Xác định yếu tố thành công trong công tác giáo dục học sinh tại trung tâm dạy nghề phước lộc và khả năng áp dụng cho các trung tâm dạy nghề khác

5 Khôngăcoiătr ngăgiáoăd căth ăch tănh ăng iă Sparta, ng iăAthens đ ăcaoăcácăgiáătr ăvĕnăhóaăngh ăthu t.ăVìăth ,ăAthens tr ăthƠnh trungătơmăvĕnăhóa,ăkinhăt ,ăchínhătr ,ăgiáoăd căc aăHyăL

v

Tổăch căKhoaăh că- Giáoăd că- Vĕnăhóaăliênăhi păqu căUnescoăđ aăraăb nă

tr ăc tăc aăvi căh căt pă ăth ăkỷăXXI,ăđóălƠ:ăh căđ ăbi t,ăh căđ ălƠm,ăh căđ ăcùngăchungăs ngăvƠăh căđ ălƠmăng i.ăĐơyălƠăquanăđi măgiáoăd căconăng iătoƠnădi n

Hi nănay,ăgiáoăd cătoƠnădi năchoăh căsinhăngh ăđangăgặpănhi uăkhóăkhĕn.ăVìă

th ,ănghiênăc uăm tăn iăđangăthƠnhăcôngăđ ăcóănh ngăbƠiăh căkinhănghi mălƠăđi uăcầnăthi t.ăTheoăđánhăgiáăc aănhi uăchuyênăgiaăs ăph m,ăcácănhƠătuy năd ngăt iăkhuăcôngă nghi pă Phúă Mỹ,ă cũngă nh ă nh ngă nhƠă qu nă lỦă d yă ngh ă c aă t nhă BƠă R aă ậ VũngăTƠu,ăthìăTrungăTơmăD yăNgh ăPh căL căđƣăcóănh ngăthƠnhăcôngănh tăđ nhătrongălƣnhăvựcăgiáoăd căngh ănghi pătheoăquanăđi mătoƠnădi n.ă

V iănh ngălỦădoătrên,ăng iănghiênăc uăch năđ ătƠi:ăắXác định yếu tố thành công trong công tác giáo dục học sinh tại trung tâm dạy nghề Phước Lộc và khả năng áp dụng cho các trung tâm dạy nghề khác”ăđ ăthựcăhi nălu năvĕnăt tănghi p

Lu năvĕnăbaoăg mănh ngăphầnăchínhăsau:

 Phần m đầu: PhầnănƠyătrìnhăbƠyălỦădoăch năđ ătƠi,ăm cătiêu,ăcơuăh iănghiênă

c u,ăgi ăthuy t,ănhi măv ăvƠăn iădungănghiênăc u,ăđ iăt ngăvƠăkháchăth ănghiênăc u,ăph ngăphápănghiênăc uăvƠăgi iăh năđ ătƠi

 Phần nội dung,ătrìnhăbƠyătrongăbaăch ngăg mănh ngăđi măchínhăsau:

Cơ sở lý luận giáo dục toàn diện:ăNghiênăc uăv ăgiáoăd cătoƠnădi nătrênăth

gi iăvƠăVi tăNamăchoăth yănh ngăquanăđi măgiáoăd căđiăli năv iăm cătiêu,ănguyênăt căthựcăhi n,ăn iădung,ăph ngăpháp,ămôiătr ngăvƠăcácăconăđ ngăgiáoăd c.ă

Nh ngăv năđ ăc ăb nătrênăcầnăđ călƠmărõăv ăc ăs ălỦălu n,ănêuăraăcácăyêuăcầuăv ăm cătiêu,ăch ngătrình,ăn iădung,ăph ng pháp,ăcácăconăđ ngăgiáoă

d c,ămôiătr ngăgiáoăd c…

Thiết kế và nghiên cứu quá trình giáo dục tại Trung tâm.ăThi tăk ăcôngăc ă

nghiênăc uădựaătrên c ăs ălỦălu năgiáoăd căvƠănh ngăhi uăbi tăbanăđầuăv ăTrungătơm.ăK tăqu ănghiênăc uăđ cătrìnhăbƠyăthƠnhănh ngăn iădungăchính:ă

Phân tích những yếu tố trong quá trình giáo dục tại Trung tâm: phân tích và

xácăđ nhănh ngăy uăt ăthƠnhăcôngăvƠănh ngăy uăt ăcònăgi iăh n;ăvà kh ănĕngăápăd ngănh ngăbƠiăh căkinhănghi mănƠyăchoăcácătrungăd yăngh ăkhác.ă

 Kết luận

K tăqu ănghiênăc uăch ăraărằng,ăthƠnhăcôngăc aăTTDNăPh căL căv ăgiáoă

d cătoƠnădi năchoăh căsinhăngh ălƠănh ăcácăy uăt :

- Sựăth ngănh tăquanăđi măgiáoăd cătoƠnădi năc aătoƠnăTrungătơm,ăđặcăbi tălƠătrongăđ iăngũăgiáoăd căviênăcóătơmăvƠ cóănĕngălực

- Đ iă t ngă giáoă d că lƠă thanhă thi uă niênă hamă ch iă h nă hamă h c,ă vìă th ănhi măv ăđầuătiênălƠălƠmăh căsinhămu năthayăđổiăb năthơn,ăc ngătácăvƠoăquáătrìnhăgiáoăd c.ă

- Nhi uăph ngăphápăgiáoăd căđ căph iăh păthựcăhi n.ăTrongăđó,ăph ngăphápănổiăb tă ăTrungătơmălƠăsựăhi nădi năthơnătìnhăc aăgiáoăd căviênătrongă

m iăho tăđ ngăc aăh căsinh

- Sựăk tăh păgi aăcácăy uăt ătrênătrongăcácăconăđ ngăgiáoăd c:ăd yăh căvƠă

d yăngh ,ălaoăđ ngătựăph căv ,ăgiáoăd cănh năth căhằngăngƠyăvƠăcácăho tă

đ ngăthanhăthi uăniên yêuăthíchălƠăơmănh c,ăk chăngh ,ăsơnăch iăth ăthao Nghiênă c uă cũngă ch ă raă vi că giáoă d că tríă tu ă quaă conă đ ngă d yă h că cầnă

đ că nơngă caoă h n:ă giúpă h că sinhă cóă đ că ki nă th că cĕnă b nă ă cácă l pă d iă vƠă

ph ngăphápăh căt p,ă ngăd ngăcácăph ngăphápăd yăh cătíchăcựcăhóaăh căsinh

Nh ngăbƠiăh cărútăraătừăTTDNăPh căL căhoƠnătoƠnăcóăth ăápăd ngăchoăcácăTTDNăkhác,ănh tălƠănh ngăc ăs ăcóăđi uăki năchoăh căsinhăn iătrú

vii

ABSTRACT

The UNESCO (the United Nations for Sciences, Education, Culture Organization) showed four pillars of education in the twenty-first century, which were: learning to know, learning to do, learning to live together and learning to be These four fundamental pillars reflected the standpoint of integral human education

Actually in Vietnam, the integral education for vocational students were facing many difficulties Therefore, to study the elements in the students' successful education

in one school and to draw out its valuable experience was a helpful task According to the evaluation of many education experts, the employeers in Phu My industrial parks, and the vocation managers in Ba Ria province, the Vocational Training Center of Phuoc Loc got a certain success in the training aspects regarding the integral education

With the above reasons, the researchers chose the following title for our

graduationăthesis:ăắIdentifying the successful elements in the students’ education at Phuoc Loc Vocational Training Center, and the possibility of applying these elements to other centers.”ă

The thesis consists of:

Introduction:

The reason to choose the title, the purpose, questions for researching, the hypothesis for researching, the task and contents of researching, its objects and subjects, its method and limitations

The Contents:

The contents were divided into three main parts:

Basic rationale of the idea of the integral education: Presenting the researches

on the integral education in the world and in Vietnam, with the purpose to clarify the fundamental elements, which were: the education views associated with its aims, realizing principles, contents, methods, environment and different paths of education

Those critical questions should be clarified about its rational, its requested aim, its program, its contents, its method, its different educational roads, its

environments…ă Design and study the educational process of the center, which

consisted of designing the tools of research based on the educational rationale and

viii

the primary knowledge about the center The results of the research were presented ină theseă maină points:ă introductionă ofă theă center’să integrală educationă approach,ădescriptive characteristics in the educational processes of the center, and the activities of the hostel concerning the environment of the center The data of research proved the satisfaction of the students concerning the educational works of the center and the high evaluation of the business companies concerning the

integral education of the center Analyzing the most important elements in education process at the center: studying and pointing out the helpful and limited elements and showing the possibility to apply these practices at other vocational training centers

Conclusion:

The data of research pointed out: the success of the integral education of Phuoc Loc Vocational Training Center for the students was based on the following elements:

- The unity of the educational view of the whole center, specially based on the staff

of good-heart and competent educators

- The subjects were the young who love more to play than to study, therefore, the priority of education should have been encouraging them to form their own personality and to cooperate in the educational process

- Different methods of education were coordinated and realized Among the

methods of education the most considerable one was the friendly presence of the educators among the young wherever they might be

- The combination of the elements mentioned above was applied in all educational paths which consisted of academic and vocational training teaching, to help oneself

to survive, to learn from daily life, music, theater, playground and sports

We also pointed out that the teaching process of education in Phuoc Loc Vocational Training Center needed to stress on the whole intellectual education: helping the students acquiring the fundamental education of the former classes and learning method, and teaching them to be more active in learning

The lessons drawn from Phuoc Loc Vocational Training Center may definitely be applied to other vocational training centers, specially in those having hostels for the students

ix

M C L C

LụăL CHăKHOAăH C ii

L IăCAMăĐOAN iii

L IăTRIăỂN iv

TịMăT TăLU NăVĔN v

ABSTRACT vii

M CăL C ix

CÁCăCH ăVI TăT T xiv

DANHăSÁCHăCÁCăB NG xv

DANHăSÁCHăCÁCăBI UăĐ xvi

PhầnăM ăĐầu 1

1.ăLỦădoăch năđ ătƠi 1

2.ăM cătiêuăc aăđ ătƠi 2

3.ăCơuăh iănghiênăc u 2

4.ăGi ăthuy tănghiênăc u 2

5.ăNhi măv ănghiênăc uăvƠăn iădungănghiênăc u 3

6.ăĐ iăt ngăvƠăkháchăth ănghiênăc u 3

7 Ph ngăphápănghiênăc u 3

8 Gi iăh năđ ătƠi 4

Ch ng 1 C S ăLụăLU NăV ăV NăĐ ăGIÁOăD CăTOÀNăDI N 4

1.1ăL chăs ăv ăgiáoăd cătoƠnădi n 4

1.1.1ăL chăs ăv năđ ăgiáoăd cătoƠnădi n 4

x

1.1.2ăL chăs ănghiênăc uăv năđ ăgiáoăd cătoƠnădi nătrênăth ăgi i 5

1.1.3ăL chăs ănghiênăc uăv năđ ăt iăVi tăNam 9

1.2ăM tăs ăkháiăni măliênăquanăđ năquáătrìnhăgiáoăd c 10

1.2.1ăQuáătrìnhăgiáoăd c 10

1.2.2ăCácăkhơuăc aăquáătrìnhăgiáoăd c 10

1.2.3ăM cătiêuăgiáoăd c 11

1.2.4ăNguyênălỦăgiáoăd căvƠănguyênăt căgiáoăd c 11

1.2.5ăN iădungăgiáoăd c 12

1.2.6 Ph ngăphápăgiáoăd c 12

1.2.7ăHìnhăth cătổăch căgiáoăd c 13

1.2.8ăCácăconăđ ngăgiáoăd c 13

1.2.9ăNh ngăy uăt ăthƠnhăcôngătrongăcôngătácăgiáoăd c 13

1.3 C s ălỦăthuy tăv ăgiáoăd căconăng iătoƠnădi n 13

1.3.1ăM cătiêuăgiáoăd c 13

1.3.2ăCácănguyênălỦăgiáoăd c 14

1.3.3ăCácănguyênăt căgiáoăd c 17

1.3.4ăCácănguyênăt căd yăh c 20

1.3.5ăN iădungăvƠănhi măv ăgiáoăd c 22

1.3.6 Ph ngăphápăgiáoăd c 27

1.3.7ăĐánhăgiáăquáătrìnhăgiáoăd c 30

1.4ăK tălu năch ng 1 33

xi

Ch ng 2ă NGHIểNă C Uă QUÁă TRỊNHă GIÁOă D Că H Că SINHă ă T Iă

TRUNGăTỂMăD YăNGH ăPH CăL C 36

2.1 Gi iăthi uăv ăTrungătơmăd yăngh ăPh căL c 36

2.1.1ăB iăc nhăl chăs ăvƠăquy tăđ nhăthƠnhăt păTrungătơm 36

2.1.2ăL chăs ăhìnhăthƠnhăTrungătơm 37

2.1.3ăCácăngƠnhăđƠoăt oăt iăTrungătơm 38

2.1.4 C s ăv tăch tăhi nănay 39

2.1.5ăNhơnăsựăhi nănay 40

2.1.6 Đ iăt ngăh căsinh 40

2.2ăThi tăk ănghiênăc uăvƠăquáătrìnhănghiênăc u 41

2.2.1ăNghiênăc uăc s ăthựcăti năc aăTrungătơm 41

2.2.2 Nghiênăc uăquáătrìnhăgiáoăd căt iăTrungătơm 42

2.2.3ăThi tăk ăcôngăc ănghiênăc u 42

2.2.4 X ălỦăthôngătinăvƠătrìnhăbƠyăk tăqu ănghiênăc u 47

2.3ăQuanăđi măti păc năgiáoăd căc aăTrungătâm 49

2.3.1ăTri tălỦăgiáoăduc 49

2.3.2ăM căđích 49

2.3.3ăĐ ngălực giáoăd c: 50

2.3.4ăM cătiêuăgiáoăd c 50

2.3.5ăN iădungăvƠănhi măv ăgiáoăd c 50

2.3.6 Ph ngăphápăgiáoăd c 51

2.3.7ăK ăho chăch ngătrìnhăgiáoăd c 51

2.4ăQuáătrìnhăgiáoăd căt iăTrungătơmăd yăngh ăPh căL c 52

2.4.1ăHo tăđ ngăgiáoăd căt iăTrungătơmăd yăngh ă(tr ngăh c) 52

xii

2.4.2ăHo tăđ ngăgiáoăd căc aăc s ăn iătrú 57

2.5ăĐánhăgiáăquáătrìnhăgiáoăd căt iăTrungătơm 67

2.5.1ă Đánhă giáă quană đi mă giáoă d că c aă Trungă tơmă thôngă quaă cácă nguyênălỦăvƠănguyênăt căgiáoăd c 67

2.5.2ăĐánhăgiáăquáătrìnhăgiáoăd căthựcăhi nătrongăthựcăt 67

2.5.3ăĐánhăgiáăch tăl ngăk tăqu ăgiáoăd căgiáoăd c 76

2.6ăK tălu năch ng 2 78

Ch ngă 3ă ă PHỂNă TệCHă CÁCă Y Uă T ă D Nă Đ Nă THÀNHă CỌNGă TRONGă CỌNGă TÁCă GIÁOă D Că H Că SINHă T Iă PH Că L Că VÀă KH ă NĔNGăÁPăD NGăCHOăNH NGăTRUNGăTỂMăD YăNGH ăKHÁC 80

3.1ă nhăh ngăc aăquáătrìnhăgiáoăd căt iăTrungătơmăđ năh căsinh 80

3.1.1ă nhăh ngăc aăm cătiêuăgiáoăd căđ iăv iăh căsinh 80

3.1.2ă nhăh ngăc aăđ ngălựcăgiáoăd căđ iăv iăh căsinh 81

3.1.3ăNh ngăđặcăđi măriêngăv ăn iădungă- nhi măv ăgiáoăd că ăTrungă tâm 83

3.1.4ăNh ngăđặcăđi măriêngăv ăph ngăphápăgiáoăd că ăTrungătơm 84

3.1.5ăNh ngăđặcăđi măriêngăv ăcácăconăđ ngăgiáoăd că ăTrungătơm 85

3.2 Nh ngăy uăt ăthƠnhăcôngăvƠăgi iăh n trongăcôngătácăgiáoăd c 89

3.2.1ăNh ngăy uăt ăthƠnhăcông 89

3.2.2ăNh ngăy uăt ăcònăgi iăh n 91

3.3ăBƠiăh căápăd ngăchoănh ngătrungătơmăd yăngh ăkhác 92

3.3.1ăKh ănĕngăápăd ngăchoăcácătrungătơmăd yăngh ăkhác 92

3.3.2ăBƠiăh căápăd ngăchoăcácătrungătơmăd yăngh ăkhác 92

3.4ăK tălu năch ng 3 94

K tăLu n 96

xiii

TÀIăLI UăTHAMăKH O 98

Ph ăl că1 99

Ph ăl că2 103

3 TCCN Trung c p chuyên nghi p

4 THCS Trung h căc ăs

5 THPT Trung h c phổ thông

6 TTDN Trung tâm d y ngh

xv

DANH SÁCH CÁC B NG

B ng 1 1 Tiêuăchíăđánhăgiáăk t qu giáo d c ngh nghi p 32

B ng 2 1 T l h c sinh có t t x u 40

B ng 2 2 Đánhăgiáăc a h c sinh v quá trình giáo d c 68

B ng 2 3 Bi u hi n c a nh ngăđi u h căđ cătrongăđ i s ng cá nhân 69

B ng 2 4 Nh ng th hi n c a h căsinhăđóngăgópăchoăTrungătơm 70

B ng 2 5 T l h c sinh có t t x u và t l b đ c t t x u 75

B ng 2 6 Đánhăgiáăkỹ nĕngălƠmăvi c (thực hi n các nhi m v kỹ thu t) 76

B ng 2 7 Đánhăgiáăkh nĕngăh i nh p v i môi tr ng làm vi c m i 76

B ng 2 8 Đánhăgiáătácăphongăcôngănghi p 77

B ng 2 9 Đánhăgiáăsự g n bó v i công ty 77

B ng 2 10 Đánhăgiáăv tháiăđ ng x 78

xvi

Bi uăđ 2 1 T ng quan gi a thầy và trò, gi a h c sinh v i nhau 70

Bi uăđ 2 2 M căđ ch p nh n khiăđ c s a l i và hình th c kỷ lu t 71

Bi uăđ 2 3 T l h c sinh trung thực khi ph m l i và khi thi c 73

Bi uăđ 2 4 Nh ng th hi n c a h căsinhătrongăđ i s ng 73

Bi uăđ 2 5 Nh ng th hi n c a h căsinhătrongăđ i s ng 74

1

Ph ần M Đầu

1 Lý do ch năđ tài

Tổăch căKhoaăh că- Giáoăd că- Vĕnăhóaăliênăhi păqu c (Unesco) đ aăraăb nă

tr ăc tăc aăvi căh căt pă ăth ăkỷăXXI,ăđóălƠ:ăh căđ ăbi t,ăh căđ ălƠm,ăh căđ ăcùngăchungăs ngăvƠăh căđ ălƠmăng i.ăM căđíchăh căđ ălƠmăng iăđ căđặtă ăv ătríăcu i lƠăm căđíchăquanătr ngănh t,ăcầnăđ căgiáoăd căngayătừăđầuăvƠăkéoădƠiătrongăsu t

đ i B nătr ăc tăgiáoăd cătrênăth ăhi năquanăđi măgiáoăd căconăng iătoƠnădi n

Ch tăl ngăngu nănhơnălựcăngƠyă nayăcũngă đ căđánhăgiáătheoă quanăđi mătoƠnădi năh n,ăkhôngăch ădựaătrênăkỹănĕngăngh ,ătrìnhăđ ,ăkh ănĕngăsángăt o,ămƠăcònădựaăvƠoăvĕnăhóaăngh ,ăđóălƠănh năth căv ăngh ,ăcácăgiáătr , chu nămựcăđ oălỦătrongălaoăđ ng.ă

Theo Nguy năĐ căTríăh căsinhăt tănghi păt iăTTNDăvƠătr ngăTCCNăch ăđ tătrungă bìnhă v ă ki nă th că vƠă kỹă nĕng,ă đặcă bi tă b ă đánhă giáă th pă v ă đ oă đ că ngh ănghi p,ă tácă phongă laoă đ ngă vƠă tinh thầnă tráchă nhi mă [14,157].ă Nh ă v y,ă k tă qu ăgiáoăd căkhôngăth ăhi năđ căquanăđi măgiáoăd căngh ănghi pătoƠnădi n Hay nói cách khác, v năđ ăgiáoăd căvĕnăhóaăngh ,ăl iăs ngăchoăh căsinhăhi nănayăđangăgặpănhi uăkhóăkhĕn

Trongăb iăc nhăchung nh ăth , TTDN Ph căL c đánhăgiáălƠăm tătrongăs ăítăTTNDăđƣăthƠnhăcôngătrongăvi căgiáoăd căh căsinh:

- S ăLaoă Đ ngăTh ngăBinhăvƠă XƣăH iăt nhă BƠăR aă ậ Vũngă TƠu nh năxét: TrungătơmăđƣălƠmăt tăcôngătácăgiáoăd căvƠăđƠoăt oăngh ăH căsinhăt tănghi păcóăđ căvi călƠmăổnăđ nh,ălƠănh ng công dân có ích cho xƣăh i,ăcóăt ăcáchă

đ oăđ căt t

- Các nhà tuy n d ngăt iăkhuăcôngănghi păPhúăMỹ nh năxét:ăNh ngă uăđi măc aă

h căsinhăPh căl călƠătínhăkỷălu t,ăsựănhi uătìnhăvƠăkh ănĕngăh iănh păcao, tác phong côngănghi păt t Trongăđó,ăh căsinhăPh căl căcóăsựăđ ngăđ uăvƠănổiăb tătrongăkỷălu tăvƠăđ oăđ căngh ănghi p

2

- ThôngătinătừăTrungătơmălƠă85% HSTN cóăvi c trongă6ătháng,ătrongăđóă70%ă

đ cănh năvi căngayăsauăkhiăthựcăt p (tr căkhiăt tănghi p).ăĐi uăquanătr ngă

h n c ălƠ ph ăhuynhăvuiămừngăvìăsựăthayăđổiăl iăs ngăc aăconăemăsauăth iăgianăh căt p,ărènăluy nă ătrungătơm, h căsinhăcóăni mătinăvƠoăcu căs ngăvƠă

s ngătíchăcực Doăđó,ăh căsinhăđĕngăkỦătuy năsinhăluônăv tăquáăch ătiêu.ă

K tă qu ă đóă th ă hi nă sựă thƠnhă côngă c aă vi că giáoă d că toƠnă di n Vìă th ,ănghiênă c uă cácă y uă t ă thƠnhă côngă trongă côngă tácă giáoă d că h că sinhă c a TTDN

Ph căL căt iăt nhăBƠăR aă - VũngăTƠuăđ ăcóănh ngăbƠiăh căkinhănghi mălƠăm tăă

đi uăh uăíchăvƠăcầnăthi t.ă

V iănh ngălỦădoătrên, đ ătƠi nghiênăc uăđ c ch năđ thựcăhi nălƠ ắXácăđ nhă

y uăt ăthƠnhăcôngătrongăcôngătácăgiáoăd căh căsinhăt i TTDNăPh căL căvƠăkh ănĕngăápăd ngăchoăcácăTTDNăkhác” đ ălƠmălu năvĕnăt tănghi p

2 M c tiêu c aăđ tài

1 Xácă đ nhă nh ngă y uă t ă thƠnhă côngă trongă côngă tácă giáoă d că h că sinhă t iăTTDNăPh căL c

2 Rútă raă nh ngă bƠiă h că kinhă nghi mă cóă th ă ápă d ngă choă nh ngă trungă tơmăkhácătrongănh ngăđi uăki năcầnăthi t

3 Câu h i nghiên c u

1 Sựă thƠnhă côngă v ă côngă tácă giáoă d că h că sinhă c aă Ph că L că th ă hi nă ă

nh ngăđi mănƠo?

2 Quanăđi măgiáoăd căn năt ngăc aăPh căL cănh ăth ănƠo?

3 Quanăđi măđóăđ căthựcăhi nătrongăthựcăt ănh ăth ănƠo?

4 Gi thuy t nghiên c u

Sựă thƠnhă côngă c aă TTDNă Ph c L că trongă vi că giáoă d că conă ng iă toƠnă

di nălƠănh ăsựălựaăch năđúngăđ nătri tălỦă(t ăt ng)ăgiáoăd c,ăcách th cătri năkhaiătri tălỦăgiáoăd căđƣăch nătrongăthựcăti năgiáoăd căc aănhƠătr ngăvƠăsựăthƠnhăcôngăyăcóăth ăápăd ngăchoăcácăTTDNăkhácăcóăhoƠnăc nhăt ngătự

3

5 Nhi m v nghiên c u và n i dung nghiên c u

+ Nhi măv nghiênăc u

1 Phơnătíchămôiătr ngăgiáoăd căc aăTTDNăPh căL c

2 Xácăđ nhăquanăđi măti păc năgiáoăd căc aăTTDNăPh căL c:ătri tălỦăgiáoă

d c,ăm cătiêu,ăn iădung,ăph ngăpháp,ăhìnhăth cătổăch c,ăho tăđ ngăgiáoăd c

3 Phân tíchăcácăy uăt ă nhăh ngăđ năh căsinh

4 Phơnătíchăkh ănĕngăápăd ngăchoănh ngăTTDNăkhác

+ N iădungănghiênăc u

1 Nghiênăc uătổngăquanăv ăđ ătƠiăgiáoăd că

2 Tổngăh pănh ngălỦăthuy tăv ăgiáoăd că

3 Xácăđ nhănh ngătiêuăchíăđ ăđánhăgiáăch tăl ngăgiáoăd căngh ănghi p

4 Thuăth păd ăli u v ăm cătiêu,ăn iădung,ăph ngăphápăgiáoăd c,ăcácăho tă

đ ngăgiáoăd c t iăTTDNăPh căL c

5 Phơnătíchăd ăli uăthuăth păđ căđ ăxácăđ nhăy uăt ăthƠnhăcông

6 RútăraăbƠiăh căkinhănghi măápăd ngăchoănh ngătrungătơmăkhác

6 Đ iăt ng và khách th nghiên c u

+ Đ iăt ngănghiênăc u

Đ iăt ngănghiênăc uălƠănh ngăy uăt ăthƠnhăcôngătrongăcôngătácăgiáoăd că

h că sinhă g mă n iă dung,ă ph ngă pháp,ă k ă ho chă ch ngă trình,ă các con

đ ngăgiáoăd c,ăhìnhăth cătổăch căho tăđ ng

2 Nghiênăc uăthựcăti năbằngăph ngăphápăquan sát - thamădự,ăđi uătraăbằngă

b ngăh iăvƠăph ngăv năbánăc uătrúc, thuăth păthôngătinătrongăk ăho chăvƠă

ch ngătrìnhăgiáoăd c c a TTDNăPh căL c

3 S ălỦăs ăli uăth ngăkêăbằngăphầnăm măExel và SPSS

4

8 Gi i h năđ tài

1 Đ ătƠiănghiênăc uăgi iăh nătrongămôiătr ngăgiáoăd căcóăn iătrúăc aăTTDNă

Ph căL c

2 BƠiăh căkinhănghi mărútăraăđ ăápăd ngăchoăcácămôiătr ngăgiáoăd căcóăđi uă

ki năt ngătự:ămôiătr ngăn iătrú,ăh căsinhă ăl aătuổiăthanhăthi uăniên.ă

Ch ng 1

C ăS LÝ LU N V V NăĐ GIÁO D C TOÀN DI N 1.1 L ch s v giáo d c toàn di n

1.1.1 L ch s v năđ giáo d c toàn di n

L chăs ăgiáoăd căg năli năv iăsựăphátătri năvĕnăminhănhơnălo i.ăGiáoăd căconă

ng iătoƠnădi năluônălà m cătiêuăxƣăh i c aăm iăth iăđ i.ăTuyănhiên, tùy vào hoàn

c nhămƠăm uăng iătoƠnădi n ăm iăxƣăh iăcóăđặcătr ngăc aănó

V iăgiáoăd căĐôngăph ngăcổăđ i, theoăKhổngăT m uăng iătoƠnădi nălƠă

ng iăquơnăt ăcóăcácăđ cătính:ănhơn,ăl ,ănghĩa,ătrí,ătín.ăConăđ ngăđ ăthƠnhăng iăquơnăt ălƠătuăthơn,ăt ăgia,ătr ăqu c,ăbìnhăthiênăh ăTuăthơnălƠăb c đầuătiênăvƠălƠăđi uăquanătr ngănh t,ăắth măchíăcoiătuăd ỡngătínhălƠăc ăs ăđ ănh năth căth ăgi iăkháchăquan”ă[13,48],ăng căl iănh năth căt tă(minhăsáng)ăthìăm iătuăd ỡngăt t.ăĐi uăđóăchoăth yătrongăt ăt ngăNhoăGiáo,ăgiáoăd cănh năth c,ătriăth căvƠătuăd ỡngăb năthơnătr ăthƠnhăhaiăy uăt ăth ngănh tătrongăgiáoăd c.ă

ăHyăL p cổăđ i cóăhaiăn năgiáoăd căđặcătr ngălƠăSpartaăvƠăAthens N năgiáo

d căc aăng iăSpartaăcổăđ iănhằmăhìnhăthƠnhăconăng iăcóăkh ănĕngăchi năđ uăđ ă

b oăv ălƣnhăthổăvƠăquy năth ngătr ăc aădơnăt c.ăVìăv y,ăquanăni măc aăSpartaăv ăconă

ng iătoƠnădi nălƠăng iăvõăsĩăắkh eăm nh,ăcóăỦăchíăc aăch ănôăvƠăcóăkỹănĕngăchi nă

đ u,ăchi năthu tătácăchi n”ă[12,36].ăNg iăSpartaăđƣăgiáoăd căconăng iăv ănhi uămặt,ăphátătri năc ăv ătríătu ,ăth ăch t,ăđ oăđ c và kỹănĕngăchoăm tăm căđíchăchuyênă

bi tălƠăchi năđ u.ăPh ngăphápăgiáoăd călƠăthựcăhƠnh

5

Khôngăcoiătr ngăgiáoăd căth ăch tănh ăng iă Sparta, ng iăAthens đ ăcaoăcácăgiáătr ăvĕnăhóaăngh ăthu t.ăVìăth ,ăAthens tr ăthƠnh trungătơmăvĕnăhóa,ăkinhăt ,ăchínhătr ,ăgiáoăd căc aăHyăL p.ăTrẻ con Athens đ căh căth ,ăk ch,ăl chăs ,ăcácăthầnătho iăHyăL păvƠăth ăd căth ăthao.ăQuanăni măc aăAthens v ăconăng iătoƠnădi nălƠ ắkhônăngoanăvƠăđ oăđ c”ă[9,34],ăkhiăgi ngăd yăluônăh ngăv ăm cătiêu này trong

b tăc ămônăh cănƠo.ăĐi uăđóăth ăhi năsựăth ngănh tăgi aăm cătiêu vƠăch ngătrìnhăgiáoăd c.ă

Aristoteă nhƠă giáoă d că tiêuă bi uă c aă Hy L p cổă đ i, quană ni mă conă ng iă

g mă baă thƠnhă t :ă x ngă th t,ă Ủă chíă vƠă lỦă trí.ă Vìă th ă giáoă d că ph iă h ngă t iă cácănhi măv ăgiáoăd căắth ăch t,ăđ căd căvƠătríăd c”ă[12,43];ăt ngă ngăv iăm iănhi mă

v ălƠăm tăn iădungăthíchăh p.ăĐơyălƠăquanăđi mătri tăh căv ăgiáoăd cătoƠnădi năđầuătiênăđ cănêuăraăcáchăc ăth ăBaănhi măv ăgiáoăd căkhôngăxu tăphátătừăng iăl n,ătừăxƣă h iă mƠă xu tă phátă từă đặcă đi m,ă nhuă cầuă tựă nhiênă c aă trẻă em Ọngă đƣă nêuă lênănguyênăt căquanătr ngălƠăgiáoăd căph iăxu tăphátătừăđặcăđi mătựănhiênăconăng i,ătheoăsựăphátătri năc aăl aătuổi.ă

T ăt ngăgiáoăd cătrongăth iăTrungăcổă(t iăTây Âu) ch uă nhăh ngăb iăKitôăgiáo, nhằmăđ năm uăng iătoƠnădi năcó ki năth cătổngăquát,ăđ căcôngăbằng,ălòngăcană đ mă vƠă lòngă thƠnhă theoă t ă t ngă trongă Kinhă Thánh.ă Ph ngă phápă giáoă d căchínhăy uălƠăgi ngăgi i, thu călòng vƠătuăđ c

Nh ngătrìnhăbƠy trên choăth yăđặc đi m chung ăcác m cătiêu giáoăd călà con ng iătoƠnădi năv iănhi uăkhíaăc nh.ăĐặcăbi t,ăAristoteăđƣăcóăt ăt ngăgiáoăd căchoăconăng iătoƠnădi nătrongăbaănhi măv ăth ăch t,ăđ oăđ căvƠătríătu Nhìn chung,

m căđíchăgiáoăd cătrongăth iăkỳănƠyăh ngăđ năsựăổnăđ nhăxƣăh i.ăKinhănghi măc aăAthens lƠăb tăkỳăho tăđ ngănƠoăcũngăph iăh ngăđ năm cătiêu giáoăd c,ăth ăhi nătínhăth ngănh tăc aăch ngătrìnhăv iăm cătiêuăvƠăm căđích

1.1.2 L ch s nghiên c u v năđ giáo d c toàn di n trên th gi i

B tă đầuă từă Komensky(1592 - 1670),ă v tă trênă tổngă k tă kinhă nghi mă đ năthuần,ăgiáoăd căconăng iătoƠnădi năk ănh ălầnăđầuăđ cănghiênăc uăbằngăph ngăpháp quan sát khoaăh c Komenskyăcoiătr ngăm cătiêuăgiáoăd cătoƠnădi n, đó là:

b iăchínhătríătu c aămình;ănguyênăt căvừaăs c;ăch ngătrìnhăph iăcó tínhăh ăth ng,ătínhăk ăthừaăvƠăcầnăđ căxácăđ nhăm cătiêuăc ăth

V ăph ngăpháp,ăôngătổăch căgiáoăd cătrẻătheoăh ăth ngătr ngăl pănh ăngƠyănay.ăTrongămôiătr ngăđó,ăôngăgiáoăd că h căsinh bằngăg ngăsángăh nălƠăm nhă

l nhă[5,56]

Rousseau (1712 - 1778) nổi b t v i t t ng tôn tr ng sự phát tri n tự nhiên,

sự tự giáo d c c a trẻ Đ i v i Rousseau, conăng i toàn di n ph i có trí tu , kỹ

nĕngăph ngăpháp,ăth ch t, cùng v i nh ngăđ c tính nhân b nănh ădũngăc m, kiên

trì,ăđi uăđ ,ăbìnhăđẳng, bác ái, gi n d và tự do Đ m tăng i có th s ng trong m i

hoàn c nh, Rousseau nh n m nh ch có m t khoa h c cần d y cho trẻ lƠăắkhoaăh c

v các bổn ph n c aăconăng i”ă[11,52]

V ph ngăphápăgiáoăd c, Rousseau đặt tr ng tâm vào vi c t oămôiătr ng giáo d c phù h p v i trẻ,ătrongăđóăyêuăcầu b t bu c là ph i tôn tr ng sự tự do (ti p

c n và khám phá th gi i) c a trẻ, và cách ly trẻ kh iătácăđ ng x u c a xã h i Vìăt ă

t ng giáo d căđ c xây dựng bằng ph ngăphápăquan sát và suy lu n, Rousseau

đ xu t môiă tr ng giáo d c kháă lỦă t ng, không thực t Sau này John Dewey (1859,1952)ăph năbi năbằngăquanăđi măh pălỦăh n:ăgiáoăd călƠăcu căs ngăth tăch ăkhôngăch ălƠăquáătrìnhăchu năb ăchoăcu căs ng.ăDùăquanăđi măv ămôiătr ngăgiáoă

d căkhácănhau,ăc ăhaiăôngăđ uăcoiătr ngăvaiătròăc aăng iăthầy Môiătr ng giáo d c không ch đ c thi t l p b i c nhăquan,ăc ăs v t ch t,ănh ngăquanătr ng là b i

t ngăquanăgi a thầy và trò ắNg i thầy ph i tr nên b n c a trẻ và lôi cu năđ c lòng tin c a trẻ nh vuiăđùaăv i chúng” [11,52]

7

Ngoài ra, Rousseau luôn khẳngăđ nh ắlaoăđ ng chân tay và luy n t p thân th

đ làm cho tính tình và s c kh e thêm m nh m ”ă[11,58]

Pestalozzi (1746 - 1827)ă k ă thừaă quană đi m giáoă d că toƠnă di n c aă

Komensky, quanăđi măgiáoăd cătựănhiênăc aăRousseau, đ ăxơyădựngăchoămìnhăm tă

t ăt ngăgiáoăd căriêngăvƠăông đƣăthựcănghi m thành công t ăt ngăgiáoăd c c aămình.ăPestaloziăchoărằngăm cătiêu giáoăd călƠăphátătri năh tăm iăti mănĕngăắtríătu ,ătơmăh năvƠăth ăch t”ă[9,188] ăconăng i Sựăphátătri nătoƠnădi năvƠăcơnăđ iăđ s ăắtiêuădi tăt năg căr ăm iăsựănghèoăkhổăc aănhơnădơn” [12,115]

Cácănguyênăt căgiáoăd căc aăPestalozziăg m: trẻănênăđ cătựădoăđ ătheoăđuổiă

nh ngăgìătrẻăthíchăvƠătựărútăraăk tălu n; giáoăd cădựaătrênăluy năt păhƠnhăvi:ătình yêu con ng iăđ căhìnhăthƠnhătrênăc ăs ăphátătri nănh ngăhƠnhăvi t tăđẹp, tríătu ăđ căphátătri nătrongăquáătrìnhăho tăđ ngăt ăduyăcáănhơn, th ăch tăphátătri nănh ăth ngăxuyênăluy năt p.[12,116]

Ph ngăphápăgiáoăd c đặcătr ngănh tăc aăPestalozziălƠăkết hợp giáo dục với lao động và giáo dục bằng lao động.ăBênăc nhăđó,ăôngăcũngăth yărằngăm căđíchăc aă

th ăd călƠălƠmăphátătri năvƠăc ngăc ăth ălựcăvƠănhơnăcáchăc aătrẻ.ă

V ămôiătr ngăgiáoăd c,ăPestalozziătổăch cătheoătinhăthầnăgiaăđình Ng iăthầyăbi uăl ăsựăquanătơmăđ iăv iătrẻănh ătìnhăcha [12,117] Đi uăđóăcũngăcóănghĩaă

ng iăthầyăph iăcóăc ătriăth căv vi căgiáoăd cătrẻăvà hi uăbi t v ăconăng iătrẻ

Johnă Deweyă (1859,1952)ă nổiă b tă v iă t ă t ngă giáo dục là cuộc sống chứ không chỉ là sự chuẩn bị cho cuộc sống.ăỌngăđặtăm căđíchăgiáoăd că ăgiáătr ăcáă

nhân,ăvìăíchăl iăc aăm iăh căsinh M cătiêu giáoăd căôngăđ aăraălƠăắsựătĕngătr ng”ă[2,43],ăsựăphátătri năcácănĕngăkhi uăcáănhơn.ăắM cătiêuăgiáoăd călƠăphátătri năt ăduyă

ph năt ,ăsángăt oăvƠătinhăthầnătráchănhi m”ă[2,36] T ăduyăph năt ăcóănghĩaălƠăt ăduyăki măch ng,ăsuyăxétăl iăđ ăkhámăpháăcáiăm i.ăKhi phátăbi uănh ăth ,ăm cătiêuăcũng giáoăd căcóătínhălinhăho t,ăắkhuy nă khíchă ngăx ăcóăsuyănghĩ,ăthúcăđ yă sựă

tr ngăthƠnhăvƠăs căkh e”ă[2,40].ăT ăt ngăc aăDewey nổiăb tă ăkháiăni măđ ngăv ă

m cătiêu,ăn iădung…,ăvƠăăph ngăphápăgiáoăd c

8

Nh ngănguyênăt căgiáoăd cătoƠnădi năc aăDewey là ắm iăph ngăphápăh pă

d nănh ngăkh ănĕngătíchăcựcăc aătrẻăem,ăh păd nănh ngăkh ănĕngăki năt o,ăch ăt oăvƠăsángăt o,ăđ uăt oăraăc ăh iăđ ădiăchuy nătr ngătơmăđ oăđ cătừăm tăsựăti păthuăth ă

đ ngăíchăkỷăsangăm tăsựăph căv ămangătínhăxƣăh i” [2,193] Trong đó,ăvaiătròăquană

tr ngăc aăng iăthầyălƠăquanăsátăliênăt căvƠăc măthôngădƠnhăchoănh ngăm iăquanătơmăc aătrẻ,ăđ ăbi tăđ căđ iăs ngăc aătrẻăvƠăbi tăđ iăs ngă yăđangăsẵnăsƠngăchoă

Gầnănh ăcùngăth iăv iăJ.ăDewey,ăAnton Makarenko (1888 - 1939) có quan

đi măgiáoăd cănhơnăđ oăvƠăl căquan,ătinăvƠoăph măch tăt tăđẹpăc aăconăng i.ăỌngăđƣăgiáoăd cătrẻăemăh ăh ngăvƠ ph măpháp trongămôiătr ngăn iătrú, các em này thi uătìnhăth ngăc aăgiaăđình,ăkhôngăđ că xƣăh iătinăt ng,ătônătr ng.ăM cătiêu giáoă d c c aă Makarenko là conă ng iă toƠnă di nă XHCN,ă cóă nh nă th că tìnhă c m,ăhành viăvƠăcóătrìnhăđ ăchuyênămônăcao,ăc ăth ăh nălƠăconăng iăcóăđ oăđ c,ătríătu ,ă

th ăch t,ămỹăthu tăvƠăbi tălaoăđ ng [12,268]

Nguyênă t că giáoă d c c aă ôngă g m:ă đòi hỏi cao đồng thời cũng là sự tôn trọng,ălƠăbi uăhi năc aăniềm tin và tình yêu dành cho học sinh; đòiăh iăph iăcóătínhă vừa sức, liên tục vƠăph iăt oăđi uăki năđ ăng iăđ căyêuăcầu đ tăđ n

Makarenko ngăd ngănhi u ph ngăphápăgiáoăd căđ ăphùăh păv iătừngăh căsinhănh :ăph ngăphápăgiáoăd căbằngăh ăth ngăvi năc nh,ăph ngăpháp bùngănổăs ă

ph m, giáoăd căbằngăcáiăđẹpăvƠăngh ăthu t, giáoăd căbằngăch ăđ ăsinhăho t,ăgiáo

d căăbằngăkhenăth ng và tráchăph t, giáoăd căbằngănêuăg ng Đặcăbi t,ăt ăt ngă

9

nổiăb tăc aăôngălƠ k tăh păchặtăch ăgiáoăd căv iălaoăđ ngăs năxu tăvƠăgiáoăd căkỹăthu tătổngăh p [12,251]

Makarenkoăxơyădựngămôiătr ngăgiáoăd căg m cácănhƠăs ăph măvƠătoàn th ă

h căsinh cóăquanăh ăchặtăch ăv iănhauătrongăm tăt păth ăgiáoăd căth ngănh t.ăĐặcă

bi t,ăôngăt oăd ălu năt păth ăcóăs căm nhăgiáoăd c, đ năn iăhìnhăthƠnhăm tăph ngă

phápăg iălƠăắgiáoăd căt păth ”ă[8,262]

1.1.3 L ch s nghiên c u v năđ t i Vi t Nam

Từ th iăđ c l pă1945ăđ n nay, giáo d c Vi t Nam phát tri nătheoăh ng phát huy tinh thần dân t c, s ng và làm vi cătheoăg ngăBácăH Giáo d căh ngăđ n sự phát tri n toàn di n vừaăắh ng”ăvừaăắchuyên”.ă

Tâm đ c v iăt ăt ng Dewey, GS H Ng căĐ i (1936) mu n có m t môi

tr ng giáo d că mƠă đ i v i trẻ ắm iă ngƠyă đ nă tr ngă lƠă m tă ngƠyă vui” Ọngă đƣănghiên c u từ lý thuy tăđ n thực nghi m công ngh giáo d c V i ông, giáo d c toàn di n là giáo d c l i s ng,ăhìnhăthƠnhănĕngălực ng i: nĕngălực làm vi c theo

ph ngăpháp, nĕngălực giao ti p vƠălƠmăđẹp ti ng mẹ đẻ, nĕngălựcăđ ng c m v i thân ph năconăng i, nĕngălực thâm nh p vào m t n năvĕnăhóaăkhácăvà nĕngălực

s ngăđ ng thu n v i m iăng i

Nguyên t c giáo d c c a GS H Ng căĐ i là trẻ ph i tự suyănghĩăăbằng cái đầu c a mình, tự làm bằngăđôiătayăc a mình Mu n v y, ắcáchălƠmăc a thầy giáo là

tổ ch c cho h c sinh tự mình làm ra s n ph m c aăchínhămình” [3,131] Ông mô t

sự th ng nh t trong quá trình giáo d c là ắthầy thi t k , trò thi công” Trong công ngh giáo d c, m i thi t k đ u cóăt ăt ng ch đ o,ăcóăph ngăpháp,ăcóăm c tiêu

thực ti n,ăh ngăđ n m c tiêu, m căđíchăc a quá trình giáo d c

Ph ngăphápăgiáoăd c c a GS H Ng căĐ iălƠăắd yăng i thì ph i d y ch ,

và d y ch c tăđ d y ng i” [3,123]

Môiătr ng giáo d că đ cao tinh thần trách nhi m, quan h dân ch , bình đẳng, thân thi n Quan h thầy và tròătrongănhƠătr ng không ph i quan h b trên

và kẻ d i, mà là thực hi n m t sự phân công, h p tác

10

GS H Ng căĐ i tự nh n mình v n đangăv năt i m t công ngh giáo d c theoăđúngănghĩaăgiáoăd c Vì trên thực t ,ăôngăđangăắdùng công ngh d y h c nhi u

h n,ătrựcăquanăh n,ăthƠnhăth căh n”ă[3,129]

1.2 M t s khái ni măliênăquanăđ n quá trình giáo d c

1.2.1 Quá trình giáo d c

Bi năđổiăcon ng iăcầnăm tăquáătrình.ăQuáătrìnhă yăph iăđ c tổăch c,ăthựcă

hi năb iăho tăđ ngăc aăc ăthầyăvƠătròăđ ăng iăđ căgiáoăd căđ tăđ nănh ngăph mă

ch tăvƠănĕngălựcăcầnăthi tănh ăm cătiêuăgiáoăd căđ ăra

TheoăHƠăTh ăNg ,ăắquáătrìnhăgiáoăd călƠăquáătrìnhăho tăđ ngăcóăm căđích,ăcóătổăch căchungăc aăthầyăvƠătrò,ănhằmăhìnhăthƠnhăchoăh căsinh nh ngăquanăđi m,ă

ni mătin,ăđ nhăh ngăgiáătr ,ălíăt ngăXHCNăvƠăCSCN,ănh ngăđ ngăc ,ătháiăđ ,ăkỹănĕngă,ăkỹăx o,ăthóiăquenăđ iăx ătrongăcácăquanăh ăchínhătr ,ăđ oăđ c,ăphápălu t, th mămỹ…ăthu căcácălĩnhăvựcăc aăđ iăs ngăxƣăh iăXHCN” [8,4]

Nh ăth ,ăquáătrìnhăgiáoăd căbaoăgi ăcũngăbaoăhƠmăhaiămặt:ătácăđ ngăcóăm căđích,ăcóăk ăho chăc aănhƠăgiáoăd căvƠăsựăh ngă ngătíchăcực,ăch ăđ ng,ătựăgiácăc aă

ng iăh c.ăTuyănhiên,ăđi uăh tăs căquanătr ngăcầnăcóălƠăắsựăth ngănh tăgi aătácă

đ ngăs ăph măc aăthầyăvƠăho tăđ ngătựăgiácăhoƠnăthi nănhơnăcáchăc aătrò.ăQuáătrìnhăgiáoăd căph iăbaoăhƠmăvƠăph iăd năđ năquáătrìnhătựăgiáoăd c”ă[8,6]

M tăcáchăkhác,ăcóăth ăcoiăquáătrìnhăgiáoăd căchínhălƠăquáătrìnhăng iăh căhoƠnăthi nănhơnăcáchăb năthơnăthôngăquaăcácăho tăđ ngăxƣăh iăhóaăvƠăn iătơmăhóa

V yăkhiăxemăxétăm tăquáătrìnhăgiáoăd c,ăcầnăchúăỦăđ năsựăk tăh păgi aăho tă

đ ngăc aăthầy,ăho tăđ ngăc aătròăcùngăv iăcácăho tăđ ngăkhácătrongătínhătổăch căvƠă

k ăho chăc aăquáătrìnhă y

1.2.2 Các khâu c a quá trình giáo d c

Theoătácăđ ngătrênăng iăh c,ăcácăkhơuăc aăquáătrìnhăgiáoăd căđ căphơnăthƠnhăbaăphần:ăgiáoăd cănh năth c,ăgiáoăd cătìnhăc măvƠărènăluy năhƠnhăvi”ă[8,143] ĐơyălƠăbaăy uăt ăquanătr ngăquy tăđ nhătrongăvi călựaăch năcácăgiáătr ,ăm cătiêu,ăcáchăth că ngăx ăc a ho tăđ ngăconăng i

11

C ăbaăkhơuăđ uăcóăgiáătr ăquanătr ng,ăth ngănh tăvìăcácăkhơuăcóătácăđ ngăquaă

l iăbi năch ngăv iănhau.ăDoăđó,ăc ăbaăquáătrìnhănƠyăth ngăđ căti năhƠnhăđ ngă

th i,ănh ngăm iăth iăđi m,ătùyătheoăđặcăđi măc aăđ iăt ng,ătừngăgiaiăđo nămƠăcó

th ăchúătr ngăh năm tăkhơuăc ăth ă

1.2.3 M c tiêu giáo d c

M cătiêuăgiáoăd călƠăcĕnăc ăđ ăxơyădựng,ăthựcăhi năvƠăđánhăgiáăk tăqu ăquáătrìnhăgiáoăd c.ăM cătiêuăgiáoăd c cầnăđ căxácăđ nhăđầuătiênăđ ăđ nhăh ngăquáătrìnhăgiáoăd c.ăB iăvìăm cătiêuăgiáoăd călƠăm tăph mătrùăc ăb năc aăgiáoăd căh c,ăắph năánhătr căk tăqu ămongămu nătrongăt ngălaiăc aăquáătrìnhăgiáoăd c,ăph năánhăs năph mădựăki nătr căc aăho tăđ ngăchungăgiáoăd căvƠăh căt p”ă[7,64]

Thêmă vƠoă đó,ă Johnă Deweyă cònă xácă đ nh m că tiêuă giáoă d că lƠă ắsựă tĕngă

tr ng”ă[2,43],ănổiăb tăquaăkháiăni măắt ăduyăph năt ”.ăNh ăv yăm cătiêuăgiáoăd căkhôngăph iălƠăm tăm căđi măc ăđ nhănh ngălƠăsựăphátătri năkhôngăngừng.ăQuaăđóă

th ăhi năm cătiêuăgiáoăd călƠăsựăthayăđổi,ăthĕngăti năliênăt căc a h căsinh v ănh ngă

n iădungăcầnăđ căgiáoăd c.ă

1.2.4 Nguyên lý giáo d c và nguyên t c giáo d c

Theoătừăđi năti ngăVi t,ănguyênălỦăđ căđ nhănghĩaălƠăắlu năđi măc ăb năc aă

m tăh căthuy t”ă[10,671].ăHƠăTh ăNg ăđ nhănghĩaăắnguyênălỦăgiáoăd c,ăv iăt ăcáchă

là cáiăc tălõi,ăcáiăc ăb nănh tăc aăph ngăphápăgiáoăd c,ăcùngăv iăm căđíchăgiáoă

d că lƠă cặpă ph mă trùă c ă b nă c aă giáoă d că h c”ă [7,86].ă Nguyênă lỦă giáoă d că đ nhă

h ngătoƠnăb ăh ăth ngăph ngăphápăc aăquáătrìnhăgiáoăd c,ăcóăvaiătròăđ nhăh ngăquáătrìnhăgiáoăd cătrongănhƠătr ngăđ tăđ căm căđíchăgiáoăd c.ăNguyênălỦăgiáoă

d căVi tăNamăđ căquyăđ nhătrongăLu tăgiáoăd c

Nguyênăt căđ căđ nhănghĩaălƠăắđi uăc ăb năđ nhăra,ănh tăthi tăph iătuơnătheoătrongă m tă lo tă côngă vi c”ă [10,672].ă Phană Thanhă Long,ă ắnguyênă t că giáoă d că lƠă

nh ngălu năđi măc ăb năc aălỦălu năgiáoăd c,ăcóăvaiătròăđ nhăh ngătrongăvi cătổă

ch căcácăho tăđ ngăgiáoăd c,ăch ăd năv ăvi călựaăch năn iădung,ăph ngăphápăvƠă

12

cácăhìnhăth cătổăch cănhằmălƠmăchoăquáătrìnhăgiáoăd căđ tăđ căm căđíchăgiáoăd căđƣăđ ăra”ă[6,59]

1.2.5 N i dung giáo d c

Theoătừăđi năti ngăVi t,ăắn iădungălƠămặtăbênătrongăc aăsựăv t,ăcáiăđ căhìnhă

th căch aăđựngăhoặcăbi uăhi n”ă[13,715].ăNh ăv y,ăn iădungăgiáoăd călƠăđi uăcầnăgiáoăd căchoăh căsinh thôngăquaăcácăho tăđ ngăgiáoăd c,ăcácăconăđ ngăgiáoăd cănhằmăthựcăhi nănhi măv ăgiáoăd c.ă

M cătiêuăgiáoăd căđ nhăh ngăchoăvi căch năn iădungăgiáoăd c.ăN iădungăvƠănhi măv ăgiáoăd cătoƠnădi năc ăb năg măđ oăđ c,ătríătu ,ăth mămỹ,ăth ăch tăvƠălaoă

đ ng.ăV iăm iăn iădungăc ăb năl iăđ căxácăđ nhărõăcácăn iădungăc ăth ,ănh ngă

ph măch tăcầnăgiáoăd căh căsinh

1 2.6ăPh ngăphápăgiáoăd c

TheoăHƠăTh ăNg ,ăắph ngăphápăgiáoăd căbaoăg mătoƠnăb ăcácăconăđ ng,ăcácăcáchăth c,ăcácăbi năphápătácăđ ngăđ nănhơnăcáchăng iăh căđ ăthựcăhi năm cătiêuăgiáoăd c,ăbaoăg măm tăh ăth ngăcácăph ngăphápăgi ngăd yăvƠăgiáoăd c,ăh că

t păvƠărènăluy nănhằmăthựcăhi năcácănhi măv ăgiáoăd c”ă [7,84].ăTheoănghĩaăhẹpă

h n,ăắph ngăphápăgiáoăd călƠăph ngăth căho tăđ ngăg năbóăv iănhauăc aăng iăgiáoăd căvƠăng iăđ căgiáoăd c”ănhằmăthựcăhi năcácănhi măv ăgiáoăd c”ă[8,36]

Nh ăv yăph ngăphápăgiáoăd căđ căhi uătheoăhaiănghĩa.ăTheoănghĩaăr ng,ă

ph ngăphápăgiáoăd căđ căhi uănh ătoƠnăb ăcáchăth cătổăch căthựcăhi năm tăquáătrìnhăgiáoăd c,ăbi uăl ătínhăh ăth ng,ătínhăt nhăti năc aăquáătrình.ăTheoănghĩaăhẹp,ă

ph ngăphápăgiáoăd căđ căhi uănh ăm tăkỹăthu tăthựcăhi năm tănhi măv ăgiáoă

d c,ăm tăho tăđ ngăgiáoăd căhayăm tăkhơuătrongăquáătrìnhăgiáoăd c

Ph ngăphápătổngăth ăbi uăhi nă ăk ăho ch,ăm cătiêu,ăđ ngăh ngă ăm tă

c ăs ăgiáoăd c.ăPh ngăphápăgiáoăd cătheoănghĩaăhẹpăth ăhi nă ătƠiăli uăh ngăd năvƠătrongăcácăho tăđ ngăgiáoăd căthựcăt

13

1.2.7 Hình th c t ổ ch c giáo d c

Hìnhăth cătổăch căgiáoăd căđ căphơnălo iătheoăs ăl ngăh căsinh tham gia

ho tăđ ngăgiáoăd că(toƠnătr ng,ăc ăl p,ătổ,ăcáănhơn),ăhayăphơnălo iătheoătínhăch tă

ho tăđ ngăchungăc aănhƠăgiáoăd căvƠăh căsinh khiăthựcăhi năbi năphápăgiáoăd călƠăriêngăt ăhayăcôngăkhai

1 2.8ăCácăconăđ ng giáo d c

Cácăconăđ ngăgiáoăd călƠăcácălo iăhìnhăho tăđ ngăkhácănhauăc aăh căsinh nhằmăthựcăhi năcácănhi măv ăgiáoăd c.ăCácăconăđ ngăgiáoăd căch ăy uătrongănhƠă

tr ngăg m:ăd yăvà h căcácămônăh c, ngh ănghi p,ălaoăđ ngăs năxu t,ăcôngătácăxƣă

h i,ăvĕnăhóaăvĕnăngh ,ăvuiăch iăgi iătrí…ăConăđ ngănƠoăphùăh păv i s ăthíchăc aă

h căsinh thì h căsinh thamăgiaătíchăcực,ătựăgiácăh n,ăs ămangăl iăk tăqu ăt tăh n.ă

Nh ăv y,ăph ngăphápăgiáoăd c,ăn iădungăgiáoăd căđ uăđ căthựcăhi nătrongăconăđ ngăgiáoăd c.ă

1.2.9 Nh ng y u t thành công trong công tác giáo d c

Nh ngăy u t ăthƠnhăcôngătrongăcôngătácăgiáoăd călƠănh ngăy uăt ătrongăquáătrìnhăgiáoăd căđƣăđ căthựcăhi năt tăđ ăd năđ năk tăqu ăgiáoăd cătoƠnădi nătrongăhoƠnăc nhăc ăth ăc aăm tătrungătơmăd yăngh

1.3 C ăs lý thuy t v giáo d c conăng i toàn di n

1.3.1 M c tiêu giáo d c

M cătiêuăph iăđápă ngănhuăcầuăc aăng iăh c,ăsựăkỳăv ngăc aăxƣăh i,ăm cătiêuăgiáoăd căngh ănghi păph iăđápă ngăđòiăh iăc aăth ătr ngălaoăđ ng.ăĐi uă2ăLu tăgiáoăd căVi tăNamăxácăđ nhăắm cătiêuăgiáoăd călƠăđƠoăt oăconăng iăVi tăNamătoƠnă

di n,ăcó đ oăđ c,ătriăth c,ăs căkh e,ăth mămỹăvƠăngh ănghi p,ătrungăthƠnhăv iălỦă

t ngă đ că l pă dơnă t că vƠă ch ă nghĩaă xƣă h i;ă hìnhă thƠnhă vƠă b iă d ỡngă nhơnă cách,ă

ph măch tăvƠănĕngălựcăc aăcôngădơn,ăđápă ngăyêuăcầuăc aăsựănghi păxơyădựngăvƠă

b oăv ăTổăqu c”

M cătiêuăphátătri năxƣăh iăvƠăb oăv ăTổăqu căcũngănhằmăphátătri năvƠăb oăv ăquy năc aăm iăcôngădơn,ănhằmăm căđíchădơnăt căđ căl p,ăxƣăh iătựădoăvƠăm iăng iă

14

h nhăphúc.ăBaătiêuăchíăđ căl p,ătựădoăvƠăh nhăphúcăcóătínhăth ngănh t,ăbi năch ngălƠmăđ nhăh ngăchoăsựăphátătri năđ tăn c.ăM cătiêuăgiáoăd căph iăk tăh păm cătiêuă

c aătừngăh căsinh vƠăm cătiêuăc aăđ tăn c.ăB iăvìăm căđíchăcu iăcùngăc aădơnăt că

đ căl p,ătựădoălƠălƠmăchoăm iăconăng iăh nhăphúc.ă

NgoƠiănh ngănétămangătínhăl chăs ăvƠăđặcăthùăc aădơnăt c,ăm cătiêu giáoăd că

Vi tăNamăcũngănêuălênănh ngănhi măv ăc ăb nălƠăgiáoăd căđ oăđ c,ătríătu ,ăth ăch t,ă

th mămỹăvƠăngh ănghi p.ăNh ăv y,ăquanăđi măc aăVi tăNamăcũngălƠăgiáoăd cătoƠnă

di n.ăĐi uăđóăcũngălƠăquanăđi măchungăc aăcácănhƠăgiáoăd c,ăcácăn năgiáoăd căl nătrênăth ăgi i.ăM cătiêuăgiáoăd cătoƠnădi năth ăhi năđ nhăh ngăphátătri năgiáoăd că

h iă nh pă vƠă toƠnă cầuă hóa,ă đ că đ nhă h ngă chungă b iă b nă tr ă c tă giáoă d că c aăUnescoăg m:ăh căđ ăbi t,ăh căđ ălƠm,ăh căđ ăs ngăcùngăvƠăs ngăv iăng iăkhácăvƠă

h căđ ălƠmăng i

Nh ăth ,ăgiáoăd căconăng iătoƠnădi năph iăluônăg năv iăhaiăm cătiêuăquană

tr ng:ăvìăh nhăphúcăc aătừngăconăng iăvƠăvìăsựăphátătri năc aăxƣăh i

1.3.2 Các nguyên lý giáo d c

NguyênălỦăgiáoăd căđ căxácăđ nhăt iăĐi uă3ăLu tăGiáoăd cănĕmă2009ănh ăsau:ăắho tăđ ngăgiáoăd căph iăđ căthựcăhi nătheoănguyênălỦăh căđiăđôiăv iăhƠnh,ăgiáoăd căk tăh păv iălaoăđ ngăs năxu t,ălỦălu năg năli năv iăthựcăti n,ăgiáoăd cănhƠă

tr ngăg năli năv iăgiáoăd căgiaăđìnhăvƠăgiáoăd căxƣăh i” [1,51]

+ Nh ngăbi năphápăthựcăhi nănguyênălỦăgiáoăd c:ă

1 ắTi năhƠnhătừngăb căvi căphổăc păm tăn năgiáoăd căphổăthôngăvƠăkỹăthu tătổngăh p,ăphổăc pătừngăb căvi căđào t oăngh ănghi păchoăt tăc ăthanhăthi uăniênă

tr căkhiăb căvƠoăcu căs ngălaoăđ ngăs năxu t”ă[7,91]

Hi nănay,ănhi uăh căsinh m iăcóăbằngăt tănghi pătrungăh căc ăs ătheoăh căt iăcácăTTNDăvƠătr ngă TCCN,ă cácăemăcầnăđ căt oăđi uăki năđ ăh căti păch ngătrìnhăgiáoăd căphổăthôngăđ ănơngăcaoădơnătríăvƠăcóăchuyênămônăkỹăthu t

2 ắThựcăhi năđầyăđ ănh ngănhi măv ăch ăy uăc aăgiáoăd căphổăthôngăvƠăkỹăthu tă tổngă h p:ă triă th că khoaă h că vƠă phátă tri nă tríă tu ;ă hìnhă thƠnhă th ă gi iă quanăMarx-Lenin,ă giáoă d că côngă dơn,ă vƠă rènă luy nă ph mă ch tă đ oă đ că c ngă s nă ch ă

15

nghĩa;ăđƠoăt oăkỹăthu tătổngăh păvƠăgiáoăd călaoăđ ng;ăhu năluy năth ăd căth ăthaoăvƠă quơnă sự;ă b iă d ỡngă vĕnă hóaă th mă mỹ,ă đ nhă h ngă vƠă đƠoă t oă s ă b ă v ă ngh ănghi p”ă[7,91]

Quáătrìnhăgiáoăd cădi năraălơuădƠi,ăcầnăk ăho chătổngăth ăđ ăph iăh păthựcă

hi năđầyăđ ăcácănhi măv ăgiáoăd c.ăTuyăv y,ăcácănhi măv ăcĕnăb nănh t,ăthi tăy uă

nh tăcầnăđ căthựcăhi nătr căvƠăkéoădƠiăliênăt c,ăđ ăkh căsơuăcácăn iădungăgiáoăd căvào h căsinh,ătr ănênăb năch tăc aăh căsinh

3 ắXơyă dựngă n iă dungă giáoă d că mangă tínhă ch tă toƠnă di n,ă c ă b n,ă hi nă đ i,ă

Vi tăNam;ăchúătr ngăc ătriăth căkhoaăh c,ăkỹănĕngăthựcăhƠnhăvƠăđ nhăh ngăgiáătr ”ă[7,91]

N iădungăvƠănhi măv ăgiáoăd căcần toƠnădi năvƠ cóăgiáătr ăthựcăsựăh uăíchăcho các h căsinh trongăcôngăvi c,ăh căt păvƠătổăch căcu căs ng.ăN iădungăgiáoăd căcầnăxơyădựngăg năli năv iăcu căs ng.ăSựăphongăphú,ăhi năđ iăc aăcu căs ngămangă

l iăs căs ngăchoăn iădungăgiáoăd c.ăQuaăđó,ăh căsinh ti păthuăcáchătrựcăquan,ăc ăth ăKhiăc ăg ngăthựcăhi năcácăho tăđ ngăgiáoăd cănh ăth ,ăc ăthầyăvƠătròăđ uăphátăhuyă

đ căsựălinhăđ ng,ăsángăt o

N iădungăvƠăm cătiêuăgiáoăd căph iăđápă ngăcácăđòiăh iăc aăxƣăh i,ăđ tăn c.ă

H căsinhăcầnăbi tănh ngăđòiăh iăc aăxƣăh i.ăH căsinhăngh ăcầnăbi tăv ănh ngătiêuăchu n,ănhuăcầuăc aăth ătr ngălaoăđ ngămƠăcácăemăs păb căvƠo

Ch ăđ ăgiáoăd c ph i cungăc păchoăh căsinhăcóăhi uăbi t,ătìnhăc măv ăcu că

s ng,ăv ăthựcăti năc aăđ aăph ng,ăquêăh ng,ăđ tăn c

4 ắTổăch căchoătoƠnăth ăh căsinh thamăgiaăcácăho tăđ ngălaoăđ ng,ătừălaoăđ ngătựăph căv ăđ nălaoăđ ngăs năxu tănh ngăgiáătr ăv tăch tăvƠătinhăthầnăchoăxƣăh i,ătừăgiaăđình,ănhƠătr ng,ăđ năxƣăh iăv iănh ngăhìnhăth căvƠăm căđ ăphùăh păv iăl aătuổi”ă[7,91]

Laoăđ ngăkhôngăch ălƠăm tăbổnăph n,ătráchănhi m,ămƠălaoăđ ngăcònălƠăm tăconăđ ngăgiúpăh căsinh phátătri n.ăVìăth ,ăm iăh căsinh đ uăph iăthamăgiaălaoăđ ngă

đ ăh căt păvƠărènăluy n.ăTránhătìnhătr ngăxemălaoăđ ngăch ălƠănhi măv ăvìăth ăcóăth ăquyăđổiăbằngăcáchăđóngăgópăti năhayăv tăch t

16

5 ắPh iăh păchặtăch ăgi aănhƠătr ngăvƠăcácăđ năv ăs năxu t”ă[7,91]

NhƠă tr ngă mu nă h că sinh t tă nghi pă đápă ngă đ că yêuă cầuă c aă doanhănghi p.ăDoanhănghi pămu nătuy năđ căcôngănhơnăt t.ăĐóălƠăc ăs ăđ ănhƠătr ngăvƠădoanhănghi păh pătácătrongăcôngătácăgiáoăd c.ăChi năl căphátătri năd yăngh ă

Vi tăNamă2011-2020ăđƣănêuălênăc ăs ăd yăngh ăcóătráchănhi măti pănh năcácăthôngătinătừăphíaădoanhănghi păvƠăthayăđổiăđ ăthích ngăv iănhuăcầuăc aădoanhănghi p Doanhănghi păt oăđi uăki năchoăh căsinh ti păc năv iămôiătr ngălaoăđ ngăthựcăti năquaăcácăhìnhăth căthamăquan,ăthựcăt p.ăNh ăđó,ăh căsinh cóăỦăth căv ănh ngăđòiăh iăkháchăquan,ăcóăỦăth căđ ătựărènăluy năvƠăc ngătác trong quáătrìnhăgiáoăd c

Sauăkhiăt tănghi p,ăc ăs ăd yăngh ătổăch cătheoădõi,ăthuăth păthôngătinăv ăh căsinh Doanhănghi păvƠăc ăs ăd yăngh ăph iăh pătổăch căđánhăgiáănhơnăsựăcáchăkhoaă

h c,ăphơnătíchănguyênănhơnătíchăcựcăcũngănh ăh năch ăđ ăcóăđ nhăh ngăthayăđổiăvƠăphátătri n quáătrìnhăgiáoăd c

6 ắLôiă cu nă cácă lựcă l ngă cánă b ă khoaă h că kỹă thu t,ă côngă nhơnă lƠnhă ngh ,ănôngădơnăcóănhi uăkinhănghi măs năxu tăthamăgiaăvƠoăvi căgi ngăd yăkỹăthu tătổngă

h păvƠăhu năluy năngh ănghi păchoăh căsinh”ă[7,91]

Theoăđánhăgiá c aătổngăc căd yăngh ,ăgiáoăviênăt iăcácăc ăs ăd yăngh ăcònăthi uăv ăs ăl ngăvƠăy uăv ăchuyênămôn.ăVìăth ,ăph iăh păv iăcácălựcăl ngălaoă

đ ngăđangătrựcăti păthamăgiaăs năxu tăgópăphầnăkh căph c h năch ăv ăgiáoăviên.ă

H că sinh đ că h că h iă nh ngă kinhă nghi mă phongă phú,ă thựcă t ă vƠă hi nă đ i.ă ĐơyăcũngălƠăm tăphầnătrongăvi căliênăk tăphátătri năcùngădoanhănghi p

Nh ăth ,ăgiáoăd cătrongălaoăđ ngăvƠăbằngălaoăđ ng,ăgiáoăd cătrongăthựcăti nă

cu căs ngăvƠăg năli năv iăthựcăti năcu căs ng,ăgiáoăd căgiáătr ăs ngăg năli năv iăhìnhăthƠnhănh ngănĕngălựcăs ngă ăng iăh că(nĕngălựcăcáănhơn,ănĕngălựcăxƣăh i,ănĕngălựcăph ngăphápălu n,ănĕngălựcăchuyênămôn.v.v.)ăv iăcácătiêuăchíăc ăth ănh ănguyênălỦăgiáoăd căVi tănamăxácăđ nh,ălƠăsựăti păthuăvƠăc ăth ăhóaăcácătinhăhoaăgiáoă

d c conăng iătoƠnădi năc aăth ăgi iăvƠoăđi uăki năc ăth ăc aăVi tăNam

1 Nguyênăt căb oăđ mătínhăm cătiêuăc aăho tăđ ngăgiáoăd că

M cătiêuăgiáo d căquyăđ nhătínhăch tăvƠăph ngăh ngăquáătrìnhăgiáoăd c.ă

M cătiêuăgiáoăd căconăng iătoƠnădi năquyăđ nhăn iădungăvƠănhi măv ăph iăđầyăđ ăcácămặtăđ oăđ c,ătríătu ,ăth mămỹ,ăth ăch tăvƠălaoăđ ng;ădựaăvƠoăn iădungăđ ălựaă

ch năph ngăphápăvƠătổăch căquáătrìnhăgiáoăd c;ăquyăđ nhăphongăcáchătácăđ ngăquaă

l iăgi aăthầyăvƠătrò;ăquyăđ nhătiêuăchu năki mătraăvƠăđánhăgiáăk tăqu ăc aăquáătrìnhăgiáoăd c

2 Nguyênăt cătínhăh ăth ng,ătínhăk ăti păvƠătínhăliênăt cătrongăcôngătácăgiáoăd c

Komeskyăđƣăđ ăraănguyênăt cănƠyăv iăyêuăcầuăm cătiêuăgiáoăd căph iăđ căphơnăthƠnhăh ăth ngăcácăm cătiêu,ănhi măv ăc ăth ăđ ăl păk ăho chătổăch căquáătrìnhăgiáoăd c.ăCácăm cătiêu,ăcácănhi măv ăph iăcóătínhăk ăthừa,ăliênăt c,ăđ căthựcă

hi nătrongăsu tăquáătrìnhăgiáoăd c.ăCácăm cătiêuănƠyăđ căxácăđ nhădựaăvƠoăsựăphùă

h păv iăđ iăt ngăh căsinh,ăm căđ ăđòiăh iătĕngădầnătheoăsựăphátătri năc aăh căsinh

Nguyênăt cănƠyăcũngăyêuăcầuăắcôngătácăgiáoăd căph iăđ căti năhƠnhăliênă

t c,ăth ngăxuyênătheoăngƠy,ătrongătuần,ătrongătháng,ătrongănĕm”ă[8,32].ăNh ngăn iădung,ăph ngăphápănƠoăthi uăthựcăt ăthìăch ăcóăth ălƠmătheoăphongătrƠoăkhôngăcóăgiáătr ăgiáoăd c.ăVìăth ,ăn iădungăvƠăph ngăphápăgiáoăd căđ călựaăch năph iăphùă

h păv iăth căt ăvƠăđiăvƠoăcu căs ngăc aăh căsinh

3 Nguyênăt căgiáoăd cătrongăt păth ăvƠăbằngăt păth ă

Conăng iăluônăg năv iănh ngănh ngăm iăquanăh ăxƣăh i,ăh căsinh cầnăbi tă

s ngăcùngăvƠăs ngăv iăng iăkhác.ăH căsinh cóănhuăcầuăthu căv ăt păth ,ăvìăth ăt pă

th ăcóăgiáătr ăgiáoăd căr tăl n.ăM tăt păth ăl păh c,ătr ngăh călƠăm tăxƣăh iăthuă

nh ăắGiáoăd cătrongăt păth ălƠăđ aătrẻăvƠoăt păth ,ăl yă nhăh ngăc aăt păth ,ăthôngăquaăcácăho tăđ ngăc aăt păth ăđ ăgiáoăd căcáănhơn”ă[6,70].ăTrongăt păth ăl păh c,ă

4 Nguyênăt căth ngănh tăgi aăỦăth căvƠăhƠnhăviă

KomenskyălƠmărõăỦănghĩaăc aănguyênăt cănƠyăkhiăyêuăcầuăgiáoăd căph iăđ ătrẻă đ că h ngă d nă b iă chínhă tríă tu c aă mình,ă cóă nghĩaă lƠă khôngă c ỡngă bách.ăNguyênăt cănƠyăđòiăh iănh ngăyêuăcầuăgiáoăd căphùăh păv iăỦăth căvƠăs căkh eăh căsinh.ăNguyênăt cănƠyăcũngăđòiăh iăsựăcơnăbằngătrongăgiáoăd cănh năth căvƠăgiáoăd căhƠnhăvì.ăGiáoăd cănh năth căđ ăh căsinh Ủăth c,ătựăgiácăthamăgiaătíchăcựcăvƠoăcácă

ho tăđ ngăgiáoăd c,ărènăluy năb năthơn.ăNh ngăn iădungăđ căh căsinh nh năth căthìăph iăđ căbi uăhi nătrongăhƠnhăvi,ă ngăd ngătrongănh ngătìnhăhu ngăc ăth ăc aă

nh iănhét mà h căsinh không h ngăthú,ăkhôngăđápă ngăcáchătíchăcực

6 Nguyênăt căth ngănh tăgi aătìnhăth ngăyêu, tônătr ng, tinăt ng, đòiăh i

Makarenkoă nêuă nguyênă t că nƠyă trênă c ă s ă gi aă thầyă vƠă tròă cóă m iă t ngăquan thân thi n.ăThầyăgiáoăkhôngăchi uăchu ngăcũngăkhôngăđƠnăápăm iăquanătơmă

c aăh căsinh,ănh ngăthuăhút,ălôiăkéoăh căsinh vƠoăcácăho tăđ ngăgiáoăd căbằngăsựăthơnătìnhăchiaăsẻ,ăm iăg i.ăNh ngăyêuăcầuăgiáoăd căph iăcao,ăng iăh căcóăth ăn ălựcăđ ăđ tăđ c.ăTháiăđ ăng iăthầyăkhiăđòiăh iăph iăth ăhi năsựătinăt ng,ătônătr ngă

và tình yêu dành cho h căsinh thìăcácăemăm iăđápă ng,ăn ălựcăcáchătựăgiác,ătíchăcực.ă

19

7 Nguyênăt căchúăỦăđ năđặcăđi măriêngăc aătừngăh căsinh trongăquáătrìnhăgiáoăd c

Nguyênă t că nƠyă Komenskyă đ aă ra,ă sauă đóă Makarenkoă nh nă m nhă vƠă phátă

bi uărõ rƠngăh n.ăNguyênăt cănƠyănêuălênăyêuăcầuăc aătínhăvừaăs c,ăph iăt oăđi uă

ki năđ ăng iăđ căđ tăđ năm cătiêu.ăNh ngăđặcăđi măriêngăc aăl aătuổi,ăc aăgi iătính,ăvƠănhi uăy uăt ăc aăhoƠnăc nhăgiaăđình,ăxƣăh iăđƣă nhăh ngăđ năh căsinh đ uă

ph iăđ căl uăỦăđ thựcăhi năcácăho tăđ ngăgiáoăd c,ăv năd ngăn iădungăvƠăph ngăphápăphùăh p

Đ ngăth i,ătrongăkhiăgiáoăd cătrẻătrongăt păth ăcũngăkhôngăđ căđ ngăhóaăt tă

c ăcácăemăthƠnhăm t khuônăm uăc ngănh c.ăNh ngăcáătính,ănh ngăth ăm nhăc aătừngăemăcầnăđ cătônătr ng, cầnăđ căt oăđi uăki năđ ăphátătri n

8 Nguyênăt căphátăhuyă mặtăt t,ă mặtă tíchăcựcă đ ăxóaă dầnă mặtăx u,ă mặtătiêuăcựcătrongăconăng iă

S ăthích c aăh căsinh luônăth ăhi nănĕngăkhi uăcáănhơn,ănh ngăđi mătíchăcựcă

c aămình.ăM tăcáchătựănhiênătrẻătựătinăvƠăh ngăthúăv iănh ngăch ăđ ămìnhăcóăth ă

m nh.ăVìăth ,ănhƠăgiáoăd căắphátăhuyămặtăt t,ămặtătíchăcựcălƠăm ăr ng,ăkh căsơu,ă

ni mătin,ătìnhăc m,ăỦăchíăthóiăquenăvƠănh ngăph măch tăt tăđẹpăh căsinh có”ă[6,82]

Tuy th , giáo d c trong t p th không th tuy tă đ i hóa nguyên t c này Trong m t ho tăđ ng, r t nhi u h căsinhăyêuăthíchăthìăcũngăcóăm t s ít b n không thích Vai trò c aăng i thầy ph i lôi cu n trẻ vào các ho tăđ ng cách

tự giác vì sự thân tình gi a thầy và trò, vì ích l iăng iăkhác.ăĐ lƠmăđ c

đi u này, thầy giáo ph i tr nên b n c a trẻ và lôi cu năđ c lòng tin c a trẻ

nh vuiăđùaăv iăcácăem.ăĐơyălƠăđi u ki năđ thực hi n nguyên t c th ng nh t

gi aătìnhăth ngăyêu,ătônătr ng,ătinăt ngăvƠăđòiăh i, sự th ng nh t gi a ho t

đ ng c a cá nhân và t p th trong quá trình giáo d c và tự giáo d c

Nguyên t cănƠyăbổăsung choănguyênăt cătrên,ăđòiăh iăng iăthầyăph iăhi uă

bi tăv ănh ngăđi măm nhăc aăt păth ăh căsinh,ăđ nătừngăcáănhơnăh căsinh.ăT oăđi uă

ki năcho h căsinh s ăd ngăth ăm nhăcáănhơnăđ ăđóngăgópăchoăt păth ,ăgiúpăđỡăng iăkhác.ăPhátăhuyăth ăm nh,ăs ăthíchăc aăh căsinh giúpăcácăemătựătin,ăvuiăvẻ.ăĐóăcũngă

20

lƠăc ăh iăchoăcácăemăkhẳngăđ nhăb năthơnăcáchăđúngăđ năbằngănh ngănĕngăkhi u,ă

th ăm nhăc aămình

9 Nguyênăt căđ măb oăsựăth ngănh tăcácăgi aălựcăl ngănhƠătr ng,ăgiaăđìnhăvƠăxƣăh iătrongăquáătrìnhăgiáoăd c

Quá trình giáoăd căđ căc ăth ăhóaăquaăch ngătrình,ăk ăho ch.ăĐ ăcóăk tă

qu ăt t,ăm iăthƠnhăphầnătrongănhƠătr ngăđ uăph iăth ngănh tăquanăđi m,ăđ ng

h ngăthựcăhi n.ăSựăth ngănh tăph iăth ăhi nă ătừngăng iătrongătừngănhi măv ,ă

th ngănh tă v ăn iădung,ăph ngăpháp,ătácăphongăsoăv iăk ăho chă tổngăth ,ăcùngă

h ngăđ năm cătiêuăgiáoăd c

Nguyênăt cănƠyăcũngăyêuăcầuăsựăph iăh păgiáoăd căgi aănhƠătr ng,ăgia đìnhăvƠăxƣăh i.ăH căsinh đ căquanătơmăgiáoăd cănhi uăh n,ăliênăt cătrongăgiaăđìnhăcũngă

nh ă ătr ng.ăM căđíchălƠăđ ăcùngăph iăh păgiáoăd c,ăkhíchăl ,ăđ ngăviênăh căsinh

k păth i.ăNhƠătr ngăcũngăcầnăph iăh păv iăc ăquan,ătổăch c,ăcácăcôngătyăt iăđ aă

ph ngăthựcăhi năcácăho tăđ ngămangăl iăỦănghĩaăthựcăt ăchoăđ aăph ng,ălƠmănh ă

th ăgiáătr ăgiáoăd căchoăh căsinh caoăh nănh ngăho tăđ ngăhìnhăth c,ăthi uăỦănghĩaăthựcăt

Tómăl i,ăcácănguyênăt căgiáoăd căluônăđòiăh iăph iăcóătínhăth ngănh tăgi ăcácă

y uăt ăb ăph n.ăSựăth ngănh tănƠyăcóăđ călƠănh ăsựăth ngănh tăm cătiêuăvƠăquană

h cănhằmăthựcăhi năt tănh tăcácănhi măv ăd yăh căđƣăđ ăra.”ă[7,144]

21

H ăth ngăcácănguyênăt căd yăh căg m:

1 Triăth căcóătínhăkhoaăh căắtrongăd yăh căph iăđ măb oătínhăkhoaăh c”ă[7,146]

2 Triăth cătrong nhà tr ngăch aăđựngăn iădungăgiáoăd c,ăắđ măb oăsựăth ngănh tă

gi aătínhăkhoaăh căvƠătínhăgiáoăd c”ă[7,146]

3 ắĐ măb oătínhăth ngănh tăgi aălỦălu năvƠăthựcăti n”ă[7,147]

4 ắĐ măb oăsựăth ngănh tăgi aăcáiăc ăth ăvƠăcáiătrừuăt ng”ă[7,147]

5 ắĐ măb oăsựăth ngănh tăgi aătínhăv ngăch căc aătriăth c,ăkỹănĕng,ăkỹăx oăvƠătínhăm mădẻoăc aăt ăduy”ă[7,148]

6 ắĐ măb oătínhăvừaăs căchungăvƠătínhăvừaăs căriêngătrongăd yăh c”ă[7,149]

7 ắĐ oăđ măsựăth ngănh tăgi aăt păth ăvƠăcáănhơnătrongăd yăh c” [7,149]

8 ắĐ oăđ măsựăth ngănh tăgi aăvaiătròăch ăđ oăc aăthầyăvƠăvaiătròătựăgiác,ătíchăcực,ăđ căl păc aătrò”ă[7, 149]

N iădungăc aănguyênăt cătrênălƠăthôngăquaăvi căh căcácătriăth căkhoaăh căchínhăxác,ăthôngăquaăph ngăphápăh căt p, h căsinh đ căb iăd ỡngăm tăh ăth ngă

nh ngăquanăđi măđ iăv iătựănhiên,ăxƣăh iăvƠăt ăduy,ănh ngăph măch tăđ oăđ c…ăTáchăr iăcácănguyênăt cătrên,ăs ăd năđ năvi căbu căh căsinhăph iăh cănh ngăki nă

th călỦăthuy tăsuôngă(cóănguyăc ătr ăthƠnhăvôăbổ)ăhoặcăhìnhăthƠnhănh ngăkỹănĕngălaoăđ ngătayăchơnăđ nălẻă(cóănguyăc ăbi năconăng iăthƠnhă máy móc)ăkhi năchoă

m cătiêuăphátătri năconăng iătoƠnădi nătr ănênăxaăv i

Nh ngăbi năphápăđ măb oănguyênăt căth ngănh tăgi aătínhăkhoaăh căvƠătínhăgiáoăd c:

1 Giúp h căsinh cóăđ cănh ngăki năth căkhoaăh căhi năđ i

2 Làm cho h căsinh hi uăđ căthiênănhiên,ăxƣăh iăvƠăconăng iăVi tăNam,ătruy nă

th ngăc aădơnăt c

3 B iăd ỡngăchoăh căsinh nĕngălựcăphơnătíchăvƠăphêăphán

4 TrìnhăbƠyănh ngătriăth căkhoaăh cătheoăm tăh ăth ngăchặtăch ,ăb oăđ mătínhăk ăthừaăvƠăphátătri năt nhăti n

5 Giúp cho h căsinh lƠmăquenăv iăcácăph ngăphápănghiênăc uăkhoaăh că ăm că

đ ăđ năgi n

22

6 V năd ngăcácăph ngăphápăvƠăcácăhìnhăth căd yăh cătheoăh ngăphátătri nă ă

h căsinh nĕngălựcăt ăduyăkhoaăh c,ăthóiăquenălƠmăvi căkhoaăh c

1.3.5 N i dung và nhi m v giáo d c

1.3.5.1 Giáo d căđ oăđ c

Chu nămựcăđ oăđ cădựaătrênăc ăs ăỦăth căđầyăđ ăv ăl iăíchăcáănhơnăvƠăl iăíchăxƣăh i.ăCácăchu nămựcăđóăđ căthựcăhi năm tăcáchătựăgiác,ătựănguy nădoăs căm nhă

c aăni mătinăvƠănhuăcầuăbênătrong.ăTheoăỦănghĩaănƠy,ăv ăb năch tăhƠnhăđ ngăđ o

đ călƠăm tăhƠnhăđ ngătựădo.ăVìăth ,ăgiáoăd căđ oăđ căcóănhi măv ăắbi năcácăchu nămựcă đ oă đ că từă nh ngă đòiă h iă bênă ngoƠiă thƠnhă nh ngă đòiă h iă bênă trongă c aă cáănhơn,ăthƠnhăni mătin,ănhuăcầuăvƠăthóiăquenăc aăng iăđ căgiáoăd c”ă[8,105]

+ N iădungăvƠănhi măv ăgiáoăd căđ oăđ c

TheoăHƠăTh ăNg ,ănh ngăn iădungăđóălƠăắlòngăyêuăn c,ătinhăthầnăqu căt ăvôăs n,ălòngănhơnăái,ătinhăthầnăt păth ”ă[8,107],ăăvƠănh ngăđ cătínhăquanătr ngănh ăắtínhătrungăthực,ătínhăkỷălu t,ătínhăkhiêmăt n,ătínhătựătr ng…,”ă[8,110]

Nhìnăl iăl chăs ăgiáoăd c,ăKomenskyăkhẳngăđ nhăm iănhơnăđ c,ăkhôngătrừă

m tănhơnăđ cănƠo,ăđ uăph iăđ căgieoătr ngăvƠoăng iătrẻ.ăTuyăv y,ănh ngăđ cătínhă

n năt ngăcầnăkh căsơuăn iăng iătrẻ.ăV iăKomensky,ănh ngăđ cătínhăđóălƠ kiên trì,

đi uăđ , bác ái, công bằng,ălòngătựătr ng,ăvƠăsẵnăsƠngăph căv ăng iăkhác Đ i v i

Rousseau, nh ngăđ c tính đóălƠ dũngăc m,ăkiênătrì,ăđi uăđ ,ăbìnhăđẳng, bác ái, gi n

d và tự do

Quanăđi măc aăPestalozziăvà Makarenko thìăgiáoăd căđ oăđ căph iăb tăđầuătừătìnhăyêuăgiaăđình và b năbè.ăMakarenkoănh năm nhăn năt ngăgiáoăd călƠătìnhăth ngăyêuăconăng i Tìnhăng iăphátătri nătừ tìnhăgiaăđình Tình lƠng,ănghĩaăxómăvƠătìnhăyêuăquêăh ngăđ tăn căxu tăphátătừătìnhăng iăthìăkhôngăc căb nh ngăr ngăm ăĐơyălƠăc ăs ăđíchăthựcăđ ăxơyădựngăhòaăbìnhăvƠăh iănh păqu căt

Nh ăv y,ăn iădungăgiáoăd căđ oăđ căquanătr ngănh tălƠătìnhăng i vƠătr ngătơmălƠătìnhăgiaăđìnhăvƠăb năbè.ăBênăc nhăđó,ăh căsinh cầnăđ căgiáoăd cănh ngăđ cătínhăquanătr ngănh ătrungăthực,ătựătr ng,ăđi uăđ ăvƠăkiênătrì…ă

23

+ Nh ngăyêuăcầuăđ iăv iăvi cătổăch căgiáoăd căđ oăđ c

- Giáoăd căh ăth ngăcácăchu nămựcăđ oăđ că

- Gi iăthíchăỦănghĩaăc ăth ătừngăn iăquyăc aătổăch c

- Các conă đ ng giáoă d că ph iă uă tiênă cácă ho tă đ ngă t pă th ,ă h că sinh

đ căgiaoăvaiătròăvƠătráchănhi m, đ cătr iănghi măcácăquyăt cătrongă ngă

x ăxƣăh iăv ăcôngăvi căcũngănh ăv ătìnhăc măcáănhơn.ă

- Trongăcácăho tăđ ng,ăcầnăph iăắt năd ngăhoặcăt oăraăcácătìnhăhu ngăgiáoă

d căđ oăđ c”ă[8,115].ăNh ăđó,ăh căsinh cóăđi uăki năđ căkíchăthíchăv ăphánăđoán vƠăđ ngăc ,ănơngăcaoăỦăchíăvƠătìnhăc măđ oăđ c

Mu nă h că sinh thamă giaă vƠoă cácă ho tă đ ngă giáoă d că đ oă đ că thìă cácă conă

đ ngăvƠăph ngăti năgiáoăd căph iăắm tămặtăph iăch aăđựngăđầyăđ ăcácăy uăt ăc aă

n iădung,ămặtăkhácăph iăh ngăvƠoăvi căth aămƣn,ăphátătri năvƠăhìnhăthƠnhănh ngănhuăcầuăđ oăđ căc aăh căsinh”ă[8,112] H căsinh đ căthuăhútăbanăđầuăb iănh ngă

ni măvuiăbênăngoƠi,ănhuăcầuămu năđ căđánhăgiáăt t,ăđ nănh ngăc mănghi măni măvuiătinhăthần,ăni măh nhăphúcăvìămìnhăđƣălƠmăđi uăt t

1.3.5.2 Giáo d c trí tu

Giáoăd cătríătu ălƠăm cătiêuăgiáoăd cămƠăd yăh căph iăh ngăt i

Giáoăd cătríătu ănhằm ắphátătri nănĕngălựcăho tăđ ngătríătu ,ăt ăduyăsángăt o,ăquaăđóăhìnhăthƠnhăth ăgi iăquanăkhoaăh căchoăh căsinh”ă[6,104].ăGiáoăd cătríătu ăcóă

th ăđ căthựcăhi năquaănhi uăconăđ ngănh ălaoăđ ng,ăcácăho tăđ ngăvĕnăhóaăxƣă

h iăvƠăquanătr ngălƠăconăđ ngăd yăh c

+ N iădungăvƠănhi măv ăgiáoăd cătríătu

Tríăd căcóăhaiănhi măv ăchínhălƠăhìnhăn iăng iăh căh ăth ngătriăth căvĕnăhóaăkhoaăh căkỹăthu tăvƠăphátătri nănĕngălựcăt ăduy,ăsángăt o.ăNgƠyănay,ăắphátătri nătríălựcălƠăbi năphápăquanătr ngăđ ănơngăcaoănĕngălựcăthíchă ng”ă[6,108],ăđ căth ă

hi nă ăvi căb iăd ỡngănĕngălựcăquanăsát,ănĕngălựcăghiănh ,ănĕngălựcăt ngăt ng,ăt ăduyăvƠănĕngălựcătựăh c

24

+ Nh ngăyêuăcầuăcầnăthi tătrongăvi căgiáoăd c tríătu

Trongăconăđ ngăd yăh căgiáoăviênăcần:

- V năd ngăcácăph ngăphápătíchăcựcăhóaăh căsinhăthúcăđ yăh căsinhătíchăcực,ătựălựcăn măb tătriăth c

- H ngăd năh căsinhăph ngăphápăh c,ăn mătriăth cătrongăsựăliênăh ăm tăthi t

Trongăcácăho tăđ ngăgiáoăd căkhác,ăgiáoăviênăcầnăt oăđi uăki năchoăh căsinh:

- Phát huyăt ăduyăđ căl p,ătổăch căcôngăvi căcáchăkhoaăh c.ă

- L păk ăho chăho tăđ ng,ănh nătráchănhi măthựcăhi năk ăho chăhayăm tăphầnăk ăho chăcáchăđ căl p,ăđ cătựădoăsángăki n

1.3.5.3 Giáo d călaoăđ ng

Giáo d căk tăh păv iălaoăđ ngăs năxu tălƠăm tănguyênălỦăc ăb năc aălỦălu năgiáoăd c.ăThu tăng ăgiáoăd călaoăđ ngăcóăhaiăỦănghĩaălƠăắgiáoăd căđ ălaoăđ ngăvƠăgiáoăd cătrongălaoăđ ng”ă [8,116].ăCácăho tă đ ngălaoăđ ngăc aă h căsinh g mălaoă

đ ngăh căt p,ălaoăđ ngătựăph căv ,ălaoăđ ngăxƣăh iăcôngăích,ălaoăđ ngăs năxu t.ăThôngăquaălaoăđ ng,ăh căsinh đ cărènăluy năkỹănĕngălaoăđ ng,ătháiăđ ătrongălaoă

đ ng.ăLaoăđ ngăcònălƠăđi uăki năđ ăphátătri năcácămặtăc aăconăng iătoƠnădi nănh ătinhăthầnătráchănhi măvƠăđoƠnăk t,ăsựălinhăđ ngăvƠăsángăt o,ănhanhănhẹnăvƠăm nh

kh e,ăsựăngĕnăn păvƠăth mămỹ…

S ădĩălaoăđ ngăcóăgiáătr ăh tăs căquanătr ngăđ iăv iăgiáoăd călƠăvìănóălƠămôiă

tr ngăthi tăy uăđ ăconăng iăs ngăm tătrongănh ngăt ngăquanăc ăb năđ iăv iăxƣă

h i.ă

+ N iădungăvƠănhi măv ăgiáoăd călaoăđ ng

Nhi măv ăth ănh tălƠăgiáoăd căkỹănĕng,ătháiăđ ăđ ălaoăđ ng.ăNh ngătháiăđ ăquanătr ngăđ iăv iălaoăđ ngălƠăquỦătr ngăm iăcôngăvi călaoăđ ng,ăcóătinhăthầnătráchănhi m,ăthóiăquenălaoăđ ngăcầnăcù,ăcóătổăch c,ăcóăkỷălu t,ăkhôngăngừngănơngăcaoănĕngăxu tăvƠăhi uăqu ăcôngăvi c.ăĐ ngăth iăcungăc păchoăh căsinh nh ngăkỹănĕngă

s ăd ngăcácălo iăcôngăc ălaoăđ ngăthôngăd ngăvƠănh ngăkỹănĕng,ăkỹăx oălaoăđ ng kỹăthu t,ăngh ănghi pă[8,120]

25

Nhi măv ăth ăhai, giáoăd cătrongălaoăđ ngă lƠărènăluy nă choă h căsinh thói quenălƠmăvi c có khoaăh c,ăcóăk ăho ch,ăsángăki năvƠăsángăt oătrongălaoăđ ng.ăH căsinh thamăgiaălƠmăvi căt păth ăđ ărènăluy năkỹănĕngăquanăsát,ăt ngătr ăvƠăkỹănĕngă

l ngăngheăvƠănêuăỦăki n.ăNh ngăn iădungăgiáoăd căkhácănh ăđ oăđ c,ătríătu ,ăth mămỹ…,ăđ căv năd ngăvƠoăho tăđ ngălaoăđ ngăs ătr ănênăgầnăgũi,ăthựcăt ăvƠă h căsinh cóăth ănh năraăgiáătr ăc aănóăcáchăc ăth

+ Nh ngăyêuăcầuăđ iăv iăvi cătổăch căho tăđ ngălaoăđ ng

- Côngăvi c ph iămangăl iăgiáătr ăv tăch tăvà tinhăthầnăcho nhóm, xƣăh i

- Ho tăđ ngăcóătínhăđòiăh i v sựăk tăh păgi aătríătu ăvƠăth ăch t

- Phátăhuyăsự n ălựcăc aăt păth ,ăsựăc ngătácăgi aăthầyăvƠătròăđ ăcôngăvi căcóăk tăqu t tăgiúpăchoăcácăm iăt ngăquanătr ănênăthơnăthi n

- Tổăch călaoăđ ngăcũngăcầnăcóăk ăho ch,ăđòiăh iăt nhăti năvƠăliênăt c

1.3.5.4 Giáo d c th m m

Giáoăd căth mămỹănhằmăắhìnhăthƠnhă ăh căsinh nh ngăquanăh ăth mămỹăđ iă

v iăhi năthựcăvƠăngh ăthu t,ănguy năv ngăvƠănĕngălựcăs ngătheoăquyălu tăcáiăđẹp”ă[8,139],ăth ăhi nătừăquanăđi măđ năhƠnhăvi,ăcáchă ngăx ,ăĕnămặcăc aăh căsinh, góp phầnălƠmăchoănhơnăcáchăphátătri năhƠiăhòaăvƠătoƠnădi n.ă

+ N iădungăvƠănhi măv ăgiáoăd căth mămỹ

TheoăHƠăTh ăNg ,ăgiáoăd căth mămỹăchoăh căsinh cóăb nănhi măv ăc ăb n:ă

th ănh tălƠăphátătri nătìnhăc măvƠăth ăhi uăth mămỹătrongăngh ăthu t,ătựănhiên và các quanăh ăxƣăh i;ăth ăhaiălƠăhìnhăthƠnhăcácăchu nămựcăđ ăđánhăgiáăcácăgiáătr ăth mămỹ;ăth ăbaălƠăhìnhăthƠnhăchoăh căsinh mongămu năvƠăkh ănĕngăsángăt oăngh ăthu t,ăngăd ngăócăth mămỹăvƠoăđ iăs ng;ănhi măv ăth ăt ălƠăxơyădựngăchoăh căsinh thái

đ ăkhôngăkhoanănh ngăv iăcáiăx u,ăph năcácăgiáătr ăth mămỹătrongătơmăh n,ăcũngă

nh ătrongănh ngăhìnhăth căth ăhi năkhác.[8,141]

Giáătr ăgiáoăd că ăcácăn iădung,ăhìnhăth căngh ăthu tăr tăm nhăm ătácăđ ngăkhôngăch ăquaăgiácăquanămƠăch măđ năc ătơmăh năconăng i.ăThêmăvƠoăđó,ăgiáătr ă

th mămỹăkhôngăch ăcóătrongăngh ăthu tămƠăcònăth mănhuầnăvƠoătrongăm iălƣnhăvựcă

c aăđ iăs ng.ăNh ngăgiáătr ăđ oăđ călƠăcáiăđẹpăc aătínhăcáchăvƠăl iăs ngăconăng i.ă

26

Cáiăđẹpătrongăth ăthaoălƠătinhăthầnăđ ngăđ i,ăsựănh pănhƠng,ăkéoăléo,ăkh eăm nh.ăCáiăđẹpătrongă ngăx ălƠăl chăthi p,ănhƣănhặn,ătựătin…ăVìăth ,ăgiáătr ăth mămỹăcóăth ă

th mănh păvƠoăm iăho tăđ ngăconăng iăvƠăm iăho tăđ ngăgiáoăd căh căsinh

Các conăđ ng giáoăd căth mămỹăg m:ăcácăsinhăho tăti păc năv iăthiênănhiênă

nh ă dƣă ngo i,ă duă l ch,ă cácă lo iă hìnhă ho tă đ ngă ngh ă thu t,ă vuiă ch i,ă tổă ch că đ iă

s ng,ălaoăđ ngăvƠăxơyădựngămôiătr ngăh căt păngƠyăm tăth mămỹăh n,ăgiáoăd că

nh năth căth mămỹăquaăcácămônăh c…

+ Nh ngăyêuăcầuăcầnăthi tătrongăvi căgiáoăd căth mămỹ

Giáoăd căth mămỹăquaăvi căd yăvƠăh căcácămônăh c:

- Giáoăd căth mămỹăchoăh căsinh quaăcácămônăh căngh ăthu t:ăcaănh c,ămỹăthu t,ăvĕnăh c ă

- Môiătr ngăh căt păs chăs

- Giáo viên ngăx ăđi mătĩnh,ăthanhăth n,ăhƠiăh c vƠătựătr ng

Giáoăd căth mămỹătrongăcác lo iălaoăđ ngăkhác:

- Bằngăcáchăt năd ngăcáiăth mămỹăc aăkỹăthu t,ăcáiăđẹpăc aăhoƠnăc nhălaoă

đ ng,ănh ngăni măvuiăc aăk tăqu ălaoăđ ngăđƣăhoƠnăthƠnh.ă

- Giáo d căth mămỹăchoăh căsinh qua nétăđẹpătrongă ngăx ăgi aăh căsinh

v iănhauăvƠăgi aăthầyăv iătròăđƣăđ căth ăhi nătrongăquáătrình ho tăđ ngă

nh ăquanătơmăđ nănhau,ăgiúpăđỡănhau,ăthiăđuaălƠnhăm nh,ătơmătr ngăph nă

kh i…

1.3.5.5 Giáo d c th ch t

Giáoăd căth ăch tălƠăquáătrìnhăs ăph măh ngăvƠoăvi căhoƠnăthi năhìnhătháiă

c ăth ,ătĕngăc ngăs căkh e,ăhìnhăthƠnhăcácăkỹănĕngăvƠăkỹăx oăv năđ ng,ănơngăcaoătinhăthầnăconăng i.ă

+ N iădungăvƠănhi măv ăgiáoăd căth ăch t

Cácănhi măv ăc aăgiáoăd căth ăch tăg m:ăgiúpăc ăth ăv ngăvƠngătr cănh ngănhăh ngăc aămôiătr ng,ăphòngăngừaăcácăb nhăt tăchoăh căsinh;ăhoƠnăthi năcácăkỹănĕngăv năđ ngănh ăđ ng,ăđi,ăch y,ănh y,ăném,ăphóng,ăb iăl i…;ăhìnhăthƠnhăh ngăthúăvƠănhuăcầuăt păluy năth ăd căvƠăho tăđ ngăth ăthao

27

T păluy năth ăd căgiúpăh căsinh nhanhănhẹn,ătháoăvát,ătĕngăkỹănĕngăquanăsát,ăsựăt pătrungăchúăỦ.ăNgoƠiăra,ăcácăho tăđ ngăth ăthaoăt păth ăkhông nh ngăphátătri năkỹă nĕngă v nă đ ngă mƠă cònă hìnhă thƠnhă nh ngă kinhă nghi mă v ă quană h ă đ oă đ c.ă

Nh ngătìnhăhu ngămangătínhăxungăđ tălƠmăb căl ăvƠăbi năđổiătháiăđ ăc aăh căsinh

đ iăv iăng iăkhácăvƠăđ iăv iăb năthơn.ăT păluy năth ăd căth ăthaoăcònămangăl iăsự

b năb ,ădẻoădaiăc aăs căkh e,ălƠmăchoănh ngăc ăđ ngătr ănênăchínhăxác,ăh pălỦ,ă

nh pănhƠnhăg năli năv iăc măxúcăvƠăđánhăgiáăth mămỹ.ă[8,162]

+ Nh ngăyêuăcầuăcầnăthi tătrongăvi căgiáoăd căth ăch t

- CácăbƠiăh căth ăd căph iătácăđ ngăđ nătoƠnăb ăc ăth ăh căsinh

- M căđ ăđòiăh iăph iănơngălênătừngăb c,ăphùăh păv iăh căsinh

- Tổăch căcácăbi năphápăv ăsinhăb iăd ỡngăs căkh eătrongăch ăđ ăh căt păvƠăsinhăho tăhằngăngƠy nh ăt păth ăd căbuổiăsáng,ăth ăd căvƠăngh ăgi aă

ti t,ăchoăh căsinh raăch iăgi aăbuổiăh c.ă

- Giáoăd c th ăch tăcầnăm ăr ngătổăch căcácăho tăđ ngăth ăthaoăt păth ăk tă

h pănh ăcácătròăch iăhƠnhăquơnăduăl ch,ăcácăgi iăth ăthaoăvƠăcácăngƠyăh iă

th ăd căth ăthao.ă

1.3 6ăPh ngăphápăgiáoăd c

Trongăquáătrìnhăgiáoăd c,ănhƠăgiáoăd căđ ngăch măđ năchínhănhơnăcáchăh căsinh,ăkhôngăch ătácăđ ngăđ năhƠnhăviămƠăđi uăch nhăc ăỦăth c,ă cămu năc aăh căsinh.ăSựăch pănh năc aăh căsinh khôngăch ăph ăthu căvƠoăsựăđúngăđ năc aăn iădungăgiáoăd cămƠăcònăph ăthu căr tăl năvƠoăph ngăphápăgiáoăd c,ăhìnhăth cătổăch căgiáoăd căvƠătháiăđ ănhƠăgiáoăd c.ăDoăđó,ăắnhƠăgiáoăd căcầnăhi uărõăb năch tăcũngă

nh ăch cănĕngăc aăph ngăphápăgiáoăd căvƠănẵmăv ngăyêuăcầuăv ămặtăs ăph mă

ph iătuơnătheoăkhiăs ăd ngăph ngăphápăđó”ă[8,36]

Quáătrìnhăgiáoăd cănh tăthi tăph iătácăđ ngăđ năbaăy uăt ălƠănh năth c,ătháiă

đ ă tìnhă c mă vƠă hƠnhă viă th ă hi n.ă Vìă th ă cóă th ă phơnă lo iă ph ngă phápă giáoă d căthƠnhăbaănhómăc ăb n:ăNhómăth ănh tăbaoăg măcácăph ngăphápătổăch căho tăđ ngăxƣă h iă vƠă hìnhă thƠnhă kinhă nghi mă ngă x ă xƣă h i;ă Nhómă th ă haiă baoă g mă cácă

ph ngăphápătácăđ ngăđ nălỦătrí,ătìnhăc m,ăỦăchíăc aăh căsinh nhằmăhìnhăthƠnhăỦă

Kinhănghi măcáănhơnăcóăgiáătr ăquy tăđ nhăđ iăv iăvi căc ngăc ătriăth c,ătìnhă

c măvƠăhƠnhăvi.ăSoăv iăkinhănghi măcáănhơn,ăkinhănghi măc aăng iăkhácăch ăcóăgiáătr ăthamăkh o,ăđ iăchi u.ăVìăth ,ăgiáoăd cănhơnăcáchăph iăch ăy uădựaăvƠoăchínhăkinhănghi măcáănhơnăc aăh căsinh có.ăắHo tăđ ngăvƠăgiaoăl uălƠăngu năg căquană

tr ngănh tăcungăc păchoăh căsinh nh ngăkinhănghi măquanăh ăxƣăh iăvƠă ngăx ăxƣă

h i”ă[8,40] Trongăcácăho tăđ ng,ăh căsinh đ căc ngăc ănh ngăkinhănghi măđƣăcó vƠăcóăthêmănh ngăkinhănghi măm i

Nhómă cácă ph ngă phápă nƠyă baoă g m:ă Ph ngă phápă đòiă h iă s ă ph m,ă

ph ngă phápă t oă d ă lu nă xƣă h i,ă ph ngă phápă t pă thóiă quen,ă ph ngă phápă rènăluy n,ăph ngăphápăgiaoăcôngăvi c,ăph ngăphápăt oătìnhăhu ngăgiáoăd c

+ Nh ngănguyênăt căkhiăápăd ng

Nhi uănhi măv ăgiáoăd căcóăth ăđ cătổăch căk tăh pătrongăm t conăđ ngăgiáoăd c.ăKh ănĕngăk tăh păcácănhi măv ăgiáoăd căvƠoăcácăho tăđ ngăh căsinh yêu thíchăquy tăđ nhăsựăthƠnhăcôngăc aăquáătrìnhăgiáoăd c.ăTuyăth ,ăm iălo iăhìnhăho tă

đ ngăv nămangăm tătínhăch t,ăgiáătr ăriêng.ăVìăv y,ăắtrongăquáătrìnhăgiáoăd c,ănh tăthi tăph iăs ăd ngătổngăh păt tăc ăcácălo iăhìnhăho tăđ ng”ă[8,40] ThêmăvƠoăđó,ăcác

ho tăđ ngăph iăđaăd ng,ăphongăphúăv ăch ăđ ăvƠăđ iăt ngăgiaoăl uăđ ălôiăcu nă

đ cănhi uăh căsinh tham gia

Trongătr ngăh păh căsinhăch aăthamăgiaătíchăcực,ăthầyăgiáoăph i:

- Tổăch căcácăho tăh căsinh yêu thích và ắm căđíchăc aăho tăđ ngăph iăvừaăcóăíchăchoăt păth ,ăchoăxƣăh i,ăvừaătr ăthƠnhăcáiăcầnăthi t,ăcáiăth aămƣnănh ngătìnhăc măcaoăđẹpăc aăcáănhơn”ă[8,41]

- T oăc ăh iăcho h căsinh th ăhi nătínhătựăl pătrong côngăvi cămƠăcác em

đ mănhi m Sựăh ngăd năch ănênăđ aăraăd iăd ngăl iăkhuyên