bài giảng chương 4 môn đảng cộng sản Việt Nam

bài giảng chương 4 môn đảng cộng sản Việt Nam về ĐƯỜNG LỐI CÔNG NGHIỆP HÓA I. CÔNG NGHIỆP HÓA THỜI KỲ TRƯỚC ĐỔI MỚI 1. Chủ trương của Đảng về công nghiệp hóa: a. Mục tiêu và phương hướng của công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa: b. Đặc trưng chủ yếu của công nghiệp hóa thời kỳ trước đổi mới 2. Kết quả, ý nghĩa, hạn chế và nguyên nhân a. Kết quả thực hiện chủ trương và ý nghĩa b. Hạn chế và nguyên nhân II. CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA THỜI KỲ ĐỔI MỚI 1. Quá trình đổi mới tư duy về công nghiệp hóa

Trang 1

CHƯƠNG IV

ĐƯỜNG LỐI CÔNG NGHIỆP HÓA

Trang 2

Nội dung:

Trang bị kỹ thuật cơ khí cho các ngành kinh tế quốc dân, đặc biệt trong công nghiệp

Trỡnh độ:

T ơng ứng với nội dung của cuộc cách mạng công nghiệp bắt đầu vào 30 năm cuối thế kỷ XVIII, kết thúc và cuối thế

Trang 3

•Những biểu hiện chính của cách mạng khoa học công nghệ hiện đại:

Tự động hóa sản xuất

Công nghệ sản xuất vật liệu mới

Phát triển nguồn năng l ợng mới

Trang 4

a Mục tiêu và phương hướng của công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa:

Đặc điểm chi phối đến sự hình thành và điều chỉnh đường lối công nghiệp hóa XHCN của Đảng từ năm 1960 - 1975

Tiến hành CNH XHCN từ

một nền kinh tế nông

nghiệp lạc hậu, công

nghiệp yếu ớt và què quặt

Tiến hành CNH trong điều kiện đất nước bị chia cắt

Tiến hành CNH trong điều kiện các nước XHCN thực hiện CNH theo đường lối ưu tiên phát triển công nghiệp nặng và cách mạng Việt Nam nhận được sự giúp đỡ

to lớn, có hiệu quả của các nước anh em.

Trang 5

Mục tiêu cơ bản của CNH XHCN được Đại hội III (9 – 1960) xác định:

Xây dựng một nền kinh tế

XHCN cân đối và hiện đại

Bước đầu xây dựng cơ sở vật chất và kỹ thuật của CNXH

Đây là mục tiêu cơ bản, lâu dài và được thực hiện qua nhiều giai đọan

Trang 6

Phương hướng chỉ đạo (Hội nghị Trung ương lần thứ 7 – Khóa III, tháng 4-1962)

Ưu tiên phát triển công

nghiệp nặng một cách hợp lý

Kết hợp chặt chẽ phát triển công nghiệp với phát triển nông nghiệp

Ra sức phát triển công nghiệp trung ương, đồng thời đẩy mạnh phát triển công nghiệp địa phương

Ra sức phát triển công nghiệp

nhẹ song song với việc ưu tiên

phát triển công nghiệp nặng

Trang 7

Đường lối CNH XHCN được chuyển hóa vào thực tiễn thông qua những biện pháp sau:

Vốn có 2 nguồn: Tranh thủ sự viện trợ của các nước XHCN và tích lũy từ trong nước

Xóa bỏ hòan tòan các cơ sở kinh tế tư nhân, tập trung cho khu vực công nghiệp quốc doanh

Tích cực đào tạo cán bộ khoa học kỹ thuật và công nhân lành nghề, đẩy mạnh cách mạng

Trang 8

Đường lối CNH trên phạm vi cả nước (1976 – 1985)

Quá trình này thực hiện bằng cách tiến hành đồng thời 3 cuộc cách mạng:

QHSX, KH-KT,

Tư tưởng – văn hóa.

Thực hiện CNH XHCN – Tạo ra một cơ cấu kinh

tế công – nông nghiệp hiện đại

=> Ưu tiên phát triển công

nghiệp nặng một cách hợp lý, trên

cơ sở phát triển nông nghiệp và công nghiệp nhẹ

Đánh giá tình hình kinh tế 2 miền

của đại hội Đảng lần IV (12-1976) Đại hội IV chỉ ra rằng:

Trang 9

Tiếp tục cải tạo

Sản xuất công nghiệp bình quân thời kỳ này chỉ tăng 0,6%/năm

Vốn đầu tư: huy

KT cả về nghiên cứu cơ bản và ứng dụng

Mở rộng kinh tế đối ngọai

So với chỉ tiêu đề ra của ĐH IV: cơ khí chỉ đạt 80%, điện 72%, than 52%, gỗ tròn 45%,

cá biển 40%, vải lụa 39%, giấy 37%, xi măng 32%, phân hóa học 28%

Trang 10

Lấy nông nghiệp làm mặt

Đại hội lần thứ V của Đảng(3-1982)

Trang 11

b Đặc trưng chủ yếu của công nghiệp hóa thời kỳ trước đổi mới

Phân bổ nguồn lực để CNH

thực hiện thông qua cơ chế

kế họach hóa tập trung

quan liêu, bao cấp, không

tôn trọng các quy luật của

thị trường

Nóng vội, giản đơn, chủ quan duy ý chí, không quan tâm đến hiệu quả KT-XH

Tem phiếu

Trang 12

a Kết quả thực hiện chủ trương và ý nghĩa

Kết quả

-So với năm 1955 số xí nghiệp đã tăng lên 16,5 lần

-Nhiều khu công nghiệp lớn đã hình thành

-Các ngành công nghiệp nặng quan trọng như

điện, than, cơ khí, luyện kim, hóa chất được xây dựng

-Nhiều trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên

nghiệp, dạy nghề đào tạo xấp xỉ 43 vạn người, tăng

19 lần so với năm 1960

Ý nghĩa

Tạo cơ sở ban đầu

để nước ta phát triển nhanh hơn trong các giai đọan tiếp theo

Trang 13

b Hạn chế và nguyên nhân

Cơ sở vật chất kỹ

thuật còn lạc hậu

Nông nghiệp chưa

-Tiến hành CNH từ

1 nền KT lạc hậu-Chiến tranh tàn phá

-Mắc sai lầm trong xác định mục tiêu, bước đi

-Chủ quan duy ý chí trong nhận thức

Trang 14

b Hạn chế và nguyên nhân

Phim những

khó khăn của

VN sau 1975

Trang 15

a Đại hội đại biểu tòan quốc lần thứ VI của Đảng(12-1986)

“Đại hội của quyết tâm đổi mới

và đoàn kết tiến lên”

Toàn cảnh

Đại hội VI

Trang 16

PHIM

“ĐẠI HỘI VI”

Trang 17

Nội dung bao trùm về đổi mới đường lối CNH

Chuyển trọng tâm từ phát triển công nghiệp nặng sang thực hiện

3 chương trình kinh tế lớn

Đại hội khẳng định dứt khóat quan điểm: Không bố trí xây dựng công nghiệp nặng vượt quá điều kiện và khả năng thực tế, ngay cả để phục vụ nông nghiệp và công nghiệp nhẹ

Trang 18

Nội dung, bước đi, phương thức tiến hành CNH

Quá trình CNH phải được tiến hành từng bước phù hợp với trình độ LLSX trong thời kỳ quá độ lên CNXH

Trong chặng đường đầu tiên của thời kỳ quá độ chưa thể đẩy mạnh CNH, mà là tạo tiền đề cần thiết để đẩy mạnh CNH ở chặng đường tiếp theo

Phải xuất phát từ nhu cầu của thực tiễn, coi trọng tính khả thi và tính hiệu quả của các

Trang 19

b Đại hội đại biểu tòan quốc lần thứ VII của Đảng(6-1991)

Trang 20

CƯƠNG LĨNH XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC TRONG TKQĐ

CHIẾN LƯỢC ĐẾN NĂM 2000

KẾ HOẠCH

5 NĂM NỘI DUNG CHÍNH CỦA ĐẠI HỘI VII.

Đỗ Mười Tổng bí thư của Đảng (1991 – 1996)

Trang 21

Toàn cảnh Hội nghị giữa nhiệm kỳ

Hội nghị đại biểu tòan quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII(1-1994)

Trang 22

b Đại hội đại biểu tũan quốc lần thứ VII của Đảng(6-1991)

Hội nghị trung ương 7 khúa VII(7-1994)

Ra Nghị quyết chuyờn đề “Về phỏt triển cụng nghiệp, cụng nghệ đến năm 2000 theo hướng CNH, HĐH đất nước và xõy dựng giai cấp cụng nhõn trong giai đọan mới”

“CNH, HĐH là quá trình chuyển

đổi căn bản, toàn diện các hoạt

động sản xuất, kinh doanh, dịch

vụ và quản lý kinh tế xã hội từ sử dụng lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ, ph ơng tiện và ph ơng pháp tiên tiến, hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến bộ khoa học – công nghệ, tạo ra năng suất lao động xã hội cao”

Trang 23

Hội nghị trung ương 7 khóa VII(7-1994)

Quan niệm này phản ánh một bước phát triển tư duy lý luận của Đảng về CNH, HĐH thể hiện ở một số điểm sau:

độ tương đối hiện đại

CNH phải gắn với HĐH

CNH, HĐH không chỉ thuần túy là quá trình kinh

tế - kỹ thuật,

mà còn là quá trình kinh tế -

xã hội

Mục tiêu lâu dài của CNH, HĐH không chỉ đơn giản là ra sức phát triển công nghiệp mà phải xây dựng được cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH

Trang 24

Trang 25

c Đại hội đại biểu tòan quốc lần thứ VIII của Đảng(6-1996)

Toàn cảnh Đại hội

VIII

CHỦ ĐỀ ĐẠI HỘI

“Tiếp tục sự nghiệp đổi mới đẩy mạnh công nghiêp hoá hiện đại hoá vì mục tiêu dân giàu nước mạnh

xã hội công bằng văn minh, vững bước tiến lên chủ nghĩa xã hội”

Trang 26

c Đại hội đại biểu tòan quốc lần thứ VIII của Đảng(6-1996)

6 quan điểm lớn chỉ đạo quá trình CNH, HĐH

Giữ vững độc lập tự chủ

đi đôi với mở rộng hợp

tác quốc tế, đa phương

hóa, đa dạng hóa quan

hệ kinh tế đối ngọai

CNH, HĐH là sự nghiệp của tòan dân, của mọi thành phần kinh tế, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo

Lấy phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững

Khoa học công nghệ là

động lực của CNH, HĐH

Lấy hiệu quả kinh tế xã hội làm tiêu chuẩn cơ bản để xác định phương án phát triển, lựa chọn

dự án đầu tư và công nghệ

Kết hợp kinh tế với quốc phòng an ninh

Trang 27

d Đại hội đại biểu tòan quốc lần thứ IX của Đảng(4-2001)

“Đại hội của trí tuệ, dân chủ,

đoàn kết, đổi mới”

Toàn cảnh Đại hội IX của Đảng

Trang 28

d Đại hội đại biểu tòan quốc lần thứ IX của Đảng(4-2001)

Các vấn đề có cách tiếp cận mới sáng rõ hơn của đại hội IX

Ưu tiên phát triển LLSX,

còn QHSX tuy được xây

đi tuần tự

Hướng CNH, HĐH của nước

ta là phải phát triển nhanh

và có hiệu quả các sản phẩm, các ngành, các lĩnh vực có lợi thế, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu

Đẩy mạnh CNH phải tính tóan đến yêu cầu phát triển bền vững trong tương lai

Trang 29

e Đại hội đại biểu tòan quốc lần thứ X của Đảng(4-2006)

Toàn cảnh Đại hội X

của Đảng

CHỦ ĐỀ ĐẠI HỘI

“Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, sớm đưa nước ta

ra khỏi tình trạng kém

phát triển

Trang 30

e Đại hội đại biểu tòan quốc lần thứ X của Đảng(4-2006)

Đại hội X chủ trương “Đẩy mạnh CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức”

Phát triển mạnh các ngành và các sản phẩm kinh tế có giá trị gia tăng cao dựa nhiều vào tri thức

Coi trọng cả số lượng

và chất lượng tăng trưởng kinh tế trong mỗi bước phát triển của đất nước

Xây dựng cơ cấu kinh

tế hiện đại và hợp lý theo ngành, lĩnh vực

và lãnh thổ

Giảm chi phí trung gian,

nâng cao năng suất lao động

của tất cả các ngành, lĩnh

vực nhất là các ngành, lĩnh

vực có sức cạnh tranh cao

Trang 31

a Mục tiờu cụng nghiệp húa, hiện đại húa

Mục tiêu của CNH,

HĐH ở n ớc

ta

Mục tiêu tổng quát:

Phấn đấu đến năm 2020, về cơ bản, n ớc ta trở thành n ớc công nghiệp , có cơ sở vật chất - kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với quá trỡnh phát triển của lực l ợng sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng an ninh vững chắc, dân giàu, n ớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Trong những năm tr ớc mắt:

Tập trung nỗ lực đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn, ra sức phát triển các ngành công nghiệp chế biến nông - lâm - thủy sản.

Trang 32

b Quan điểm công nghiệp hóa, hiện đại hóa

CNH gắn với HĐH và CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức

Trang 33

Trang 34

Những đặc điểm chủ yếu của kinh tế tri thức

• Tri thức trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, là vốn quý nhất, là nguồn lực quan trọng hàng đầu quyết định đến sự tăng trưởng và phát triển kinh tế.

• Các ngành kinh tế dựa vào tri thức, dựa vào các thành tựu mới nhất của khoa học – công nghệ ngày càng tăng và chiếm đa số.

• Công nghệ thông tin được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực Thông tin trở thành tài nguyên quan trọng nhất của nền kinh tế.

• Sức sáng tạo, đổi mới, học tập là yêu cầu thường xuyên đối với mọi người và phát triển con người trở thành trung tâm của xã hội.

• Mọi họat động đều có liên quan đến tòan cầu hóa

Trang 35

CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập kinh tế quốc tế

Trang 36

Lấy việc phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh

và bền vững

Trang 37

Khoa học, công nghệ là nền tảng và động lực của công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Trang 38

Phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững; tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường

Trang 39

a Nội dung

Đại hội X chủ trương “Đẩy mạnh CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức”

Phát triển mạnh các ngành và các sản phẩm kinh tế có giá trị gia tăng cao dựa nhiều vào tri thức

Coi trọng cả số lượng

và chất lượng tăng trưởng kinh tế trong mỗi bước phát triển của đất nước

Xây dựng cơ cấu kinh

tế hiện đại và hợp lý theo ngành, lĩnh vực

và lãnh thổ

Giảm chi phí trung gian,

nâng cao năng suất lao động

của tất cả các ngành, lĩnh

vực nhất là các ngành, lĩnh

vực có sức cạnh tranh cao

Trang 40

CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức

Đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn, giải quyết đồng bộ các vấn đề

nông nghiệp, nông thôn và nông dân

ng nghiÖp

Trong

n íc

Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp chÕ biÕn

XuÊt khÈu

ChÕ biÕn n«ng s¶n

ChÕ biÕn thuû s¶n

Cung cÊp nguyªn liÖu cho c«ng nghiÖp

Trang 41

n«ng nghiÖp

Sö dông m¸y mãc khi thu ho¹ch vô mïa

Trang 42

•Nông nghiệp, nông thôn, nông dân là vấn đề có vị trí chiến lược và có vai

trò to lớn trong sự nghiệp đổi mới đất nước nói chung và đẩy mạnh CNH,

HĐH đất nước nói riêng

Trang 43

•Phát triển nông nghiệp, nông thôn, nâng cao thu nhập và đời sống nhân

dân là giải pháp cơ bản để chuyển nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu thành

nền kinh tế có cơ cấu công – nông nghiệp - dịch vụ tiên tiến, hiện đại

343807 319003

2003 2004 ước 2005

GDP giá thực tế phân theo các khu vực (tỷ đồng)

khu vực nông lâm nghiệp - thủy sản

-Khu vực công nghiệp - xây dựng

Dịch vụ

Trang 44

•Phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn là giải pháp quan trọng để giải

quyết các vấn đề kinh tế - xã hội ở nông thôn; thực hiện đô thị hóa nộng thôn

và tạo điều kiện để các đô thị phát triển thuận lợi trong quá trình CNH, HĐH

Trang 45

CNH, HĐH gắn với phỏt triển kinh tế tri thức

Đẩy mạnh CNH, HĐH nụng nghiệp và nụng thụn, giải quyết đồng bộ cỏc vấn đề

nụng nghiệp, nụng thụn và nụng dõn

Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ở nông thôn

Giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ

Phá bỏ độc canh, đa dạng hoá sản xuất, hỡnh thành vùng chuyên canh qui mô lớn

Gắn điều kiện kinh tế thị tr ờng – xác

định đầu ra- đảm bảo bền vững

Gắn với quá trỡnh hội nhập kinh tế quốc tế

Trang 46

Èy m¹nh øng dông tiÕn bé khoa häc c«ng nghÖ trong n«ng nghiÖp, n«ng

sinh häc

Trang 47

Nhân lực nghiệp, Nông

nông thôn

Sè l îng

ChÊt l îng

Trang 48

Tạo việc làm cho nông dân trong thời kỳ nông nhàn

Định dạng
Số trang	64
Dung lượng	10,83 MB