ĐỀ CƯƠNG ôn tập tốt NGHIỆP môn tư TƯỞNG HCM

- Đến đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng 4/2001 xác định khátoàn diện và có hệ thống những vấn đề cốt yếu thuộc nội hàm khái niệm tư tưởngHCM " Tư tưởng HCM là một hệ thống q

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP TỐT NGHIỆP MÔN TƯ TƯỞNG HCM

Câu 1: Trình bày định nghĩa tư tưởng HCM ? Nội dung cốt lõi của tư tưởng HCM

là gì ? Ý nghĩa của việc học tập, nghiên cứu môn tư tưởng HCM ?

- Đến đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng (4/2001) xác định khátoàn diện và có hệ thống những vấn đề cốt yếu thuộc nội hàm khái niệm tư tưởngHCM " Tư tưởng HCM là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về nhữngvấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triểnmột cách sáng tạo của chủ nghĩa Mác-Leenin vào điều kiện cụ thể của nước ta,

kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoavăn hóa nhân loại "

- Dựa trên định hướng cơ bản của Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ

IX của Đảng cộng sản Việt Nam, các nhà khoa học cũng đã đưa ra một địnhnghĩa về tư tưởng HCM

->Nhưng dù định nghĩa theo cách nào, tư tưởng HCM đều được nhìn nhậnvới tư cách là một hệ thống lý luận

* Ý 2: Nội dung cốt lõi của tư tưởng

HCM:

Nội dung cốt lõi của tư tưởng HCM là hệ thống các quan điểm về cách mạng

VN, bao gồm: Tư tưởng về vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc, vềchủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, về Đảng CSVN, về đạiđoàn kết dân tộc và đoàn

kết quốc tế, về dân chủ, Nhà nước của dân, do dân và vì dân, về văn hóa đạo

đức

* Ý 3: Ý nghĩa của việc học tập và nghiên cứu tư tưởng HCM:

Đối với sinh viên, người trí thức tương lai của đất nước, việc học tập tư tưởng

HCM có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệphóa đất nước gắn liền với phát triển kinh tế tri thức, hội nhập quốc tế.

a Nâng cao năng lực tư duy lý luận và phương pháp

công tác

Tư tưởng HCM soi đường cho Đảng và nhân dân VN trên con đường thực hiệnmục tiêu: dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Thôngqua việc làm rõ và truyền thụ nội dung hệ thống quan điểm lý luận của HCM vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng VN, làm cho sinh viên nâng cao nhận thức vềvai trò, vị trí của tư tưởng HCM đối với đời sống cách mạng VN, làm cho tư tưởngtưởng của Người ngày càng giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của thế hệtrẻ nước ta

Thông qua học tập, nghiên cứu tư tưởng HCM để bồi dưỡng, củng cố cho sinhviên, thanh niên lập trường, quan điểm cách mạng trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Leenin, tư tưởng HCM, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa

xã hội, tích cực, chủ động đấu tranh phê phán những quan điểm sai trái, bảo vệchủ nghĩa Mác-Leenin, tư tưởng HCM, đường lối, chủ trương, chính sách, phápluật của Đảng và nhà nước ta, biết vận dụng tư tưởng HCM vào giải quyết các vấn

- Học tập tư tưởng HCM giúp nâng cao lòng tự hào về Người, về Đảng CS, về

Câu 2: Trình bày cơ sở, nguồn gốc hình thành tư tưởng

HCM ?

Trả lời

Ý 1 : Cơ sở hình

-Phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc, các sĩ phu yêu nước có tư tưởngtiến bộ như Phan Chu Trinh, Phan Bội Châu đã cố gắng tổ chức và vận độngđấu tranh yêu nước nhưng tất cả các con đường các ông chọn đều lần lượt thất bại.Phong trào cứu nước của nhân dân ta muốn giành được thắng lợi phải đi theo một con đường mới.

* Bối cảnh thời đại( quốc

tế )

Lịch sử thế giới trong giai đoạn này cũng đang có những chuyển biến

to lớn

- Chủ nghĩa tư bản từ giai đoạn cạnh tranh tự do chuyển sang giai đoạn độc quyền

đã xác lập quyền thống trị trên phạm vi toàn thế giới.Chủ nghĩa đế quốc đã trởthành kẻ thù chung của các dân tộc thuộc địa

- Ở các nước nhược tiểu ở Châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ Latinh xuất hiệnthêm các giai cấp, tầng lớp xã hội mới Trong đó có công nhân và tư sản

- Cuộc đấu tranh sôi nổi của công nhân các nước TBCN cuối thế kỷ XIX đầu XX

đã dẫn đến một cao trào mới của cách mạng thế giới với đỉnh cao là cách mạngtháng Mười Nga Cách mạng tháng Mười Nga đã lật đổ nhà nước tư sản , thiết lậpchính quyền Xô viết, mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử loài người

- Từ sau cách mạng tháng Mười Nga với sự ra đời của Quốc tế Cộng sản (3/1919),phong trào công nhân trong các nước tư bản chủ nghĩa Phương Tây và phongtrào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa phương Đông càng có quan hệ mật

thiết với nhau hơn trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc.

b Những tiền đề tư tưởng lý

- Trong các giá trị đó, chủ nghĩa yêu nước truyền thống là tư tưởng, tình cảmcao quý, thiêng liêng nhất, là cội nguồn của sáng tạo và lòng dũng cảm củangười VN, cũng là chuẩn mực đạo đức cơ bản của dân tộc

- Chính sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước đã thúc giục Nguyễn Tất Thành quyếtchí ra đi tìm đường cứu nước

* Tinh hoa văn hóa nhân

loại

- Kết hợp các giá trị truyền thống của văn hóa phương Đông với các thành tựuhiện đại của văn minh phương Tây- đó chính là nét đặc sắc trong quá trình hìnhthành nhân cách và văn hóa HCM

- Đối với văn hóa phương Đông, cùng với những hiểu biết uyên bác về Hán học,HCM biết chắt lọc lấy những gì tinh túy nhất trong các học thuyết triết học hoặctrong tư tưởng Lão tử, Mặc tử

- Người tiếp thu những mặt tích cực của Nho giáo Đó là các triết lý hành động, tưtưởng nhập thế, hành đạo, giúp đời, đó là một ước vọng về một xã hội bình trị,hòa mục, hòa đồng, là triết lý nhân sinh; tu thân dưỡng tính; đề cao văn hóa lễgiáo, tạo ra truyền thống hiếu học

- Về Phật giáo, HCM tiếp thu và chịu ảnh hưởng sâu sắc các tư tưởng vị tha, từ bibác ái, cứu khổ, cứu nạn Đến khi đã trở thành người mác xít Người lại tiếp tụctìm hiểu chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn

- Ngoài ra, HCM còn nghiên cứu, tiếp thu ảnh hưởng nền văn hóa dân chủ và cáchmạng phương Tây, Người sớm làm quen với văn hóa Pháp, tìm hiểu các cuộccách mạng ở Pháp và ở Mỹ

* Chủ nghĩa

- Sau khi đọc sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đềthuộc địa của Lênin Nguyễn Aí Quốc đã tìm thấy con đường giải phóng dântộc Chính luận cương của Lênin đã nâng cao nhận thức của HCM về con đườnggiải phóng

- Thế giới quan và phương pháp luận Mác-Leenin đã giúp HCM tổng kết kiếnthức và kinh nghiệm thực tiễn để tìm ra con đường cứu nước

+ Các nhà yêu nước tiền bối và cùng thời với HCM tuy cũng đã có những quansát nhưng họ chưa nhận thấy hoặc nhận thức chưa đúng về sự thay đổi của dântộc và thời đại

+ Trong quá trình tìm đường cứu nước HCM khám phá các quy luật vận động xãhội, văn hóa và cuộc đấu tranh dân tộc khái quát thành lý luận, đem lý luận chỉ đạothực tiễn

- Phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động thực

tiễn

+ Phẩm chất, tài năng đó cũng được biểu hiện trước hết ở tuy duy độc lập, tựchủ, sáng tạo, cộng với đầu óc phê phán tinh tường, sáng suốt trong việc nhận xét,đánh giá các sự vật, sự việc xung quanh

+ Phẩm chất, tài năng đó cũng được biểu hiện ở bản lĩnh kiên định, luôn tin vàonhân dân, khiêm tốn, bình dị, ham học hỏi,nhạy bén với cái mới, có phương phápbiện chứng và đầu óc thực tiễn

+ Phẩm chất cá nhân HCM còn biểu hiện ở sự khổ công học tập để chiếm lĩnhđỉnh cao tri thức nhân loại, là tâm hồn của nhà yêu nước chân chính

-> Tóm lại tư tưởng HCM là sản phẩm tổng hòa những điều kiện khách quan

và chủ quan, của truyền thống văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại Tưtưởng HCM đã trở thành tư tưởng VN hiện đại

Câu 3: Trình bày khái quát quá trình hình thành tư tưởng

gì rồi trở về giúp đồng bào mình

2 Từ 1911-1920 : Tìm thấy con đường cứu nước, giải phóng

dân tộc

Năm 1911 Bác sang Pháp sau đó sang Anh, Mỹ Năm 1913 Người lại từ Mỹ quaylại Anh tham gia công đoàn thủy thủ Anh Năm 1917 Người lại từ Anh sang Phápđúng lúc nổ ra cách mạng tháng Mười Nga Năm 1919 Bác ra nhập Đảng xã hộiPháp Tháng 8/1919

Bác gửi bản yêu sách của nhân dân An Nam đến Hội nghị Véc-xây Đại hội XVIIIĐảng xã hội Pháp thảo luận vấn đề gia nhập Quốc tế III, ngày 30/12/1920 HCMbiểu quyết tán thành Đảng Cộng sản Pháp, trở thành người cộng sản Giai đoạnnày đánh dấu sự phát triển vượt bậc thế giới quan của HCM từ giác ngộ chủnghĩa dân tộc đến giác ngộ chủ nghĩa Mác-Lênin , từ chiến sĩ chống thực dânthành chiến sĩ cộng sản Việt Nam

3 Thời kỳ từ năm 1921-1930 : Hình thành cơ bản tư tưởng về cách mạng

Việt Nam

HCM đã hoạt động thực tiễn và lý luận phong phú trên địa bàn các nước như:Pháp, Liên Xô, Trung Quốc, Thái Lan .Ngày 3/2/1930 HCM trở thành nhà tưtưởng theo đúng nghĩa Tư tưởng HCM về cách mạng Việt Nam được hình thành

cơ bản Có thể tóm tắt nội dung chính của các quan điểm lớn, độc đáo, sáng tạocủa HCM về con đường cách mạng như sau:

- CM giải phóng dân tộc thời đại mới phải đi theo con đường cách mạng

5 Thời kỳ từ 1945-1969: Tư tưởng HCM tiếp tục phát triển, hoàn

thiện:

Đây là thời kỳ mà HCM cùng với TW Đảng vừa tiến hành kháng chiến chốngthực dân Pháp vừa xây dựng chế độ dân chủ nhân dân mà đỉnh cao là chiến thắngĐiện Biên Phủ, tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và xây dựngchủ nghĩa xã hội ở miền Bắc Tư tưởng HCM có bước phát triển mới:

- Tư tưởng kết hợp kháng chiến với kiến quốc, tiến hành kháng chiến với xây dựng chế độ dân chủ nhân dân

- Tư tưởng chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, lâu dài và dựa vào sức mình là chính

- Xây dựng quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng nhà nước của dân, do dân và

vì dân

- Xây dựng Đảng Cộng sản với tư cách là 1 Đảng cầm

b Độc lập dân tộc- nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc

thuộc địa

- Cách tiếp cận từ quyền con người: Quyền con người được HCM khái quát và nâng cao thành quyền dân tộc

- Nội dung của độc lập dân tộc:

+ Độc lập tư to là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa HCM nói " Tự

do cho đồng bào tôi, độc lập cho tổ quốc tôi, đấy là tất cả những điều tôi muốn,đấy là tất cả những điều tồi hiểu"

c Chủ nghĩa dân tộc- Một động lực lớn của đất nước

- Từ những năm 20 của thế kỷ XX, NAQ đã nhận thấy sự áp bức, bóc lột của chủ nghĩa đế quốc đối với các dân tộc thuộc địa thì phản ứng của dân tộc bị áp bức càng quyết liệt

- HCM còn khẳng định: Đối với các dân tộc thuộc địa ở phương Đông" chủ

nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nước "

- HCM thấy rõ sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc với tư cách là chủ nghĩa yêunước chân chính của các dân tộc thuộc địa Đó là sức mạnh chiến đấu và thắnglợi trước bất cứ thế lực ngoại xâm nào

2 Mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp

a Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có quan hệ chặt chẽ với nhau

- HCM rất coi trọng vấn đề dân tộc, đề cao sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước

nhưng người luôn đứng trên quan điểm giai cấp để nhận thức và giải quyết

vấn đề

dân tộc

- Sự kết hợp nhuần nhuyễn vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc của HCM thể hiện: khẳng định vai trò của giai cấp công nhân và quyền lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình cách mạng Việt Nam, chủ trương đại đoàn kếtdân tộc rộng rãi trên nền tảng liên minh công nhân, nông dân và tầng lớp trí

c Giải phóng dân tộc tạo tiền đề cho giải phóng giai cấp

d Giữ vững độc lập của dân tộc mình đồng thời tôn trọng độc lập của các dân tộckhác Câu 5: Phân tích luận điểm" Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không

có con đường

nào khác con đường cách mạng vô sản" của chủ tịch Hồ Chí

Minh ? Trả lời:

a Rút ra bài học từ sự thất bại của các con đường cứu nước trước đó

- Để giải phóng dân tộc ông cha ta đã sử dụng nhiều con đường gắn với những khuynh hướng chính trị khác nhau nhưng tất cả các phong trào cứu nước của

ông cha ta đều bị thất bại Trước tình hình đó đặt ra yêu cầu bức thiết là phải tìm

ra một con đường cứu nước mới

- HCM được chứng kiến các phong trào đấu tranh của ông cha ta nhưng Người

không tán thành với các con đường của họ mà quyết tâm ra đi tìm con đường mới

b Cách mạng tư sản là không triệt để

-NAQ đã bôn ba và tìm hiểu lý luận, khảo sát thực tiễn ở 3 nước tư bản phát triển:Anh, Pháp, Mỹ

- Người đã tìm hiểu cuộc cách mạng ở Mỹ và Pháp và Người nhận thấy" cách mệnh Pháp và cách mệnh Mỹ, nghĩa là cách tư bản, cách mạng không đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó

áp bức thuộc địa"

-> Bởi vậy, Người không đi theo con đường cách mạng

tư sản c Con đường giải phóng dân tộc

-HCM thấy cách mạng tháng Mười Nga không chỉ là một cuộc cách mạng vô sản mà còn là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc

- Người hoàn toàn tin theo Lênin và Quốc tế thứ ba Người thấy trong lý luận củaLênin một phương hướng mới để giải phóng dân tộc: con đường cách mạng vô sản

- Người đã chọn khuynh hướng chính trị vô sản

Câu 6: Phân tích để làm rõ luận điểm của Hồ Chí Minh "Cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa không những không phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc mà có khả năng giành thắng lợi trước"?

Trả lời:

Trong phong trào cộng sản quốc tế đã từng tồn tại quan điểm cho rằng CM thuộc địa phụ thuộc vào CMVS ở chính quốc thắng lợi Luận cương về phong trào CM ởcác nước thuộc địa và nửa thuộc địa nêu ở đại hội VI quốc tế cộng sản 1928: "chỉ

có thể thực hiện hoàn toàn công cuộc gpdt các thuộc địa khi giai cấp VS giành được thắng lợi ở các nước TB tiên tiến" Ý kiến này đã giảm tính chủ động, sáng tạo của CM thuộc địa Ngay từ đại hội V quốc tế cộng sản (1924), NAQ đã chỉ rõ: vận mệnh của giai cấp vô sản thế giới và đặc biệt là vận mệnh giai cấp VS ở các nước đi xâm lược thuộc địa phải gắn chặt với vận mệnh của giai cấp bị áp bức ở các nước thuộc địa "

Theo HCM giữa CMGPDT ở thuộc địa và CMVS ở chính quốc có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác động qua lại lẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là chủ

nghĩa đế quốc Đó là mối quan hệ bình đẳng chứ không phải là mối quan hệ lệthuộc hoặc quan hệ chính- phụ

Dựa vào quan điểm của Mác, "sự nghiệp giải phóng của giai cấp công nhânphải là sự nghiệp của bản thân giai cấp công nhân" NAQ đi đến kết luận: "côngcuộc giải phóng anh, em chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản thânanh em."

NAQ nhận thức thuộc địa là khâu yếu của CNĐQ và nhờ đánh giá đúng sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, ngày từ năm 1924, Người đã nói:

CM thuộc địa không những không phục thuộc vào CMVS ở chính quốc mà có thể giành thắng lợi trước" "họ có thể giúp đỡ những người anh em mình ở Phương Tây trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn" Đây là cống hiến sáng tạo của HCM vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa M-L CMVN đã chứng minh luận điểm của HCM là đúng

Câu 7: Trình bày những đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội và mục tiêu, độnglực để xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh? cách khắc phục các trở lực kìm hãm sự phát triển của CNXH ở Việt Nam?

Trả lời:

a Đặc trưng và bản chất:

* Đặc trưng tổng quát:

- HCM coi chủ nghĩa xã hội như là một chế độ xã hội bao gồm các mặt rất

phong phú, hoàn chỉnh Trong đó con người được phát triển toàn diện, tự do vàmục tiêu là giải phóng con người

- CNXH tức là mọi mặt cần đặt trong một tổng thể chung

- HCM nhấn mạnh CNXH tức là mục tiêu vì lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân

* Đặc trưng cụ thể:

- Đó là một chế độ chính trị do nhân dân làm chủ

- CNXH là một chế độ xã hội có nền kinh tế phát triển cao gắn liền với sự phát triển của khoa học kỹ thuật

-CNXH là chế độ không còn người bóc lột người

- CNXH là một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo

đức b Mục tiêu và động lực

* Mục tiêu chung:

- Đó là độc lập, tự do cho dân tộc, hạnh phúc cho nhân dân, đó là làm sao cho

nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng

có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành

* Mục tiêu cụ thể:

- Một : Chế độ chính trị là chế độ do nhân dân làm chủ

- Hai : Xây dựng nền kinh tế XHCN với công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, - khoa học kỹ thuật tiên tiến”

- Ba : CNXH gắn liền với sự phát triển văn hoá cao

- Bốn : CNXH phải xây dựng quan hệ xã hội tốt đẹp

- Năm : Mục tiêu của CNXH là giải phóng con người, giải phóng sức lao

- Ba: Khắc phục các trở lực kìm hãm sự phát triển của CNXH

Ngoài ra , vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, chính sách của nhà nước cũng là động lực lớn của CNXH …

* Cách khắc phục các trở lực kìm hãm sự phát triển của CNXH

- Phải đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, căn bệnh đẻ ra trăm thứ bệnh nguy

hiểm Người nhấn mạnh: “Chủ nghĩa cá nhân là kẻ địch hung ác của chủ nghĩa

xã hội Người cách mạng phải tiêu diệt nó”

- Phải đấu tranh chống tham ô, lãng phí, quan liêu, “bạn đồng minh của thực dân phong kiến”, vì “Nó làm hỏng tinh thần trong sạch và ý chí khắc khổ của cán bộ ta

Nó phá hoại đạo đức cách mạng của ta là cần, kiệm, liêm, chính”(3)

- Phải chống chủ quan, bảo thủ, giáo điều, lười biếng không chịu học tập cái

mới, Đó là những trở lực đối với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội

Câu 8: Quan điểm của Hồ Chí Minh về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở ViệtNam? Trả lời:

- Trước hết, Hồ Chí Minh đã lưu ý chúng ta cần nhận thức rõ tính quy luật chung

và đặc điểm lịch sử cụ thể của mỗi nước khi bước vào xây dựng chủ nghĩa xã hội:

“Tùy hoàn cảnh, mà các dân tộc phát triển theo con đường khác nhau Có nước thì đi thẳng lên con đường chủ nghĩa xã hội, có nước thì phải kinh qua chế độ dân chủ mới, rồi tiến lên chủ nghĩa xã hội" Hồ Chí Minh đã chỉ ra hai phương thức quá độ chủ yếu: phương thức quá độ trực tiếp (từ chủ nghĩa tư bản phát triển lên chủ nghĩa xã hội) và phương thức quá độ gián tiếp (từ nghèo nàn, lạc hậu, tiền

tư bản chủ nghĩa, qua dân chủ nhân dân đi lên chủ nghĩa xã hội)

- Hồ Chí Minh đã chỉ ra những đặc điểm và mâu thuẫn của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, nhưng bao trùm, “to nhất” là đặc điểm “từ một nước nông nghiệp lạc

hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội không phải kinh qua giai đạon phát triển tư bản chủ nghĩa”

- Về độ dài và thời kỳ quá độ, Người nói “Xây dựng chủ nghĩa xã hội là một

cuộc đấu tranh cách mạng phức tạp, gian khổ và lâu dài”

- Về nhiệm vụ lịch sử của thời kỳ quá độ, Người chỉ rõ: “ phải xây dựng nền tảngvật chất và kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội , có công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, có văn hóa và khoa học tiên tiến Trong quá trình cách mạng xã hội chủ

nghĩa, chúng ta phải cải tạo nền kinh tế cũ và xây dựng nền kinh tế mới, mà xây

dựng là nhiệm vụ chủ chốt và lâu dài”.

- Về những nhân tố bảo đảm thực hiện thắng lợi chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Hồ Chí

Minh chỉ rõ phải:

+ Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng

+ Nâng cao vai trò quản lý của Nhà nước

+ Phát huy tính tích cực, chủ động của các tổ chức chính trị - xã hội

+ Xây dựng đội ngũ cán bộ đủ đức và tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa

- Về bước đi của thời kỳ quá độ, Người đã chỉ rõ: “Ta xây dựng chủ nghĩa xã hội

từ hai bàn tay trắng đi lên thì khó khăn còn nhiều và lâu dài”, “phải làm dần dần”,

“không thể một sớm, một chiều”, “ai nói dễ là chủ quan và sẽ thất bại” Tư tưởng chủ đạo của Hồ Chí Minh về bước đi của thời kỳ quá độ ở Việt Nam là phải qua nhiều bước, “bước ngắn, bước dài, tùy theo hoàn cảnh”, nhưng “chớ ham làm

mau, ham rầm rộ đi bước vững chắc bước ấy, cứ tiến dần dần”

- Về phương pháp, biện pháp, cách thức tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Người luôn luôn nhắc nhở phải nêu cao tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, chống giáo điều, rập khuôn kinh nghiệm nước ngoài, phải suy nghĩ tìm tòi, sáng tạo ra cách làm phù hợp với thực tiễn Việt Nam

Câu 9: Phân tích cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết

dân tộc? Trả lời:

a Cơ sở lý luận:

- Truyền thống yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng của dân tộc ViệtNam

+ Đề cập đến chủ nghĩa yêu nước của dân tộc, chủ tịch Hồ Chí Minh viết:”Dân ta

có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta từ xưa đếnnay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước”

+ Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, tinh thần yêu nước gắn liền với

ý thức cộng đồng, ý thức cố kết dân tộc, đoàn kết dân tộc Việt Nam đã hình thành

và củng cố,

tạo thành một truyền thống bền vững.

+ Chủ nghĩa yêu nước, truyền thống đoàn kết, cộng đồng của dân tộc Việt Nam

là cơ sở đầu tiên, sâu xa cho sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kếtdân tộc

- Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin coi cách mạng là sự nghiệp quần

chúng

+ Chủ nghĩa Mác- Lênin cho rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhân dân là người sáng tạo lịch sử; giai cấp vô sản muốn thực hiện vai trò là lãnh đạo cách mạng phải trở thành dân tộc, liên minh công nông là cơ sở để xây dựng lực lượng to lớn của cách mạng

+ Chủ nghĩa Mác-lênin đã chỉ ra cho các dân tộc bị áp bức con đường tự giải

phóng Lên nin cho rằng, sự liên kết giai cấp, trước hết là liên minh giai cấp công nhân là hết sức cần thiết, bảo đảm cho thắng lợi của cách mạng vô sản Rằng nếu không có sự đồng tình và ửng hộ của đa số nhân dân lao động với đội ngũ tiên phong của nó, tức giai cấp vô sản, thì cách mạng vô sản không thể thực hiện được.+ Đó là những quan điểm lý luận hết sức cần thiết để Hồ Chí Minh có cơ sở

khoa học trong sự đánh giá chính xác yếu tố tích cực cũng như những hạn chế trong các di sản

truyền thống, trong tư tưởng tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước Việt Nam tiền bối

và các nhà cách mạng lớn trên thế giới, từ đó hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

về đại đoàn kết dân tộc

-Tổng kết những kinh nghiệm thành công và thất bại của các phong trào

cách mạng Việt Nam và thế giới hay (cơ sở thực tiễn)

- HCM tổng kết, đánh giá các di sản truyền thống về tư tưởng tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước tiêng bối VN và các phong trào CM ở nhiều nước trên thế giới, nhất là các phong trào giải phóng thuộc địa , từ đó người rút ra các bài học kinh nghiệm để hình thành và hoàn chỉnh tư tưởng về đại đoàn kết của mình, Các phong trào cách mạng VN thực tế vừa hào hùng vừa bi tráng đã chứng tỏ nếu chỉ

có yêu nước thôi thì không đủ để thắng giặc

- Khi ở nước ngoài, Bác cũng khảo sát tình hình các nước TBCN và các nướcthuộc địa Bác tìm thấy tiềm ẩn to lớn của họ và cũng thấy những hạn chế là cácdân tộc thuộc địa chưa có tổ chức

Câu 10: Trình bày những quan điểm của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết

dân tộc? Trả lời:

Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công của cách mạng

- Đoàn kết không phải là thủ đoạn chính trị nhất thời mà tư tưởng đoàn

kết là tư tưởng cơ bản, nhất quán, xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt

Nam

-Đoàn kết quyết định thành công cách mạng vì: đoàn kết tạo nên sức mạnh, là thenchốt của thành công Muốn đưa cách mạng đến thắng lợi phải có lực lượng đủ mạnh, muốn có lực lượng phải quy tụ cả dân tộc vào một mối thống nhất.Giữa đoàn kết và thắng lợi có mối quan hệ chặt chẽ, qui mô, mức độ của thành công.-Đoàn kết phải luôn được nhận thức là vấn đề sống còn của cách mạng

Đoàn kết là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng

-Hồ Chí Minh cho rằng “ đại đoàn kết dân tộc không chỉ là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của đảng mà còn là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cả dân tộc” Bởi vì,đại đoàn kết dân tộc chính là nhiệm vụ của quần chúng, do quần chúng, vì quần chúng Đảng

có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, đoàn kết quần chúng tạo thành sức mạnh vô địch trong cuộc đấu tranh vì độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, hạnh phúc cho con người

Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân

Người cho rằng: liên minh công nông- lao động trí óc làm nền tảng cho khối đại đoàn kết toàn dân, nền tảng được củng cố vững chắc thì khối đại đoàn kết dân tộc càng được mở rộng, không e ngại bất cứ thế lực nào có thể làm suy yếu khối đại đoàn kết dân tộc

Đại đoàn kết dân tộc phải biến thành sức mạnh vật chất có tổ chức là Mặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng

Mặt trận dân tộc thống nhất phải được xây dựng theo những nguyên tắc:

+ Trên nền tảng liên minh công nông (sau thêm lao động trí óc) dưới sự lãnh đạo của

Đảng

+ Mặt trận hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương, dân chủ lấy việc thống

nhất lợi ích của tầng lớp nhân dân làm cơ sở để củng cố và không ngừng mở