VĂN MINH TRONG VIỆC CƯỚI, VIỆC TANG, LỄ HỘI . Ngay từ khi Cách mạng tháng Tám mới thành công. Hồ Chủ tịch đã viết cuốn “ Đời sống mới để hướng dẫn sửa đổi cách ăn, cách mặc, cách ở đi lại, cách làm việc trong cán bộ và nhân dân nhằm xây dựng cuộc sống mới, trong đó chỉ rõ: “ Đời sông mới không phải cái gì cũ củng bỏ hết. Không phải cái gì cũng làm mới. Cái gì cũ mà xấu thì phải bỏ. Cái gì cũ mà không xấu, nhưng nhiều phền phức thì phải sửa đổi cho hợp lý. Cái gì cũ mà tốt thì phải phát triển thêm.Cái gì mới mà hay thì phải làm. Làm thế nào cho đời sông của dân ta, vật chất được đầy đủ hơn, tinh thần được vui mạnh hơn. Đó là mục đích đời sống mới” Những thập kỷ sau Cách mạng Tháng tám năm 1945, trong điều kiện đất nước hoà bình hay đang có chiến tranh. Đảng và Nhà nước ta vẫn kiên trì chỉ đạo thực hiện, Hướng dẫn Đời sống mới của Hồ Chủ tịch. Năm 1980 Ban Chỉ đạo Nếp sống mới của Trung ương được thành lập để chỉ đạo thực hiện phong trào vận động xây dựng Nếp sống mới. Gia đình văn hoá mới. Đây thực chất là cuộc vận động cách mạng lớn, sâu rộng, trong đó một nội dung được coi là quan trọng và thường xuyên là vận động xây dựng nếp sống mới trong việc cưới, việc tang, lễ hội. Phong tục tập quán từ năm 1980 đến trước thời kỳ đổi mới cơ bản là lành mạnh, nhiều hủ tục và tệ mê tín dị đoan bị đẩy lùi và xoá bỏ. Khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới, do chuyển sang nền kinh tế thị trường và mở rộng giao lưu quốc tế nhưng có phần buông lỏng chỉ đạo, quản lý trên một số lĩnh vực văn hoá xã hôi, nhiều nơi đã phát sinh lối sống thực dụng , trục lợi, sùng bái nước ngoài, coi thường những giá trị văn hoá và đạo lý của dân tộc, tình nghĩa cộng đồng mà biểu hiện rất rõ trong việc cưới, việc tang, lễ hội . Một bộ phận cán bộ công chức có chức quyền tổ chức đám cưới, đám tang linh đình. Nhiều lễ hội bị biến dạng có động cơ thương mại hoá. Nhiều hủ tục đã phục hồi và hình thành cả những hủ tục mới, cái lạ thiếu sự phê phán chọn lọc. Những hiện tượng đó đã phá hoại thuần phong mỹ tục, ảnh hưởng lớn đến đời sống tinh thần và vật chất của nhân dân, là thách thức mới trong việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc trong xu thế toàn cầu hoá. Trước tình hình đó Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ra Chỉ Thị 27 CTTW ngày 12 tháng 1 năm 1998 về việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội để định hướng xây dựng nếp sống văn minh trong phong tục tập quán, xoá bỏ hủ tục lạc hậu, giữ gìn bản sắc dân tộc . Chỉ Thị 27 CTTW đã chỉ rõ : “ Bảo tồn có chọn lọc, cải tiến, đổi mới những phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc, loại bỏ dần trong cuộc sống những hình thức lỗi thời, lạc hậu, nghiên cứu xây dựng và hình thành dần những hình thức vừa văn minh, vừa gìn giữ và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc trong việc cưới, việc tang, lễ hội..theo hướng lành mạnh, tiết kiệm, tránh xa hoa lãng phí, phiền nhiễu; Chống khuynh hướng kinh doanh, vụ lợi; xoá bỏ hủ tục, bài trừ mê tín dị đoan” Ngày 16 tháng 7 năm 1998, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Nghị quyết Trung ương 5 ( khoá VIII ) về xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, trong đó có đề cập đến nhiệm vụ xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội. Nghị quyết Trung ương 5 của Đảng đã nhận định: “ Nhiều hủ tụ
Trang 1BÁO CÁO ĐỀ DẪN
Tại hội nghị chuyên đề bàn về nếp sông văn minh
trong việc cưới; việc tang, lễ hội năm 2015
I- QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC VỀ XÂY DỰNG NẾP SÔNG VĂN MINH TRONG VIỆC CƯỚI, VIỆC TANG, LỄ HỘI
Ngay từ khi Cách mạng tháng Tám mới thành công Hồ Chủ tịch đã viếtcuốn “ Đời sống mới để hướng dẫn sửa đổi cách ăn, cách mặc, cách ở đi lại, cáchlàm việc trong cán bộ và nhân dân nhằm xây dựng cuộc sống mới, trong đó chỉrõ: “ Đời sông mới không phải cái gì cũ củng bỏ hết Không phải cái gì cũng làmmới Cái gì cũ mà xấu thì phải bỏ Cái gì cũ mà không xấu, nhưng nhiều phềnphức thì phải sửa đổi cho hợp lý Cái gì cũ mà tốt thì phải phát triển thêm.Cái gìmới mà hay thì phải làm Làm thế nào cho đời sông của dân ta, vật chất được đầy
đủ hơn, tinh thần được vui mạnh hơn Đó là mục đích đời sống mới”
Những thập kỷ sau Cách mạng Tháng tám năm 1945, trong điều kiện đấtnước hoà bình hay đang có chiến tranh Đảng và Nhà nước ta vẫn kiên trì chỉ đạothực hiện, Hướng dẫn Đời sống mới của Hồ Chủ tịch Năm 1980 Ban Chỉ đạoNếp sống mới của Trung ương được thành lập để chỉ đạo thực hiện phong tràovận động xây dựng Nếp sống mới Gia đình văn hoá mới Đây thực chất là cuộcvận động cách mạng lớn, sâu rộng, trong đó một nội dung được coi là quan trọng
và thường xuyên là vận động xây dựng nếp sống mới trong việc cưới, việc tang, lễhội Phong tục tập quán từ năm 1980 đến trước thời kỳ đổi mới cơ bản là lànhmạnh, nhiều hủ tục và tệ mê tín dị đoan bị đẩy lùi và xoá bỏ
Khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới, do chuyển sang nền kinh tế thịtrường và mở rộng giao lưu quốc tế nhưng có phần buông lỏng chỉ đạo, quản lýtrên một số lĩnh vực văn hoá xã hôi, nhiều nơi đã phát sinh lối sống thực dụng ,trục lợi, sùng bái nước ngoài, coi thường những giá trị văn hoá và đạo lý của dântộc, tình nghĩa cộng đồng mà biểu hiện rất rõ trong việc cưới, việc tang, lễ hội Một bộ phận cán bộ công chức có chức quyền tổ chức đám cưới, đám tang linh
Trang 2đình Nhiều lễ hội bị biến dạng có động cơ thương mại hoá Nhiều hủ tục đã phụchồi và hình thành cả những hủ tục mới, cái lạ thiếu sự phê phán chọn lọc Nhữnghiện tượng đó đã phá hoại thuần phong mỹ tục, ảnh hưởng lớn đến đời sống tinhthần và vật chất của nhân dân, là thách thức mới trong việc giữ gìn bản sắc vănhoá dân tộc trong xu thế toàn cầu hoá
Trước tình hình đó Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã raChỉ Thị 27- CT/TW ngày 12 tháng 1 năm 1998 về việc thực hiện nếp sống vănminh trong việc cưới, việc tang, lễ hội để định hướng xây dựng nếp sống vănminh trong phong tục tập quán, xoá bỏ hủ tục lạc hậu, giữ gìn bản sắc dân tộc
Chỉ Thị 27- CT/TW đã chỉ rõ : “ Bảo tồn có chọn lọc, cải tiến, đổi mớinhững phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc, loại bỏ dần trong cuộc sống nhữnghình thức lỗi thời, lạc hậu, nghiên cứu xây dựng và hình thành dần những hìnhthức vừa văn minh, vừa gìn giữ và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc trong việccưới, việc tang, lễ hội theo hướng lành mạnh, tiết kiệm, tránh xa hoa lãng phí,phiền nhiễu; Chống khuynh hướng kinh doanh, vụ lợi; xoá bỏ hủ tục, bài trừ mêtín dị đoan”
Ngày 16 tháng 7 năm 1998, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hànhNghị quyết Trung ương 5 ( khoá VIII ) về xây dựng và phát triển nền văn hoáViệt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, trong đó có đề cập đến nhiệm vụ xâydựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội Nghị quyết Trungương 5 của Đảng đã nhận định: “ Nhiều hủ tục cũ và mới lan tràn, nhất là trongviệc cưới, việc tang, lễ hội” đồng thời nêu những quan điểm chỉ đạo cơ bản, trong
đó chỉ rõ: “ Bảo vệ bản sắc văn hoá dân tộc phải gắn kết với mở rộng giao lưuquốc tế, tiếp thu có chọn lọc những cái hay, cái tiến bộ trong văn hoá các dân tộckhác, giữ gìn bản sắc dân tộc phải đi liền với chống lạc hậu, lỗi thời trong phongtục, tập quán, lề thói cũ”
Vấn đề truyền thống và cách tân, dân tộc và hiện đại, kế thừa và sáng tạo lànhững vấn đề mà Đảng ta đặt ra trong việc giữ gìn và phát huy các giá trị củaphong tục, tập quán, trong đó có việc cưới, việc tang, lễ hội Nội dung cơ bản của
nó bao gồm việc loại bỏ những tập tục lạc hậu, phát huy những truyền thống tốt
Trang 3đẹp, xây dựng những phong tục tập quán mới tiến bộ, văn minh và tiếp thu nhữngyếu tố tiến bộ trong văn hoá tiên tiến của nhân loại, ngăn chặn sự xâm nhập củalối sống suy đồi
- Báo cáo chính trị Đại hội IX của Đảng lại tập trung nhấn mạnh một lầnnữa về sứ mệnh và nhiệm vụ cao quý nhất của nền văn hoá, đó là “ Mọi hoạt độngvăn hoá nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện về chính trị, tưtưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, có ý thức cộng đồng, lòngnhân ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối sống văn hoá, quan hệ hài hoà tronggia đình, cộng đồng và xã hội “ Những phẩm chất về con người mới nêu trênđược Đại hội IX nhấn mạnh vừa là sự nối tiếp các giá trị tuyền thống tốt đẹp vàbền vững, vừa là những đòi hỏi mới đói với con người Việt Nam trong giai đoạncông nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Chủ trương xây dựng nếp sống văn minh và luận điểm xây dựng và pháttriển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, là thành tựu lý luậncủa Đảng ta trong lĩnh vực văn hoá Đảng và Nhà nước ta đã luôn coi trọng việccải tạo và xây dựng phong tục tập quán lành mạnh, văn minh, phù hợp với tìnhhình và điều kiện trong từng giai đoạn của đất nước Đảng ta đã chỉ rõ tiên tiến vàđậm đà bản sắc là một thể thống nhất, vừa tiếp cận trình độ phát triển văn minhcủa thời đại, vừa phải lấy nội lực là tinh hoa văn hoá dân tộc để tham gia vào quátrình giao lưu văn hoá nhân loại
Xây dựng nếp sông văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội là cuộc đấutranh gay gắt trên mặt trận tư tưởng và văn hoá để góp phần xây dựng con ngườiViệt nam mới, chống lại lối sống thực dụng, vị kỷ, coi thường những giá trị vănhoá dân tộc
II VAI TRÒ CỦA VIỆC XÂY DỰNG NẾP SÔNG VĂN MINH TRONG VIỆC CƯỚI, VIỆC TANG, LỄ HỘI ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG NỀN VĂN HOÁ VIỆT NAM TIÊN TIẾN, ĐẬM ĐÀ BẢN SẮC DÂN TỘC
Phong tục, tập quán là nhân tố quan trọng của một nền văn hoá, là bộ phậnhợp thành bản sắc văn hoá dân tộc Cha ông chúng ta trong lịch sử đã coi trọng
Trang 4giữ gìn và phát huy tác dụng của phong tục tập quán, coi đó là nhiệm vụ lớn bới
có ý thức để không bị đồng hoá và đánh mất bản sắc dân tộc
Làm nên bản sắc văn hoá của dân tộc, ngoài các giá trị vật thể, hữu hìnhnhư đền, miếu, chùa, nhà thờ, thành quách, còn có những giá trị văn hoá phi vậtthể như phong tục tập quán, tín ngưỡng, nghệ thuật dân gian Văn hoá phi vật thểthấm sâu vào nếp nghĩ, lối sống hàng ngày của cộng đồng, dân tộc, trong đóphong phú nhất, sâu đậm nhất, được mọi thời đại, mọi xã hội quan tâm, đó là vănhoá trong việc cưới, việc tang và lễ hội
Người Việt Nam coi việc cưới, việc tang là sự chuyển đoạn hệ trọng củađời người, và lễ hội là gắn với nhu cầu tâm linh, tín ngưỡng, hoà nhập cộng đồng.Việc cưới, việc tang và lễ hội là một bộ phận quan trọng, là nền tảng góp phầnlàm nên bản sắc văn hoá dân tộc Nhìn vào việc tổ chức lễ tang, lễ cưới và các lễhội có thể thấy được tính nhân văn, bản sắc văn hoá và trình độ văn minh của mộtdân tộc
Việc cưới, việc tang, lễ hội tuy là việc riêng của từng người, từng gia đình,từng cộng đồng nhưng lại có ảnh hưởng chung đến xã hội, là lĩnh vực dễ Conngười mới, lối sống thể hiện rất ẽo trong việc ứng xử với cộng đồng thông quaviệc cưới, việc tang, lễ hội nẩy sinh tệ nạn, hủ tục, mê tín dịi đoan Tổ chức việccưới, việc tang, lễ hội phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội sẽ góp phần hoànthiện nếp sống, phong tục của dân tộc, trong thời kỳ công nghệp hoá, hiện đại hoáđất nước
Chúng ta xây dựng đất nước Việt Nam từ một nước nông nghiệp lạc hậutiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội với thói quen của những người sản xuất nhỏ, cáthể Cuộc sống công nghiệp hiện đại đòi hỏi con người Việt nam phải dũng cảm
rũ bỏ những trở ngại do nếp tư duy cũ, thiếu hiểu biết và chưa quen sống và hànhđộng theo luật pháp Xây dựng nếp sông văn minh càng cần đến trình độ của vănhoá pháp luật
Xây dựng nếp sông văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội và trong nếpsống nói chung là một bộ phận quan trọng của cách mạng tư tưởng và văn hoá ởnước ta hiện nay V.l Lê- nin đã nói “ Sức mạnh tập quán ở hàng triệu và hàng
Trang 5chục triệu người là sức mạnh ghê gớm nhất “ Phát huy sức mạnh to lớn ấy đểxây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là một mục tiêuchiến lược của Đảng ta Vì vậy Xây dựng nếp sông văn minh trong việc cưới, việctang, lễ hội và trong nếp sống nói chung là một yêu cầu tất yếu của cách mạngViệt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
III- THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÂY DỰNG NẾP SỐNG VĂN MINH
TRONG VIỆC CƯỚI, VIỆC TANG, LỄ HỘI Ở HUYỆN QUẢNG XƯƠNG 1- Kết quả đạt được :
* Việc cưới :
Song song với việc mở các lớp tập huấn nhằm phổ biến quán triệt cho cán bộ
đảng viên và các tầng lớp nhân dân về tìm hiểu và thực hiện tốt Luật hôn nhân vàGia đình Cấp uỷ, Chính quyền các cấp đã có nhiều biện pháp chỉ đạo về thựchiện các hình thức tuyên truyền, đã từng bước nâng cao nhận thức cho các tầnglớp nhân dân về thực hiện tôt Luật Hôn nhân và Gia đình các ban ngành chứcnăng đã làm tốt công tác phối hợp với các đơn vị xã, thị trấn để xây dựng quy chế
về tổ chức cưới theo NSVM và xây dựng các mô hình điểm Tuy bước đầu thựchiện còn gặp nhiều khó khăn, bất cập, song đến nay đã có một sô đơn vị dần dần
đi vào nề nếp, điển hình như : Quảng Lợi , Quảng Đại, Quảng Trung, QuảngVọng, Quảng Lộc…
Qua khảo sát thực tế và báo cáo của cơ sở, có khoảng 50% số đám cướidođoàn thanh niên chủ trì tổ chức, trong đó có 20% số đám cưới được tổ chức tạinhà văn hoá thôn hoặc hội trường UBND xã, với hình thức tổ chức nàyđã tiếtkiệm được cả thời gian và kinh phí, điều quan trong là từng bước giữ gìn và xâydựng được phong tục tập quán tốt đẹp ở từng địa phương, Nét mới trong thựchiện việc cưới theo NSVM ở huyện Quảng Xương là :
- Không hút thuốc lá, Không tổ chức dài ngày, Không ăn uống linh đình, gâylãng phí tốn kém, Không trao quà cho cô dâu, chú rể của 2 bên gia đình có tínhchất phô trương, chỉ mang tính đại diện và được diễn ra trong thời gian ngắn gọn,mang tính trang trọng
Trang 6Từ những việc làm cụ thể trong thực hiện NSVM trong việc cưới đã từng bước
tạo được tâm lý ổn định cho các tầng lớp nhân dân, nhất là trong thanh niên, từngbước xoá đi mặc cảm giầu nghèo
* Việc tang :
Nhìn chung các địa phương trong cả huyện đã thực hiện và thu được nhữngkết quả đáng khích lệ Điển hình trong tổ chức tang lễ, nhiều giá trị văn hoátruyền thống tốt đẹp của từng địa phương được bảo tồn, kế thừa và phát huy, thực
tế trên địa bàn huyện trong những năm qua đã có nhiều mô hình tốt, kinh nghiệmhay, các hoạt động nhân đạo từ thiện xuất hiện ngày càng nhiều trong tang lễ,chính quyền địa phương cùng với các đoàn thể đã tổ chức các hội hiếu, hội tang,các ban tang lễ ở các cộng đồng dân cư, giúp đỡ những gia đình có việc tang bớt
đi những khó khăn trong việc hiếu, xây dựng tình cảm gắn bó cộng đồng tươngthân, tương ái
Sự chuyển biến tích cực trong việc tang những năm trở lại đây đã thực sựgóp phần đẩy lùi những hủ tục tập quan lạc hậu ảnh hưởng đến môi trường sốngcủa con người Các lễ thức rườm rà như : lăn đường, rải vàng mã, đi lùi trướcquan tài, linh cữu, hiện tượng ăn uống linh đình, phúng viếng bằng thức ăn chín,bằng đối trướng đã giảm hẳn và hình thành một số lễ thức lành mạnh văn minh,tiến bộ được nhân dân đồng tình hưởng ứng thực hiện
* Về lễ hội : Quảng Xương là huyện có nhiều di tích lịch sử văn hoá( gần
50 di tích đã được xếp hạng ) nhìn chung hầu hết các lễ hội được tổ chức theoQuy chế tổ chức lễ hội của Bộ trưởng Bộ Văn hoá - Thông tin Các Lễ hội tronghuyện đã thể hiện khá sinh động bản sắc riêng, thể hiện nội dung, ý nghĩ của từng
di tích, góp phần tôn vinh các bậc tiền nhân, giáo dục lòng tự hào dân tộc; bảo tồn
và phát huy các giá trị văn hoá tinh thần của cộng đồng các dân tộc Việt nam, bởi
lễ hội là một loại hình sinh hoạt văn hoá đã trở thành phong tục tập quán của dântộc Việt Nam, là nhu cầu lớn và không thể thiếu được trong đời sống văn hoá hiệnnay của nhân dân Hoạt động lễ hội đã góp phần làm phong phú đời sống tinhthần cho nhân dân và nâng cao đời sống văn hoá ở cơ sở
Trang 7Trong quá trình tổ chức lễ hội, lễ kỷ niêm, lễ dâng hương, lễ báo công tạicác di tích lịch sử văn hoá, di tích cách mạng; khu tưởng niệm đã thực hiện tốtnếp sông văn minh, đảm bảo tính thiết thực về hình thức và nội dung
2- TỒN TẠI HẠN CHẾ:
* Về việc cưới.:
Việc cưới là việc lớn và quan trọng nhất trong cuộc đời của mỗi con ngườiđược Nhà nước ta và xã hội rất coi trọng Thực hiện nếp sống văn minh trong việccưới là vấn đề khó khăn nhất trong việc thực hiện nếp sống văn minh
Về thực hiện pháp luật, có nơi chấp hành luật hôn nhân và gia đình chưanghiêm túc, nạn tảo hôn vẫn còn và thường diễn ra ở các xã ven biển Một số giađình việc cưới có biểu hiện đi ngược lại truyền thống tốt đẹp của dân tộc bởimang nặng sự tính toán, thực dụng, thương mại hoá đám cưới là dịp trả nợ thông qua hình thức tiền mừng, quà cưới v.v Hiện nay ở một số địa phươngtrong huyện vẫn còn có những gia đình tổ chức cưới vẫn mang nặng xu hướng xahoa, lãng phí, trong khi cuộc sống còn nhiều khó khăn Đây là hủ tục mới chứkhông chỉ là phục cổ Trang phục dân tộc trong ngày cưới ở một số gia đình chưađược coi trọng ( kể cả các gia đình không có điều kiện về kinh tế ) những phongtục mới như đặt hoa ở Đài tưởng niệm, trồng cây, cưới tập thể, báo hỷ sau ngàycưới còn chưa phổ biến (Toàn huyện có khoảng 50% số đám cưới do đoàn thanhniên chủ trì tổ chức, trong đó có khoảng 20 % đám cưới được tổ chức tại nhà vănhoá ( thôn, xã ) Đối tượng phải gương mẫu thực hiện nếp sống văn minh nhưnglại hay vi phạm là cán bộ, công chức chưa gắn trách nhiệm của thủ trưởng, phụtrách cơ quan trong việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới chưa cóhình thức xử lý đối với cán bộ , công chức vi phạm Chỉ thị của Đảng , vì vậy dựcưới và tổ chức cưới đã trở thành mối lo cho người nghèo và công chức xây dựng
mô hình đủ mạnh để có tính thuyết phục trên địa bàn huyện còn quá ít, toàn huyệnmới chỉ có 1/41 xã, thị trấn tổ chức thành công mô hình cưới tại hội trườngUBND xã
* Việc tang: Tuy việc tang không có nhiều bức xúc như việc cưới nhưng
hiện còn tồn tại một số hủ tục, mê tín dị đoan, lãng phí, đó là việc xây mộ to, lấn
Trang 8chiếm đất nghĩa địa hoặc xây sẵn dành phần cho người còn sống, vấn đề quyhoạch khu an táng và cải táng chưa được chú trọng Một số địa phương chưa làmtốt công tác tuyên truyền vận động nhân dân đưa hài cốt người quá cố về nơi quyđịnh, vì vậy hiện tượng các ngôi mộ còn nằm gần khu dân cư, thậm chí cả trongvườn, trong trường học ảnh hưởng không tốt đến vệ sinh môi trường; Tệ nạn mêtín dị đoan, đốt, rắc vàng mả trên đường đưa ma vẫn chưa được thực hiên mộtcách nghiêm túc .
Nhạc tang ở nhiều địa phương hoạt động còn quá giờ quy định ảnh hưởngđến trật tự công đông tệ nạn khóc mướn của các hội nhạc hiếu đã trở nên mối lo
và đã gây bức xúc cho nhân dân, ở một số địa phương tỏ ra bất lực trước tìnhhình này
Các dịp tuần tiết như 3 ngày, 49 ngày, 100 ngày, giỗ đầu, giỗ hết , cải táng
là dịp trả nợ miệng phiền phức và tốn kém, tình hình này đã và dang có nguy cơ “Phát triển mạnh” ở một số địa phương
*Về lễ hội :
Nhìn chung các lễ hội lịch sử cách mạng chưa được quan tâm tổ chức, Một
số lễ hội ở những di tích lớn bị mai một chưa được khôi phục.Một số lễ hội còn
do nhân dân tổ chức tự phát chưa có sự quản lý cụ thể của Nhà nước
3- NGUYÊN NHÂN HẠN CHẾ :
* Việc cưới : Việc thực hiện Luật Hôn nhân và Gia đình chưa nghiêm túc.
Những mô hình mới, những phong tục mới chưa đủ sức thuyết phục và thay thếcái cũ trong phong tục tập quán Một bộ phận cán bộ, đảng viên thiếu gương mẫutrong việc thực hiện nếp sống văn minh, tâm lý cá nhân chưa thắng nổi rào cảncủa dư luận trong việc thực hiện nếp sống văn minh
* Việc tang : Chưa đình hình những nghi thức trong việc tang trong đó có
nhạc tang và tang phục Hình thức mai táng văn minh chưa được phổ biến.Những người có điều kiện kinh tế, hoặc do mê tín dị đoan nên đã xây cất lăng mộlớn cho thân nhân, tạo nên sự mất công bằng trong xã hội
* Lễ hội : Chính quyền một số địa phương chưa thực sự giữ vai trò quản lý,
điều hành lễ hội Do sự tác động của cơ chế thị trường một bộ phận cán bộ và
Trang 9nhân dân còn mang tư tưởng thương mại hoá lễ hội ( ở một số di tích đã tự ýthỉnh sư, đưa đồ thờ, tượng pháp vào di tích không đúng quy định, xây dựng tráiphép ở một số hạng mục trong khuôn viên di tích) Việc tổ chức lễ họi chưa đượckhoa học, văn minh
IV NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CÔNG TÁC XÂY DỰNG NẾP SỐNG VĂN MINH TRONG VIỆC CƯỚI, VIỆC TANG, LỄ HỘI
Việc thực hiện Chỉ Thị 27- CT/TW ngày 12 tháng 1 năm 1998 của BộChính trị về việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội ởhuyện Quảng Xương trong những năm qua đã đạt được nhiều kết quả tốt đẹp, gópphần làm lành mạnh phong tục tập quán, góp phần thiết thực bảo vệ và xây dựngnền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong thời kỳ đẩy mạnhcông nghệp hoá, hiện đại hoá đất nước Để giúp các địa phương trong quá trình tổchức thực hiện một cách thuận lợi, trên cơ sở các văn bản quy định của nhà nước.Ban Chỉ đạo phong trào “ Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” huyệnQuảng xây dựng một số nội dung có tính định hướng về thực hiện nếp sống vănminh trong việc cưới, việc tang, lễ hội như sau :
.1 Nội dung thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới
Yêu cầu của việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới là đảm bảođúng pháp luật, trang trọng, tiết kiệm nhưng không đơn giản hoá, tạo được ấntượng tốt đẹp, phù hợp với cuộc sống hiện đại, tiết kiệm thời gian, không phục hồi
hủ tục mê tín dị đoan
- Thực hiện đăng ký kết hôn tại Uỷ ban nhân dân xã, Thị trấn, tổ chức traogiấy đăng ký kết hôn cho công dân Lễ trao Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn dongười đại diện cho chính quyền địa phương chủ trì Đây là thủ tục bắt buộc vàchính thức của việc kết hôn, thể hiện sự thừa nhận và bảo hộ của Nhà nước đốivới việc kết hôn của công dân
- Trong việc tổ chức cưới ở gia đình và cộng đồng cần gìn giữ những nétđẹp trong phong tục tập quán của từng địa phương để lại dấu ấn tốt đẹp cho đôi
vợ chồng và khách mời tham dự
Trang 10- Nhửng thủ tục rườm rà cần lược bớt, chỉ nên tiến hành các lễ thức cơ bảnnhư dạm ngõ, lễ hỏi và lễ cưới, hoặc chỉ 2 lễ là lễ hỏi và lễ cưới
- Tổ chức lễ cưới có thể bằng hình thức mời dự tiệc trà, hình thức “ Tiệctrà” chỉ uống nước, ăn trầu và bánh kẹo, không được uống bia, rượu trong trongcuộc vui hoặc mời dự tiệc mặn trong phạm vi gia đình, họ hàng bạn bè thânthích, không tổ chức phô trương, lãng phí, không thương mại hoá đám cưới
- Thực hiện những phong tục mới tốt đẹp trong việc cưới như báo hỷ, đặtvòng hoa ở Đài tưởng niệm nghĩa trang liệt sỹ, trồng cây ở vườn cây hạnh phúc.Một số mô hình cưới văn minh, tiết kiệm do đoàn viên thanh niên đi đầu thực hiện
có thể nhân rộng ở nhiều nơi như cưới tập thể, tổ chức mời dự cưới bằng tiệc trà
có khiêu vũ hoặc biểu diễn văn nghệ
- Uỷ ban nhân dân các xã, thị trấn , cần đầu tư xây dựng các thiết chế vănhoá phục vụ cho việc cưới như xây dựng phòng cưới, quan tâm thực hiện đăng kýkết hôn cho công dân, tu bổ Đài tưởng niệm các anh hùng, liệt sỹ để các đôi tânhôn đang hương tưởng niệm
2 Những nội dung thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang
Tổ chức việc tang là thể hiện mối quan hê tình cảm sâu sắc giữa người sống
và người chết và cả mối quan hệ giữa những người đang sống.Vượt ra ngoài tìnhhuyết thống gia tộc, việc tang còn mang tính xã hội rất sâu sắc, vì vậy yêu cầu củaviệc thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang là tổ chức chu đáo, trangnghiêm,khoa học
- Khi có người chết, gia đình hoặc thân nhân thực hiện khai tử theo quyđịnh Việc chôn cất người chết phải thực hiện đúng những quy của Bộ Ytế hướngdẫn về thi hành Điều lệ giữ vệ sinh bảo vệ sức khoẻ, đặc biệt quy định về vệ sinhtrong chôn cất và cải táng
Những kinh nghiệm dân gian nhưng có cơ sở khoa học trong mai táng đểbảo vệ môi trường sống của con người cần lưu giữ
- Tổ chức việc tang vệ sinh, tiết kiệm, xoá bỏ mê tín dị đoan và các hủ tụclạc hậu như : khóc mướn; lăn đường, luồn cữu, trừ tà, bắt ma Không phúng viếng
Trang 11bằng thức ăn chín Hạn chế vòng hoa, đối trướng đắt tiền, phô trương, lãng phí.Không tổ chức cỗ bàn trong ngày tang lễ, đưa tang không cản trở giao thông.
- Lễ cúng 3 ngày , 49 ngày,100 ngày, cúng giỗ, cải táng chỉ làm gọn trongphạm vi gia đình, họ hàng
- Về nhạc tang, có thể sử dụng đội nhạc tang( đội kèn trống phường bát âm), nhạc hồn tử sỹ đối với lễ tang trong quân đội và lễ tang ở các nhà tang lễ, Không dùng nhạc hành khúc, nhạc hội trong lễ tang Đồng bào theo đạo có thể sửdụng nhạc tang của Tôn giáo Không sử dụng loa máy cho đội nhạc tang không
sử dụng nhạc tang trước 5 giờ sáng hoặc sau 23 giờ đêm
-Về tang phục, có thể dùng tang phục mầu đen hay mầu trắng may cắt gọngàng, dùng bộ tang phục của các nhà tang lễ hoặc chỉ dùng khăn tang theo quycách truyền thống
- Bỏ dần những tục lệ như đội mũ rơm, chống gậy, rắc vàng mả Việc xâydựng nghĩa địa phải có quy hoạch và tiến tới xây dựng nghĩa trang thành côngtrình tưởng niệm tại các địa phương
- Thực hiện theo những mô hình và cách tổ chức tang lễ văn minh ( khôngmời khách ăn cố trong đám tang, mỗi gia đình có một người đi dự đmá tang,không mời hút thuốc lá) Đưa việc tang vào quy ước nếp sống văn hoá của cộngđồng để nhân dân tự điều chỉnh
- Dựa vào Ban tang lễ ở địa phương, các lực lượng nòng cốt để thực hiệnnếp sống văn minh trong việc tang như Mặt trận Tổ quốc, Hội bảo thọ, Hội ngườicao tuổi
3-Những nội dung thực hiện nếp sống văn minh trong tổ chức lễ hội
Tổ chức lễ hội khoa học, văn minh là yêu cầu đặt ra đối với các lễ hội hiệnnay Thực hiện quy chế tổ chức lễ hội gắn với thực hiện luật di sản văn hoá vàthực hiện những văn bản quản lý nhà nước có liên quan đến việc tổ chức lễ hội
Nội dung lễ hội phải đảm bảo nghi thức trang trọng, thành kính, các hoạtđộng VH trong lễ hội lành mạnh, hấp dẫn , thu hút đông đảo nhân dân hưởng thụ
và sáng tạo văn hoá Khôi phục có chọn lọc những nghi thức truyền thống , nhữngdiễn xướng, trò dấn gian phù hợp với cuộc sống hiện đại , bài trừ mê tín dị đoan
Trang 12và các hủ tục Bảo vệ tốt cảnh quan môi trường và di tích , tổ chức tốt dịch vụ đẻphục vu nhu cầu của nhân dân
Để tăng thêm hiệu quả giáo dục cần đưa thêm những nội dung mới, nhữngtrò chơi mới, các hoạt động thể thao, văn nghệ có chọn lọc và phù hợp vào nộidung của từng lễ hội
IV-MỘT SỐ BIỆN PHÁP CÔNG TÁC XÂY DỰNG NẾP SỐNG
VĂN MINH TRONG VIỆC CƯỚI, TANG, LỄ HỘI
Việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, tang, lễ hội trong nhữngnăm qua đã góp phần làm thay đổi nhận thức, cách nghĩ, cách làm , thói quentrong đời sống xã hội theo chiều hướng tích cực, góp phần làm lành mạnh phongtục tập quán và đời sống xã hội.Tuy nhiên, trước xu thế toàn cầu hoá ngày càngrộng rãi và mạnh mẽ hiện nay việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới,tang, lễ hội và trong phong tục tập quán nói chung đang gặp những thuận lợi vàthách thức rất lớn Trong những năm tới nhu cầu hưởng thụ và sáng tạo văn hoátrong đó có nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng Tôn giáo và các sinh hoạt van hoá cộngđồng của nhân dân sẽ ngày một cao Nhưng lối sống thực dụng chỉ coi trọng lợiích kinh tế vẫn chưa giảm Xu hướng duy tâm, tệ mê tín dị đoan, nạn cờ bạc số đề,lãng phí đang ngày càng gia tăng và lan rộng
Trước thực tế đó việc thực hiện nếp sống văn minh Chỉ thị 27-CT/TW phảiđược xác định là một bộ phận trong cuộc cách mạng tư tưởng và văn hoá để xâydựng nếp sống văn minh, tiến bộ với tinh thần gạn đục khơi trong, ngăn chặn việcphục hồi các hủ tục, mê tín đang có nguy cơ lan rộng trong xã hội
Thực tế đã cho thấy đê xây dựng tốt nếp sống văn minh trong việc cưới,tang, lễ hội cần thực hiện một số biện pháp công tac sau :
1- Tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh, chúng ta phải kiên trì, lấy biện pháp giáo dục, vận động, thuyết phục đẻnhân dân tự giác thực hiện Tranh thủ sự lãnh đạo của Đảng và chính quyền cáccấp dối với công tác xây dựng nếp sống văn hoá Ngành Văn hoá Thông tin từhuyện đến cơ sở cần làm tốt công tác tham mưu cho chính quyền, làm trung tâm
Trang 13cho quan hệ phối hợp giữa các ngành, đoàn thể, giữ vai trò chủ đạo trong việcthực hiện nếp sống văn minh
2- Lấy xây đẻ chống, đây là cuộc vận động lâu dài, phức tạp làm chuyểnbiến nhận thức và hành động từ mỗi cá nhân, gia đình đến cộng đồng xã hội, vìvậy cân phải xây dựng những mô hình, những điển hình mới tiến bộ, phù hợp, đặcbiệt là xây dựng những nghi thức mới trong việc cưới, việc tang, lễ hội nhưngkhông xa lạ với truyền thống dân tộc Những mô hình mới phải đủ sức khẳngđịnh, đứng vững, thật sự ưu việt
3- Đẩy mạnh tuyên truyền giáo dục, nâng cao ý thức nhân dân với việc thựchiện nếp sống văn minh, đặc biệt là đối với cán bộ làm công tác quản lý và độingũ cán bộ công chức Biểu dương kịp thời những nhân tố tích cực, phê phánnhững biểu hiện tiêu cực để bảo vệ cái đúng, cái tiến bộ, bài trừ cái sai trái, cổ hủ.Định hướng dư luận, đề cao sự tự trọng và ý thức thực hiện pháp luật về nếp sốngvăn minh trong nhân dân Trong công tác tuyên truyền, cần tận dụng hoạt độngcủa mạng lưới Câu lạc bộ, Nhà văn hoá, Bưu điện văn hoá, hệ thống Thư viện,phòng đọc sách báo làng, các đội thông tin lưu động, các hội thi, hội diễn chuyên
đề hoặc lồng ghép với nội dung tuyên truyền thực hiện nếp sống văn minh trongviệc cưới, việc tang, lễ hội và xây dựng đời sống văn hoá nói chung
4- Xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước nếp sống văn hoá trong việccưới, việc tang, lễ hội Tổ chức để nhân dân cam kết đăng ký xây dựng Gia đìnhvăn hoá, Làng Văn hoá, Khu phố văn hoá, Đơn vị đạt chuẩn văn hoá, phát huytính dân chủ, tinh thần tự quản, tham gia quản lý trật tự trị an, xoá bỏ hủ tục, xâydựng phong tục tập quán tốt đẹp.Tránh những biện pháp cưỡng bức thô bạo, phạttiền nặng, vận động thực hiện theo nếp sống văn minh phải đảm bảo dân chủ, bìnhđẳng Nêu cao vai trò gương mẫu của cán bộ, Đảng viên, công chức Xã hội hoá
để huy động nhiều nguồn lực cho việc xây dựng nếp sống văn minh, chú trọngxây dựng lực lượng nòng cốt để vận động quần chúng, trong đó có vai trò củaTrưởng thôn, già làng, trưởng dòng họ, các thầy cúng, các hội nhạc hiếu
Trang 145- Tăng cường công tác thanh tra, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý và tổchức lễ hội Kết hợp biện pháp vận động giáo dục với việc cương quyết xử lýbằng pháp luật đối với những trường hợp cố tình vi phạm nếp sống văn minh.
6- Thường xuyên cung cấp tài liệu, tổ chức tập huấn để nâng cao trình độkiến thức cho lực lượng cán bộ văn hoá thông tin cơ sở.Chính quyền các cấp cóchính sách hỗ trợ, tăng cường đầu tư vật chất phương tiện để thực hiện theo nếpsống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội như xây dựng và đầu tư thêmphương tiện cho phòng cưới, phòng trao Giấy Đăng ký kết hôn, xây dựng và tu bổĐài tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ Quy hoạch nghĩa địa và tiến tới xây dựngnghiã trang nhân dân thành công trình tưởng niệm tại các địa phương
V- ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ
1- Đề nghị Ban Thường vụ huyện uỷ có Nghị quyết chuyên đề về chỉ đạocác xã, thị trấn về thực hiện Chỉ Thị 27/CT-TW của Bộ Chính trị trong việc cưới,việc tang, lễ hội Gắn trách nhiệm thực hiện Chỉ thị với việc bình xét thi đua trongdanh hiệu Đảng bộ trong sạch vững mạnh hàng năm
2- Đề nghị UBND huyện có văn bản chỉ đạo các xã, thị trấn trong việc thựchiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội, đặc biệt trong việc xâydựng mô hình cưới tập thể và quy hoạch nghĩa trang nhân dân
3- Đề nghị UBND các xã, thị trấn cần xây dựng kế hoạch chỉ đạo và thựchiện tốt Chỉ Thị 27/CT-TW của Bộ Chính trị trong việc cưới, việc tang, lễ hội.Chỉ đạo điểm tại các thôn đã chọn để xây dựng làng văn hoá tiêu biểu việc tổchức cưới tại nhà văn hoá thôn
VI- KẾT LUẬN :
Xây dựng nếp sông văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội và trong nếpsống nói chung là một bộ phận quan trọng của cách mạng tư tưởng và văn hoá ởnước ta hiện nay là cuộc đấu tranh gay gắt trên mặt trận tư tưởng và văn hoá đểgóp phần xây dựng con người Việt nam mới, chống lại lối sống thực dụng, vị kỷ,coi thường những giá trị văn hoá dân tộc Xây dựng nếp sông văn minh trong việccưới, việc tang, lễ hội và trong nếp sống nói chung là một yêu cầu tất yếu của
Trang 15cách mạng Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghệp hoá, hiện đại hoá đấtnước.
Nhằm rút kinh nghiệm và tăng cương vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, tìm ranhững biện pháp hữu hiệu cho những bước đi trong thời gian tới, đạt chất lượngcao trong thực hiện nếp sông văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội
Báo cáo đề dẫn và các bài tham luận tại hội nghị chuyên đề lần này mới chỉ
là tập hợp bước đầu, vì vậy chưa tổng hợp hết được những bài học hay, kinhnghiệm giỏi ở các cơ sở để hội nghị tham khảo trao đổi và rút kinh nghiệm
Ban Chỉ đạo Phong trào “ Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”huyện Quảng Xương mong rằng các vị đại biểu đại diện Sở Văn hoá- Thể thao,
Du lịch- Thường trực huyện uỷ- Thường trực HĐND-UBND huyện, các đồng chílãnh đạo các xã, thị trấn, đại biểu các ban ngành cấp huyện sẽ trao đổi, giới thiệunhững kinh nghiệm hay để từng bước nâng cao chất lượng xây dựng đời sống vănhoá cơ sở, đáp ứng với yêu cầu thực tiễn của đất nước./
BAN CHỈ ĐẠO PHONG TRÀO
“ TOÀN DÂN ĐOÀN KẾT XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ”
HUYỆN QUẢNG XƯƠNG
Trang 16
VỀ THỰC HIỆN NẾP SỐNG VĂN MINH TRONG VIỆC CƯỚI
Kính thưa các vị đại biểu về dự hội nghị
Hội nghị chuyên đề về việc cưới, việc tang, lễ hội theo nếp sống văn minhđược tổ chức hôm nay, chúng tôi cho ràng đây là một hội nghị cần thiết và có ýnghĩa rất lớn đối với việc xây dựng nếp sống văn hoá ở mỗi cơ sở hiện nay Về dựhội nghị chuyên đề Cưới ,tang và lễ hội hôm nay thay mặt các Cấp uỷ, chínhquyền và nhân dân xã Quảng Lợi tôi xin được tham luận về chuyên đề cưới theonếp sống văn minh, với những nội dung cụ thể sau:
kính thưa các đại biểu :
Hôn nhân là việc quan trọng trong cuộc đời của mỗi người, được Nhànước và xã hội coi trọng; được Pháp luật bảo hộ Tổ chức việc cưới phù hợp với
Trang 17điều kiện kinh tế- xã hội sẽ góp phần hoàn thiện Nếp sống- Phong tục của dân tộctrong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Xác định rõ ý nghĩa mụcđích của việc tổ chức cưới theo nếp sống văn minh là hết sức quan trọng đối vớimột vùng quê còn nhiều khó khăn và vị trí địa lý lại rất xa trung tâm huyện ( gần
20 km ) Việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới theo tinh thần chỉ thị27/CT và quyết định số 308/2005 của Chính phủ ban hành kèm theo quy địnhthực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới , việc tang và lễ hội đã được cán bộ
và nhân dân Quảng Lợi tổ chức chỉ đạo và thực hiện đạt kết quả và bước đầuthành công từ tháng 3 năm 2006
Để có được kết quả trong việc cưới thành công như hôm nay, trước hết làvai trò lãnh đạo tuyệt đối và toàn diện của cấp uỷ Đảng, sự chỉ đạo cương quyếtcủa chính quyền, sự phối hợp đồng bộ giữa các ban ngành đoàn thể từ xã đếnthôn Đặc biệt là tinh thần trách nhiệm giám nghĩ giám làm trong công tác thammưu và tuyên truyền vận động nhân dân cũng như trong việc xử lý các tình huốngtrong quá trình tổ chức thực hiện của các thành viên trong Ban chỉ đạo “ Phongtrào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”
Công tác xây dựng quy chế “ Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới
“ được chỉ đạo một cách chặt chẽ, cụ thể, giao cho Ban văn hoá và Ban chấp hànhĐoàn thanh niên xây dựng kế hoạch chi tiết cho một đám cưới, phối hợp với cán
bộ tư pháp dự thảo thành quy chế, sau đó tổ chức hội nghị mở rộng đến ban vậnđộng xây dựng làng văn hoá ( Ban công tác Mặt trận các khu dân cư) xin ý kiến
bố sung, sửa đổi để hoàn thiện quy chế, trình bản quy chế “ Thực hiện nếp sốngvăn minh trong việc cưới “ của Quảng Lợi đến Phòng Tư pháp huyện thẩmđịnênsau đó Chủ tịch UBND xã Quảng Lợi ra Quyết định ban hành ngày15/4/2006
Sau khi quy chế được ban hành giao cho Ban văn hoá thông tin tuyêntruyền nhiều buổi trên đài truyền thanh của xã phát đến các thôn, để rút kinhnghiệm cho quá trình chỉ đạo - Ban chỉ đạo của xã đã thống nhất chọn một đámcưới làm điểm, giao cho cán bộ văn hoá xây dựng kịch bản chương trình một lễcưới tổ chức tại hội trường UBND xã, Ban thường vụ thanh niên làm chủ hôn,
Trang 18thời gian tổ chức không quá 60 phút ; nội dung, hình thức thực hiện nghiêm túctheo quy chế đã đề ra
Đám cưới đầu tiên ( chỉ đạo điểm ) ngoài những khách mời của gia đình nội, ngoại, bạn bè của cô dâu và chú rể Ban tổ chức còn mời toàn Ban chỉ đạo,trưởng các ban nghành của xã, bí thư chi bộ, thôn trưởng 6/6 đơn vị đến dự.Và
đám cưới có khẩu hiệu “ Hôn trường không khói thuốc “ , việc trao quà của đám
cưới chỉ dành riêng cho cô dâu và chú rể, lễ cưới có đại diện của Chính quyền đến
dự và trao Giấy chứng nhận kết hôn, đại diện hai họ phát biểu cảm tưởng, đámcưới được tổ chức trang trọng, lịch sự đã tạo được ấn tượng tốt đẹp trong Đoànviên thanh niên, việc tiếp khách tại nhà diễn ra hết sức đơn giản, gọn nhẹ, khôngloa đài ầm ĩ làm ảnh hưởng đến việc học hành của các cháu học sinh, sinh hoạtcủa nhân dân và an ninh trật tự trong khu dân cư
Tính ra một đám cưới thực hiện theo nếp sống văn minh đã tiết kiệm chohai họ từ 7-10 triệu đồng , thấy được lợi ích thiết thực đó mà nhân dân trong xã đãhưổng ứng thực hiện quy chế một cách tích cực Tuy nhiên trong quá trình chỉ đạo
và tổ chức thực hiện cũng gặp rất nhiều khó khăn đặc biệt là về cơ sở vật chấtchưa đáp ứng nhu cầu của thanh niên như âm thanh , ánh sáng, dàn nhạc và khókhăn hơn cả là rào cản về nhận thức trong một bộ phận cán bộ và quần chúngnhân dân, cán bộ, Đảng viên chưa thực sự quyết tâm cao trong chỉ đạo và thựchiện, tư tưởng trả nợ miệng của gia đình cô dâu và chú rể còn nặng nề.một sốthanh niên thì cho rằng làm như thế là áp đặt, phải để thanh niên đựôc tự do thoảimái, đời người chỉ có một lần và đặc biệt hơn cả là tư tưởng chống đối của các
“dịch vụ cưới”
Nắm rõ đựơc điểm yếu đó Ban chỉ đạo của xã đã phân công địa bàn phụtrách cho từng thành viên trực tiếp đến gia đình chuẩn bị dựng vợ gả chồng chocon để làm công tác tuyên truyền, vận động Có thành viên trong Ban chỉ đạophải trực tiếp cùng gia đình chú rể đón tiếp khách tại nhà.UBND xã kịp thời đầu
tư hệ thống âm thanh, ánh sáng, cương quyết xử lý các biểu hiện quậy phá với cáchình thức xử lý hành chính và thông qua hội nghị, thông qua hệ thống truyềnthanh của xã, đồng thời viết bài biểu dương trên đài truyền thanh những gia đình,
Trang 19những cặp vợ chồng thực hiện tốt quy chế Vì vậy sau 3 năm thực hiện nếp sốngvăn minh trong việc cưới đã có 100% đám cưới đựơc tổ chức tại hội trườngUBND xã , nhân dân trong xã đồng tình ủng hộ và đã thực sự trở thành một népđẹp văn hoá của quê hương.
Kính thưa các vị đại biểu : Để có đựơc kết quả như trên là do có sự chỉ đạo
cương quyết , chặt chẽ từ khi xây dựng kế hoạch đến lúc quy chế đựôc ban hành
và tổ chức thực hiện Ban chỉ đạo “ Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đờisống văn hoá”.đã tập trung chỉ đạo tích cực, sâu sát, sự phối hợp nhịp nhàng củacác thành viên trong Ban chỉ đạo các ban ngành liên quan Công tác chỉ đạo kịpthời, dứt khoát đi vào khuôn khổ ngay từ đầu ( nhưng không cứng nhắc ) Đặc biệt
là vai trò lãnh đạo của tập thể cùng bàn bạc đi đến thống nhất một quan điểm chỉđạo chung “ Không mạnh ai nấy làm “ trong quá trình chỉ đạo thực hiện quy chế
có đánh giá rút kinh nghiệm, kịp thời bổ sung, sửa đổi cho phù hợp với tâm lý vànhu cầu của nhân dân
Kính thưa hội nghị
Việc cưới theo nếp sống văn minh ở Quảng Lợi đã duy trì và đi vào nề nếptrong 3 năm qua, và có thể khẳng định rằng thực hiện việc cưới theo nếp sống
văn minh là thể hiện đựơc “ Ý Đảng đã hợp lòng dân “ Vì vậy đề nghị với
Huyện uỷ, UBND huyện cần có những văn bản quy định chỉ đạo chung trên địabàn toàn huyện, có chính sách khen thưởng , hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất cho côngtác thực hiện cưới theo nếp sống văn minh Vì ngoài về lợi ích kinh tế còn tiếtkiệm cho nhân dân những lãng phí không đáng có, mà lớn hơn cả là xây dựngđược một nét văn hoá mới tốt đẹp trong quần chúng nhân dân , dặc biệt là gópphần không nhỏ trong việc giáo dục thế hệ trẻ hướng tới chân - Thiện - Mỹ
Đối với các xã lân cận chúng tôi cũng mong muốn: Các đồng chí lãnh đạoĐảng, chính quyền cùng với chúng tôi chỉ đạo thực hiện nếp sống văn minh trongviệc cưới Xây dựng một nét đẹp văn hoá mới ở tất cả các xã trong vùng, tronghuyện
TM/UBND
CHỦ TỊCH
Trang 20Nguyễn Thái Thời
UỶ BAN NHÂN DÂN CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
XÃ QUẢNG TRUNG Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
Trang 21Quảng Trung, ngày 12/12/2008
THAM LUẬN
Về thực hiện “ Cưới theo nếp sống văn minh”
Kính thưa các vị đại biểu về dự hội nghị
Được về tham dự hội nghị chuyên đề về thực hiện nếp sống văn minh trongviệc cưới, việc tang, lế hội , cho phép tôi thay mặt tuổi trẻ xã Quảng Trung xinđược gửi tới quý vị đại biểu, các vị khách quý lời chào trân trong, lời chúc sứckhoẻ và chúc hội nghị thành công tốt đẹp
Kính thưa các đồng chí tên tôi là Lê Đình Ninh- Chức vụ: Bí thư đoàn xãQuảng Trung
Thời gian qua được sự quan tâm lãnh đạo của Cấp uỷm Chính quyền, sựphối kết hợp chặt chẽ của các ban ngành, đoàn thể, công tác xây dựng nếp sốngvăn hoá ở Quảng Trung đã có nhiều khởi sắc Thành công trong công tác xâydựng đời sống văn hoá trên địa bàn toàn xã, phải kể đến công tác tổ chức cướitheo nếp sống văn minh Tuy nhiên thành công mà chúng tôi đã đạt được mới chỉ
là bước đầu, song đã giúp chúng tôi có niềm tin và niềm tin đó giúp chúng tôivững vàng để tiếp tục tổ chức thực hiện thành công mô hình này trên địa bàn toàn
xã trong những năm tiếp theo Chúng tôi xin được lược trích một số công việc cụthể trong bước đi ban đầu của đoàn xã Quảng Trung trong thực hiện cưới theo nếpsống văn hoá
1 Cách thức vận động:
Căn cứ Chỉ thị 27 của Bộ chính trị, Quyết định 1323 của Chủ tịch UBNDtỉnh Thanh Hoá về việc cưới