì l đó,

c phi u có giá tr , bi u th b ng m nh giá, giá tr s sách, chính xác nh t là giá tr

th tr ng (th giá) Th giá c a m t c phi u thì luôn thay đ i Chính cung và c u s tác đ ng đ n s bi n đ ng v giá c a các c phi u Khi m c c u xu t hi n v t quá

m c cung, giá c phi u s t ng và ng c l i Và đi u gì nh h ng đ n m c cung

và c u c a m t c phi u Câu tr l i bao g m b t k đi u gì phù h p v i nh ng tri n v ng c a công ty đ c đ c p, n n công nghi p hay các công ngh trong đó công ty đang ho t đ ng và b i c nh môi tr ng kinh t , chính tr đang di n ra

Nh ng y u t này luôn luôn dao đ ng và chính ph n ng c a nhà đ u t đ i v i các dao đ ng có liên quan đ n c phi u s làm giá c phi u bi n đ ng Vì th , các quy t

đ nh đ u t th ng đ a ra d a trên vi c đánh giá giá tr và kh n ng sinh l i c a c phi u c ng nh các thông tin v công ty, xu h ng th tr ng nói riêng và c n n kinh t nói chung

2 Giá c phi u và các nhân t nh h ng:

Tr c h t chúng ta phân bi t hai khái ni m đó là giá tr th tr ng và giá tr lý thuy t (hay n i t i) c a c phi u Giá tr th tr ng c a m t c phi u đ c xác đ nh khi nó đ c giao d ch mua bán trên th tr ng (c th là t i Trung Tâm hay S giao

d ch ch ng khoán) Giá tr lý thuy t có đ c d a trên nh ng nhân t có liên quan khi đ nh giá c phi u đó Nói cách khác, giá tr lý thuy t c a m t c phi u là giá tr kinh t c a nó và trong đi u ki n th tr ng hi u qu thì giá c th tr ng c a c phi u s ph n ánh g n đúng giá tr lý thuy t (1)

D i đây chúng ta s l n l t đ c p, phân tích các nhân t có liên quan tác đ ng

đ n giá c phi u c ng nh phân lo i nh h ng c a nó theo t ng y u t r i ro: (1)

Nguy n Minh Ki u, www.fetp.edu.vn, nh giá ch ng khoán

2.1 Các nhân t v mô:

Th c t , giá tr n i t i (hay giá tr lý thuy t) c a m t c phi u không ph i là m t

h ng s b t bi n Nó s thay đ i khi l i nhu n doanh nghi p thay đ i Và khi l i nhu n doanh nghi p thay đ i, chính xác h n là làm cho giá c phi u thay đ i là do

có s thay đ i trong các nhân t v mô đ c đ c p d i đây:

2.1.1 S phát tri n và t ng tr ng c a n n kinh t :

Giá c phi u có xu h ng đi lên khi n n kinh t t ng tr ng m nh lên (và có xu

h ng đi xu ng khi n n kinh t y u đi) B i khi đó, kh n ng v kinh doanh có tri n

v ng t t h n, giá tr tài s n nói chung t ng lên và nhi u ng i s dành kho n ti t

ki m nhi u h n đ đ u t vào c phi u

2.1.3 Lãi su t:

Lãi su t t ng làm t ng chi phí vay đ i v i doanh nghi p Chi phí này đ c chuy n cho các c đông vì nó s h th p l i nhu n mà doanh nghi p dùng đ thanh toán c

t c Cùng lúc đó, c t c hi n có t c phi u th ng s t ra không m y c nh tranh

đ i v i nhà đ u t tìm ki m l i t c, s làm h chuy n h ng sang tìm ngu n thu

nh p t t h n b t c n i nào có lãi su t cao (ch ng h n nh lãi su t ti t ki m) H n

n a, lãi su t t ng còn gây t n h i cho tri n v ng phát tri n c a doanh nghi p vì nó khuy n khích doanh nghi p gi l i ti n m t nhàn r i h n là dùng s ti n đó đ u t

s n xu t, m r ng kinh doanh Chính vì v y, lãi su t t ng s d n đ n giá c phi u

gi m Ng c l i, lãi su t gi m có tác đ ng t t cho doanh nghi p vì chi phí đi vay

th p, và giá c phi u th ng t ng lên

Tuy nhiên, s dao đ ng c a lãi su t không ph i lúc nào c ng có s ph n ng t ng

đ ng và trái ng c c a c phi u Ch khi nào lãi su t ph n ánh xu h ng ch đ o trong l m phát nó m i tr thành th c đo hi u qu s dao đ ng c a th tr ng

ch ng khoán Lãi su t có xu h ng gi m khi l m phát gi m và l m phát gi m khi n giá c phi u t ng cao h n Ng c l i, l m phát t ng cùng v i lãi su t, giá các c phi u s gi m Nh ng n u l m phát không ph i là m t v n đ nghiêm tr ng và lãi

su t t ng, đ u t vào th tr ng ch ng khoán th ng mang l i nhi u l i nhu n B i

vì trong tr ng h p này, lãi su t t ng là do n n kinh t t ng tr ng

2.1.4 Chính sách thu đ i v i thu nh p t ch ng khoán:

N u kho n thu đánh vào thu nh p t ch ng khoán cao (ho c t ng lên) s làm cho

s ng i đ u t gi m xu ng, t đó làm cho giá ch ng khoán gi m Th i gian s p

t i, Vi t Nam s ti n hành ki m soát thu nh p t vi c mua bán ch ng khoán i u này s có tác đ ng đ n giá c phi u

Ngoài ra, các hành đ ng l ng đo n, tung tin đ n nh m, các bi n pháp k thu t c a nhà đi u hành th tr ng (Trung Tâm Giao d ch, nhà t o l p th tr ng ), ý ki n

c a các nhà phân tích, tâm lý c a nhà đ u t c ng tác đ ng làm th giá c phi u

bi n đ ng

ó là nh ng r i ro mà ph m vi nh h ng c a nó l n và tác đ ng đ n nhi u, n u không mu n nói là t t c các kho n đ u t Ví d , khi lãi su t thay đ i thì t t c các kho n đ u t đ u b nh h ng, m c dù các m c đ khác nhau T ng t nh

v y, khi n n kinh t suy y u đi, t t c các công ty đ u c m th y các nh h ng c a

vi c này, nh t là các công ty kinh doanh có tính chu k (ví d nh trong các l nh

v c xe h i, ngành thép và nhà ) có th c m nh n tác đ ng này rõ r t h n Chúng ta phân lo i nh ng r i ro t các nhân t trên là là r i ro th tr ng (hay r i ro không

th đa d ng hóa)

Trong phân lo i r i ro tùy theo công ty, chúng ta s xem xét m t dãy r ng các r i

ro, b t đ u v i r i ro r ng m t công ty có th đã đánh giá sai nhu c u cho m t s n

ph m t các khách hàng c a mình đ c g i là r i ro d báo R i ro này c ng có th

n y sinh t các đ i th c nh tranh (m nh hay y u h n so v i m c đã l ng tr c);

chúng ta g i đây là r i ro c nh tranh Trong th c t , chúng ta s m r ng các thu c

đo r i ro c a mình đ bao g m các r i ro mà có th tác đ ng đ n toàn b m t ngành

nh ng ch gi i h n trong ngành đó; g i là r i ro ngành i m chung gi a ba r i ro

v a mô t – r i ro d báo, c nh tranh và ngành – là r ng chúng ch nh h ng đ n

m t nhóm các công ty hay còn đ c g i là r i ro có th đa d ng hóa

Ti p đ n là các nhân t bên trong công ty hay tác đ ng c a r i ro có th đa d ng hoá (r i ro công ty) đ c phân tích d i đây:

2.2 Nh ng nhân t tác đ ng bên trong công ty:

Và khi xem xét đ n s tác đ ng c a các nhân t bên trong công ty, chúng ta th ng quan tâm đ n các v n đ v k thu t s n xu t: trang thi t b máy móc, công ngh ,

n ng l c s n xu t, ti m n ng nghiên c u phát tri n ; v th tr ng tiêu th : kh

n ng v c nh tranh và m r ng th tr ng ; v con ng i: ch t l ng ban lãnh đ o, trình đ ngh nghi p c a công nhân; tình tr ng tài chính c a doanh nghi p

Ngoài ra, trong ng n h n, y u t có th tác đ ng đ n giá c phi u ch y u là n i dung h p đ i h i c đông c a các công ty niêm y t Ngoài vi c thông qua k t qu kinh doanh và m c tiêu l i nhu n, k ho ch kinh doanh n m t i, thông tin có th tác

đ ng đ n giá th tr ng m nh nh t là kh n ng chia tách, phát hành thêm c phi u Bên c nh đó là y u t v dòng ti n hay dòng ngân l u đ c t o ra t ho t đ ng kinh doanh c a công ty, ph n ánh s c kh e tài chính c a công ty, không kém ph n quan

tr ng đ c đ c p d i đây dùng đ phân tích đ nh giá c phi u trong các mô hình:

2.2.1 Dòng c t c và chính sách c t c:

C t c là s phân chia m t ph n l i nhu n sau thu cho các c đông c a các công ty

c ph n M c đích c b n c a công ty là t o ra giá tr gia t ng cho ch s h u và c

t c là cách th c quan tr ng nh t đ công ty th c hi n đ c công vi c này Khi công

vi c kinh doanh c a công ty t o ra l i nhu n, m t ph n trong s đó thông th ng

đ c tái đ u t vào vi c kinh doanh và đ c g i là l i nhu n gi l i, m t ph n khác

c a l i nhu n gi l i đ l p các qu d phòng và ph n còn l i trong s đó có th

đ c chi tr cho các c đông nh là c t c Giá tr c a c t c đ c xác đ nh theo

t ng n m t i đ i h i c đông hàng n m c a công ty, và nó đ c thông báo cho các

c đông ho c là b ng l ng ti n m t mà h s nh n đ c tính theo s c phi u mà

h đang s h u hay s ph n tr m trong l i nhu n c a công ty C t c là nh nhau cho m i c phi u c a cùng m t lo i, ho c c phi u u đãi ho c c phi u ph thông (hay c phi u th ng) Sau khi đã đ c thông báo, c t c tr thành kho n ph i tr

c a công ty

Khi c phi u đ c bán ngay tr c khi c t c đ c thanh toán m t kho ng th i gian

c th nào đó thì ng i bán c phi u s là th nhân hay pháp nhân đ c nh n c t c

ch không ph i là ng i mua nh ng c phi u đó i u này có nguyên nhân là do trong danh sách c đông c a công ty c ph n ch a có s thay đ i v các c đông do không th c p nh t k p th i các thay đ i đó T i th i đi m mà ng i mua ch a có quy n nh n c t c, c phi u đ c g i là r i vào tình tr ng c u c t c i u này thông th ng x y ra trong ph m vi hai, ba ngày tr c khi c t c đ c chi tr , tùy theo các quy t c c a th tr ng ch ng khoán mà công ty c ph n đó tham gia Khi

c phi u r i vào tình tr ng c u c t c, giá c a nó trên th tr ng ch ng khoán nói chung s gi m theo t l c a c t c

Nh v y, c t c dùng đ ch vi c phân ph i l i nhu n có đ c t ho t đ ng c a công ty Công ty th ng tr c t c b ng hình th c chi tr ti n m t ho c có th tr c

t c b ng c phi u Cách th nh t chính là dòng c t c hay dòng ngân l u mà các nhà đ u t nh n đ c t công ty khi công ty th c hi n vi c chi tr ti n m t vào ngày

n đ nh (tr m i n m m t l n ho c có th nhi u l n trong m t n m) Khi chi tr c

t c b ng ti n m t, trên b ng cân đ i k toán công ty kho n m c ti n m t và l i nhu n gi l i s gi m đi; còn khi công ty th c hi n vi c chi tr b ng c phi u thì đó

ch là cách làm gia t ng s l ng c phi u đang l u hành theo đó s làm gi m đi giá

tr c a m i c ph n i u này c ng gi ng nh vi c chia tách c phi u (v n đ này

có liên quan đ n vi c tính toán t su t l i nhu n c a c phi u trong mô hình CAPM) Công ty chia tách c phi u đ ng ngh a v i vi c chia m t ph n ngân l u

c a công ty nên giá tr c phi u s gi m đi

Khi đ c p đ n chính sách c t c c a m t công ty, thông th ng vi c nh n đ nh v

nó đ c d a trên s tác đ ng c a các y u t nh : m c đ mà các c đông quan tâm

đ n c t c, thu nh p t c t c trong t ng lai có r i ro h n c t c hi n t i hay

không, chính sách thu nh h ng đ n c t c nh th nào, có hay không s liên k t

gi a t ng tr ng trong th i gian t i c a công ty hay chính sách c t c ch nh m

h ng quy n

T

l (%)

Lo i quy n Tình tr ng Ngày giao

d ch

Giá c phi u (ngàn VND)

24/01/03 09/01/03 07/01/03 7.00 Thanh toán c t c b ng ti n ã thanh toán 24/01/2003 17,9

Dòng ti n cho ch s h u là dòng ti n đo l ng tr n ng chi tr cho các c đông c a

công ty sau khi tr h t chi phí, kho n tái đ u t dài h n và n vay (2)

đo l ng dòng ti n này, chúng ta l y l i nhu n sau thu c a công ty tr đi các

kho n sau:

Th nh t là các kho n đ u t dài h n b ng ti n bao g m tài s n c đ nh mua s m,

các kho n đ u t vào các đ n v khác tr đi kho n kh u hao đ c g i là tài s n

dài h n thu n

Th hai là thay đ i v n l u đ ng thu n không g m ti n có đ c b ng cách l y

(2)

Investment information about Free Cash Flow To Equity - FCFE

Copyright ©2000, Investopedia.com - Owned and Operated by Investopedia Inc

Và m t cách khác, đ n gi n h n đ tính toán dòng ti n FCFF sau khi đã tính đ c dòng FCFE b ng cách l y dòng ti n FCFE c ng v i kho n tr lãi vay sau thu thu

nh p doanh nghi p (TNDN) và các kho n n đ n h n (3) Dòng ti n này dùng đ

đ nh giá c phi u trong mô hình FCFF

Sau đây chúng ta s đ c p đ n m t s lý thuy t v đ nh giá c phi u:

3 Các lý thuy t c b n v đ nh giá c phi u:

3.1 Lý thuy t quy c v giá c phi u:

Theo thuy t quy c, s v n đ ng giá c là s d đoán l i nhu n doanh nghi p Giá

c phi u chính là giá tr hi n t i c a t t c l i t c c ph n trong t ng lai L i t c c

ph n ch có th đ n t l i nhu n doanh nghi p Khi l i nhu n doanh nghi p thay

đ i, giá c phi u s thay đ i Tuy nhiên, c n c vào tình hình tài chính, vi n c nh doanh l i c a doanh nghi p và nh ng nhân t khác nh h ng đ n, nhi u nhà đ u

t s có k t lu n khác nhau v cùng m t doanh nghi p, cho nên giá tr th tr ng v i giá tr n i t i c a c phi u ph n l n là không th ng nh t Khi ngh r ng giá c phi u đang th p h n (ho c cao h n) giá tr n i t i c a c phi u thì nhà đ u t s mua vào (ho c bán ra) c phi u đó N u có nhi u ng i cùng ngh và làm nh v y thì h s

(3)

Aswath Damodaran, www.stern.nyu.edu/, FCFF Model

làm cho giá c phi u t ng lên (ho c gi m xu ng) cho đ n khi h ngh r ng giá c đã cân b ng v i giá tr n i t i

3.2 Lý thuy t v ni m tin:

Xét góc đ tâm lý nhà đ u t , có m t lu n thuy t đ lý gi i s bi n đ ng c a giá

c phi u, đó là thuy t lòng tin v giá c phi u (Confident Theory of Stock Prices) Theo thuy t này, nhân t c n b n trong bi n đ ng c a giá c phi u là s t ng hay

gi m lòng tin c a nhà đ u t đ i v i t ng lai c a giá c phi u, c a l i nhu n doanh nghi p và c a l i t c c ph n Nó gi i thích s bi n đ ng v giá c phi u không

ph i trên c s c a tình hình th c t mà trên c s tâm lý c a nhà đ u t đ i v i th

tr ng Giá tr c a thuy t này là nó có th gi i thích nh ng bi n đ ng th t th ng

c a giá c phi u mà thuy t quy c không gi i thích n i Nó có th gi i thích vì sao giá c phi u trên th tr ng l i xu ng trong nh ng đi u ki n kinh t r t t t đ p, ho c giá c phi u trên th tr ng lên trong tình hình kinh doanh x u đi; c ng nh có th

gi i thích vì sao giá c phi u l i s t gi m trong khi l i nhu n doanh nghi p đang

t ng ho c ng c l i Nh ng ng i theo thuy t lòng tin cho r ng th tr ng không

th nào ph n ng v i nh ng d li u th ng kê và kinh t v i đ chính xác cao Khi

có m t nhóm ng i (v a đ ) l c quan v th tr ng h s mua c phi u khi n giá c phi u đ c đ y lên cao Ng c l i, khi h b t đ u bi quan thì h s bán ra, b t ch p

nh ng đi u ki n c b n lúc đó th nào Lúc đó, h có th làm cho giá c phi u đi

xu ng Vào b t c th i đi m nào, trên th tr ng c ng xu t hi n hai nhóm ng i này (nhóm ng i l c quan v th tr ng và nhóm ng i bi quan v th tr ng) S

l ng gi a hai bên hi m khi cân b ng Khi s ti n do ng i l c quan v th tr ng

đ u t chi m nhi u h n, th tr ng s t ng giá, và khi s ti n bán ra c a ng i bi quan v th tr ng nhi u h n, th tr ng s h giá

M t đi m đáng l u ý là t ng s ng i l c quan và bi quan v th tr ng là không đáng k , s ti n do h đ u t m i là nhân t quan tr ng T l gi a hai nhóm ng i này s thay đ i tu theo cách di n gi i c a h v thông tin, c v chính tr l n kinh doanh, c ng nh nh ng đánh giá c a h v n n kinh t nói chung và th tr ng

ch ng khoán nói riêng

3.3 Lý thuy t k v ng:

Lý thuyết này tập trung ở ba luận điểm cơ bản:

Thứ nhất, giá được xác định bởi người mua đặt giá cao nhất Mức giá này không nhất thiết phải là mức giá cao nhất mà c phi u đó có thể có, đơn giản đó chỉ là mức giá cao hơn mức giá của bất kỳ người mua nào khác

Thứ hai, giá thị trường sẽ được xác định bởi người mua nào có thể tận dụng tối đa

c phi u đó trong vi c tìm ki m l i nhu n

Cuối cùng là vai trò của thông tin trong việc định giá c phi u Càng có nhiều thông tin về một c phi u sẽ giúp làm tăng giá trị của c phi u đó bằng cách giảm thiểu rủi ro Người mua nào nắm nhiều thông tin nhất về dòng tiền trong tương lai sẽ sử dụng suất chiết khấu thấp hơn suất chiết khấu của một người không có đủ thông tin

Chúng ta thấy rằng những người tham gia thị trường sẽ thiết lập giá cả thông qua quá trình cạnh tranh mua bán với nhau Khi có thông tin mới về công ty được công bố, kỳ vọng của nhà đầu tư sẽ thay đổi và kéo theo sự thay đổi về giá (4) Thông tin mới có thể tạo ra thay đổi trong dự báo về dòng ti n tương lai hoặc là thay đổi trong dự báo về rủi ro của dòng ti n này Bởi vì những người tham gia thị trường thường xuyên nhận được thông tin mới và tiến hành điều chỉnh các dự báo của mình, nh th chúng ta có thể hiểu được tại sao giá cổ phiếu luôn thay đổi liên tục

3.4 Lý thuy t v tính ng u nhiên:

H c thuy t v tính ng u nhiên (Random Walk) đ c giáo s Maurice Kendall cơng

b vào n m 1953 Theo đĩ, giá c phi u thay đ i ng u nhiên, khơng cĩ quy lu t và khơng th d đốn đ c N u giá c a c phi u cĩ th d đốn đ c tr c thì các nhà đ u t s nhanh chĩng tìm cách đ t đ c l i nhu n b ng cách mua khi giá cĩ

(4)

Frederic Mishkin, www.fept.edu.vn/, Th tr ng ch ng khốn, lý thuy t k v ng h p lí và gi thi t th

tr ng hi u qu

khuynh h ng t ng và bán khi giá có khuynh h ng gi m Nh ng trong th c ti n, tình tr ng này không th t n t i m t cách lâu dài S phán đoán v kh n ng t ng giá trong t ng lai s ngay l p t c làm giá hi n t i t ng Nói m t cách khác, giá c phi u s ph n ng ngay đ i v i b t k thông tin m i nào đ c ti m n trong d đoán Th i đi m giá c phi u b t đ u t ng lên, có nhi u ng i mua h n s ng i bán và ngày càng có nhi u ng i chú ý và c ng mua theo Di n bi n thay đ i đã t o

ra m t giá cao h n, cho đ n lúc m t s ng i n m gi c phi u đó ngh r ng nó không th ti p t c t ng n a và quy t đ nh bán ra (nhi u ng i c ng s ngh nh v y

và bán ra theo) Cu i cùng s l ng ng i bán t ng lên làm giá c phi u đ i h ng

và b t đ u gi m Và r i chu k l i l p l i khi m t s ng i b t đ u ngh r ng tình

tr ng s t giá đã đ n lúc ch m d t và b t đ u mua vào Nh v y, di n bi n giá là m t chu k l p đi l p l i, giá c t ng r i l i xu ng và xu ng r i l i t ng và c th Th i gian các đ t t ng gi m giá là ng u nhiên b i vì ta không bi t trong bao lâu s ng i mua s v t h n s ng i bán hay s ng i bán s v t h n s ng i mua M t

bi n c ng u nhiên nào đó hoàn toàn không th đoán tr c có th làm đ o ng c

m t chi u h ng và quá trình c ng không cân đ i v m t giá c phi u (lên hay

xu ng gi a các chu k không cân b ng nhau) Tuy nhiên, m c đ ng u nhiên thay

đ i theo t ng th i k , sao cho có nh ng giai đo n t t đ đ u t và nh ng giai đo n không nên đ u t

3.5 Phân tích k thu t:

Chúng ta xem xét đ nh ngh a c a Steven B Achelis, tác gi c a cu n sách

“Technical Analysis from A to Z”: Phân tích k thu t là vi c nghiên c u giá, v i

công c c b n là bi u đ , nh m nâng cao hi u qu c a ho t đ ng đ u t …”

Còn theo Edward & Magee trong cu n sách “Technical Analysis of Stock

Trend”, đ c tái b n l n th 8, thì: “Phân tích k thu t là môn khoa h c c a s ghi

nh n l i, th ng là d i d ng đ th , nh ng ho t đ ng giao d ch di n ra trong quá

kh gây lên nh ng thay đ i v giá, kh i l ng giao d ch, … c a m t ch ng khoán

b t kì hay v i chung toàn b th tr ng và sau đó s d a trên “b c tranh v quá

kh ” đó đ suy lu n ra xu th có th x y ra trong t ng lai”

Nhìn chung, theo tr ng phái phân tích k thu t thì giá c phi u đã ph n ánh t t c

nh ng thông tin có liên quan đ n c phi u đó Do đó, l p bi u đ t nh ng thông tin

có s n nh dao đ ng giá, kh i l ng giao d ch, ch s chung c a th tr ng ch ng khoán, bán kh ng s cung c p nh ng ch báo v dao đ ng giá trong t ng lai

H n n a, c ng không có m t quy t c chu n nào trong vi c phân tích mà th ng ph thu c vào kinh nghi m và s nh y c m trong quan sát Do đó, cùng m t mô hình

nh ng vi c đánh giá xu h ng bi n đ ng c a giá c phi u c ng không đ ng nh t

Ng i thì cho r ng chu k t ng giá (ho c gi m giá) đã ch m d t nên tung c phi u

ra bán (ho c mua vào) Nh ng ng i khác không ngh v y, xu h ng bi n đ ng giá còn ti p di n và h ti p t c mua vào (ho c bán ra) Vì v y, giá c phi u trên th

tr ng luôn bi n đ ng

3.6 Lý thuy t đ u t tài chính:

Theo lý thuy t đ u t tài chính hi n đ i, t t c các quy t đ nh đ u t đ u đ c cân

nh c d i góc đ r i ro và t su t sinh l i mong đ i và nh ng tác đ ng c a chúng trên giá ch ng khoán c ng nh k t qu tài chính cu i cùng đ t đ c trong quy t

đ nh đ u t m t s qu c gia có th tr ng ch ng khoán phát tri n, t r t lâu nhà

đ u t đã bi t áp d ng nguyên t c “không b tr ng vào cùng m t r ”, thông qua mô hình qu n lý danh m c đ u t hi u qu k t h p lý lu n có liên quan đ n r i ro và t

su t sinh l i mong đ i (Mô hình đ nh giá tài s n v n - CAMP) và mô hình đ nh giá chênh l ch (APM) hay mô hình các nhân t đ l a ch n t p h p ch ng khoán hi u

qu nh t đ t đ c m c tiêu t i đa hóa l i nhu n c a danh m c, nhà đ u t ph i đánh giá d a trên hai y u t quan tr ng: đó là r i ro và t su t sinh l i T t c các quy t đ nh đ u t đ u d a trên hai y u t này và nh ng tác đ ng c a chúng đ i v i

v n đ u t (5)

Các nhà đ u t mua c phi u k v ng thu đ c các kho n l i t c theo th i gian mà

h n m gi c phi u đó L i t c th c s c a h qua th i k n m gi này có th r t khác v i l i t c k v ng và chính s khác bi t này làm n y sinh r i ro

c p đ n y u t r i ro, y u t này có th đ c hi u theo nhi u cách khác nhau (5)

TS Phan Th Bích Nguy t, ng d ng lý thuy t hi n đ i trong qu n lí danh m c đ u t

Nh ng đ n gi n nh t: vì đ u t là s hy sinh ch c ch n giá tr hi n t i đ đ i l y

m t giá tr t ng lai không ch c ch n Do đó có th nói r i ro nói lên tính b t n, tính không ch c ch n v nh ng k t qu đ t đ c trong t ng lai c a nhà đ u t Hay nói cách khác, r i ro là nh ng tình hu ng mà t i đó gây nên nh ng s c b t l i

d n đ n nh ng t n th t, thi t h i v v t ch t cho nhà đ u t

Chúng ta có th đo l ng r i ro b ng các ph ng pháp nh : ph ng pháp đo đ

nh y b ng cách d đoán t su t sinh l i trong tr ng h p t t nh t, x u nh t Kho ng

bi n thiên gi a 2 tr ng h p này càng cao thì r i ro càng l n

Cách th hai là đo l ng theo ph ng pháp xác su t: xác đ nh t t c các kh n ng

xu t hi n t su t sinh l i và xác su t c a chúng, t đó d a vào thu t toán xác su t đ tính toán r i ro

Cách th 3 th ng đ c s d ng là đo l ng r i ro b ng đ l ch chu n N u phân

ph i xác su t c a t t c các kh n ng xu t hi n t su t sinh l i tuân theo quy lu t phân ph i chu n thì ta dùng đ l ch chu n ho c ph ng sai đ đo l ng r i ro

Ph ng sai hay đ l ch chu n c a t su t sinh l i mong đ i chính là m t c l ng

th ng kê c a s phân tán t su t sinh l i xung quanh giá tr mong đ i, nh đó m t

ph ng sai hay đ l ch chu n l n h n s bi u th đ phân tán l n h n i u này

đ c hi u là s phân tán c a t su t sinh l i mong đ i càng cao thì t su t sinh l i không ch c ch n trong t ng lai càng cao

L i nói v m t trong nh ng cách phân lo i r i ro: r i ro không h th ng (r i ro có

th đa d ng hóa, r i ro công ty) và r i ro h th ng (r i ro không th đa d ng hóa, r i

ro th tr ng ) R i ro không h th ng là r i ro riêng có c a các lo i ch ng khoán

R i ro không h th ng có th đ c lo i b hoàn toàn b ng đa d ng hóa danh m c

đ u t Trong khi đó, r i ro h th ng hay còn g i là r i ro th tr ng là lo i r i ro không th tránh đ c cho dù có đa d ng hóa th nào đi ch ng n a R i ro h th ng

đ c đ nh ngh a nh là tính kh bi n trong t t c các tài s n r i ro do tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô R i ro này đ c đo l ng b i đ l ch chu n t su t sinh

l i danh m c th tr ng và có th thay đ i theo th i gian khi có nh ng thay đ i trong các bi n kinh t v mô tác đ ng đ n các tài s n r i ro

Các mô hình đánh giá r i ro và l i t c khác nhau trong lý thuy t tài chính c g ng

đo l ng r i ro không th đa d ng hóa hay còn g i là r i ro th tr ng

4 Mô hình đ nh giá:

4.1 Mô hình CAPM:

Mô hình CAPM do William Sharpe phát tri n t nh ng n m 1960 và đã có đ c nhi u ng d ng t đó đ n nay Mô hình b t đ u b ng nh ng gi đ nh c n thi t có tác d ng làm đ n gi n hoá nh ng v n đ m b o không thay đ i tính ch t c a v n đ Trong mô hình CAPM, chúng ta có nh ng gi đ nh sau:

- Th tr ng v n là h u hi u khi nhà đ u t đ c cung c p thông tin đ y đ , chi phí giao d ch không đáng k , không có nh ng h n ch đ u t , và không có nhà đ u t nào đ l n đ nh h ng đ n giá c c a m t lo i ch ng khoán nào đó

- Nhà đ u t k v ng n m gi ch ng khoán trong th i k 1 n m và có 2 c h i đ u

t : đ u t vào ch ng khoán không r i ro và đ u t vào danh m c c phi u th ng trên th tr ng (6)

Các gi đ nh b sung c a Sharpe (1964) v mô hình này:

- T t c các nhà đ u t đ u có k v ng gi ng nhau v giá tr trung bình, đ l ch chu n và đ ng ph ng sai c a l i nhu n ch ng khoán

- T t c các nhà đ u t đ u có nh n th c v th i gian thông th ng cho các quy t

đ nh đ u t

- T t c các nhà đ u t có th vay và cho vay v i lãi su t không có r i ro

- Gi s thu không có nh h ng đ n đ nh giá tài s n

- T t c các tài s n đ c tiêu th trên nh ng th tr ng hoàn toàn hoàn h o (v i chi phí giao d ch b ng 0)

T ng quát, mô hình đ nh giá tài s n v n đ c xây d ng trên hai gi đ nh chính: không có chi phí giao d ch và các nhà đ u t không có kh n ng ti p c n đ c thông tin riêng (qua đó cho phép h tìm th y các c phi u có giá tr cao h n hay

th p h n th c t ) Nói cách khác, mô hình này gi đ nh hai lý do t i sao các nhà đ u

(6)

TS Nguy n Minh Ki u, www.fetp.edu.vn, Mô hình đ nh giá tài s n v n

t ch m d t vi c đa d ng hĩa B ng cách th c hi n đi u này, mơ hình đ m b o r ng các nhà đ u t s ti p t c đa d ng hĩa cho đ n khi h n m gi m t ph n c a m i tài

s n đ c giao d ch – danh m c đ u t th tr ng – và ch s khác bi t v s l ng tài s n h đ u t vào danh m c đ u t th tr ng này và s l ng tài s n đ u t vào

m t tài s n r i ro Sau đĩ thì r i ro c a b t c tài s n nào s tr thành r i ro mà nĩ thêm vào danh m c đ u t th tr ng này

Ti p theo là các khái ni m c n làm rõ khi s d ng mơ hình:

- L i nhu n khơng r i ro: N u r i ro đ c đ nh ngh a là s sai bi t gi a l i nhu n

th c t so v i l i nhu n k v ng thì trong tr ng h p đ u t vào trái phi u, tín phi u kho b c cĩ th xem nh khơng cĩ r i ro, lãi su t c a nĩ đ c xem là khơng

r i ro (xem thêm ph l c 6)

- Phí th ng r i ro (kho n bù đ p r i ro) đ i v i danh m c v n đ u t th tr ng là

ph n chênh l ch gi a t su t l i nhu n k v ng c a danh m c v n đ u t th tr ng

v i lãi su t khơng cĩ r i ro

- L i nhu n k v ng: là thu nh p cĩ đ c t m t kho n đ u t , th ng đ c bi u

th b ng t l ph n tr m gi a thu nh p và giá tr kho n đ u t b ra

T ng quát:

Dt + (Pt – P t-1)

R = -

P t-1

trong đĩ R là l i nhu n th c (ho c k v ng), Dt là c t c, Pt là giá c phi u th i

đi m t, và Pt -1 là giá c phi u th i đi m t - 1 N u l y giá tr th c t c a c t c và giá c phi u chúng ta cĩ đ c l i nhu n th c, n u l y c t c và giá c phi u theo s

li u k v ng thì chúng ta cĩ l i nhu n k v ng

- ng đ c thù ch ng khốn (SML) là đ ng th ng mơ t m i quan h gi a l i nhu n c a m t ch ng khốn cá bi t v i l i nhu n c a danh m c đ u t th tr ng

- Danh m c đ u t th tr ng đ c l a ch n theo t ng lo i th tr ng, t i Vi t Nam

ta ch n chỉ số chứng khoán Việt Nam ký hiệu là VN-Index

VN-Index xây dựng căn cứ vào giá trị thị trường của tất cả các cổ phiếu được niêm yết Với hệ thống chỉ số này, nhà đầu tư có thể đánh giá và phân tích thị trường một cách tổng quát

VN-Index được tính theo công thức sau:

P1i x Q1i

Chỉ số = - x 100

Poi x Qoi

Trong đó:

P1i : Giá hiện hành của cổ phiếu i

Q1i: Khối lượng đang lưu hành của cổ phiếu i

Poi : Giá của cổ phiếu i thời kỳ gốc

Qoi : Khối lượng của cổ phiếu i tại thời kỳ gốc

Mơ hình đ nh giá tài s n v n là mơ hình mơ t m i quan h gi a r i ro và l i nhu n

k v ng Trong mơ hình này, l i nhu n k v ng b ng l i nhu n khơng r i ro c ng

v i m t kho n bù đ p r i ro d a trên c s r i ro tồn h th ng c a ch ng khốn

đĩ

T ng quát: T su t l i nhu n k v ng = lãi su t khơng cĩ r i ro + (phí th ng r i ro

đ i v i danh m c v n đ u t trên th tr ng) nhân v i h s r i ro (h s beta: β) Trong mơ hình CAPM, β đ c đ nh ngh a là h s đo l ng s bi n đ ng c a l i nhu n và β c ng đ c xem nh là h s đo l ng r i ro c a ch ng khốn Do v y,

h s β đ c xem là h s đo l ng m c đ bi n đ ng l i nhu n c phi u cá bi t so

v i m c đ bi n đ ng l i nhu n danh m c c phi u th tr ng Vì th , chúng ta chu n hĩa th c đo r i ro này b ng cách chia ph ng sai c a m i c phi u v i danh

m c th tr ng cho phu ng sai c a danh m c th tr ng đĩ

Khi đĩ, h s beta c a m t c phi u i đ c xác đ nh: βi = Cov i,m/ m2 trong đĩ:

Cov i,m: ng ph ng sai c a c phi u i v i danh m c đ u t th tr ng

m2: Ph ng sai c a danh m c đ u t th tr ng

Nói cách khác, đ đo l ng m c đ nh y c m c a ch ng khoán đ i v i s thay đ i

c a th tr ng, ng i ta dùng h s beta Beta đ c xem nh là th c đo tiêu chu n hóa c a r i ro th tr ng Nói cách khác, beta đo l ng m c đ mà các nhà đ u t

k v ng giá c phi u thay đ i đ i v i m t ph n tr m thay đ i t ng thêm trên th

tr ng Beta trung bình c a t t c các c phi u trên th tr ng b ng 1 M t c phi u

có beta l n h n 1 thì s có m c đ nh y c m cao đ i v i th tr ng và ng c l i

Các nhà đ u t nh n th y h s bêta r t hi u d ng trong vi c xác đ nh r i ro h

th ng và hi u đ c m c đ nh h ng c a th tr ng đ n su t sinh l i c a t ng c phi u Ch ng h n, n u th tr ng đ c d báo là s có m c suy gi m là 10% trong

n m t i thì m t c phi u có h s bêta là 1,5 s có m c l là 15% ng nhiên là

c phi u có h s bêta nh h n 1 s ph n ng ít h n th tr ng, và đ c coi là ít r i

ro h n th tr ng

Ngoài mô hình CAPM, xu h ng g n đây trong lý thuy t c l ng t su t sinh l i hay đo l ng m c đ r i ro c a c phi u trên th tr ng, ng i ta còn s d ng mô hình APM (mô hình đ nh giá chênh l ch) ho c mô hình các nhân t đ kh c ph c

nh ng thi u sót c a mô hình trên

Mô hình APM (Arbitrage pricing theory model) đ c S.A Ross tri n khai vào th p niên 1970 ng d ng trong vi c mua bán các lo i ch ng khoán hàng hoá kh i l ng

l n, ngo i t gi a các th tr ng đ h ng chênh l ch giá Lý thuy t APM cho r ng

t su t sinh l i c a ch ng khoán là m t hàm s tuy n tính c a t p h p các y u t có

kh n ng x y ra r i ro đ n t su t sinh l i c a ch ng khoán

Nh ng y u t r i ro h th ng th ng đ c nh c đ n trong lý thuy t APM bao g m:

- L m phát,

- T ng tr ng kinh t GNP, chu k kinh doanh (r i ro, suy thoái),

- Chênh l ch gi a lãi su t ng n h n và dài h n,

- Chênh l ch lãi su t gi a trái phi u chính ph và trái phi u công ty,

- T giá h i đoái,

C hai mô hình APM và CAPM đ u hàm ý m i quan h thu n chi u gi a t su t sinh l i k v ng và r i ro APM cho phép m i quan h này đ c phát tri n theo m t

cách th c tr c quan riêng bi t Ngồi ra, mơ hình APM nhìn nh n r i ro m t cách khái quát h n ch khơng thu n túy là đ l ch chu n hay beta c a ch ng khốn

t ng ng v i danh m c th tr ng

Sau đây, chúng ta s xem xét các mơ hình đ nh giá s d ng dịng ti n cĩ chi t kh u:

Tr c h t, chúng ta đ c p đ n các khái ni m c b n v giá tr hi n t i, su t chi t

kh u, su t sinh l i, tài s n tài chính c ng nh th nào là b t đ i x ng v thơng tin Các khái ni m này th ng xuyên xu t hi n khi phân tích trong mơ hình đ nh giá s

d ng dịng ti n cĩ chi t kh u (7):

- Giá tr hi n t i là giá tr c a m t dịng ti n (th ng là dịng ti n trong t ng lai)

đ c chi t kh u v th i đi m hi n t i

- Su t chi t kh u chính là t su t đ c dùng đ so sánh giá tr c a m t đ ng nh n

đ c trong t ng lai và m t đ ng nh n đ c ngày hơm nay

- T su t sinh l i k v ng chính là giá tr trung bình c a t t cà các m c sinh l i cĩ

kh n ng x y ra c a tài s n tài chính đ c đ nh giá

- T su t sinh l i yêu c u là su t sinh l i k v ng t i thi u mà m t nhà đ u t yêu

c u đ h l a ch n m t hình th c đ u t nào đĩ

- Tài s n tài chính là cơng c xác l p quy n s h u đ i v i dịng thu nh p/dịng tài chính trong t ng lai Nĩ cĩ th là m t trái phi u chính ph , ho c m t c phi u cơng ty

- B t đ i x ng thơng tin là khái ni m mơ t các tình hu ng trong đĩ nh ng nhà đ u

t tham gia t ng tác trên th tr ng n m đ c thơng tin khác nhau v giá tr ho c

ch t l ng c a m t tài s n đang đ c giao d ch (trao đ i) trên th tr ng đĩ Nĩi

m t cách khác, n u nh khơng t n t i tình tr ng b t đ i x ng đ i v i vi c ti p c n các thơng tin v tài s n, thì các bên tham gia th tr ng đ c hi u là "đ i x ng" v thơng tin

4.2 Mơ hình DDM:

Theo mô hình chi t kh u dòng c t c (DDM), giá tr một tài sản tài chính được quyết định bởi ngân lưu hay dòng ti n do tài sản đó tạo ra Nếu nhà đầu tư mua (7)www.fetp.edu.vn, M t s thu t ng tài chính

cổ phiếu và giữ nó để nhận cổ tức thì dòng ti n tạo ra từ cổ phiếu chỉ có cổ tức hàng năm

Mô hình này được sử dụng với hai giả định:

- D báo được động thái tăng trưởng của cổ tức,

- Xác định được suất chiết khấu dòng cổ tức

Sau đây chúng ta s xem xét các tr ng h p c th c a mơ hình:

4.2.1 Mô hình định giá trong một thời đoạn :

trong đó:

P0: giá trị hiện tại của cổ phiếu Ký hiệu “0” có nghĩa là thời điểm 0, tức là thời điểm hiện tại.

Div1 (hay D1): cổ tức được trả vào cuối năm 1.

ke: tỷ suất sinh lợi kỳ vọng khi đầu tư vào cổ phiếu thường

P1: giá cổ phiếu tại cuối thời đoạn 1 và chính là giá bán của cổ phiếu tại thời điểm đó

Chúng ta lưu ý các nhà đầu tư khác nhau có thể có các đánh giá khác nhau về mức độ rủi ro của dòng ngân lưu cũng như mức lợi nhuận kỳ vọng trong năm tới(8)

4.2.2 Mô hình định giá nhi u th i đo n :

(8)

Frederic Mishkin, www.fept.edu.vn/, Th tr ng ch ng khốn, lý thuy t k v ng h p lí và gi thi t th

tr ng hi u qu

Mô hình định giá khái quát hóa dựa trên cổ tức

Mô hình này nói rằng giá của một cổ phiếu được xác định chỉ bởi giá trị hiện tại của các cổ tức, đòi hỏi chúng ta phải tính toán giá trị hiện tại của một dòng cổ tức kéo dài vô tận

4.2.3 Mô hình tăng trưởng của Gordon :

Mô hình Gordon do Myron J Gordon phát triển trên cơ sở ứng dụng mô hình DDM, xác định giá cổ phiếu nh sau:

trong đó:

D0: cổ tức được chi trả gần nhất

g: tỉ lệ tăng trưởng cổ tức không đổi dự kiến

ke: tỷ suất sinh lợi kỳ vọng khi đầu tư vào cổ phiếu thường

Mô hình này được dùng để tính giá trị của một cổ phiếu, với những giả định như sau:

- Cổ tức sẽ tăng trưởng mãi mãi với tốc độ không đổi

- Tốc độ tăng trưởng nhỏ hơn tỉ suất lợi nhuận đòi hỏi khi đầu tư vào cổ phiếu thường ke Xét về khía cạnh lý thuyết, nếu như tốc độ tăng trưởng lớn hơn hơn tỉ suất lợi nhuận đòi hỏi khi đầu tư vào cổ phiếu thường, công ty sẽ trở nên lớn một cách phi lý

Biến đổi bằng phương pháp đại số, ta có công thức xác định giá cổ phiếu như sau:

ke: tỷ suất sinh lợi kỳ vọng c a nhà đ u t hay chi phí v n ch s h u

g: t c đ t ng tr ng giai đo n n đ nh; g= (RR) x (ROE), trong đĩ:

h p c hai chi phí v n ch s h u l n chi phí n (thơng th ng đ c tính theo giá

th tr ng nh ng th tr ng tài chính phát tri n)

4.4.2 Cơng th c đ nh giá:

Giá c phi u đ c xác đ nh theo cơng th c: (9)

Frank K Reilly & Keith C Brown, Investment analysis and portfolio Management

Po =

g - WACC

Chi phí s d ng v n tr ng s : WACC = We*ke + Wd*i*(1 – t), v i:

ke: t su t sinh l i k v ng hay chi phí v n ch s h u

t: thu su t thu thu nh p doanh nghi p (TNDN);

i: lãi su t cho vay c a Ngân hàng hay là chi phí n

T l P/E ch ra r ng th tr ng ch p nh n tr giá g p bao nhiêu l n thu nh p c a

m t ch ng khoán Có ngh a là l ng v n hoá c a công ty g p bao nhiêu l n so v i thu nh p c a nó Ph n thu nh p này có th đ c phân ph i ho c gi l i, và trong

tr ng h p đ c gi l i, nó t o ra m t giá tr th ng d trong t ng lai đ i v i doanh nghi p Nh v y, t l P/E chính là h s bi n đ i thu nh p thành v n, ho c là h s

t ng ng v i m c v n ti m n ng c a m t kho n thu nh p vi c đ o ng c t l này, ngh a là t l E/P, là t su t sinh l i c a m t kho n đ u t Ng c l i, t l P/E

EPS = (L i nhu n ròng - T ng c t c u đãi)/T ng c phi u th ng

Nhìn chung, P/E dùng đ đo l ng m i quan h gi a giá th tr ng và thu nh p c a

m i c phi u, là ch s liên k t giá th tr ng hi n t i (k v ng l i nhu n t ng lai)

v i báo cáo thu nh p th i k đã qua.

4.5.2 Công th c đ nh giá:

Trong vi c đ nh giá c phi u, báo cáo v t l P/E đóng m t vai trò h t s c quan

tr ng P/E đ c s d ng trong r t nhi u ph ng pháp đ nh giá, đ c bi t trong nh ng

ph ng pháp đ n gi n nh t, là ph ng pháp so sánh ngành, so sánh t ng th

H s này cho nhà đ u t bi t h ph i tr giá bao nhiêu cho m i đ ng thu nh p c a

m t c phi u Và b ng cách ngh ch đ o c a t s P/E (l y 1 chia cho P/E), nhà đ u

t có th xác đ nh đ c t su t l i nhu n t ng đ i trên kho n đ u t c a h

i v i công ty có t c đ t ng tr ng đ u đ n, P/E đ c tính theo công th c sau: P/E = [(1-b) x (1 + g)]/(ke - g); trong đó:

b là t l l i nhu n (hay thu nh p) gi l i, b = [1-(C t c/EPS)]

Giá c phi u c a công ty s đ c xác đ nh b ng cách nhân h s P/E này v i EPS

T đó có th đ nh l ng P/E công ty b ng cách: dùng thu nh p trên m i c phi u EPS d báo n m 2006 (b ng EPS n m 2005 nhân v i t l t ng tr ng EPS bình quân 5 n m 2001-2005) c a công ty nhân v i h s P/E trung bình 5 n m

PH N 2: NG D NG CÁC MÔ HÌNH PHÂN TÍCH NH GIÁ REE

1 Khái quát công ty REE:

Công ty C ph n C i n L nh REE, ti n thân là Xí Nghi p qu c doanh C i n

L nh (1977), đ c chuy n thành Công ty C ph n t ngày 13/11/1993

Tr s giao d ch: 364, đ ng C ng Hoà, Ph ng 13, Qu n Tân Bình

V n đi u l đ ng ký: 282.155.240.000 đ ng (n m 2005)

Công ty C ph n C i n L nh là m t trong nh ng Công ty đ u tiên niêm y t c phi u t i Trung tâm giao d ch ch ng khoán TP.H Chí Minh v i mã s ch ng khoán là REE Phiên giao d ch ch ng khoán đ u tiên c a Công ty c ng là phiên giao d ch ch ng khoán đ u tiên c a Trung tâm giao d ch ch ng khoán TP.HCM vào ngày 28/07/2000

L nh v c ho t đ ng:

- S n xu t, l p ráp, thi t k , l p đ t, s a ch a và các d ch v v ngành đi n, đi n t ,

c khí và đi n l nh - kinh doanh th ng m i, xu t nh p kh u các lo i hàng t li u

s n xu t, t li u tiêu dùng, các thi t b l , thi t b hoàn ch nh c a ngành c đi n

l nh

- Mua bán và d ch v b o trì máy móc c gi i công nông nghi p g m: Xe máy thi t

b làm đ ng, thi t b đào san l p, thi t b xây d ng, thi t b công nông lâm nghi p, máy phát đi n và đ ng c đi n

- i lý ký g i hàng hoá

- Xây d ng dân d ng và công nghi p – kinh doanh nhà (xây d ng, s a ch a nhà

đ bán ho c cho thuê)

- Cho thuê v n phòng, kho bãi, nhà x ng

- Thi công các công trình xây d ng đi n đ n 35KV

- Mua bán, thi t k , l p đ t, b o hành, b o trì thi t b thông tin, vi n thông: máy liên

l c vô tuy n, máy b đàm vô tuy n, t ng đài n i b , đi n tho i; h th ng truy n hình v tinh và parabol (ph i th c hi n theo quy đ nh c a pháp lu t); h th ng camera quan sát, ch ng tr m; h th ng phòng cháy ch a cháy, báo cháy t đ ng

- u t , ng d ng và kinh doanh c s h t ng công ngh thông tin, máy móc thi t

b và d ch v công ngh thông tin Mua bán trang thi t b , máy móc, v t t , ph n

m m ngành tin h c S n xu t ph n m m tin h c D ch v ph n m m tin h c S n

- Phát tri n và khai thác kinh doanh b t đ ng s n

- u t tài chính vào các công ty c ph n và ngân hàng th ng m i c ph n

- D ch v c đi n M&E cho các công trình công nghi p, th ng m i và dân d ng

- S n xu t, l p ráp máy đi u hòa không khí Reetech, s n ph m gia d ng, t đi n và

s n ph m c khí công nghi p

Th tr ng:

- S n ph m c a ngành c đi n l nh, đi n l nh: d ch v thi t k , l p đ t dàn l nh; các

lo i máy đi u hoà nhi t đ , t l nh

- S n ph m c a ngành kinh doanh b t đ ng s n: cho thuê v n phòng, kho bãi, nhà

x ng, cung c p c s h t ng cho ngành công ngh thông tin

- Th tr ng cho thuê v n phòng: ti p t c t ng cao b i ngu n v n FDI đ vào Vi t Nam d ki n t ng h n 10% /n m, đ c bi t nhi u t p đoàn n c ngoài có ý đ nh m

v n phòng lâu dài t i Vi t Nam H n n a, các công ty t nhân trong n c c ng b t

đ u có xu h ng thuê v n phòng đ i di n thay vì thuê nhà dân Nhi u d án xây

d ng t i Hà N i và TP HCM đang đ c tri n khai nh ng ch a th đáp ng h t nhu

c u hi n nay c a th tr ng

T l l p tr ng v n phòng cho thuê t i t i H Chí Minh là 85% (Asia Pacific Property Market – 2002, Chesterton Blumenauer Binswanger - CBB) và ti p t c

t ng cao trong th i gian t i Giá cho thuê v n phòng t i TP HCM hi n nay t ng h n 10%, đ ng th 5 trong t ng s 15 đ a đi m có giá thuê v n phòng cao nh t Châu Á (T p đoàn Kinh doanh b t đ ng s n CB Richard Ellis) Hi n đang có xu h ng t o

ra các cao c ti n nghi v i đ y đ trang thi t b hi n đ i v i đ y đ c s h t ng thông tin nh khu software park Quang Trung, SSP, E-town

- Th tr ng kinh doanh siêu th : các công ty kinh doanh siêu th n c ngoài đã và đang chú ý đ n th tr ng ti m n ng VN; các công ty kinh doanh siêu th n i đ a

c ng đ u t nhi u t i đ a bàn TPHCM T đó cho th y nhu c u phát tri n siêu th s gia t ng nhu c u l p đ t các dàn l nh, máy l nh trong siêu th , t l nh d tr

S phát tri n c a n n kinh t : kinh t phát tri n, các khu đô th và v n phòng m i

đ c hình thành, s c mua ng i dân d n t ng lên thì nhu c u l p đ t, thi t k dàn

l nh, nhu c u tiêu th các s n ph m đi n l nh, kh n ng l p tr ng các v n phòng cho thuê c ng t ng lên t ng ng Vì v y, ngành đi n l nh và cho thuê v n phòng

có m i quan h thu n chi u v i s phát tri n c a n n kinh t

Các chính sách u đãi: hàng đi n t đi n l nh đ c x p vào m t hàng thu c danh

m c lo i tr t m th i, ch a đ c đ a vào gi m thu quan ngay Các n c ASEAN

ph i dành thêm th i gian đi u ch nh s n xu t trong n c đ thích nghi v i môi

tr ng c nh tranh qu c t gia t ng K t ngày 01/07/03, m c thu nh p kh u đ i

v i hàng c đi n l nh gi m xu ng còn 20%, gi m thêm 5% trong nh ng n m ti p theo, đ n n m 2006 m c thu nh p kh u m t hàng này là 5% Hi n nay ch a có chính sách u đãi nào c a nhà n c đ i v i ngành dành cho m t hàng đi n l nh

S phát tri n c a công ngh : t i Vi t Nam, công ngh áp d ng cho m t hàng đ gia d ng đ u t các hãng l n nh LG, Sanyo, Samsung, Daewoo i v i máy đi u hòa nhi t đ : Công ngh 3D – 3D Dynamic Air Condition (LG) i v i t l nh: Công ngh Plasma Surface Modification Technology (LG); Công ngh No Frost

(LG, Reetech)

Ngành cung c p nguyên v t li u: trung bình chi phí nguyên v t li u chính c a

ngành là 79.8% trên t ng chi phí (Báo Công nghi p) Do v y s ph thu c vào các

nguyên v t li u nh p kh u là r t l n Hi n Thái Lan là n i cung c p l n nh t v các

lo i linh ki n cho các ngành s n xu t đ gia d ng trong khu v c ơng Nam Á

D báo s phát tri n trong t ng lai:

- D báo th tr ng tiêu th s n ph m máy l nh, t l nh, máy gi t t ng 7-8% /n m

- Nhu c u v v n phịng ti p t c t ng m nh trong n m nay b i nhi u nhà đ u t

n c ngồi mu n đ u t lâu dài t i Vi t nam, ngu n v n FDI d ki n t ng 10% /

n m

Các b c đi ti p theo trong chi n l c n m 2006 c a REE ch y u h ng vào th

tr ng b t đ ng s n, cho thuê v n phịng, đ u t tài chính, c th :

- Dự án etown 2: s đi vào họat động chính thức trong tháng 12 năm 2006

- Dự án Reecorp Building 366 Nguyễn Trãi Q5: công trình đã cơ bản hoàn thành vào tháng 12/2005 và khai thác kinh doanh từ tháng 1/2006

- Tòa nhà etown new: Cải tạo nâng cấp khu nhà xưởng 3 tầng Reetech thành khu văn phòng cho thuê với diện tích cho thuê 4.000m2, công việc chủ yếu là tập trung nâng cấp hệ thống ME và trang trí nội thất Tòa nhà chính thức đi vào ho t động từ tháng 4 năm 2006

- Dự án số 9 Đoàn Văn Bơ – Q.4: được thi công trong vòng 24 tháng ch y u ho t

đ ng d i d ng cho thuê c n h

- Thành lập Công ty TNHH Điện Máy REE: bắt đầu ho t động vào 01/01/2006

- Thành lập Công ty cổ phần Bất Động Sản REE (REE Land): vốn điều lệ 100 tỷ đồng (cổ đông: REE góp 70%, các đối tác khác góp 30%), được ti n hành thành lập trong tháng 04/2006

2 nh giá c phi u REE:

2.1 Các ch tiêu tài chính c b n :

T các báo cáo tài chính n m 2001 đ n 2005, d a trên s li u c a B ng cân đ i k tốn, báo cáo k t qu kinh doanh và l u chuy n ti n t (xem s li u t Ph l c 1 đ n 4); l y c t m c t n m tài chính 2000 (REE chính th c tham gia TTCK tháng

07/2000 t i Trung tâm GDCK TPHCM) và 5 n m sau đó t 2001-2005 đ phân tích

khái quát v tình hình tài chính c a REE d a trên m t s ch tiêu sau:

Trong các ch tiêu trên hai h s ROA, ROE đ c xem là quan tr ng đ đánh giá

hi u qu ho t đ ng c ng nh kh n ng sinh l i c a công ty, d i đây chúng ta l n

l t đ c p đ n 2 h s này

ROA là ch s đo l ng m c l i nhu n đ t đ c trên tài s n, ích l i c a t s sinh

l i trên tài s n (ROA) nh là th c đo c a kh n ng sinh l i t ho t đ ng s n xu t

kinh doanh c a công ty, đ c l p đ i v i ho t đ ng huy đ ng v n và t cách phân

chia ROA thành hai thành t là l i nhu n biên và t s vòng quay tài s n

ROE là ch s đo l ng m c l i nhu n đ t đ c trên đ ng v n đóng góp c a các c

đông, đ c tính b ng cách l y l i nhu n ròng c a doanh nghi p chia cho s v n c

đông (v n ch s h u) Ích l i c a t s ROE chính là th c đo c a l i nhu n thu

đ c t s ph i h p gi a k t qu kinh doanh và ho t đ ng huy đ ng v n, b ng cách

phân tích ROE ra các thành ph n: l i nhu n biên, vòng quay tài s n, và h s đòn

b y tài chính

T đó ta có th th y ch s ROE ph n ánh m t cách chính xác kh n ng sinh l i t toàn b v n c đông đóng góp, mà s v n này, ngoài v n c a c đông d i d ng c

ph n, còn bao g m c l i nhu n dành cho các qu phát tri n kinh doanh, chênh l ch phát hành v i tr giá bi u th b ng t l ph n tr m (%) M t trong nh ng tiêu chí đánh giá công ty có đ n ng l c tài chính theo chu n qu c t hay không, là ch s ROE ph i đ t m c t i thi u 15% (t heo BWPortal)

Trên th tr ng ch ng khoán, đ tìm hi u kh n ng sinh l i, các nhà đ u t th ng

s d ng công th c tính toán ROE b ng ph ng pháp phân tích, nh m xác đ nh rõ các nhân t có liên quan tác đ ng đ n t s ROE, t c là các nhân t làm t ng ho c

gi m ch s ROE K t qu thu đ c giúp các nhà đ u t đ a ra quy t đ nh h p lý

nh t cho vi c tìm ra nh ng c phi u t ng tr ng n đ nh

V i ROE c a m t công ty cao, ch ng t công ty này s d ng đ ng v n có hi u qu ,

kh n ng thu h i v n c a các c đông cao, và t t nhiên, giá c phi u c a công ty này trên sàn giao d ch ch ng khoán càng cao V i m t ROE suy gi m là m t b ng

ch ng cho th y vi c đ u t c a công ty đã đem l i hi u qu th p h n so v i th i gian tr c đây Trong tr ng h p này, d đoán đúng v ROE trong t ng lai s

n vay, lãi vay là t ng đ i t t

Kh n ng sinh l i, hi u qu ho t đ ng c a công ty th hi n qua đ th :