nghiệp chế biến gỗ không riêng gì ở thành phố Hồ chí Minh, phải đương đầu với những khó khăn và thử thách để khẳng định sự tồn tại của mình, Những khó khăn và thách đố đó có thể nêu sau
Trang 1PHáT TRIỂN SảN XuấT VáN NHAN TAO
tại
TP HỒ CHÍ MINH ĐẾN NĂM 2010
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ KINH TẾ
Người hướng dẫn luận văn : PGS TS ĐỒNG 'THỊ THANH PHƯƠNG
TP HỒ CHÍ MINH - 1997
Trang 2
Mac Lac
Lời Núi ĐẦU SH 21x g2 10 key ket 1
PHẦN DẪN NHẬP HH2 errrrrerrero 4
#* Mục tiêu của đề tài
+ Phạm vi đối tượng nghiên cứu
+ Phương pháp nghiên cứu
#* Kết cấu luận văn
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN
1.1 Khái niệm các ngành công nghiệp TS eeheerrrree 8 1.2 Phát triển công nghiệp chế biến : Xu hướng có tính quy luật 10 1.3 Phát triển công nghiệp chế biến không thể tách rời
cư sở nguyên liệu và đấm bảo nguyên liệu sec cv 13 1.3.1 Những yêu cầu cơ bản khi xây dựng cơ sở
nguyên liệu uà đảm bảo nguyên liệu _ 14 1.3.2 MÔ rộng nguồn nguyên liệu thông qua nhập khẩu 15
1.4 Phát triển công nghiệp gắn với bảo vệ môi trường l6
1.5 Phát triển công nghiệp chế biến không thoát ly khỏi
đường lối chủ trương, chính sách của Nhà nước 18
CHUONG 2
THỰC TRẠNG NGÀNH CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN GỖ & DỰ KIẾN
PHAT TRIEN SAN XUAT VAN NHÂN TẠO TẠI VIỆT NAM
2.1 Khái quát về công nghiệp sản xuất đô gỗ và nhu cầu các sản phẩm chế biến từ gỗ trên thế giới
2.1.1 Tình hình sẵn xuất và nhu cầu các sẵn phẩm gỗ, ván nhân tạo
Trang 32.1.2 Phân tích đánh giá công nghiệp đồ gỗ và sẵn xuất ván nhân tạo
tại các nước ở Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương 22
2.2 'Thực trạng công nghiệp chế biến gỗ ở Việt ñam
2.2.1 Đặc điển và khả năng cung cấp nguyên liệu của tài nguyên
TÙNG HHỚC ÍŒ ìềằĂceehhhhhhhhi nhe khi rrrertrrrrrrrtsrerrekrre 25
2.2.2 Hệ thống tổ chức ngành chế biến gỗ tocceneeeererree 31 2.2.3 Máy móc thiết bị và đổi mới công nghệ chế biến gỗ 34 + 2.2.4 Cơ cấu sẵn phẩm và quân lý sẵn phẩm gỗ xuất khiẩu 36 2.3 Dự kiến phát triển sản xuất ván nhân tạo tại Việt nam 39
2.3.1 Tinh hinh sdn xudt van nhdn tao hi@n nay .cccccccccee reese 40
2.3.2 Khd nding v8 nguyén lidu dé phat trién sẵn xuất 41
2.3.3 Dự kiến phái triển sẵn xuất ván nhân tạo c 42
2.3.4 Một số kiến nghị chung te 42
CHUONG 3
CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ ỔN ĐỊNH CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN GỖ VÀ
PHAT TRIEN SẲN XUẤT VẤN NHÂN TẠO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐẾN NĂM 2010
3.1 Hiện trạng về công nghiệp chế biến gỗ và sẵn xuất ván nhân tạo tại thành phố Hồ chí Minh
3.1.1 Đánh giá tổng quát về sẵn xuất công nghiệp
của Thành pphổ” s- các nh re, 45 3.1.2 Công nghiệp chế biến gỗ trong quá trình phát triển 46 3.1.3 Hiện trạng ngành chế biến gỗ TP Hồ chí Minh _ ¬ 49 3.1.4 Đóng góp quan trọng của ngành chế biến gỗ 54
3.2 Phân tích những thuận lợi và khó khăn để ổn định công nghiệp
chế biến gỗ và phát triỂn sản xuất ván nhân tạo
3.2.1 Các yếu tổ thHẬH ÏỢI cà cchehreeerrrerrereersevec.5Ổ
Trang 43.2.2 Những khó khăn và các nhân tố tác động đến sự ổn định và
phát triển của công nghiệp chế biên gỖ iceieieii-fT 3.3 Các giải pháp để ổn định công nghiệp chế biến gỗ và
phát triển sản xuất ván nhân tạo đến năm 2010 66
3.3.1 TỔ chúc sắp xếp lại cơ sở sẵn xuất chế biến gỗ 67 3.3.2, Đầu tư đổi mới công nghỆ eccieeihenhhrdrreiairde 68
3.3.3 Định hướng thị [ƯỜNG «in ene ene ssiereeeen eee 69
3.3.4 Hổ trợ công nghệ, quần lý chất lượng, đào tạo huấn luyện
và thông tín thị [rƯỜN -.cceenhenhhHhưhegheikrhiree 72 3.3.5 Giải pháp về tạo vốn tài CRẲHH àcăcccakiieererereeree 73 3.3.6 Đâm bảo nguyên liệu và phát triển nguồn nguyên liệu 74 3.4 Phát triển sản xuất ván nhân tạo vừa là mục tiêu
3.4.1 Những khái niệm về ván nHẬH [QO chi 83 3.4.2, Công dụng của ván nhÂn LQO ào check 84 3.4.3 Những yêu cầu cơ bẵn để phát triển sẵn xuất
ván nhân tạo tại TP Hồ chí MiHÌ cccccchekeierees 86
3.4.4, Điều kiện kỹ thuội, công nghệ sẵn xuất
"0 83/100211.//201/)/.8.12 0N HỘ 92
3.5, Các kiến nghị liên quan đến chính sách quần lý vĩ mô
và biện pháp hỗ trợ cửa Nhà nước coi 94
KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC.
Trang 5LỜI NÓI ĐẦU
Nhu cầu về gỗ và các sản phẩm chế biến từ gỗ là một nhu cầu không thể thiếu trong sinh hoạt đời sống cũng như trong phục vụ sẵn xuất Nhu cầu
ấy càng ngày càng có xu hướng gia tăng theo đà phát triển kinh tế xã hội
của mỗi đất nước Tuy nhiên, không phải mọi quốc gia đều có đủ tài nguyên
từng để thỏa mãn nhu cầu đó, trái lại tài nguyên nầy càng ngày càng bị giới hạn bởi do chính con người tự hủy hoại nó, nhất là tại các quốc gia đang phát triển , mà ở đó việc giáo dục quần chúng về ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ
môi trường sinh thái, đang còn ở mức độ thấp, nạn du canh du cư, phá rừng làm rẩy , nạn khai thác rừng bừa bãi chặt phá trái phép, thường xuyên xây
ra một cách nghiêm trọng làm cho tài nguyên rừng vốn đã cạn kiệt lại càng
thêm kiệt quệ
Đứng trước những tai họa trên, Chính phủ nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt nam đã đưa ra nhiều chủ trương chính sách nhằm cố
gắng bảo vệ và tái tạo nguồn tài nguyên vô giá nầy, đi kèm theo là những
giải pháp như: khoanh vùng bảo vệ dự trữ, hạn chế khai thác và quần lý chặt
chẽ xuất khẩu sản phẩm gỗ lấy từ rừng tự nhiên, trồng thêm rừng mới, khuyến khích ngành công nghiệp chế biến gỗ tiết kiệm và tận dụng gỗ, sử dụng gỗ rừng trồng và dùng vậi liệu thay thế hoặc kết hợp gỗ với vật liệu
khác như song mây, vải, đa, nhôm ,thép ,nhựa,
Cũng như công nghiệp chế biến gỗ cả nước, công nghiệp chế biến gỗ
thành phố Hồ chí Minh đang phải đứng trước những nguy cơ và thách đố, kể
từ năm 1990 khi Nhà nước ban hành nhiều chánh sách, chủ trương quan
trọng liên quan đến ngành sản xuất đồ gỗ, đặc biệt là từ khi có Chỉ thị 286/Ttg của Thủ tướng Chính phủ ngày 2/5/97 về những biện pháp cấp bách
để bảo vệ và phát triển rừng Sự ra đời của Chỉ thị này buộc các doanh
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 1
Trang 6nghiệp chế biến gỗ không riêng gì ở thành phố Hồ chí Minh, phải đương đầu với những khó khăn và thử thách để khẳng định sự tồn tại của mình, Những khó khăn và thách đố đó có thể nêu sau :
Xu hudng cạn kiệt tài nguyên rừng do nạn phá rừng đem lại cùng với những bận tâm về nguy cơ phá hủy môi trường thiên nhiên
và sự cân bằng hệ sinh thái, đã dẫn tới những chính sách mạnh mẽ của Nhà nước : Đóng cửa rừng tự nhiên, hạn chế xuất khẩu trong một
số sản phẩm chế biến từ gỗ rừng tự nhiên Mặc dù, có thể đó là những biện pháp tình thế nhưng lại có tác động rất mạnh mẽ đối với hoạt động sẩn xuất của các din vi ché bién gé
+ Ngành công nghiệp chế biến gỗ muốn phát triển một cách
ổn định và bền vững, trước hết đòi hỏi việc cung cấp nguyên liệu
phải thật sự ổn định và bền vững, những chính sách mang tính quyết doán gần đây chỉ là hệ quả của một quá trình phát triển lâm nghiệp
không bền vững, Thực tế trong những năm gần đây cho thấy rằng :
hoạt động chế biến gỗ lành mạnh và phát triển, có thể dựa trên một nguồn nguyên liệu gỗ có số lượng ít hơn so với kiểu xuất khẩu gỗ xế thô và gỗ tròn một cách ào ạt như trước đây Tuy nhiên, cũng sẽ quá sai Tầm khi phải triển công nghiệp chế biến gỗ lại thoát ly thực trạng cung cấp nguyên liệu cửa tài nguyên rừng Liệu chúng ta có thể trông cậy nguồn gỗ nhập khẩu trong bối cảnh chung các quốc gia trong khu vực đã từ lâu, chủ trương loại bỏ việc xuất khẩu gỗ thô nguyên liệu? Bài toán của vấn đề là giải quyết mối quan hệ cân đối giữa khả năng khai thác, tạo ngưồn nguyên liệu với quy mô, mức độ phát triển của các doanh nghiệp chế biến gỗ hiện có
+ Sự chậm chân gia nhập thị trường gỗ tỉnh chế và quá trình
phát triển một cách tự phát cửa các cơ sở chế biến gỗ đã tác động
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 2
Trang 7không nhỏ đến sự phát triển chung của ngành công nghiệp chế biến
gỗ thành phố Đối với thị trường sản phẩm gỗ tỉnh chế trong khu vực
và một số nước Bắc Au, trong một vài năm trở lại ngành gỗ đã có diều kiện tiếp cận nấm bắt được thị hiếu khách hàng, nhưng thực sự chưa xâm nhập sâu vào một thị trường trong khu vực nào Điều nầy
có thể dẫn đến sự xáo trộn về thị trường sản phẩm gỗ tỉnh chế khi sản phẩm xuất khẩu rồi đây của chúng ta sẽ trở nên nghèo nàn về chủng
loại
Vượt qua những nguy cơ và thách đố nêu trên để tiến đến ổn định, tạo tiền
đề cho công nghiệp chế biến gỗ thẳnh phố cùng phát triển song hành với
một ngành công nghiệp sản xuất ván nhân tạo liên tiến là một bài toán không đơn giản Tập luận văn nghiên cứu nầy hy vọng được đóng góp vài câu trả lời nhỏ cho bài toán trên
Nhân đây tôi cũng xin chân thành cám Gn PGS.TS Đồng thị Thanh Phương đã tận tình hướng đẫn, góp ý bổ sung, sửa chữa bản thảo, giúp tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu Tôi cũng không quên được sự hỗ trợ đáng quý của các đơn vị đã cung cấp lài liệu liên quan đến nội dung đề tài Ngoài ra tôi rất trân trọng nhớ ơn sự nhiệt tình của các bạn đồng nghiệp và anh Hoàng hữu Cải, Trưởng Bộ môn Gỗ trường Đại học Nông nghiệp 4 TP Hồ chí Minh đã giúp tôi các tư liệu liệu kỹ thuật về công nghệ sản xuất ván sợi, vần dăm và cung cấp những thông tin thiết thực để bản luận văn sớm hoàn thành
Lời quý mến sau cùng xin dành cho các bạn cùng khóa MBA cửa tôi
Thành phố Hồ chỉ Minh, tháng 12 năm 1997
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển ‘ 3
Trang 8
|
PHAN DAN NHAP
+ Muc Tika cd@ ĐỀ Tôi :
Nghiên cứu này có mục tiêu thực tiễn tìm kiếm những giải pháp nhằm trước mắt tiến tới sự ổn định của công nghiệp chế biến gỗ thành phố
Hồ chí Minh ít nhất cũng trong vòng 3 năm tới, Trên cơ sở đó có thể tién hành một loạt các biện pháp phát triển ngành, rong đó ngoài các giải pháp như tổ chức sắp xếp, ổn định lại ngành, điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, các biện pháp về tạo nguồn và mở rộng nguồn nguyên liệu, đặc biệt là chương trình phát triển sắn xuất các sản phẩm ván nhân tạo vì có thể xem đó là một trong những cơ sở nguyên liệu quan trọng giúp công nghiệp chế biến
gỗ thay da đổi thịt trong quan điểm tư duy thiết kế những sản phẩm gỗ
mang ứnh truyền thống như trước đây Góp phần vào sự đa dạng hóa chủng loại đồ gỗ, thỏa mãn ngày càng cao như cầu mọi mặt về sản phẩm
gỗ cửa người tiêu dùng, nhất là tại thành phố Hồ chính Minh, nơi mà quá
trình đô thị hóa đang diễn ra một cách mạnh mẽ,
Củng cố và ổn định lại ngành công nghiệp chế biến gỗ Thành phố
là mục tiêu trước mắt Về lâu dài phải phấn đấu để tiến đến năm 2010, chúng ta sẽ xây dựng thành công một nền công nghiệp chế biến gỗ phát triển toàn diện, để có đủ điều kiện hội nhập với các quốc gia trong khu vực qua lãnh vực công nghiệp sản xuất đồ gỗ tiên tiến
Phát triển công nghiệp chế biến gỗ một cách hợp lý trên cơ sở cân dối về khả năng cung cấp nguyên liệu Sử dụng đúng mức nguyên liệu từ
rừng trồng, kết hợp tận dụng với nguyên liệu phế liệu không phải từ gỗ,
_ hiện đang có sẵn trong nước bằng các kỹ thuật công nghệ chế biến gỗ tiên
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát trién 4
Trang 9bộ Điều nầy còn có ý nghĩa quan trọng góp phần vào việc hạn chế nạn phá rừng, bảo vệ môi trường, thực hiện đúng chủ trương của Nhà nước, tiến đến việc đóng cửa rừng tự nhiên Ngoài ra nó còn tác dụng thúc đẩy
và phát triển các chương trình trồng rừng phủ xanh đồi trọc, trồng cây phân
tán, và chương trình trồng cây nguyên liệu cho công nghiệp giấy và sản xuất vần nhân tạo
« - PHØM VI ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN Cứu :
Công nghiệp sản xuất đồ gỗ là công đoạn cuối cùng của hoạt động sản xuất lâm nghiệp, mà khởi đầu là công nghiệp khai thác tài nguyên rừng Sản xuất vần nhân tạo trong giai đoạn tiên khởi chỉ là một bộ phận trong công nghiệp chế biến gỗ, nguyên liệu của nó chủ yếu là gỗ và các phế liệu từ gỗ sử dụng keo động vật Qua thời gian, với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật trong công nghệ keo dán, những thành tựu trong ứng dụng về kỹ thuật lâm sinh, công nghệ sấy và kỹ thuật tạo màng, đã cho phép con người sản xuất nhiều loại ván nhân tạo với đủ kích cỡ về độ dày
và bề mặt rộng, đạt tính chất cơ lý cao không thua gì gỗ tự nhiên, qua phương pháp xử lý bề mặt tuyệt vời với đủ loại màu sắc khác nhau mà mới nhìn tưởng như là gỗ thật Sự tiến bộ trong công nghệ chế biến gỗ đã đưa
bộ phận sản xuất ván nhân tạo tách ra thành một ngành công nghiệp sản xuất ván nhân tạo riêng tại nhiều quốc gia có nền công nghiệp gỗ tiên tiến
trên thế giới như : Đức , Pháp, Phần lan, Mỹ, Canada,
Do tính chất bao quát của đề tài, nên phạm vi và đối tượng nghiên cứu chỉ đề cập những hoại động sản xuất chế biến gỗ tại thành phố Hồ chí Minh và trong giới hạn những doanh nghiệp chuyên sản xuất đồ gỗ và các sản phẩm chế biến từ gỗ là chủ yếu Ngoài ra đề tài còn đặt vấn đề phát
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 5
Trang 10triển sản xuất vần nhân tạo, mà theo mục đích nghiên cứu chỉ đặt trọng tâm phát triển vài sản phẩm thuộc nhóm vấn nhân tạo như ván đăm, vần sợi Những chỉ tiết liên quan đến loại vấn nhân tạo sẽ được giới thiệu ở phần nội dung
PHƯƠNG PHáP NGHIÊN cứu :
Ba phương pháp nghiên cứu được sử dụng khi thực hiện đề lài :
1 Phương pháp quan sát và thống kê
2 Phương pháp phân tứch và tổng hợp
3 Phương pháp lịch sử và lôgích
Bằng phương pháp thống kê quan sát thực tế những nhà máy sin xuất đồ gỗ tại thành phố Hồ chí Minh, tham dự những buổi hội thảo chuyên đề, tham quan hội chợ triển lãm các thành tựu khoa học kỹ thuật mới về công nghệ chế biến gỗ, phỏng vấn thăm dò ý kiến một số nhà sản xuất đồ gỗ và các chuyên viên thiết kế tạo mẫu hàng mộc, cộng với những kinh nghiệm tích lũy của bản thân trong nhiều năm công tác ở ngành gỗ, kết hợp với phương pháp phân tích tổng hợp các số liệu nghiên cứu thực trạng tài nguyên rừng, các số liệu về khả năng cung cấp từ các nguồn nguyên liệu khác có sắn trong nước có thể đáp ứng cho công nghiệp sản xuất ván nhân tạo
Đối chiếu với nghiên cứu lịch sử phát triển sẩn xuất công nghiệp chế biến gỗ của nhiều quốc gia tiên tiến trên thế giới và các nước trong khu vực, cho phép chúng tôi rút ra kết luận rằng :
Ngoài các giải pháp lớn như chương trình trồng rừng tạo ngưồn nguyên liệu các giải pháp liên quan đến chính sách quần trị lâm phần, các
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 6
Trang 11Nợ
giải pháp đầu tư đổi mới công nghệ thì Ngành công nghiệp chế biến gỗ chỉ có thể phát triển một cách ổn định và bền vững nếu được phái triển song hành với một ngành công nghiệp sẵn xuất ván nhân tạo tiên tiến
KẾT cẩu Của LưệN VäH :
Luận văn nghiên cứu gồm 4 chương với 100 trang, 13 bảng biểu số liệu minh họa, và phần phụ lục để tham khảo
Cac giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 7
Trang 12CHUONG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN ˆ
VỀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN
Một trong những điều kiện cơ bản nhất để tạo tiền đề cho sản xuất kinh doanh và phát triển công nghiệp nói chung trong đó có công nghiệp chế biến „ đó là cơ sở nguyên liệu và đắm bảo nguyên liệu trong sản xuất công nghiệp Đối chiếu với thực tiễn nước ta trong quá trình tiến hành sự nghiệp Công nghiệp hóa Hiện đại hóa nền kinh tế quốc đân, những lý luận mang tính hiện thực nầy cần phải được quản triệt sâu sắc đối với bất cứ những nhà hoạch định chiến lược nào muốn đề xuất các giải pháp nhằm đảm bảo sự ổn định và phát triển một cách bền vững ngành công nghiệp _ minh dang quan tâm
Trước khi đi sâu trình bày những nội dung chính của đề tài nghiên cứu, chúng tôi xin nêu lên các khái niệm và lý luận cơ bẩn sau :
1.1 Khái niệm các ngành công nghiệp :
Công nghiệp là ngành kinh tế thuộc lãnh vực sản xuất vật chất - một
bộ phận cấu thành nền sản xuất vật chất của xã hội Công nghiệp bao gồm
ba loại hoại động chủ yếu :
s« Khai thác tài nguyên thiên tạo Tả nguồn nguyên liệu nguyên thủy,
e _ Sản xuất và chế biến sản phẩm của công nghiệp khai thác và của nông nghiệp thành nhiều loại sản phẩm nhằm thỏa mãn các nhu cầu
khác nhau của xã hội
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 8
Trang 13« _ Khôi phục giá trị sử dụng của sản phẩm được tiêu dùng trong quá
trình sản xuất và trong sinh hoạt
Để thực hiện ba hoạt động cơ bản đó, dưới sự tác động của phân
công lao động xã hội trên cơ sở của tiến bộ khoa học và công nghệ, trong
nền kinh tế quốc dân hình thành hệ thống các ngành công nghiệp : khai thác tài nguyên khoáng sẵn, động thực vật ; các ngành sẵn xuất và chế biển
sẵn phẩm và các ngành công nghiệp dịch vụ, sửa chữa
¢ Hoạt động khai thác là hoạt động khởi đầu của toàn bộ quá trình sản
xuất công nghiệp Tính chất tác động của hoạt động nầy là cắt đứt
đối tượng lao động ra khỏi môi trường tự nhiên
«ÖẲ Chế biến là hoạt động làm thay đổi hoàn toàn về chất của các nguồn nguyên liệu nguyên thủy để tạo ra các sản phẩm trung gian
và tiếp tục chế biến thành các sin phẩm cuối cùng đưa vào tiêu dùng trong sản xuất và tiêu dùng trong sinh hoạt Quá trình chế biến
từ một loại nguyên liệu có thể tạo ra được một loại sản phẩm tương
ứng và cũng có thể là một loại sàn phẩm nào đó được tạo ra từ
những loại nguyên liệu khác nhau Sản phẩm trung gian là các sản phẩm được coi là nguyên liệu cho quá trình sản xuất công nghiệp
tiếp thco, ví dụ : ván nhân tạo như vần ép, ván sợi, ván dăm, được
xem là nguyên liệu cho công nghiệp sản xuất đồ gỗ Sản phẩm cuối cùng là các sản phẩm đã ra khói quá trình sản xuất công nghiệp để
đưa vào sử dụng trong sắn xuất hoặc tiêu dùng trong sinh hoạt
© Stra chữa là một hoạt động không thể thiếu được nhằm khôi phục,
kéo dài tuổi thọ của các tư liệu lao động trong các ngành sản xuất và kéo dài thời gian sử dụng cửa các sản phẩm dùng trong sinh hoại
' Pác giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 9
Trang 14Công nghiệp sửa chữa là hình thức có sau so với công nghiệp khai thác và chế biến Lúc đầu các hoạt động này được thực hiện ngay trong các ngành công nghiệp khai thác, chế biến và trong đời sống sinh hoạt cửa dân cư, do lực lượng lao động chính trong các ngành và lãnh vực đó thực hiện Sau d6, do sự phát triển của cơ sở
vật chất kỹ thuật trong các ngành sản xuất, dịch vụ, do sự phát triển
đa dạng hóa của sản phẩm tiêu dùng trong sinh hoạt, hoạt động sửa chữa được tách thành một ngành chuyên môn hóa thực hiện dịch vụ sửa chữa có tính chất xã hội
1.2 Phát triển công nghiệp chế biến : Xu hướng có tính quy luật Lịch sử quá trình phát triển sẳn xuất hàng hóa ỏ các dân tộc, các ,quốc gia cho thấy dù sớm hay muộn đều bắt đầu từ nông nghiệp rồi đần chuyển sang công nghiệp và ngày nay đang tiến lên cơ khí hóa , tự động hóa Gắn với quá trình nầy là sự phát triển ngày càng mạnh mẽ và da dang hóa của công nghiệp chế biến
Các hoạt động chế biến đã xuất hiện từ rất sớm Những sản phẩm đầu tiên như vải, bông, công cụ bằng đá, đồ dùng bằng gỗ, rượu nho và đồ gia vị, đã được người sản xuất thực hiện ở Hy Lạp từ thế kỹ thứ V trước Công nguyên Trải qua hàng chục thế kỹ , cùng với sự phát uiển nhanh chóng của lực lượng sản xuất , công việc chế biến sản phẩm ngày cầng hoàn thiện và trở thành ngành công nghiệp
Từ những năm 70 của thế kỷ 20 trở lại đây trên thế giới, vị trí và vai trò của công nghiệp chế biến được nhấn mạnh, coi nó là biểu hiện của sự
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 10
Trang 15phát triển công nghiệp ờ trình độ cao và là điều kiện đấm bảo hiệu quả của việc sử dụng tài nguyên và trao đổi thương mại trong nước và quốc !ế
Có thể hiểu công nghiệp chế biến là một bộ phận của công nghiệp bao gồm các ngành sản xuất ra hàng hóa tiêu dùng và hàng chế tạo Đó là việc thực hiện các hoạt động bảo quần, giữ gìn, cải biến và nâng cao giá trị
sử dụng của các loại nguyên liệu đầu vào thông qua các quá trình : cơ - nhiệt - hóa , tạo ra sắn phẩm mới đáp ứng nhu cầu thị trường, tăng khả năng tiêu thụ và đưa lại hiệu quả kinh tế cao
Việc phát triển công nghiệp chế biến dù ở một quốc gia đi trước hay
ở các quốc gia đang phát triển như Việt nam hiện nay, đều tuân theo những quá trình có tính quy luật chung sau đây - Sự phái triển của phân , công lao động xã hội mà tiền đề là năng suất lao động nông nghiệp đạt tới mức đủ cung cấp những tư liệu sinh hoạt cần thiết cho toàn xã hội, trong đó
có cả bộ phận phi nông nghiệp
` Xu hướng có tính quy luật nêu trên biểu hiện : Một là, phát triển công nghiệp chế biến gắn với phát triển nông, lâm, ngư nghiệp và các ngành khai thác Biểu hiện nầy nói lên rằng :
- Muốn phát triển công nghiệp chế biến , trước hết phải phát triển nông, lâm, ngư nghiệp và các ngành khai thác Đây là khu vực sdn xuất và cung cấp nguyên liệu và vật liệu đầu vào cho các hoạt động chế
biến
- Trong điều kiện năng suất nông nghiệp chưa cao, thì phát triển công nghiệp chế biến lại kích thích và thúc đẩy phát triển nông, lâm, ngư nghiệp và khai thác, vì công nghiệp chế biến mỡ rộng thị trường tiêu thụ cho khu vực này
Gác giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển i
Trang 16- Tạo sự gắn bó hữu cơ giữa vùng cung cấp nguyên liệu với khu vực chế biến thông qua thị trường từ đó thúc đẩy cùng nhau phát triển
Hai là, công cụ lao động chuyển từ người sẵn xuất tự tạo sang ngành tiểu thủ công chế tạo và phát triển lên trình độ cao bằng máy móc do ngành cơ khí đầm nhận Do phân công lao động lao động xã hội phát triển theo đó, công cụ sẩn xuất phát triển từ thủ công > bán cơ giới > cơ giới >
tự động hóa quá trình > tự động hóa toàn bộ
Ba là, phát triển công nghiệp chế biến đi từ sơ chế là chủ yếu tiến _ Wi lấy tỉnh chế là chủ yếu Năm nhân tố sau đây làm xuất hiện xu hướng nầy
- Khả năng về tài chánh để xây dụng các cơ sở chế biến
- Tñnh độ kỹ thuật và tay nghề của đội ngũ lao động
- Đặc tính của nguyên liệu đầu vào
- Qui mô sản xuất và khả năng khai thác nguyên liệu
- Sức tiêu thụ của thị trường tiêu dùng
Gắn với xu hướng trên là xu hướng biến đổi cơ cấu giá trị trong sản phẩm chế biến theo hướng : phần của nguyên liệu và lao động chân tay giảm xuống tương đối so với lao động trí tuệ, lao động kỹ thuật cao
Bốn là, phát triển công nghiệp chế biến theo hướng sử dụng tổng
ˆ hợp các nguyên liệu có liên quan đến sẵn phẩm cuối cùng Đây là xu hướng tiến bộ bắt nguồn từ :
- Trình độ kỹ thuật, công nghệ sử dụng cho chế biến đã đạt
tới trình độ nhất định
- Đồi hỏi ngày càng cao của thị trường tiêu dùng
Cac giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 12
Trang 17- Cạnh tranh gay gắt trong nền kinh tế mà lợi nhuận là động lực chỉ phối
Xét về góc độ lịch sử của xu hướng nầy có thể xem như kết quả của
| sự tiến hóa của xã hội loài người ( từ thế giới tự nhiên sang thế giới công nghệ )
Năm là, phát triển công nghiệp chế biến trong sự gắn bó hữu cơ với các ngành kinh tế khác, kể cả các ngành thuộc kết cấu ha Ging và dịch vụ
Trên đây là những xu hướng có tính quy luật của quá trình phát triển công nghiệp chế biến Tổng hợp các xu hướng trên cho ta thấy công nghiệp chế biến luôn luôn vận động cùng với quá trình hiện đại hóa nền kinh tế Trình độ phát triển của công nghiệp chế biến là thước do quan trong đánh giá trình độ phát triển kinh tế của một đất nước
Việc nhận thức xu hướng này là đặc biệt quan trong, nhất là đối với Việt nam ta đang trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
nền kinh tế quốc dân để tìm ra con đường thích hợp nhằm rút ngắn giai
đoạn phát triển và khoảng cách so với các nước trong khu vực và thế giới
1.3 Phát triển công nghiệp chế biến không thể tách rời cơ sở nguyên liệu và dim bao nguyên liệu
Nguyên liệu là đối tượng lao động Nhưng không phải mợi đối tượng lao động đều là nguyên liệu Tiêu chuẩn phân biệt sự khác nhau giữa nguyên liệu và đối tượng lao động là sự kết tỉnh lao động của con người trong đối tượng lao động Nghiên cứu sự phân biệt này có ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển l3
Trang 18Tài nguyên giàu có “ tiên rừng, bạc bể ” chỉ là ứềm năng để phát
triển nguyên liệu Trình độ phát triển cơ sở nguyên liệu còn phụ thuộc vào
tiến trình phát triển của các ngành khai thác và chế biến tài nguyên thiên nhiên, để tạo ra sản phẩm trung gian trong quá trình lái sản xuất công
nghiệp Nếu như cách đây vài thập kỹ, xơ dừa, bã mía, rơm rạ, chỉ để
làm chất đốt thì ngày nay con người có thể chế biến ra những sản phẩm như vần sợi, ván dim để phục vụ cho công nghiệp sản xuất đồ gỗ, hoặc điển hình như ở Việt nam khoảng 10 năm về trước gỗ cây cao su chỉ là thứ củi đốt cho các lò gạch , nhưng ngày nay với những tiến bộ trong kỹ thuật
xử lý hóa nhiệt và công nghệ ghép gỗ , đã tạo nên những sản phẩm gỗ gia dụng có giá trị sử dựng cao Có lẽ L0 năm tới đây gỗ cây dừa cũng sẽ được chế biến thành những sản phẩm mộc dân dụng được ưa chuộng không thua kém gì gỗ quý hiếm trong tự nhiên
Nguyên liệu được xem là đối tượng của quá trình sản xuất kinh doanh công nghiệp được vận động theo một quá trình liên tục qua nhiều khâu Quá trình đó được bắt đầu từ khi nguyên liệu còn là đối tượng lao động trong môi trường tự nhiên, qua khai thác và sản xuất được đưa vào chế biến qua nhiều giai đoạn tạo ra những sản phẩm trung gian để sản xuất
ra sản phẩm cuối cùng của quá trình sản xuất công nghiệp
1,3,1 Những yên cầu cơ bẵn khi xây dựng sơ sở nguyên liệu
va đảm bảo nguyên liệu cho công nghiệp chế biến :
* Khai thác và sử dụng tốt các nguồn lợi để đảm bảo số lượng, chủng loại, chất lượng nguyên liệu nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển sản
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 14
Trang 19` xuất công nghiệp chế biến về quy mô, cơ cấu , tốc độ, trình độ kỹ thuật cũng như hiệu quả kinh tế xã hội
* Bảo đảm sự đồng bộ, liên tục, thông suốt , có hiệu quả kinh tế xã hội giữa các khâu : sản xuất , chế biến , sử dụng nguyên liệu, vừa đáp ứng yêu cầu sản xuất công nghiệp vừa góp phần bảo vệ, sử dụng tốt tài nguyên môi trường Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng cần lưu ý khi xây dựng các chiến lược phát triển các ngành công nghiệp nói chung , trong đó có công nghiệp chế biến gỗ Trong nhiều năm qua vì quá quan tâm đồng ngoại tệ
có dược từ đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm gỗ mà tài nguyên rừng của nước
ta mỗi ngày mỗi cạn kiệt , nhưng dĩ nhiên, xuất khẩu sản phẩm gỗ không thể nào dẫn đến nạn phá rừng nếu được đi kèm theo một chính sách quần trị lâm phần hữu hiệu và một chiến lược phát triển công nghiệp chế biến
kiệm nguyên liệu rong sản xuất công nghiệp
1.3.2 Mỡ rộng nguồn nguyên liệu thông qua nhập khẩu -
Ngoài những yêu cầu cơ bản nêu trên khi xây dựng cơ sở nguyên liệu và đấm bảo nguyên liệu cho công nghiệp chế biến chúng ta cần chú ý tỚi nguồn nguyên liệu từ nhập khẩu, thông qua việc mở rộng quan hệ
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 15
Trang 20kinh tế đối ngoại Tạo nguồn nguyên liệu nhập khẩu không chỉ có ý nghĩa đáp ứng cho yêu cầu về nguồn nguyên liệu đối với nguồn trong nước, mà còn có ý nghĩa to lớn trong việc tranh thử công nghệ hiện đại trên thế giới, khai thác các nguồn lực , thế mạnh trong nước để phát triển cơ sở nguyên
liệu
Dé ling cường nguồn nguyên liệu nhập khẩu cần phải áp dụng linh hoạt và có hiệu quả nhiều hình thức kinh tế đối ngoại Bằng con đường nầy, có thể có một số hình thức chủ yếu như : Trực tiếp đầu tư vốn nước ngoài để phát triển các cơ sở khai thác, sản xuất nguyên liệu trong nước ,
ví dụ kêu gọi đầu tư nước ngoài vào các dự án trồng rừng tập trung để tạo nguồn nguyên liệu cho công nghiệp sản xuất giấy và chế biến gỗ Ngoài ra
việc tạo nguồn nguyên liệu còn thông qua các quan hệ trao đổi hợp tác
giữa các cơ sở sản xuất trong nước và nước ngoài để cung cấp nguyên liệu cho sản xuất công nghiệp, đẩy mạnh sản xuất các sản phẩm xuất khẩu chủ lực có thế mạnh trong nước và có hiệu quả kinh tế cao để thu ngoại tệ, nhập khẩu những nguyên liệu trong nước không có, hoặc chưa có đủ so với
nhu cầu sàn xuất ; mở rộng hình thức gia công sẩn phẩm với nước ngoài ở ngành sản xuất trong nước có nhiều tiềm năng về sức lao động, công nghệ
và máy móc thiết bị ; phát triển các hình thức liên doanh, liên kết kinh tế nhằm góp phần cân đối trong cung cầu về nguyên liệu cho công nghiệp chế biến
1.4 Phát triển công nghiệp gắn với bảo vệ môi trường
Giải quyết các chất thải gây ô nhiễm môi trường và hủy hoại sự cân bằng của hệ sinh thái đang trở thành đề tài nóng bỏng và đáng lo ngại E
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát trển 16
Trang 21trong thời đại ngày nay Phát triển các ngành công nghiệp nói chung đặc biệt trong đó có vấn đề phát triển công nghiệp chế biến gỗ nước ta, thì nhiệm vụ bảo vệ môi trường và sự an toàn cho hệ sinh cảnh thực vật phải được quan tâm hàng đầu đối với các nhà hoạch định chính sách
Như chúng ta đều biết, nguyên liệu cho công nghiệp sản xuất đồ gỗ phần lớn được cung cấp bởi những sản vật lấy từ rừng tự nhiên hoặc từ rừng trồng, đó là cây gỗ rừng Phái triển ngành công nghiệp chế biến gỗ đồng thời phải gắn liền với quy hoạch và quản lý vùng nguyên liệu Tính mất cân đối trong cung cầu nguyên liệu gỗ kèm theo những chính sách và biện pháp quản trị tài nguyên kém thường dễ dẫn đến tình trạng lạm thác ( khai thác quá khẩ năng mà rừng cho phép) và đây là một trong những nhân tố quan trọng gây nên nạn phá rừng và hủy hoại mội trường Điều
nầy trong thực tế đã xảy ra không riêng gì ở Việt nam
Để đáp ứng nhu cầu của mình về các loại sản phẩm, con người đã phải trả giá cho chất lượng của mội trường sống giảm sút nghiêm trọng, trong đó cái hậu quả đắt giá nhất mà con người phải gánh chịu không những hôm nay, mà cho cả các thế hệ mai sau, chính là sự tàn phá lài nguyên rừng Cần phải coi bảo vệ môi trường là hoạt động có ý thức, sáng tạo của con người thông qua sự nhận biết đầy đủ chính xác và vận dụng các quy luật của tự nhiên Con người cần nhận thức được sự cần thiết bảo
vệ môi trường như một quy luật tồn tại của sự sống Phải thường xuyên theo đõi, kiểm tra giám sát các hoạt động thay đối của môi trường tự nhiên Tính phức tạp và biến động của các mối quan hệ giữa các phần tử tự nhiên của môi trường trong quá trình phát triển công nghiệp, đòi hỏi con người phải thực hiện hàng loạt các biện pháp nhằm quản lý môi trường tạo ra sự
Gác giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 7
=
——,
Trang 22biến đổi có kế hoạch, có ý thức tuân theo những quy luật tự nhiên và thích ứng với những đồi hỏi của con người Môi trường không phải chỉ cần bảo vệ giữ gìn, mà còn cần phải phát triển tốt hơn
Để thực hiện các yêu cầu trên, chiến lược chung của con người đối với môi trường là giữ gìn tính ổn định, chống sự suy thoái và bảo vệ sự trong sạch của môi trường Phát triển công nghiệp tập trung theo hướng khai thác và sử dụng tổng hợp, tiết kiệm lài nguyên, phục hồi và tái sử dụng phế thải, ngăn cấm sự gây ô nhiễm môi trường và hủy hoại tài nguyên mặt nước, mặt đất Đó là giải pháp ưu tiên cần phải quan tâm đứng mức đối với bất cứ nhà hoạch định chiến lược nào
1.5 Phát triển công nghiệp chế biến không thoát ly khỏi đường lối chủ trương chính sánh của Nhà nước
Phát triển một cách hợp lý có nghĩa là đẩy nhanh công nghiệp hóa, phát triển kinh tế xã hội một cách cân đối với tài nguyên thiên nhiên có sẵn của mỗi nước, đã và đang trở thành phương hướng chung trong hoạch định chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của các nước trên thế giới Trong quá trình đẩy mạnh phát triển công nghiệp, các ngưồn lài nguyên thiên nhiên phải được khai thác một cách hợp lý , đồng thời với tái tạo giữ gìn chúng cho những thế hệ sau Kết hợp chặt chế quản lý môi trường với kế hoạch phát triển công nghiệp lâu dài, thông qua các biện pháp phòng chống
là chủ yếu chứ không phải là các biện pháp khắc phục hậu quả của hủy hoại
môi trường do các hoạt động công nghiệp gây 1a
Ở nước ta, trong nhiều năm qua nạn phá hoại rừng hủy diệt môi trường sinh thái đang trở thành quốc nạn Nhà nước đã ban hành rất nhiều
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển l8
Trang 23chủ trương biện pháp nhằm ngăn chận tình trạng trên nhưng tình hình vẫn không có gì sáng sủa, mãi đến những năm gần đây , nhất là trong tháng 5/97 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các chủ trương có tính chất quyết định đối với sự sống còn của các doanh nghiệp chế biến gỗ Chỉ thị 286/T1g ngày 2/5/1997 đã đề cập nhiều biện pháp cấp bách để bảo vệ và phát triển rừng, trong đó có vấn đề cấm xuất khẩu sản phẩm gỗ dùng nguyên liệu từ gỗ rừng tự nhiên Vì vậy, khi hoạch định các chiến lược liên quan đến phát triển công nghiệp chế biến gỗ ta không thể xa rời các đường lối chủ trương của Nhà nước liên quan đến việc quản lý ngành
#4 w *
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 19
Trang 24CHƯƠNG 2
‘THUC TRẠNG NGÀNH CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN GỖ
& DỰ KIẾN PHÁT TRIEN SAN XUAT VAN NHAN TAO
TẠI VIỆT NAM
2.1 KHÁI QUÁT VỀ CÔNG NGHIỆP SÂN XUẤT ĐỒ GỖ VÀ NHU CẦU CAC SAN PHAM CHE BIEN TỪ GỖ TRÊN THẾ GIỚI
2.1.1 Tinh hinh sin xuất, và nhu cầu các sản phẩm gỗ, ván nhân
tạo trên thế giới
Cho đến nay các loại sản phẩm sản xuất từ gỗ vẫn giữ một vai trò
quan trọng trong nhụ cầu đời sống con người Gỗ có nhiều công dụng như
để làm nhà ở, làm các công cụ sản xuất, phương tiện vận chuyển, đồ dùng trong gia đình, sản xuất các mặt hàng thú công mỹ nghệ,
Xem số liệu từ Bảng và Bắng 2 ta thầy nhu cầu về các sản phẩm từ
gd ngày một lăng ở các mức độ khác nhau,
Bang 1
NH Cầu VỀ ĐỒ GỖ TRÊN THẾ GIỜI
(Sản phẩm gỗ và các loại vần nhân tạo)
PHAN THEO KHU VỰC 1986 1990 1995 đến năm
2000 TONG CONG TOAN THE GIỚI 202372| 220,460 | 260,316 | 309,469
trong đó : : :
lL, Các nước đã phát triển 156,825 | I70,194| 198,533 | 232,943
2._ Các nước đang phát triển 19,347 21,765 27,355 34,635
3 Trưhg quốc, các nước Đông Âu 26,200 28,501 34,428 41,891
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 20
Trang 25Cuối thế kỹ 18 người ta đã bắt đầu sản xuất ván ép theo phương pháp thủ công , sử dụng các loại keo động vật Cuối thế kỹ 19 nền công nghiệp sản xuất vần ép bắt đầu phát triển Đến đầu thế kỹ 20 các loại ván sdi vin dim ra ddi va phát triển ngày một tăng nhất là kể từ năm 1940 Tùy theo tình hình nguyên liệu : Keo, gỗ và các phế liệu từ gỗ, các điều kiện kỹ thuật cũng như điều kiện tự nhiên của mỗi nước mà có những bước
phát triển đối với từng loại ván khác nhau Thụy điển phát triển nhanh về
vần sợi, Phần lan và Tiệp khắc phát triển nhanh về ván ép, ván sợi Cộng hòa liên bang Đức phát triển mạnh về ván dăm, Indonesia chú trong phat
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 21
Trang 26hòa liên bang Đức phát triển mạnh về ván dăm, Indonesia chú trọng phát
triển về ván ép Những năm gần đây do sự tiến bộ trong công nghệ keo
dán, ván ghép thanh, có chiều hướng gia Lăng
Tổ chức FAO của Liên Hợp Quốc trong một báo cáo tổng hợp về tình bình phát triển Công nghiệp chế biến gỗ trên thế giới năm 1996, ghi nhận rằng sản xuất vấn nhân lạo trên thế tiếp tục gia tăng Số thống kê
sản xuất vần nhân tạo năm 1994 là 141 717 000m3, lăng 6,5% so với năm
trước Mỹ dẫn đầu về sản lượng 33 022 000m3 hay 22%, kế đó là Trung quốc 2! 690 000m3 và Indonesia 10 513 000m3 Xét thco từng loại sản
phẩm , Mỹ dẫn đầu về ván ép, kế đó là Indonesia ; Đức dẫn đầu về Ván dăm, Mỹ dẫn đầu về ván sợi cứng (HDF) Nếu theo xếp hạng trong số
108 quốc gia trên thế giới sản xuất ván nhân tạo năm £994, thì Việt nam
đứng vào vị trí thứ 72 với sản lượng 39 000m3 (Tạp chí Wood Technology, xuất bản tại CA USA số ra tháng 2/1997, trang 56)
2.1.2 Phân tích đánh giá công nghiệp đồ gỗ và sản xuất ván nhân tạo tại các nước ở Khu vực Châu Á Thái bình dương
Công nghiệp gỗ nhiệt đới tại Châu Á đã phát triển vững vàng trong
20 năm qua, chuyển việc xuất khẩu gỗ tròn thành một nền công nghiệp
chế biến gỗ tổng hợp hoàn chỉnh, hiện đang cung cấp trên 80% sản phẩm
gỗ nhiệt đới cho thị trường Quốc tế
Đến năm 1970, Nhật Bản đã xây dựng xong một nền công nghiệp
gỗ vần ép mạnh dựa vào nguồn gỗ tròn của các quốc gia vùng biển Đông Nhưng ngay sau đó, thị trường gỗ tròn nhiệt đới tại Nam Á bị sa sút mạnh
do chính sách bảo vệ tài nguyên rừng tại các quốc gia nầy, đây là một
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế hiến gỗ & phát triển 22
Trang 27điểm cần lưu ý khï các quốc gia muốn xây dựng cho mình một nền công nghiệp sắn xuất vần nhân tao bền vững
« Công nghiệp đồ gỗ Á châu và thị trường thế giới :
Trong quá trình tấn công vào công nghiệp chế biến , các nước sản xuất và xuất khẩu gỗ nhiệt đới đã hướng vào phát triển công nghiệp đồ gỗ
và coi đó là mục liêu lựa chọn trong tương lai gần Đây là một ngành công
nghiệp tương đối mới, nhất là ngành đồ gỗ xuất khẩu vì các sẩn phẩm tạo
ra thường mang lại nhiều lợi nhuận cao
Công nghiệp đồ gỗ tại Bong Nam A là khâu cuối cùng trong nền công nghiệp gỗ tổng hợp hoàn chỉnh , tiếp ngay các công nghiệp đã xây
dựng từ trước như công nghiệp cưa xế, công nghiệp gỗ ép, gỗ lạng và gỗ
đăm Vì vậy để ổn định và phát triển công nghiệp đồ gỗ không thể nào không chứ trọng phái triển công nghiệp sản xuất các sản phẩm ván nhân tạo, vì đó là một cơ sở nguyên liệu quan trọng góp phần phát triển và đa dạng hóa sản phẩm đồ gỗ
Gỗ nhiệt đới tại Đông Nam Á lại có bề mặt độc đáo nên rất được ưa chuộng để đóng các mặt hàng đồ gỗ cao cấp cho các thị trường nước ngoài Tuy nhiên, các nước sản xuất đồ gỗ đang phải đương đầu với một mức giảm sút về phương diện cung cấp nguyên liệu trong tương lai gần, và chắc chắn sẽ bị thiếu hụt trong tương lai dài, nếu không tiến hành mạnh mế các biện pháp quần lý tài nguyên và gây trồng lại rừng một cách khẩn cấp Do
vậy , các nước sản xuất đồ gỗ đang có những biện pháp tiếp theo, nhằm
hạn chế việc xuất khẩu những sản phẩm gỗ có giá trị thấp như gỗ xế hoặc
gỗ chưa chế biến nhằm duy trì mức cung cấp đầy đủ gỗ cho các ngành chế biến cuối dây chuyền như công nghiệp đồ gỗ chẳng hạn
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 23
Trang 28« Mô hình liên kết tổ chức các quốc gia sẳu xuất và xuất khẩu đồ gỗ : Cuối cùng ngành công nghiệp đồ gỗ tại Đông Nam Á là một ngành gọn nhẹ được tổ chức tốt ở cả mức quốc gia và mức vùng Chẳng hạn từ năm 1975 các hiệp hội quốc gia của các nước sản xuất đồ gỗ chính tại Châu Á đã thành lập Hiệp hội công nghiệp đồ gỗ Châu Á - Thái Bình Dương (AFIAP) nhằm mục đích xúc tiến sự biểu biết lẫn nhau, phát triển
tình hữu nghị và sự hợp tác chặt chế giữa các nhà sẵn xuất trong công
nghiệp đồ gỗ Châu Á Hiệp hội tiến hành các hội nghị hàng năm và đề
xuất các chương trình hoạt động : cung cấp cho nhau những thông tin kịp
thời về những tiến bộ trong công nghệ sản xuất chế biến gỗ, những thành tựu về sử dụng gỗ trong trong công nghiệp xây dựng nhà ở, tiến hành các cuộc điều tra thường kỳ và trao đổi về báo cáo các mặt phát triển và tiến
bộ đã thực hiện trong nghề đồ gỗ giữa các nước hội viên bao trùm các lãnh vực về nguyên liệu, công nghệ xử lý gỗ và các bí quyết kỹ thuật cũng như
cả về thị trường Xúc tiến mọi liên lạc giữa các nước hội viên bằng cách liên kết nhau xâm nhập vào các thị trường mới, nghiên cứu nghề đồ gỗ tại các nước tiền tiến và sử dụng những nguồn thông tin đó để đánh giá các nổ lực phát triển của các nước hội viên
Hiện nay các nước hội viên trong Hiệp hội công nghiệp đồ gỗ Châu
Á - Thái Bình Dương thì Nhật bản, Nam Triều Tiên, Đài loan, Singapore vẫn giữ vai trò chủ đạo trong công ngbiệp và thương mại đồ gỗ, với các kỹ thuật và cách quản lý tiên tiến, các dịch vụ thương mại hóa có hiệu lực
Theo báo cáo của AFIAP năm 1994 thì kết quả xuất khẩu của các nước hội viên rất cao với tổng lượng xuất khẩu tăng từ 626 triệu Đô La
Mỹ trong năm 1990 lên 859 triệu Đô La Mỹ trong năm 1992, tức lăng
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 24
Trang 2937% Trong tổng số đó, riêng Đài Loan đã xuất khẩu chiếm gần 450 triệu
Đô La Mỹ, kế đó là Nhật Bản với 160 triệu Đô La Mỹ và Nam Triều Tiên đạt 50 triệu Đô La Mỹ Như vậy còn lại khoảng 200 triệu USD đành cho các nước hội viên Đông Nam Á mà pbần lớn là Singapore đạt tới quá 50 USD Rõ ràng là Trong Hiệp hội AFLAP các nước Hội viên Đông Bắc Á đã
giữ vai trò chế ngự trong công nghiệp sản xuất và xuất khẩu đồ gỗ, mặc dù tại các quốc gia này tài nguyên gỗ từ rừng tự nhiên không đáng là bao mà chủ yếu là dựa vào nguyên liệu gỗ nhập khẩu và một nền công nghiệp sản
xuất vần nhân tạo phát triển
Thị trường đồ gỗ tại Mỹ cũng đang được mở rộng một cách vững
chắc, trong khi năm 1990 Mỹ chỉ nhập đồ gỗ khoảng 1212 triệu USD, thì
di nim 1992 con số nhập khẩu tĩng lên 1517 triệu USD, tức tăng trên 25% Còn đối với Khối EU tổng giá trị nhập khẩu trung bình bàng năm về
đồ gỗ tăng lên tới gần 9000 triệu USD và có khuynh hướng gia tăng đều đặn hàng năm Năm 1992 các nước hội viên AFIAP trong đó nước nhập khẩu đồ gỗ cao nhất là Nhật Bản 150 triệu USD, Uc 131 triệu USD, và Singapore 52 triệu USD Như vậy thương mại quốc tế về các sản phẩm đồ
gỗ có chiều hướng gia tăng và phát triển không những ở các nước trong khu vực mà còn lan rộng cả toàn cầu
2.2 THỰC TRẠNG CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN GỖ Ở VIỆT NAM
2.2.1 Đặc điểm và khả năng cung cấp nguyên liệu của tài nguyên rừng nước ta :
Theo kết quả kiểm kê rừng năm 1993 của Bộ lâm nghiệp, Việt nam
có 9, 2 triệu ha có rừng che phủ Tổng trử lượng gỗ cây đứng của rừng đạt
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 25
Trang 30khoảng 680 triệu m3, trung bình 75m3/ha Có ít nhất 1000 loài cây đạt kính thước lớn đủ để sản xuất gỗ, trong đó có khoảng 354 loài cây được coi là có thể sản xuất gỗ thương mại Theo Bảng phân loại tạm thời các loại gỗ sử dụng (Ban hành kèm theo quyết định ngày 26/11/1977 của Bộ
lâm nghiệp ) Các loại gỗ sử dụng được phân thành 8 Nhóm :
Theo kinh nghiệm sử dụng, gỗ ở nước ta còn được phân loại theo công dụng như : gỗ tàu thuyền, gỗ kiến thiết, gỗ diêm, gõ vần ép, gỗ lạng ,
gỗ thoi đệt, gỗ trụ mỡ, gỗ giấy Ngoài ra, theo dân giả gỗ nước ta còn được chia ra các nhóm với tên gọi như : gỗ tứ thiết (gồm các loại gỗ thuộc nhóm 1,2); gỗ sắc mộc (gồm các loại gỗ thuộc nhóm 3, 4); gỗ hồng sắc (gồm các loại gỗ thuộc nhóm 5, 6); gỗ tạp mộc (gồm các loại gỗ thuộc nhóm 7, 8)
Nguồn nguyên liệu để cung ứng cho công nghiệp chế biến gỗ và sẵn xuất ván nhân lạo hiện nay ở nước ta chủ yếu vẫn lấy từ gỗ rừng tự
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 26
Trang 31nhiên và gỗ rừng trồng Bảng 3 sau đây cho thấy khả năng cung ứng gỗ hàng năm của hai loại rừng trên
Bang 3
LUgNG a6 CUNG CaP HANG NAM Cdq@ RONG VIET NAM
đơn vị tính: m3 tron Nguồn : Tổng luận phân tích Công nghiệp chế biến gỗ VN,
Cục phát triển LN, Bộ Nông nghiệp và PTNT, 1995
Đất rừng Việt nam được phân thành 3 loại : Rừng đặc dụng, rừng
phòng hộ, rừng sản xuất ( hay còn gọi là rừng gỗ và lâm sản khác ) Theo
số liệu từ kết quả kiểm kê rừng tự nhiên năm 1993, tổng diện tích rừng tự nhiên là 8, 63 triệu ha, trong đó rừng sản xuất chiếm diện tích 5,14 triệu
ha Diện tích 2 loại rừng chủ yếu là
*ltững lá rộng - 4170 000 ha 100% -Rừng giàu (có trữ lượng trên I50m3⁄/ha): 384 000 ha 9,2% -Rừng trung bình (trữ lượng 80-150m3/ha: 950 000 ha 22,2% -Rừng nghèo và rừng phục hồi (trữ lượng
dưới 80m3/ha ): 2 836 000 ha 68,0%
*Reng ld kim : 66 000 ha Rừng giàu và rừng trung bình là nơi cung cấp gỗ có chất lượng cao cho công nghiệp chế biến gỗ và sẵn xuất ván nhân tạo ở Việt nam, nhưng
Các giải pháp để ốn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 27
Trang 32do việc khai thác rừng không hợp lý kéo dài trong nhiều năm, đến nay diện tích của bai loại rừng nầy chỉ còn L, 3 triệu ha Để bảo vệ và duy trì vốn rừng tự nhiên quý giá, từ năm £993 trờ đi Bộ lâm nghiệp chỉ cấp giấy phép khai thác hàng năm 600 000 ha con số này còn có thể hạn chế thấp hơn cho những năm gần đây (có thể còn 200 000 m3/năm)
Rừng tự nhiên cửa nước ta lại phân bố không đều, không tập trung
và càng ngày bị thu hẹp bởi một chính sách quản trị lâm phần kém hiệu lực Hiện nay rừng tự nhiên d các tỉnh Tây nguyên như Đắc lắc, Pleiku, Gia .Lai, Kontum, được xem như là kho gỗ cuối cùng cho ngành công nghiệp chế biến gỗ tại các tỉnh phía Nam
Một đặc điểm đáng lưu ý là các loại gỗ khai thác ở rừng tự nhiên nước ta thường có đường kính không lớn như gỗ các nước Châu Phi và một
số nước trong khu vực như Mã lai và Indonesia Điều này có thể dẫn đến
hệ số sử dụng gỗ thấp và trong công nghiệp cưa xẽ thường nẩy sinh một khối lượng mùn cưa củi vụn cao mà trước đây chúng ta thường chỉ biết làm chất đốt, chúng ta cần tận dựng những phế liệu trong quá trình chế biến gỗ
để làm nguyên liệu cho công nghiệp sản xuất vần dăm và ván sợi như các
nước có nền công nghiệp gỗ tiên tiến đã từng làm
Trang 33PAM của Liên hiệp quốc hoặc SIDA của Thụy Điển, diện tích rừng rồng trên cả nước hàng năm được tăng lên một cách rõ rệt Diện tích rừng trồng trên cả nước và diện tích rừng trồng bình quân mỗi năm qua các thời kỳ được thể hiện trong Bảng 4 sau :
Bang 4
DIEN TICH RUNG TRONG Cả NUGC & DIEN TICH TRONG HANG NAM
Neudn : Téng ludn phan tich Cong nghidp ché bidn gỗ VN,
Cục phát triển LN, Bộ Nông nghiệp và PTNT, 1995
Tổng diện tích rừng | Diện tích rừng trồng
năm/ha 'Từ 1961 đến 1975 339 000 22 600
Khả năng cung cấp gỗ nguyên liệu từ rừng trồng phục vụ cho công nghiệp chế biến gỗ và sản xuất vần nhân tạo dự kiến đến năm 2000 như
sau :(xcm trang sau)
Gác giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 29
Trang 34Bảng 5
KHẢ NãNG CũNG CấP NGUYÊN LEG GO RONG TRONG HANG NAM VA
Dự KIẾN DEN NAM 7000
Ngưồn : Tổng luận phân tích Công nghiệp chế biến gỗ VN,
Cục phát triển LN, Bộ Nông nghiệp và PTNT, 1995
Hiện tại gỗ rừng trồng chủ yếu là các loài cây mọc nhanh, luân kỳ
thu hoặch ngắn như : Bạch dàn, Keo, Mỡ, Bồ đề, Thông mã vĩ, Phi lao,
Tràm Đước, Ngoài ra còn có một số loài cây gỗ lớn luân kỳ thu hoạch dài
như : Dầu , Tếch, Lát hoa, Muồng
Đặc điểm của gỗ rừng trồng (các loài cây mọc nhanh) là gỗ mềm , màu sáng, tỷ trọng trung bình, dễ gia công rất phù hợp cho ngành công
nghiệp sắn xuất vần nhân tạo và công nghiệp giấy
Gỗ rừng trồng công nghiệp có thể đáp ứng được yêu cầu về chứng loại gỗ theo ý muốn nhờ lựa chọn giống cây trồng Mặt khác gỗ rừng trồng còn đáp ứng được yêu cầu về khối lượng gỗ cung cấp hàng năm cho các quy mô sản xuất khác nhau Hơn nữa gỗ từ rừng trồng có nhiều ưu điểm so với gỗ rừng tự phiên Song do công nghiệp chế biến gỗ và sản xuất vấn
nhân tạo chưa phát triển nên chưa tác động tích cực trở lại Mặt khác, kế
hoạch trồng rừng cung cấp gỗ cho công nghiệp chưa được quan tâm đúng
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 30
Trang 35mức nên khối lượng gỗ rừng trồng để thay thế cho gỗ rừng tự nhiên còn quá íL Nhiều năm qua nước ta chỉ mới quy hoặch trồng rừng để cung cấp
gỗ cho nguyên liệu giấy và gỗ trụ mố, những năm gần đây nhờ kết quả trồng rừng của các dự án và phong trào trồng cây nhân đân , nhiều vùng đã
có thu hoạch không nhỏ về gỗ cây Bạch đàn, Tràm bông vàng , Keo tai
tượng để xuất khẩu Thời gian đầu sản phẩm xuất khẩu là gỗ cây, những năm gần đây gỗ được chế biến, nhưng cũng chỉ ở dạng gỗ dăm công nghiệp xuất khẩu để làm nguyên liệu cho các ngành sản xuất ván sợi, ván đăm và công nghiệp giấy của nước ngoài Vì vây, nếu trồng rừng chỉ để xuất khẩu nguyên liệu dù ở đạng nầy hay dạng khác, thì không thể nào
mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn không tạo tiền đề để phát triển
ngành công nghiệp chế biến gỗ và sản xuất ván nhân tạo trong nước
xô và một số nước Đông Au
Ngày 15/01/1992 Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Thủ tướng _ Chính phủ) đã ban bành quyết định số 14/CT giao cho Bộ Lâm nghiệp thống nhất quản lý Nhà nước về công nghiệp chế biến gỗ và lâm sản
khác
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 31
Trang 36Đến năm 1991 Theo số liệu kiểm kê của Bộ lâm nghiệp trước khi
có quyết định 14/CT, tổng số cơ sở chế biến gỗ và lâm sản cửa cả nước là
1966 đơn vị, trong đó ;
-Thuộc ngành Lâm nghiệp quản lý 210 đơn vị -Do Ủy Ban Nhà nước về Hợp tác đầu tư cấp giấy phép _49 đơn vị
- Thuộc địa phương và các Bộ ngành khác 529 đơn vị
Sau khi có quyết định 14/CT B6 Lam nghiệp tổ chức xét duyệt và cấp giấy phép hành nghề cho 757 cơ sở, trong đó :
-Thuộc ngành Lâm nghiệp quản lý 145 đơn vị -Do Uy Ban Nhà nước về Hợp tác đầu tư cấp giấy phép 49 đơn vị
-Thuộc địa phương và các Bộ ngành khác 176 đơn vị
Trong thời kỳ bao cấp các nhà máy chế biến gỗ do Nhà nước quần
lý, sản xuất theo chỉ tiêu kế hoạch của Nhà nước hoặc của Bộ ngành Nhà nước cung cấp nguyên liệu, vật tư, lao động cho các xí nghiệp và tiến hành kiểm tra việc thực hiện các chỉ tiêu đó Nhìn chung các hoạt động
quản lý được diễn ra đều đặn, có vẻ nề nếp nhưng chỉ là duy ý chí Việc định hướng phát triển công nghiệp chế biến gỗ chưa hợp lý kết hợp với sự đầu tư manh mứm, nhỏ giọt nên không lạo được những bước phát triển rõ nét
Từ thời kỳ chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang cơ chế thị trường, giai đoạn chuyển đổi nhằm vào híc việc phân công phân cấp quản lý sản xuất kinh doanh , quản lý kỹ thuật chế biến lâm sản giữa các Bộ, ngành Trung
Gác giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 32
Trang 37ương chưa thống nhất là một nguyên nhân dẫn đến lình trạng lộn x6n trong _ quan lý Nhiều văn bản chỉ thị, chế độ, thể lệ giữa các cấp quản lý quy định bị chồng chéo, chưa rõ ràng, thiếu đồng bộ, nhiều khi còn không sát thực tế sẵn xuất kinh doanh ở các doanh nghiệp trên mỗi địa bàn Công tác kiểm tra việc thực hiện các văn bắn, chỉ thị quy định đã ban hành bị buông lỏng nên làm giảm hiệu lực các văn bản Các xí nghiệp quốc doanh thì lúng tứng trước cơ chế mới Hàng hóa của các xí nghiệp sẩn xuất ra không được tiêu thụ được do chất lượng sản phẩm kém, giá thành cao Những năm đầu của thời kỳ này có tới BÒ% các cơ sở chế biến gỗ làm ăn thua lỗ, công nhân không có việc làm, nhà máy có nguy cơ bị đóng cửa
Trong khi đó các cơ sở chế biến của tư nhân và Hợp tác xã lại phát triển trần lan Phần đông trong số họ lợi dụng sơ hở trong quản lý không đăng ký kinh doanh mà núp dưới bóng các cơ sở đã đăng ký để trốn thuế, mưa nguyên liệu, lâm sản trái phép tạo điều kiện cho những kế làm ăn bất
chính vào rừng khai thác chặt trộm một cách bừa bãi, tài nguyên rừng có
nguy cơ mỗi ngày mỗi cạn kiệt
Trước tình hình đó Chính phủ và Bộ lâm nghiệp đã ban hành một loạt văn bản nhằm chấn chỉnh các hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như xuất nhập khẩu lâm sản :
Quyết định I4/CT ngày 15/01/1992 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng về việc giao cho Bộ lâm nghiệp thống nhất quản lý Nhà nước về công nghiệp chế biến gỗ và lâm sản
Chỉ thị 283-TIg ngày 14/06/1993 của Thú tướng Chính phủ về việc thực hiện các biện pháp cấp bách để quản lý gỗ quý hiếm
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 3
Trang 38Chỉ thị 462-/TIg ngày 11/09/1993 của Thủ tướng Chính phủ về quản lý chặt chẽ việc khai thác, vận chuyển và xuất khẩu gỗ
Quyết định 624/TIg ngày 29/12/1993 của Thủ tướng Chính phủ về việc xuất khẩu lâm sẵn
Quyết định 664/T ngày 18/10/1995 của Thủ tướng Chính phủ về việc xuất khẩu sản phẩm gỗ và lâm sản
Thông tư Liên bộ số 01/ TTLB ngày 22/12/1995 của BộNông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ thương mại, Tổng cục Hải quan, hướng dan thi hành Quyết định 664/Ttg nói trên
Và mới gần đây là Chỉ thị 286/Ttg ngày 02/05/1997 của Thử tướng Chính phủ về việc tăng cường các biện pháp cấp bách để bảo vệ và phát triển rừng
Một loạt các thông tư chỉ thị nêu trên đều nhằm mục đích chấn chỉnh lại công tác quản lý trong sản xuất kinh doanh chế biến và xuất nhập khẩu lâm sản Những văn bản ra đời càng về sau càng mạnh mẽ và chặt chẽ hơn Một điều cũng rất dẽ hiểu nếu muốn phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ mà không gắn liền với một chính sách quản trị tài nguyên rừng hữu hiệu thì không sớm-hoặc muộn tài nguyên sẽ ấy sẽ trở nên nghèo kiệt và hậu quả sẽ còn kéo dài cho nhiều thế hệ
2.2.3 Máy móc thiết bị và đổi mới công nghệ chế biến gỗ :
Trước đây trong thời kỳ kế hoạch tập trung bao cấp , nhiệm vụ của công nghiệp chế biến gỗ là cung cấp gỗ xế xây dựng cơ bản, đồ mộc cho
cho tiêu dùng trong nước hoặc xuất khẩu theo chỉ tiêu pháp lệnh của Nhà
nước Cả nước có trên 600 cơ sở cưa xế và chế biến đồ mộc, về sản xuất ván nhân tạo chỉ có 3 nhà máy chế biến ván dăm ở Quãng ninh, Việt trì và
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 34
Trang 39. Biên hòa Ba nhà máy sản xuất vần ép, 2 ở Biên hòa và 1 ở Gia lâm - Hà nội Năm đây chuyền sản xuất vấn lạng ở Tây nguyên Ngân sách Nhà nước trong thời gian nầy đầu tư rất ít, mỗi năm chỉ vào khoảng 50 triệu đồng chủ yếu để nhập vật tư như lưỡi cưa, đá mài, phụ tùng thay thế,
Thiết bị và công nghệ được xem là tiến bộ trong thời kỳ nầy là : 1 dây chuyền ván dam (của Nam Tư), 1 dây chuyền ván sợi (của Trung quốc), 5 đây chuyền ván lạng (của Pháp) và một số dây chuyền sản xuất
đồ mộc (của Cộng hòa dân chủ Đức cỡ ) Đại bộ phan thiết bị còn lại như :
máy cưa vòng đẩy, vòng đứng, máy cưa đĩa, máy bào một mặt, một số máy khoan tự chế trong nước và một số ít là của Trung quốc, Pháp, Tiệp, Liên
xô, nhưng đều thuộc thế hệ đã lạc hậu
Bước sang thời kỳ đổi mới theo cơ chế thị trường tình trạng máy móc thiết bị chế biến gỗ có được cải thiện nhưng không đáng bao nhiêu phần lớn những cơ sở sẳn xuất đồ gỗ có công nghệ tiên tiến đều tập rung
ở các thành phố lớn, gần bến cảng, có công nghiệp chế biến phát triển, như thành phố Hồ chí Minh, Biên hòa - Đồng nai, Đà Nẵng - Quãng nam,
Một số năm gần đây , nhất là sau khi có Luật công ty, Luật khuyến
khích đầu tư trong nước ra đời, một số doanh nghiệp mạnh dạn liên doanh với nước ngoài đầu tư xây dựng hoặc đối mới, cải tạo mỡ rộng cơ sở sản xuất của mình, vay vốn nhập thiết bị hoặc mua thiết bị của nước ngoài trả dần bằng sản phẩm Một số doanh nghiệp còn hiện đại hóa công nghệ chế biến gỗ bằng những máy công cụ được điều khiển bởi các chương trình xử
lý điện toán nên khả năng gia công rất chính xác, sản phẩm làm ra đạt liêu chuẩn chất lượng cao, điều nầy nói lên mặt tích cực của nền kinh tế thị trường Tuy nhiên, số đơn vị có máy móc thiết bị ở trình độ tiên tiến nói
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 35
Trang 40trên không nhiều , mà hầu hết vẫn là thiết bị cưa xế và thiết bị gia công đồ
mộc còn ở thế hệ cũ, lạc hậu
2.2.4 Cơ cấu sản phẩm và quần lý sắn phẩm gỗ xuất khẩu :
Trong thời kỳ còn bao cấp sản phẩm trong nước do các nha may chế biến gỗ làm ra chủ yếu là gỗ xẽ cho xây dựng cơ bản, hoặc đóng tàu
thuyền, đồ gỗ gia dụng thường là các loại bàn ghế giường tủ thông thường
Chúng loại sản phẩm rất nghèo nàn và đơn điệu Từng loại sàn phẩm làm
ra đều được Nhà nước ấn định khối lượng sản xuất, chỉ bán theo chỉ tiêu
phân phối và trong khung giá quy định Các đơn vị sản xuất sản phẩm gỗ
đều được Nhà nước trợ giá hoặc bù lỗ Cơ chế quần lý như vậy dẫn đến
tình trạng các cơ sở chế biến gỗ không quan tâm đến chất lượng sản phẩm
làm ra và không ai nghĩ đến việc đầu tư đổi mới thiết bị và công nghệ Sẵn phẩm gỗ xuất khấu lúc đó chủ yếu là giao cho Liên xô và các nước Xã hội chủ nghĩa theo Nghị định thư Khối lượng hàng xuất khẩu giao xuống các
đơn vị là chỉ tiêu pháp lệnh nên phải hoàn thành với mọi điều kiện, kể cả
việc lãng phí về nguyên vật liệu và chỉ phí nhân công Tuy giá bán sản
phẩm xuất khẩu cao hơn so với sản phẩm cùng loại tiêu thu trong nước,
nhưng việc phân phối lợi nhuận không công bằng mà thường tập trung vào
các đơn vị được phép kinh doanh xuất nhập khẩu trực tiếp Các đơn vị làm
ra sản phẩm chỉ được trả giá cao hơn một Ít so với sản phẩm cùng loại giao ` cho đơn vị trong nước, vì vậy trong một thời gian dài nền công nghiệp chế
biến pỗ nước ta bị trì trệ và không có cơ hội phát triển
Sang giai đoạn kinh tế thị trường, với cơ chế quản lý mới, đã cho phép nhiều thành kinh tế tham gia, được tự đo cạnh tranh trong sản xuất,
Các giải pháp để ổn định ngành công nghiệp chế biến gỗ & phát triển 36