Ý tưởng kinh doanh các sản phẩm phân bón sinh học

Sản xuất phân bón hữu cơ từ vỏ cây nguyên liệu giấyPhân bón hữu cơ vi sinh từ vỏ cây nguyên liệu giấy được Công ty Cổ phần Công đoàn Bãi Bằng Phú Thọ ứng dụng thành công đã đem lại hiệu

Sản xuất phân bón hữu cơ từ vỏ cây nguyên liệu giấy

Phân bón hữu cơ vi sinh từ vỏ cây nguyên liệu giấy được Công ty Cổ phần Công đoàn Bãi Bằng (Phú Thọ) ứng dụng thành công đã đem lại hiệu quả bước đầu cho sản xuất nông sản an toàn trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

Đây là nội dung của Dự án “Mô hình sản xuất và ứng dụng sản phẩm phân bón và thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc từ vi sinh vật để sản xuất nông sản an toàn tại tỉnh Phú Thọ” thuộc chương trình “Xây dựng mô hình ứng dụng và chuyển giao khoa học công nghệ phục vụ phát triển kinh tế xã hội nông thôn miền núi"

Để sản xuất phân bón hữu cơ có nguồn gốc từ vi sinh vật Công ty tận dụng nguồn nguyên liệu có sẵn tại địa phương đó là vỏ các cây nguyên liệu giấy

Quy trình tiến hành như sau, vỏ cây nguyên liệu giấy được nghiền, làm vụn đạt kích thước không vượt quá 0,2mm Để điều chỉnh PH của nguyên liệu, Công ty bổ sung 3% vôi bột, độ ẩm của nguyên liệu đạt từ 28-30% Sau đó tiến hành phối trộn nguyên liệu và men ủ vi sinh vật; ủ nguyên liệu; kiểm tra độ an toàn của cơ chất; chuẩn bị chế phẩm vi sinh vật chức năng đậm đặc; phối trộn; sàng nghiền để cho ra sản phẩm phân bón hữu cơ

vi sinh đạt chất lượng

Sau khi sản xuất thành công, dự án tiến hành khảo nghiệm hiệu lực phân hữu cơ vi sinh trên cây trồng là rau ăn lá ngắn ngày như su hào, bắp cải, súp lơ, đậu ăn quả, cà chua, dưa chuột; và được triển khai tại các xã Tứ Xã (huyện Lâm Thao), An Đạo (huyện Phù Ninh), Tân Đức (thành phố Việt Trì) sử dụng phân hữu cơ vi sinh vật thay thế toàn bộ phân chuồng và giảm 15% phân vô cơ

Trong 2 năm thực hiện, dự án đã sản xuất 271,9 tấn rau các loại; tiêu thụ được sản phẩm thông qua các cửa hàng rau an toàn của các hợp tác xã tại thành phố Việt Trì

Dự án cũng đã sản xuất 1.000kg chế phẩm vi sinh vật xử lý chất hữu cơ và 500 tấn phân hữu cơ vi sinh chức năng đạt yêu cầu, phục vụ mô hình thí điểm của dự án Ngoài ra,

phân hữu cơ vi sinh còn được bón cho các cây trồng khác như lúa, cây lâm nghiệp tại địa phương và được đánh giá cao về chất lượng

Theo đánh giá của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Phú Thọ, sản phẩm phân bón hữu cơ

vi sinh có chức năng cải tạo đất, làm cho đất trở nên màu mỡ, tơi xốp hơn Dùng phân hữu cơ vi sinh, các cây trồng trong mô hình cho năng suất cao và ổn định đạt 17,5-32,4 tấn/ha

Ngoài ra, hàm lượng kim loại nặng, thuốc bảo vệ thực vật trong sản phẩm rau an toàn của

mô hình đều dưới ngưỡng cho phép của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Sản xuất thành công phân hữu cơ vi sinh sẽ giúp người nông dân tỉnh Phú Thọ hướng tới sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững, đem lại hiệu quả kinh tế cao

Mô hình sản xuất nông sản bằng phân hữu cơ vi sinh

Tại vùng đệm Vườn quốc gia Bạch Mã, Thừa Thiên-Huế, người dân địa phương đã được

chuyển giao kỹ thuật của dự án xây dựng mô hình sản xuất nông sản bằng phân hữu cơ vi

sinh

Trước đây, phần lớn hộ dân ở vùng rừng đệm sinh sống bằng khai thác rừng bất hợp pháp

vì có ít đất sản xuất; hơn nữa đất chỉ canh tác được một vụ do thiếu nước nên năng suất

thấp Việc áp dụng kỹ thuật để xây dựng mô hình nông lâm kết hợp đã góp phần tạo sinh

kế bền vững cho cộng đồng vùng rừng đệm

Theo anh Phạm Quang Sanh - điều phối viên dự án, việc chuyển giao kỹ thuật đã giúp

người dân địa phương tự làm được phân hữu cơ vi sinh tại chỗ từ phế thải trong nông

nghiệp như vỏ trấu, phân chuồng, cành cây, cỏ Phân hữu cơ vi sinh giúp cải tạo đất, hạn

chế sử dụng hóa chất nên tiết kiệm được chi phí

Sản xuất các loại nông sản như rau, lúa, củ, quả từ phân hữu cơ vi sinh sẽ tạo ra sản phẩm

an toàn và tăng thêm thu nhập Nhờ vậy, hàng trăm hộ dân ở vùng rừng đệm thuộc các

huyện Phú Lộc, Nam Đông, A Lưới đã có thu nhập cao và ổn định từ mô hình sản xuất

nông sản bằng phân hữu cơ vi sinh

Ngoài ra, nhiều hộ dân còn được phổ biến kỹ thuật để làm bếp đun cải tiến tiết kiệm

nhiên liệu, qua đó đã hạn chế vào rừng chặt cây làm củi; kỹ thuật xây dựng công trình khí

sinh học cho gia trại, trang trại chăn nuôi; các kỹ thuật xây dựng mô hình trồng nấm, tre

lấy măng, cây ăn quả, cải tạo vườn tạp, cây đa mục đích cũng đã cho hiệu quả cao

Bên cạnh đó, dự án đang xây dựng các mô hình phát triển kinh tế kết hợp bảo vệ rừng như trồng xen cây ăn quả và cây bản địa để cải tạo vườn tạp cho 450 hộ dân với diện tích hơn 80 ha; hướng dẫn kỹ thuật trồng mới gần 900ha rừng đặc dụng, khoanh nuôi, tái sinh rừng tự nhiên cho hơn 3.000ha

Dự án cũng phối hợp xây dựng mô hình du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng như Làng du lịch sinh thái bản Hạ Long (Phong Điền); du lịch sinh thái kết hợp cộng đồng ở Thác Mơ, Thác Trượt, Nhà Rông - xã Thượng Nhật, vườn sưu tập cây thuốc ở huyện Nam Đông góp phần tăng tỷ lệ che phủ rừng; tạo thêm việc làm, góp phần xóa đói giảm nghèo cho cộng đồng dân cư vùng rừng đệm

Tuy nhiên, để xây dựng các mô hình nông lâm kết hợp có hiệu quả ở vùng rừng đệm, biện pháp tuyên truyền nâng cao hiểu biết bảo tồn đa dạng rừng của người dân cần được nâng cao song hành với việc tổ chức tập huấn bảo tồn đa dạng sinh học gắn với phổ biến

kỹ thuật xây dựng mô hình nông lâm kết hợp có hiệu quả kinh tế cao

Sản xuất phân vi sinh từ bã thải sắn

Do chứa hàm lượng chất hữu cơ cao nên bã thải sắn thường được sử dụng làm phân bón hữu cơ cho cây trồng Tuy nhiên, nếu bón trực tiếp thì không mang lại hiệu quả cao, lại gây mùi hôi khó chịu nên một số nghiên cứu hiện đang tìm cách tái chế nguồn bã thải sau chế biến tinh bột sắn thành phân bón hữu cơ bằng cách sử dụng vi sinh vật

Sử dụng bã thải sắn để sản xuất phân vi sinh vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa giúp giảm thiểu ô Hai tác giả đã sử dụng chế phẩm vi sinh vật do Bộ môn Vi sinh Môi trường, Viện Môi trường Nông nghiệp cung cấp (thành phần chính gồm xạ khuẩn, nấm men, vi khuẩn với hoạt tính phân giải xenlulozơ, tinh bột và phân giải phốt phát khó tan), sau đó cho ủ cùng

bã thải sắn theo phương pháp ủ compost có bổ sung thêm các nguyên liệu phụ như rỉ mật, ure, kali, super lân, vôi bột

Kết quả cho thấy, sau 45 ngày ủ, bã thải có màu nâu, tơi xốp, không có mùi; độ pH trung bình; hàm lượng chất hữu cơ giảm xuống hơn 50% và không phát hiện thấy có các vi sinh vật gây bệnh Đặc biệt, kiểm tra độ hoai, tính an toàn đối với cây trồng của sản phẩm thì thấy bã thải đã hoai và đảm bảo an toàn đối với cây trồng – Tạp chí Khoa học Đất số 36/2011 cho biết

Trên thực tế, phương pháp sản xuất phân vi sinh từ chất thải sản xuất tinh bột sắn cũng đã được một số đơn vị áp dụng khá thành công, vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa giúp hạn chế ô nhiễm môi trường

Rác thành phân hữu cơ nhờ chế phẩm vi sinh

Một loại chế phẩm vi sinh mới dùng để xử lý phế thải hữu cơ thành phân bón hữu cơ đã

được Viện Công nghệ môi trường (Viện KH - CN Việt Nam) đã nghiên cứu và sản xuất thành công

Cụ thể, Viện đã phân lập và tuyển chọn các chủng vi sinh vật ưa nhiệt bao gồm 30 chủng

xạ khuẩn ưa nhiệt thuộc nhóm xạ khuẩn Streptomyces và 20 chủng vi khuẩn ưa nhiệt thuộc giống Bacillus Các xạ khuẩn và vi khuẩn này có ưu điểm là sinh enzym (men)có tác dụng phân hủy mạnh các chất hữu cơ trong chất thải như rác thải sinh hoạt, rơm rạ, bả rong riềng than bùn, phân gia súc, gia cầm… ở nhiệt độ cao (từ 50 - 60 độ C trở lên) thành phân bón hữu cơ

Trong một gam chế phẩm có chứa hàng chục tỷ tế bào vi sinh vật hữu hiệu Tất cả các chủng vi sinh vật tuyển chọn dùng để sản xuất các chế phẩm vi sinh vật đều đã được nghiên cứu kỹ các đặc điểm sinh học để khẳng định được chúng không độc hại cho con người, vật nuôi và môi trường

Cà chua phát triển tốt nhờ phân bón hữu cơ sản xuất từ rác

Cách ủ phế thải thành phân cũng rất đơn giản Chỉ cần hòa đều 1kg chế phẩm vi sinh vào

30 lít nước, sau đó cứ một lớp phế thải dày 30-50cm thì tưới từ 2-3 lít dung dịch chế phẩm Dùng nilon hoặc đắp đất để phủ kín đống ủ Nếu đống ủ khô thì phải tưới thêm nước

Chế phẩm vi sinh vật do Viện Công nghệ môi trường nghiên cứu đã được đưa vào thử nghiệm đầu tiên ở nhà Nhà máy Chế biến phế thải đô thị Cầu Diễn (Hà Nội) Kết quả cho thấy nếu sử dụng công nghệ thông thường của nhà máy thì thời gian xử lý kéo dài khoảng

45 ngày và có mùi hôi thối bốc ra từ bể ủ.

Nhưng khi bổ sung thêm 30 kg chế phẩm vi sinh vật cho một bể xử lý dung tích 150m3 rác thì thời gian xử lý hiếu khí là 30 ngày và không có mùi hôi bốc lên Như vậy với việc

bổ sung chế phẩm vi sinh vật đã tiết kiệm được 1/3 thời gian xử lý hiếu khí và đồng thời cũng tiết kiệm được năng lượng

Sau khi xử lý phế thải bằng vi sinh vật đã tạo ra được sản phẩm phân hữu cơ sạch, an toàn Các loại rau, củ, quả như cà chua, cà rốt, bắp cải, đậu tương sinh trưởng nhanh, năng suất cao, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt hơn (so với cây trồng đối chứng chỉ bón đơn thuần bằng phân hóa học hoặc phân tươi không qua ủ), không có ký sinh trùng gây bệnh như giun, sán…

Hiện nay, chế phẩm vi sinh vật đang tiếp tục được áp dụng tại nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt Việt Trì, Vĩnh Phúc và Nhà máy xử lý rác Đồng Xoài (tỉnh Bình Phước)

TS Tăng Thị Chính, trưởng phòng vi sinh vật môi trường (viện Công nghệ môi trường) cho biết, tới đây, chế phẩm vi sinh sẽ được triển khai rộng rãi hơn ra nhiều tỉnh, thành phố khác trong cả nước

Nông dân tự sản xuất phân vi sinh từ vỏ hạt cà phê

Ông Nguyễn Thế Tiền, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Di Linh (Lâm Đồng) cho biết, gần đây nông dân trong huyện đã tự làm chủ được quy trình ủ phân vi sinh từ phụ phế phẩm vỏ cà phê Từ đó, góp phần tăng độ phì cho đất, tăng năng suất cây trồng, giảm bớt đầu tư, đồng thời giảm thiểu ô nhiễm môi trường

Lâm Đồng có nhiều huyện chuyên canh cây cà phê như Di Linh, Lâm Hà… Những năm trước, sau mùa thu hoạch có một lượng rất lớn phụ phế phẩm là vỏ cà phê, nhưng chủ yếu

bị vứt bỏ ra môi trường hoặc đem đốt Một số ít được tái sử dụng như đem bỏ vào gốc cà phê hoặc trộn chung với một số loại phân chuồng rồi đem bón cho cây…

Người dân phơi cà phê Chính vì vậy, việc không xử lý vỏ cà phê đúng cách đã góp phần gây lãng phí, ô nhiễm môi trường và phát tán mầm bệnh cho vụ càphê năm sau

Huyện Di Linh phối hợp với Viện Nông Lâm nghiệp Trung ương và một số trường đại học chuyên ngành mở 150 lớp, mỗi lớp học 50 người, chuyển giao ứng dụng khoa học ủ men vi sinh từ vỏ cà phê cho nông dân Kết thúc khóa học, nông dân trực tiếp làm tại hộ gia đình

Sau khoảng 3 tháng, nông dân áp dụng đúng các quy trình kỹ thuật ủ vỏ cà phê, kết hợp với sử dụng đúng loại men vi sinh có chất lượng tốt, sẽ cho một loại phân hữu cơ sinh học có hàm lượng các chất dinh dưỡng cao hơn phân chuồng loại tốt: lượng Kali gấp ba lần và lượng lân gấp 1,5 lần Với 1 tấn vỏ cà phê kết hợp với phân chuồng và một số loại phân khác, nông dân có thể tự sản xuất ra 5m3 phân vi sinh

Đến nay, nông dân đã phổ biến, nhân rộng ra toàn huyện nhiều mô hình làm phân từ vỏ

cà phê phát huy hiệu quả, nhất là các mô hình ở những vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số… Hiện nhiều địa phương, nhà máy trong tỉnh Lâm Đồng cũng đã áp dụng biện pháp này

Hiệu quả lớn từ một “sáng chế nhỏ” của nông dân

“Sáng chế nhỏ” là cách nói khiêm tốn của anh Vũ Đình Phúc, nông dân sản xuất giỏi ở phường 7, thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng về chiếc máy sản xuất phân vi sinh từ rác thải trồng rau, hoa… ở vùng chuyên canh rau hoa hàng đầu Việt Nam - thành phố Đà Lạt

Anh Phúc bên sản phẩm phân bón hữu cơ

do máy tạo ra

Sáng chế của anh đã được Liên hiệp các Hội khoa học kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng trao giải nhì về sáng tạo khoa học kỹ thuật và chọn tham gia giải thưởng toàn quốc vào tháng Năm tới

Anh Vũ Đình Phúc cho biết từ thực tiễn trồng rau, hoa của gia đình cũng như của nông dân Đà Lạt cho thấy nhu cầu về phân bón hữu cơ là rất lớn; cùng đó, vấn đề giữ gìn môi trường tự nhiên Đà Lạt trong sạch trong quá trình trồng rau, hoa cũng là điều cần đặc biệt quan tâm Từ suy nghĩ đó, anh đã mày mò, sáng chế được chiếc máy chế biến rác thải thành phân vi sinh để phục vụ việc trồng rau hoa

Bắt đầu nghiên cứu từ năm 2006, chiếc máy tự chế đầu tiên của anh ra đời với công suất khá nhỏ, chỉ chế biến được 3m3/giờ và chưa hoàn thiện cả về quy trình vận hành của máy cũng như sản phẩm phân vi sinh được sản xuất từ chiếc máy này Anh tiếp tục cải tiến và đến nay, máy sản xuất phân bón vi sinh từ rác thải đã hoàn chỉnh

Với 2 bộ phận chính là môtơ và cối xay, cùng với một băng chuyền, chiếc máy có thể nghiền nhỏ, trộn đều các loại phế phẩm và một số phụ liệu nông nghiệp để dùng làm phân hữu cơ Máy có 3 tầng: tầng cắt thô rác thải, tầng xay nhuyễn và tầng nghiền mịn, hoàn thiện sản phẩm Công suất máy lên 10m3/giờ Giá thành sản xuất mỗi máy này

khoảng 35 triệu đồng.

Theo tính toán thực tế của anh Vũ Đình Phúc, hiệu quả kinh tế từ việc chế biến, sử dụng phân vi sinh này là rất lớn Trước tiên là phân vi sinh rất phù hợp, tốt cho việc trồng rau, hoa, làm tăng năng suất cây trồng so với bón một số loại phân khác Nếu sử dụng phân vi sinh này thay cho các loại phân hữu cơ khác, bình quân mỗi hécta tiết kiệm khoảng 70 triệu đồng/năm Với mức này, chỉ cần khoảng 50% diện tích rau, hoa ở Đà Lạt sử dụng phân vi sinh thay thế cho các loại phân khác, lợi ích về kinh tế lên đến hàng trăm tỷ đồng mỗi năm

Nổi bật hơn một số sáng chế khác của các kỹ sư chân đất đó là lợi ích về mặt môi trường Lâu nay, rác thải từ trồng rau, hoa - nhất là các loại rau họ Thập tự luôn là vấn nạn ở Đà Lạt Lượng rác thải lớn (chủ yếu xả ra từ việc cắt tỉa rau thành phẩm) thường bị người trồng rau bỏ ra trên bờ cho tự phân hủy đã gây ô nhiễm nhiều mặt Chính quyền và các cơ quan chức năng thường xuyên khuyến cáo, nhắc nhở việc xử lý để giữ vệ sinh môi trường song do thói quen cũng như để “tiết kiệm” chi phí nên nhiều nông dân trồng rau, hoa vẫn không thực hiện

Với việc sử dụng rác thải nông nghiệp, chiếc máy chế biến phân vi sinh của anh Vũ Đình Phúc hứa hẹn góp phần làm sạch môi trường“chất thải nông nghiệp” ở Đà Lạt Cùng đó, phân vi sinh từ rác thải này sử dụng vào trồng rau, hoa thay thế cho một số loại phân khác, nhất là phân xác mắm (chất bã còn lại từ các loại cá biển sau khi sản xuất nước mắm), vốn được người trồng rau ở Đà Lạt sử dụng nhiều thập niên qua, làm đất trồng rau

bị trơ, không thấm nước…

Anh Phúc cho biết đến nay anh đã sản xuất và bán được 21 máy do mình sáng chế, trong

đó nông dân ở nhiều tỉnh như Bình Thuận, Bà Rịa-Vũng Tàu, Ninh Thuận… và tận Bắc Giang đến mua Từ sáng chế của anh, Hội nông dân Đà Lạt đã triển khai các mô hình tổ nông dân tự quản bảo vệ môi trường Hiện có 8 tổ với hơn 100 hộ nông dân tự nguyện tham gia Hoạt động chính của các tổ tự quản này là tuyên truyền về bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp tại địa phương, hướng dẫn cách thức thu gom, phân loại và

xử lý chất thải để tái chế thành phân hữu cơ, tiến hành thu gom tất cả lượng rác rau, hoa của nông dân mang đến bán cho các cơ sở chế biến phân vi sinh trên địa bàn…

Theo ông Nguyễn Thanh Trúc, Phó Chủ tịch Hội nông dân tỉnh Lâm Đồng, để có thể giúp nông dân tự thu gom phế phẩm nông nghiệp, chế biến phân vi sinh theo mô hình của anh Vũ Đình Phúc cần tuyên truyền rộng mô hình này ở các vùng chuyên canh rau, hoa lớn của Lâm Đồng để nông dân thấy rõ hơn những lợi ích thiết thực, cụ thể mà họ sẽ có được khi sử dụng máy chế biến phân vi sinh này

Đồng thời, với các nguồn kinh phí của chương trình khuyến công, khuyến nông…, địa phương nên có chính sách hỗ trợ để sản xuất máy hàng loạt và nhất là hỗ trợ nông dân mua máy để làm các “mô hình điểm” tại các vùng chuyên canh rau, hoa…

Với việc nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng sản phẩm của mình vào trồng rau, hoa trên diện tích 1,5ha của gia đình, anh Vũ Đình Phúc cho biết mỗi năm, sau khi trừ mọi chi phí, gia đình anh đạt mức lợi nhuận ròng từ trồng rau, hoa lên đến hơn một tỷ đồng Anh còn tạo việc làm thường xuyên cho 4 lao động với mức lương bình quân 3,2 triệu đồng/tháng

và tạo thêm việc làm cho hơn 100 lao động khi vào thời vụ gieo trồng, thu hoạch

Biến rơm thành phân bón, tiết kiệm cả ngàn tỷ đồng

Việc nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ sinh học vào xử lý các phế thải từ nông nghiệp được coi là hướng đi đúng, đảm bảo nền sản xuất nông nghiệp bền vững trong bối cảnh đồng ruộng đang có nguy cơ bị ô nhiễm và “ngộ độc” do người dân lạm dụng các loại phân bón hóa học cho cây trồng

Biến rơm rạ thành phân bón hữu cơ

Theo số liệu thống kê, tại Việt Nam, 70% dân số làm nông nghiệp và lúa là cây trồng chính, do vậy lượng rơm rạ sau thu hoạch rất lớn, ước khoảng gần 46 triệu tấn/năm Lượng rơm rạ dư thừa được nông dân xử lý bằng biện pháp đốt ngay trên đồng ruộng đã làm ô nhiễm môi trường sống và hệ sinh thái đồng ruộng, đặc biệt ở các vùng nông thôn

Vì vậy, đề góp phần giảm thiểu ô nhiễm đề tài nghiên cứu: “Chế phẩm vi sinh (Fito-Biomix RR) để xử lý rơm rạ và quy trình xử lý rơm rạ thành phân bón hữu cơ nhờ sử dụng chế phẩm này” đã được ứng dụng và Cục sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học và Công nghệ cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích số 956 cho tác giả Lê Văn Tri - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Công nghệ sinh học Hà Nội

Đề tài gồm nhiều dự án nghiên cứu, thử nghiệm thành công tại nhiều địa phương khác nhau như Thái Bình, Nam Định, Thanh Hóa, Hòa Bình, Hưng Yên, Hà Nội đem lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, được các chuyên gia nông nghiệp và bà con nông dân đánh giá cao

Quy trình biến rơm rạ thành phân bón hữu cơ được thực hiện thông qua các bước, rơm rạ tươi sau thu hoạch được chất đống với chiều rộng 2m, cứ mỗi lớp 30cm tưới một lượt dung dịch chế phẩm Fito-Biomix RR, bổ sung thêm NPK và phân chuồng nếu có