Nghiên cứu chế tạo mô hình hệ thống phanh ABS giao tiếp với máy tính

Xi lanh chính khi không tác đ ng .... Xi lanh chính khi nh bƠn đ p phanh .... B trợ lực khi không tác đ ng phanh .... Các lo i thơn phanh dừng .....  Ch ng trình đƠo t o mô đun Bảo dưỡn

TÓM T T

ng d ng các thi t b d y h c hi n đ i s góp ph n nơng cao ch t l ợng đào

t o công ngh ô tô Đơy cũng lƠ khó khăn c a các tr ng d y ngh trong c n c do

ph n l n các thi t b d y h c hi n đ i đ u nh p từ n c ngoài M c tiêu chính c a

đ tài là ch t o mô hình h th ng phanh ABS đáp ng các yêu c u đào t o theo

ch ng trình qui đ nh c a T ng c c D y ngh Mô hình có đ ng c đi n d n đ ng bánh răng c m bi n t c đ bánh xe, có th đi u chỉnh t c đ đ ng b hoặc riêng lẻ cho từng bánh xe Tín hi u c m bi n t c đ bánh xe có th thay đ i đ t o ra các

tr ng thái làm vi c khác nhau cho h th ng phanh Các tín hi u làm vi c ch y u

c a ECU ABS có th thay đ i đ t o ra các pan cho h th ng B ng s đ đi n c a

mô hình giúp ng i h c có th ki m tra các tín hi u d dàng Các tín hi u ch y u

c a h th ng phanh đ ợc hi n th trên máy tính thông qua ph n m m LabVIEW B tài li u đi kèm có th giúp cho giáo viên gi ng d y v h th ng phanh ABS đ t k t

qu t t

ABSTRACT

Application of modern teaching equipment will contribute to improving the quality of automotive technology training This is also the difficulty of vocational schools in the country because most modern teaching equipment are imported from abroad The main objective of the research was to produce teaching of model ABS braking system to meet the training requirements specified by the program of the General Department of Vocational Training The model includes an electric motor driven gear wheel speed sensors, speed of gear can be adjusted overall or independent

of each wheel Signal wheel speed sensor can be changed to create different working status for the braking system The driving signals to actuators of ABS ECU can be changed to create the brakes fails Electrical diagram of the model helps the learner to check the signal easily The main signal of the brake system is displayed on the computer through LabVIEW software The documents can help teachers teach the ABS brake system to achieve good results

M CăL C

DANH SÁCH CÁC CH VI T T T .x

DANH SÁCH CÁC HÌNH .xi

DANH SÁCH CÁC B NG xii

CH NG I: T NG QUAN .1

1.1 C s khoa h c và thực ti n c a đ tài .1

1.1.1 Lý do ch n đ tài .1

1.1.2 C s khoa h c .1

1.1.3 Tính thực ti n 2

1.2 M c tiêu nghiên c u 2

1.3 M c đích vƠ nhi m v c a đ tài 2

1.4 Ph ng pháp nghiên c u .2

1.5 Gi i h n c a đ tài 2

CH NG II: H TH NG PHANH TRÊN Ô TÔ 3

2.1 Khái quát h th ng phanh .3

2.1.1 Khái quát chung 3

2.1.2 Công d ng .4

2.1.3 Phân lo i 4

2.1.4 Yêu c u 5

2.1.5 Các lo i h th ng phanh 6

2.2 Các b ph n c a h th ng phanh d u .8

2.2.1 C u t o h th ng phanh d u .8

2.2.2 Xilanh chính 9

2.2.3 B trợ lực phanh 15

2.2.4 Van đi u hòa lực phanh 20

2.2.5 Phanh chân 25

2.2.6 Phanh dừng 33

2.3 Khái ni m v h th ng phanh ABS 34

2.3.1 Ý t ng v ch c năng c a h th ng phanh ch ng bó c ng 34

2.3.2 Gi i thi u chung 36

2.4 Các b ph n c a h th ng phanh ABS 38

2.4.1 C m bi n t c đ bánh xe 38

2.4.2 C m bi n gi m t c 40

2.4.3 C m bi n gia t c ngang 41

2.4.4 B ch p hành 42

2.4.5 ECU đi u khi n tr ợt 47

2.5 S đ b trí ABS trên ôtô con 51

2.5.1 Các lo i d n đ ng phanh th y lực 51

2.5.2 Các c u trúc đi u khi n h th ng ABS 51

CH NG III: GI I THI U PH N M M LABVIEW 56

3.1 Nh ng khái ni m c b n 56

3.1.1 Gi i thi u chung 56

3.1.2 VI (Vitual Instrument) - Thi t b o 57

3.1.3 Front Panel và Block Diagram 57

3.1.4 Icon & Connector 59

3.2 Kỹ thu t l p trình trên labVIEW 60

3.2.1 Các công c hỗ trợ l p trình 60

3.2.2 D li u 64

3.2.3 Các c u trúc đi u khi n lu ng ch ng trình 70

3.3 SubVI và cách xây dựng SubVI 73

3.3.1 Khái ni m SubVI 73

3.3.2 Xây dựng SubVI 74

3.3.3 Xây dựng ng d ng 76

3.3.4 Gỡ r i và s a ch ng trình xây dựng trên LabVIEW 79

CH NG IV : GI I THI U H VI ĐI U KHI N AVR 80

4.1 Đặc đi m c a h vi đi u khi n AVR 80

4.2 C u trúc ph n c ng c a h vi đi u khi n AVR 82

4.2.1 T ng quan v ki n trúc 82

4.2.2 Các thanh ghi đa d ng 85

4.2.3 C ng ra vào 85

4.2.4 B nh SRAM 87

4.2.5 C u trúc ng t 88

4.2.6 B so sánh analog 89

4.2.7 B bi n đ i A/D bên trong 90

4.2.8 B đ nh th i watchdog bên trong 92

4.3 Gi i thi u vi đi u khi n ATmega16 (AT90s4414/8515) 93

4.3.1 Đặc đi m 93

4.3.2 S đ chơn ATmega16 95

4.3.3 Mô t ch c năng các chân ATmega16 96

4.4 Gi i thi u vi đi u khi n ATtmega8 99

4.4.1 Đặc đi m 99

4.4.2 S đ chơn vƠ s đ kh i c a ATmega8 101

4.4.3 Mô t ch c năng các chơn ATmega8 101

CH NG V: THI T K CH T O MÔ HÌNH H TH NG PHANH ABS 104

GIAO TI P V I MÁY TÍNH 5.1 K t c u mô hình 104

5.1.1 C u t o mô hình h th ng phanh 105

5.1.2 Đặc đi m kỹ thu t các b ph n chính trên mô hình 106

5.2 Đặc đi m các b ph n ch c năng trên mô hình h th ng phanh ABS 109

5.2.1 C m c m bi n t c đ bánh xe 109

5.2.2 M ch th y lực h th ng d u phanh 114

5.2.3 Ngu n đi n 115

5.3 Ch ng trình giao ti p v i máy tính 115

5.3.1 Giao di n cho ng i s d ng (Front Panel) 115

5.3.2 H ng d n s d ng mô hình 121

CH NG VI: K T LU N - H NG PHÁT TRI N C A Đ TÀI 125

6.1 K t lu n 125

6.2 H ng phát tri n c a đ tài 125

DANH SÁCH CÁC CH ăVI TăT T

 ABS (Anti-lock Brake System): H th ng phanh có b ph n ch ng hãm c ng bánh

xe

 ECU (Electronic Control Unit): B đi u khi n đi n t

 EBD (Electronic Brake-Force Distribution): H th ng phơn ph i lực phanh

 BA (Brake Assist): H th ng hỗ trợ phanh khẩn c p

 FF (Front engine, Front drive): Ký hi u c a xe có đ ng c phía tr c và c u

tr c ch đ ng

 FR (Front engine, Rear drive): Ký hi u c a xe có đ ng c phía tr c và c u sau ch đ ng

 4WD (Four Wheel Driver): B n bánh xe ch đ ng

 LED (Light Emited Diod): Diod phát quang

 DTC (Diagnostic trouble code): Mã chẩn đoán h h ng

 DLC (Data link connector):Gi c c m k t n i d li u

 VSC (Vehicle Stability Control) : H th ng cơn bằng xe

 TRC (Traction Control): H th ng ki m soát đ bám đ ng c a bánh xe

 LabVIEW (Virtual Instrument Engineering Workbench):

 VI (Virtual Instrument): Thi t b o

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Hình 2.1 Các lực chính xu t hi n khi phanh xe 3

Hình 2.2 S đ c u t o h th ng phanh ABS .6

Hình 2.3 S đ c u t o h th ng phanh 7

Hình 2.4 S đ c u t o h th ng phanh ABS có EBD 7

Hình 2.5 S đ c u t o h th ng phanh ABS có BA .8

Hình 2.6 S đ c u t o h th ng phanh 8

Hình 2.7 C u t o c a xilanh chính lo i m t bu ng 9

Hình 2.8 C u t o c a xilanh chính lo i hai bu ng 10

Hình 2.9 B trí đ ng ng d n d u phanh 11

Hình 2.10 Xi lanh chính khi không tác đ ng 12

Hình 2.11 Khi bƠn đ p phanh tác đ ng 13

Hình 2.12 Xi lanh chính khi nh bƠn đ p phanh 13

Hình 2.13 Xi lanh chính khi rò rỉ d u phanh m ch d u bánh sau 14

Hình 2.14 Xi lanh chính khi rò rỉ d u phanh m ch d u bánh tr c 14

Hình 2.15 C u t o b trợ lực phanh bằng chơn không 15

Hình 2.16 B trợ lực khi không tác đ ng phanh 16

Hình 2.17 B trợ lực khi tác đ ng phanh 17

Hình 2.18 B trợ lực khi gi phanh 17

Hình 2.19 B trợ lực tác đ ng t i đa 18

Hình 2.20 B trợ lực khi không có chân không 19

Hình 2.21 H th ng phanh có van đi u hòa lực phanh 20

Hình 2.22.C u t o van đi u hòa lực phanh 21

Hình 2.23 V n hƠnh tr c đi m chia 21

Hình 2.24 V n hành t i c a đi m chia 22

Hình 2.25 V n hƠnh sau đi m chia 22

Hình 2.26 V n hành khi nh bƠn đ p 23

Hình 2.27 Van P kép, P&BV 23

Hình 2.28 Van LSPV 24

Hình 2.29 C u t o c a phanh đĩa 25

Hình 2.30 Đặc đi m bi n d ng c a cúppen 26

Hình 2.31 Sự thay đ i m c d u trong bình ch a 26

Hình 2.32 B ph n báo đ mòn c a má phanh 27

Hình 2.33 C u t o các lo i cƠng phanh đĩa 28

Hình 2.34 C u t o các lo i rôto phanh đĩa 29

Hình 2.35 Bi u đ quan h gi a nhi t đ c c u phanh và h s ma sát 29

Hình 2.36 C u t o c a phanh tr ng 30

Hình 2.37 Đặc đi m ho t đ ng c a gu c phanh 30

Hình 2.38 Các lo i tr ng phanh 31

Hình 2.39 Đi u chỉnh khe h gi a má phanh và tr ng phanh 32

Hình 2.40 Đi u chỉnh khe h gi a má phanh và tr ng phanh 33

Hình 2.41 Các lo i c n phanh dừng 33

Hình 2.42 Các lo i thơn phanh dừng 34

Hình 2.43 M i quan h gi a lực phanh và h s tr ợt 35

Hình 2.44 S đ c u t o m t h th ng ABS trên xe ô tô 37

Hình 2.45 S đ kh i các c m ch c năng c a ABS 37

Hình 2.46 S đ đi u khi n c a h th ng phanh ABS 38

Hình 2.47 C m bi n t c đ bánh xe 38

Hình 2.48 Tín hi u đi n áp c a c m bi n t c đ bánh xe 39

Hình 2.49 C u t o c m bi n t c đ bánh xe lo i nam châm quay 39

Hình 2.50 V trí và c u t o c m bi n gi m t c 40

Hình 2.51 Các ch đ ho t đ ng c a c m bi n gi m t c 41

Hình 2.52 C u t o c m bi n gia t c ngang 42

Hình 2.53 C u t o c a b ch p hành 42

Hình 2.54 S đ m ch th y lực trong h th ng phanh ABS 44

Hình 2.55 Phanh bình th ng - khi h th ng không ho t đ ng 44

Hình 2.56 ABS ho t đ ng ch đ gi m áp su t 45

Hình 2.57 ABS ho t đ ng ch đ gi 46

Hình 2.58 ABS ho t đ ng ch đ tăng áp su t 46

Hình 2.59 S đ ho t đ ng c a ECU đi u khi n tr ợt 47

Hình 2.60 Đi u khi n ch ng hãm c ng bánh xe khi phanh 48

Hình 2.61 Bi u đ ho t đ ng c a các van đi n 50

Hình 2.62 Ki m tra h th ng ABS 50

Hình 2.63 B trí 4 c m bi n - 4 kênh đi u khi n (4+4) 52

Hình 2.64 B trí 4 c m bi n - 3 kênh đi u khi n (2+1) và (1+2) 53

Hình 2.65 B trí 3 c m bi n - 3 kênh đi u khi n (2+1) 53

Hình 2.66 B trí (2+2) và (0+2) 54

Hình 3.1 Front Panel và Block Diagram 58

Hình 3.2 V trí Icon và Connector 59

Hình 3.3 Tools palette 60

Hình 3.4 Control Palette 61

Hình 3.5 Numeric controls 61

Hình 3.6 Numeric indicators 62

Hình 3.7 Boolean 62

Hình 3.8 String và Path 63

Hình 3.9 Functions Palette 63

Hình 3.10 String 66

Hình 3.11 Truy xu t m t String 66

Hình 3.12 B ng Array 69

Hình 3.13 For Loop 71

Hình 3.14 While Loop 71

Hình 3.15 Case & sequence Structure 72

Hình 3.16 Formula Node 73

Hình 3.17 Icon mặc đ nh vƠ Icon sau khi đ ợc t o 75

Hình 3.18 Cách th c t o Connector c a m t VI 76

Hình 3.19 Front Panel và Block Diagram c a m t VI 77

Hình 3.20 Edit Icon c a VI 78

Hình 3.21 Gỡ r i ch ng trình 79

Hình 4.1 So sánh th i gian thựchi n 2 l nh gi a các b vi x lỦ 81

Hình 4.2 Ki n trúc c a b x lỦ AVR 83

Hình 4.3 S đ t ch c b nh 84

Hình 4.4 T p thanh ghi c a vi đi u khi n AVR 85

Hình 4.5 Các port đ c và ghi 86

Hình 4.6 K t n i SRAM ngoài v i b vi đi u khi n 88

Hình 4.7 S đ kh i c a b so sánh Analog 89

Hình 4.8 S đ kh i b bi n đ i ADC 90

Hình 4.9 S đ kh i c a b đ nh th i Watchdog 92

Hình 4.10 S đ chơn ATmega16 95

Hình 4.11 S đ kh i vi đi u khi n AVR ATmega16 97

Hình 4.12 Cách b trí đ đi u khi n b vi đi u khi n từ m t ngu n xung 99

bên ngoài Hình 4.13 S đ chơn ATmega8 101

Hình 4.14 S đ kh i vi đi u khi n AVR ATmega8 103

Hình 5.1 Mô hình h th ng phanh 104

Hình 5.2 V trí các b ph n trên mô hình h th ng phanh 105

Hình 5.3 B ng đi u khi n mô hình h th ng phanh 105

Hình 5.4 S đ m ch đi n mô hình h th ng phanh 106

Hình 5.5 Đ ng c đi n xoay chi u 107

Hình 5.6 Ly hợp từ 107

Hình 5.7 B ch p hành 108

Hình 5.8 V trí đ u k t n i ECU ABS 108

Hình 5.9 V trí đ u k t n i đi n trên b ch p hành 108

Hình 5.10 C m bi n t c đ bánh xe 109

Hình 5.11 S đ kh i b đi u khi n ly hợp từ 109

Hình 5.12 S đ m ch nguyên lý b đi u khi n ly hợp từ 110

Hình 5.13 Gi n đ tr ng thái phanh 111

Hình 5.14 Gi n đ tr ng thái phanh 111

Hình 5.15 S đ kh i b đi u t c đ ng c xoay chi u 1 pha 112

Hình 5.16 M ch đi u t c 1 đ ng c đi n xoay chi u 1 pha 112

Hình 5.17 M ch đi u t c 4 đ ng c đi n xoay chi u 1 pha 2 tr ng thái 113

Hình 5.18 Tín hi u đi n áp xoay chi u trên t i (đ ng c ) 113

Hình 5.19 S đ m ch th y lực và truy n đ ng ly hợp từ 114

Hình 5.20 Card giao ti p gi a mô hình và máy tính 115-116 Hình 5.21 S đ kh i ch ng trình (Block Diagram) 116

Hình 5.22 D ng xung c m bi n t c đ bánh xe khi ch a phanh 117

Hình 5.23 D ng xung khi bánh xe tr c bên trái gi m t c đ 117

Hình 5.24 D ng xung khi bánh xe tr c bên ph i gi m t c đ 118

Hình 5.25 D ng xung khi bánh xe sau bên trái gi m t c đ 118

Hình 5.26 D ng xung khi bánh xe sau bên ph i gi m t c đ 119

Hình 5.27 Đ ng h báo t c đ bánh xe 119

Hình 5.28 D ng xung van áp su t khi tr ng thái phanh 120

hai bánh xe tr c khác bi t v i hai bánh xe sau Hình 5.29 D ng xung van áp su t khi tr ng thái phanh 120 bánh xe tr c bên ph i khác bi t v i các bánh xe

DANH SÁCH CÁC B NG

B ng 4.1 S p x p các chơn c a b so sánh Analog 90

B ng 4.2 Các thanh ghi đi u khi n b bi n đ i ADC 91

B ng 4.3 Sự s p x p các chơn l i vào c a b bi n đ i ADC 91

B ng 5.1: Đi n áp t i các đ u dơy ECU ABS 123

CH NGăI

1.1 C ăS ăKHOAăH CăVÀ TH CăTI NăC AăĐ ăTÀI

1.1.1 Lý do ch năđ ătài

 Trong giáo d c kỹ thu t, m t trong các y u t góp ph n nâng cao hi u qu đào t o là

sự trang b các d ng c thi t b có ng d ng kỹ thu t m i Hi n nay, mặc dù đã đ ợc nhƠ n c quan tơm đ u t nhi u cho lĩnh vực đào t o kỹ thu t nh ng các tr ng h c

v n còn thi u các h c c đ đáp ng nhu c u v đào t o chuyên viên và công nhân

có trình đ cao NgƠnh c khí ô tô lƠ m t ngành h c r t c n các trang thi t b hi n

đ i đ t ti n, các thi t b này ph n l n đ ợc nh p từ n c ngoài v i giá thành cao và

gặp nhi u khó khăn trong b o trì

 Hi n nay, các ng d ng v đi n vƠ đi n t đ ợc ng d ng r t nhi u trên ô tô và do

đó các mô hình gi ng d y có giao ti p v i máy tính s giúp giáo viên ch đ ng trong quá trình lên l p và vi c ti p thu ki n th c cũng nh kỹ năng ngh cho ng i h c

đ ợc d dƠng h n Các mô hình d y h c giao ti p v i máy tính s nơng cao hi u qu các tính năng c a mô hình d y h c giúp quá trình d y và h c tr nên sinh đ ng, giúp

vi c truy n th ki n th c đ t đ ợc hi u qu cao, trực quan h n Đ tài " Nghiên c u

ch t o mô hình h th ng phanh ABS giao ti p v i máy tính" đã đ ợc ch n đ nghiên c u nhằm t o ra m t ph ng ti n d y h c m i k t hợp kỹ thu t truy n th ng

và ng d ng kỹ thu t cao nhằm nơng cao hi u qu đào t o v h th ng phanh

1.1.2.ăC ăs ăkhoaăh c

Đ tài nghiên c u thực hi n đ ợc đ ợc dựa trên các c s sau:

 C u t o, nguyên lý ho t đ ng c a h th ng phanh ABS

 Kỹ thu t l p trình LabVIEW

 Vi đi u khi n chuy n đ i các tín hi u từ các c m bi n, b ch p hành trên h

th ng phanh ABS giao ti p v i máy tính qua card giao ti p vi x lỦ

 Các thông s làm vi c chính c a h th ng phanh ABS

 Ch ng trình đƠo t o mô đun Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống phanh dầu

1.1.3 Tính th căti n

 ng d ng vào gi ng d y lỦ thuy t c u t o, nguyên lý ho t đ ng c a h th ng phanh ABS

 Nghiên c u xác đ nh các thông s ho t đ ng c b n c a h th ng phanh ABS

 M r ng ng d ng cho các h th ng có s d ng đi n khác trên ôtô

 ng d ng mô hình đ thực hành ki m tra, chẩn đoán m t s h h ng thông

1.3 M CăĐệCHăVÀ NHI MăV ăC AăĐ ăTÀI

 Nghiên c u ch t o mô hình h th ng phanh ABS giao ti p v i máy tính

 Biên so n b tài li u gi ng d y h th ng phanh

1.4.ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U

 Ph ng pháp khai thác tra c u tài li u v h th ng phanh, ng d ng c a LabVIEW

vƠ vi đi u khi n

 Ph ng pháp kh o sát ng d ng

 Ph ng pháp thực nghi m

1.5 GI IăH NăC AăĐ ăTÀI

Do th i gian vƠ đi u ki n thực hi n có h n nên ph m vi nghiên c u đ ợc gi i h n:

 Tr ng thái hãm c ng các bánh xe khi phanh đ ợc thực hi n b i các ly hợp từ

 Các thông s kỹ thu t và tr ng thái ho t đ ng c a h th ng phanh ABS trên mô hình khi giao ti p v i máy tính dựa trên ph n m m LabVIEW ch a đ y đ

 Tính mỹ thu t c a mô hình ch a cao

CH NGăII

2.1 KHÁI QUÁT H ăTH NGăPHANH

2.1.1 Khái quát chung

 Đ gi m t c đ c a m t xe đang ch y và dừng xe, c n thi t ph i t o ra m t lực làm cho các bánh xe quay ch m l i Khi ng i lái đ p bƠn đ p phanh, c c u phanh t o ra m t lực (ph n lực c a mặt đ ng) làm cho các bánh xe dừng l i và

kh c ph c lực (quán tính) đang mu n gi cho xe ti p t c ch y, do đó làm cho xe

dừng l i

Hình 2.1 Các l căchínhăxu tăhi năkhiăphanhăxe [1]

Nói khác đi, năng l ợng (đ ng năng) c a các bánh xe quay đ ợc chuy n thành nhi t do ma sát (nhi t năng) bằng cách tác đ ng lên các phanh làm cho các bánh

xe ngừng quay [1]

 Ng i lái không nh ng ph i bi t dừng xe mà còn ph i bi t cách cho xe dừng l i theo Ủ đ nh c a mình Chẳng h n nh , các phanh ph i gi m t c đ theo m c

thích hợp và dừng xe t ng đ i n đ nh trong m t đo n đ ng t ng đ i ng n khi phanh khẩn c p Các c c u chính t o ra ch c năng dừng xe này là h th ng phanh nh lƠ bƠn đ p phanh và các l p xe [1]

2.1.2 Công d ng

 H th ng phanh có tác d ng gi m t c đ chuy n đ ng c a xe t i v n t c chuy n

đ ng nƠo đó dừng hẳn hoặc gi xe m t v trí nh t đ nh Quá trình phanh xe

đ ợc ti n hành bằng cách t o ma sát gi a ph n quay và ph n đ ng yên c a xe

nh gi a tang tr ng v i gu c phanh hoặc đĩa phanh v i má phanh Nh v y đ ng năng chuy n đ ng c a xe bi n thành nhi t năng c a c c u ma sát, nhi t năng s

đ ợc truy n ra môi tr ng xung quanh đ không làm h ng c c u ma sát

 Trên xe th ng b trí phanh chơn vƠ phanh tay Phanh chơn đ ợc dùng đ ch

đ ng gi m t c đ c a xe, còn phanh tay đ gi xe m t v trí nh t đ nh

2.1.3 Phân lo i

 Phân lo i theo c c u đi u khi n trên xe:

o Phanh chơn đi u khi n bằng bƠn đ p

o Phanh tay đi u khi n bằng c n

 NgƠy nay, trên ôtô th ng s d ng h th ng phanh th y lực, trong đó bao g m các d ng:

o Phanh th y lực đ n gi n

o Phanh th y lực có trợ lực

 Phân lo i theo các k t c u truy n lực đi u khi n:

o D n đ ng đi u khi n m t dòng

o D n đ ng đi u khi n hai dòng

 Các dòng truy n lực nƠy đ c l p v i nhau, nhằm tránh sự c x y ra cùng m t lúc trên t t c h th ng phanh, nơng cao đ tin c y, an toàn cho xe khi chuy n đ ng Theo tiêu chuẩn qu c t chỉ cho phép dùng lo i d n đ ng đi u khi n hai dòng tr lên C u trúc hai dòng có th là:

o Dòng đ c l p

o Dòng song song (b trí hỗn hợp)

 Phân lo i theo m c đ hoàn thi n ch t l ợng phanh có th chia:

o H th ng phanh có b đi u chỉnh lực phanh

 H th ng phanh là m t h th ng đ m b o an toàn chuy n đ ng cho xe Do v y

ph i ch p nh n nh ng yêu c u kh t khe nh t lƠ đ i v i xe cao t c, ch y u th i gian ho t đ ng t c đ cao Các y u t c a nó nh sau:

 Ph i đ m b o nhanh ch ng dừng xe trong b t kỳ tình hu ng nƠo Khi phanh đ t

ng t xe ph i đ ợc dừng sau quãng đ ng ng n nh t, t c là có gia t c phanh cực

đ i theo tiêu chuẩn Chơu Ểu xe c n ph i đ t hi u qu phanh cao Trong đi u ki n

th xe, đ i v i phanh chơn t c đ lúc b t đ u phanh 80 km/h, quãng đ ng phanh ph i nh h n 50,7 m, gia t c phanh ph i l n h n 5,8 m/s2, lực chơn phanh

l n nh t đặt trên bƠn đ p là 50 kG Đ i v i phanh tay cũng có đi u ki n gi ng

nh trên, quãng đ ng phanh ph i nh h n 93,4 m, lực tác d ng c a ng i lái nào c n phanh tay l n nh t là 40 kG (đi u ki n th đ ợc xác đ nh theo lo i xe và

t i tr ng)

 Hi u qu phanh cao kèm theo sự phanh êm d u đ đ m b o phanh chuy n đ ng

v i gia t c ch m d n bi n đ i đ u đặn gi n đ nh chuy n đ ng c a xe

 Lực đi u khi n không quá l n, đi u khi n nhẹ nhàng, d dàng, k c đi u khi n cân bằng chơn hoặc bằng tay Các giá tr lực nêu trên t ng ng v i đi u khi n chỉ bằng m t chơn hoặc m t tay t th ng i c a ng i lái

 H th ng phanh c n có đ nh y cao, hi u qu phanh không thay đ i nhi u l n

gi a các l n phanh

 Đ m b o tránh hi n t ợng tr ợt l t c a bánh xe trên đ ng Vì khi tr ợt l t v i mặt

đ ng s gơy mài mòn l p và làm m t kh năng d n h ng chuy n đ ng c a xe

 Phanh chân và phanh tay làm vi c đ c l p và không nh h ng l n nhau Phanh tay có th thay th phanh chơn khi phanh chơn có sự c , đ m b o ch c năng dự phòng

 Phanh tay dùng đ gi nguyên v trí xe Ph i gi xe đ ng yên không th i h n trên

d c nghiêng t i thi u là 18% (t c 100 ÷ 120)

 Các c c u phanh ph i thoát nhi t t t, không truy n nhi t ra các khu vực, làm

nh h ng t i sự làm vi c c a các c c u xung quanh (l p xe, moay ầ) ph i d dƠng đi u chỉnh, thay th các chi ti t h h ng Ngoài các yêu c u k trên còn có các yêu c u nh chi m ít không gian, tr ng l ợng nh , đ b n caoầ, và các yêu

c u chung c a c u trúc c khí [1]

2.1.5 Các lo iăh ăth ngăphanhă

 Có hai lo i h th ng phanh H th ng phanh chính đ ợc s d ng khi xe đang

ch y là h th ng phanh chơn Có lo i phanh ki u tang tr ng vƠ phanh đĩa, th ng

đ ợc đi u khi n bằng áp su t th y lực

 H th ng phanh dừng đ ợc s d ng khi đã đỗ xe H th ng phanh dừng tác đ ng vƠo các phanh bánh sau qua các dơy kéo đ xe không d ch chuy n đ ợc

a H ăth ngăphanhăch ngăbóăc ngă- ABS

 ABS là h th ng phanh đi u khi n bằng máy tính đ tự đ ng ch ng khóa các l p

xe do phanh khẩn c p H th ng nƠy lƠm tăng đ n đ nh c a xe và rút ng n quãng

đ ng phanh Do đó các l p không b bó c ng vƠ vô lăng v n có th xoay đ ợc ngay c khi n phanh đ t ng t V n đi u khi n đ ợc xe vƠ đỗ xe an toàn [1]

Hình 2.2 ăS ăđ ăc uăt oăh ăth ngăphanhăABS [1]

Hình 2.3 ăS ăđ ăc u t oăh ăth ngăphanh [1]

b H ăth ngăphanhăABSăcóăEBDă

 "EBD" trong h th ng ABS có EBD là ch vi t t t c a phơn ph i lực phanh bằng

đi n t hoặc đi u khi n phơn ph i lực phanh c a h th ng ABS bằng đi n t Ngoài ch c năng thông th ng c a ABS, lực phanh đ ợc phơn ph i gi a các bánh tr c và bánh sau và các bánh bên ph i và bên trái m t cách phù hợp v i

tr ng thái c a xe bằng b đi u khi n phanh ABS bằng th y lực [1]

Hình 2.4 ăS ăđ ăc uăt oăh ăth ngăphanhăABSăcóăEBD [1]

c H ăth ngăh ătr ăkhiăphanhăBA

 BA là m t h th ng hỗ trợ v n hƠnh phanh khi ng i lái không th đ p đ lực lên bƠn đ p phanh Đ p lên bƠn đ p phanh đ t ng t đ ợc coi là sự dừng xe khẩn c p

và h th ng này tự đ ng t o ra m t lực phanh l n h n [1]

Hình 2.5 ăS ăđ ăc uăt oăh ăth ngăphanh ABS có BA [1]

2.2 CÁC B ăPH NăC AăH ăTH NGăPHANHăD U

2.2.1 C uăt oăh ăth ngăphanhăd u

Hình 2.6 ăS ăđ ăc uăt oăh ăth ngăphanh [1]

H th ng phanh g m có các b ph n sau đơy:

1 BƠn đ p phanh

2 B trợ lực phanh

3 Xilanh chính

4 Van đi u hòa lực phanh (van P)

5 Phanh chơn: (1) Phanh đĩa ; (2) Phanh tr ng

6 Phanh dừng/Phanh tay

2.2.2 Xilanh chính

a Khái quát chung:

 Xilanh chính là m t c c u chuy n đ i lực tác đ ng c a bƠn đ p phanh thành áp

su t th y lực Hi n nay có hai ki u xilanh chính ph bi n là ki u m t bu ng và

ki u hai bu ng, xilanh chính ki u hai bu ng có hai piston t o ra áp su t th y lực trong đ ng ng phanh c a hai h th ng Sau đó áp su t th y lực nƠy tác đ ng lên các cƠng phanh đĩa hoặc các xilanh phanh c a phanh ki u tang tr ng [1]

 Bình ch a dùng đ lo i trừ sự thay đ i l ợng d u phanh do nhi t đ d u thay đ i Bình ch a có m t vách ngăn bên trong đ chia bình thành ph n phía tr c và phía sau nh th hi n hình bên trái Thi t k c a bình ch a có hai ph n đ đ m

b o rằng n u m t m ch có sự c rò rỉ d u, thì v n còn m ch kia đ dừng xe C m

bi n m c d u phát hi n m c d u trong bình ch a th p h n m c t i thi u và sau

đó báo cho ng i lái bằng đèn c nh báo c a h th ng phanh [1]

b C uăt oăvà nguyên lý ho tăđ ngăc aăxilanh chính lo iăm tăbu ng:

Hình 2.7 C uăt oăc aăxilanhăchínhălo iăm tăbu ng [6]

 Khi tác đ ng lên piston, piston cùng cúppen đẩy d ch chuy n sang bên ph i s b t

kín lỗ bù d u, ép lò xo h i v piston t o áp su t đẩy d u phanh chui qua van áp

su t d ch y đ n các xilanh con t i bánh xe

 Khi thôi tác đ ng, d i tác d ng c a lực lò xo h i v piston và d u phanh trên

đ ng ng, cúppen đẩy cùng v i piston vƠ thanh đẩy s b đẩy ng ợc tr l i v v trí ban đ u

 Khi piston tr v nhanh s t o m t đ chơn không trong xilanh, làm cho d u phanh kho ng tr ng gi a piston bẻ cong vành mép cao su c a cúppen đẩy ch y vào không gian bên ph i piston, đi n đ y kho ng chơn không vừa t o nên, đ n lúc này d u từ xilanh con n i bánh xe m i h i v l i xilanh chính m t bằng lực

ép c a xilanh ph n i bánh xe Vì v y, l ợng d u nƠy đ ợc tr v bình ch a qua

lỗ bù d u K t thúc quá trình phanh

 Van áp su t d lƠ m t van kép, d u từ xilanh chính đi đ n các xilanh ph s đi qua m t van có áp su t m nh (nằm gi a) và d u từ các xilanh ph tr v xilanh chính s đi qua van có áp su t cao h n (áp su t này ph thu c vào lực nén

c a lò xo h i v piston)

c C uăt oăvà nguyên lý ho tăđ ngăc aăxilanh chính lo iăhaiăbu ng:

Xilanh phanh chính lo i hai bu ng có các b ph n nh hình sau:

Hình 2.8 C uăt oăc aăxilanhăchínhălo iăhaiăbu ng [1]

 Khi ta đ p lên bƠn đ p phanh, xilanh chính s bi n đ i lực đ p này thành áp su t

th y lực V n hành c a bƠn đ p dựa vào nguyên lý đòn bẩy, và bi n đ i m t lực

nh c a bƠn đ p thành m t lực l n tác đ ng vào xilanh chính [1]

 Theo đ nh lu t Pascal, lực th y lực phát sinh trong xilanh chính đ ợc truy n qua

đ ng ng d n d u phanh đ n các xilanh phanh riêng bi t Nó tác đ ng lên các

má phanh đ t o ra lực phanh Theo đ nh lu t Pascal, áp su t bên ngoƠi tác đ ng lên d u ch a trong không gian kín đ ợc truy n đi đ ng đ u v m i phía Áp d ng nguyên lý này vào m ch th y lực trong h th ng phanh áp su t t o ra trong xilanh chính đ ợc truy n đ u đ n t t c các xilanh phanh [1]

 Lực phanh thay đ i nh trình bày bên trái tùy thu c vƠo đ ng kính c a các xilanh phanh N u m t ki u xe c n có lực phanh l n h n các bánh tr c, thì

ng i thi t k s qui đ nh các xilanh phanh tr c l n h n [1]

 Các lo iăđ ngă ngăd năd uăphanh:ă

Hình 2.9 B ătríăđ ngă ngăd năd uăphanh [1]

 N u đ ng ng d n d u phanh b n t và d u phanh rò rỉ ngoài, các phanh s không làm vi c đ ợc n a Vì lý do này, h th ng th y lực c a phanh đ ợc chia thành hai h th ng đ ng d n d u phanh Áp su t th y lực truy n đ n hai h

th ng này từ xilanh chính đ ợc truy n đ n các cƠnh phanh đĩa hoặc các xilanh

FR cho xe FF thì lực phanh s quá y u n u h th ng phanh bánh tr c b h ng,

do đó, ng i ta dùng m t h th ng đ ng ng chéo cho bánh tr c bên ph i và bánh sau bên trái và m t h th ng cho bánh tr c bên trái và bánh sau bên ph i

đ n u m t h th ng b h ng, thì h th ng kia v n duy trì đ ợc m t lực phanh

nh t đ nh [1]

 Ho tăđ ngăc aăxilanhăchínhălo iăhaiăbu ng:ă

 V năhành bình th ngă

(1)ăKhiăkhôngătácăđ ng:ă

 Các cúppen c a piston s 1 và s 2 đ ợc đặt gi a c a vào và c a bù t o ra m t

đ ng đi gi a xilanh chính và bình ch a Piston s 2 đ ợc lò xo h i s 2 đẩy sang bên ph i, nh ng bu lông chặn không cho nó đi xa h n n a [1]

Hình 2.10 ăXiălanhăchínhăkhiăkhôngătácăđ ng [1]

(2)ăKhiăđ păbƠnăđ păphanh:ă

 Piston s 1 d ch chuy n sang bên trái và cúppen c a piston này b t kín c a bù đ

chặn đ ng đi gi a xilanh này và bình ch a Khi piston b đẩy thêm, nó lƠm tăng

áp su t th y lực bên trong xilanh chính, áp su t nƠy tác đ ng vào các xilanh phanh phía sau Vì áp su t này cũng đẩy piston s 2, nên piston s 2 cũng ho t đ ng

gi ng h t nh piston s 1 và tác đ ng vào các xilanh phanh c a bánh tr c [1]

Hình 2.11 ăKhiăbƠnăđ păphanhătácăđ ng [1]

(3) Khi nh ăbƠnăđ păphanh:

 Các piston b đẩy tr v v trí ban đ u c a chúng do áp su t th y lực và lực c a các lò xo ph n h i Tuy nhiên do d u phanh từ các xi lanh phanh không ch y v ngay, áp su t th y lực bên trong xilanh chính t m th i gi m xu ng (đ chơn không phát tri n) Do đó, d u phanh bên trong bình ch a ch y vào xilanh chính qua c a vào, và nhi u lỗ đỉnh piston và quanh chu vi c a cúppen piston [1]

Hình 2.12 Xi lanh chính khi nh ăbƠnăđ păphanh [1]

 Sau khi piston đã tr v v trí ban đ u c a nó, d u phanh d n d n ch y từ xilanh phanh v xilanh chính r i ch y vào bình ch a qua các c a bù C a bù này còn

kh các thay đ i v th tích c a d u phanh có th x y ra bên trong xilanh do nhi t đ thay đ i Đi u này tránh cho áp su t th y lực tăng lên khi không s d ng các phanh [1]

 N uăd uăb ărò rỉă ăm tătrongăhaiăm chăd u:ă

(1) Rò r ỉăd uăphanhă ăm chăd uăbánhăsau.ă

 Khi nh bƠn đ p phanh, piston s 1 d ch chuy n sang bên trái nh ng không t o ra áp

su t th y lực phía sau Do đó piston s 1 nén lò xo ph n h i, ti p xúc v i piston s

2, vƠ đẩy piston s 2 lƠm tăng áp su t th y lực đ u tr c c a xilanh chính, tác

đ ng vào hai trong các phanh bằng lực từ phía tr c c a xilanh chính [1]

Hình 2.13 Xi lanh chính khi rò r ỉăd uăphanhă ăm chăd uăbánhăsau [1] (2) D uăphanhărò rỉă ăm chăd uăbánhătr că

Hình 2.14 Xi lanh chính khi rò r ỉăd uăphanhă ăm chăd uăbánhătr c [1]

 Vì áp su t th y lực không đ ợc t o ra phía tr c, piston s 2 d ch chuy n ra phía

tr c cho đ n khi nó ti p xúc v i vách đ u cu i c a xilanh chính Khi piston s 1

b đẩy ti p v bên trái, áp su t th y lực phía sau xilanh chính tăng lên làm cho

hai trong các phanh b tác đ ng bằng lực từ phía sau c a xilanh chính [1]

2.2.3 B ătr ăl căphanhă

a Khái quát:

Hình 2.15 C uăt oăb ătr ăl căphanhăbằngăchơnăkhông [1]

 B trợ lực phanh là m t c c u s d ng đ chênh l ch gi a chơn không c a đ ng

c vƠ áp su t khí quy n đ t o ra m t lực m nh (tăng lực) tỷ l thu n v i lực n

c a bƠn đ p đ đi u khi n các phanh B trợ lực phanh s d ng chơn không đ ợc

t o ra trong đ ng ng n p (b m chơn không trong tr ng hợp xe có đ ng c Diesel) [1]

t o ra m t l i thông gi a lỗ A và lỗ B Vì luôn luôn có chân không trong bu ng

áp su t không đ i, nên cũng có chơn không trong bu ng áp su t bi n đ i vào th i

đi m này Vì v y lò xo màng ngăn đẩy piston sang bên ph i [1]

Hình 2.16 B ătr ăl căkhiăkhôngătácăđ ngăphanh [1]

 Khi van không khí ti p t c d ch chuy n sang bên trái, nó càng r i xa van đi u

chỉnh, làm cho không khí bên ngoài l t vào bu ng áp su t bi n đ i qua lỗ B (sau khi qua l i l c không khí) Đ chênh áp su t gi a bu ng áp su t không đ i và

bu ng áp su t bi n đ i làm cho piston d ch chuy n v bên trái, lƠm cho đĩa ph n lực đẩy c n đẩy b trợ lực v bên trái vƠ lƠm tăng lực phanh [1]

Hình 2.17 B ătr ăl căkhiătácăđ ngăphanh [1]

 Tr ngătháiăgi ă(phanh):ă

Hình 2.18 B ătr ăl căkhiăgi ăphanh [1]

 N u đ p bƠn đ p phanh n a chừng, c n đi u khi n van và van không khí ngừng

dch chuy n nh ng piston v n ti p t c di chuy n sang bên trái do đ chênh áp

su t Lò xo van đi u khi n làm cho van này v n ti p xúc v i van chơn không,

nh ng nó d ch chuy n theo piston [1]

 Vì van đi u khi n d ch chuy n sang bên trái và ti p xúc v i van không khí, không khí bên ngoài b chặn không vƠo đ ợc bu ng áp su t bi n đ i, nên áp su t trong bu ng áp su t bi n đ i v n n đ nh Do đó, có m t đ chênh áp su t không thay đ i gi a bu ng áp su t không đ i và bu ng áp su t bi n đ i Vì v y, piston

ngừng d ch chuy n và duy trì lực phanh này [1]

 Tr ăl căt iăđa:

Hình 2.19 B ătr ăl cătácăđ ngăt iăđa [1]

 N u đ p bƠn đ p phanh xu ng h t m c, van không khí s d ch chuy n hoàn toàn

ra kh i van đi u khi n, bu ng áp su t thay đ i đ ợc n p đ y không khí từ bên ngoƠi, vƠ đ chênh áp su t gi a bu ng áp su t không đ i và bu ng áp su t thay

đ i là l n nh t Đi u này t o ra tác d ng c ng hóa l n nh t lên piston [1]

 Sau đó dù có thêm lực tác đ ng lên bƠn đ p phanh, tác d ng c ng hóa lên piston v n gi nguyên, và lực b sung chỉ tác đ ng lên c n đẩy b trợ lực và truy n đ n xilanh chính [1]

 Khi không có chân không:

 N u vì lý do nào đó, chơn không không tác đ ng vào b trợ lực phanh, s không

có sự chênh l ch áp su t gi a bu ng áp su t không đ i và bu ng áp su t thay đ i (vì c hai s đ ợc n p đ y không khí từ bên ngoài) Khi b trợ lực phanh v trí

<off> (ng t), piston đ ợc lò xo màng ngăn đẩy v bên ph i [1]

 Tuy nhiên, khi đ p bƠn đ p phanh, c n đi u khi n van ti n v bên trái vƠ đẩy van không khí, đĩa ph n h i và c n đẩy b trợ lực Đi u này làm cho piston c a xilanh chính tác đ ng lực phanh lên phanh Đ ng th i van không khí đẩy vào

ch t chặn van l p trong thơn van Do đó, piston cũng th ng lực c a lò xo màng ngăn vƠ d ch chuy n v bên trái Do đó các phanh v n duy trì ho t đ ng k c khi không có chơn không tác đ ng vào b trợ lực phanh Tuy nhiên, vì b trợ lực phanh không làm vi c, nên s c m th y bƠn đ p phanh <nặng> [1]

Hình 2.20 B ătr l căkhiăkhông có chân không [1]

2 2.4.ăăVanăđi uăhòa l căphanhăă

a Khái quát:

 Van đi u hòa lực phanh (van P) đ ợc đặt gi a xilanh chính c a đ ng d n d u phanh và xilanh phanh c a bánh sau

 C c u này t o ra lực phanh thích hợp đ rút ng n quãng đ ng phanh bằng cách

ti n g n đ n sự phơn ph i lực phanh lỦ t ng gi a bánh bánh sau vƠ bánh tr c

đ tránh cho các bánh sau không b hãm s m trong khi phanh khẩn c p (khi t i

tr ng b d n v ph n tr c), v.v Khi sự phơn ph i gi ng nh trình bày (a), lực phanh tr nên l n, làm cho lực phanh bánh sau càng l n h n nhi u so v i đ ng cong lý t ng, khi n các bánh sau d b hãm l i và làm xe m t n đ nh [1]

 Ngoài ra, khi sự phơn ph i gi ng nh trình bày (b), t ng lực phanh tr nên nh , khi n bánh tr c d b hãm l i và làm m t đi u khi n lái

b C uăt o:ă

Van P g m có các b ph n trình bày hình bên d i:

Hình 2.21 H ăth ngăphanhăcóăvanăđi uăhòa l căphanh [1]

b Ho tăđ ng:ă

Hình 2.22 C uăt oăvanăđi uăhòa l căphanh [1]

 Áp su t th y lực do xilanh chính t o ra tác đ ng lên các phanh tr c và sau Các phanh sau đ ợc đi u khi n sao cho áp su t th y lực đ ợc gi bằng áp su t c a xilanh cho đ n đi m chia vƠ sau đó th p h n áp su t c a xilanh chính sau đi m chia Đi u ki n ho t đ ng c a van P đ ợc th hi n d i đơy [1]

 V năhƠnhătr căđi măchia:ă

 Lực lò xo đẩy piston v bên ph i áp su t th y lực từ xilanh chính đi qua khe h

gi a piston vƠ cúppen xilanh đ tác đ ng m t lực bằng nhau lên các xilanh phanh

c a bánh tr c và sau [1]

 T i th i đi m này, m t lực tác đ ng đ làm piston d ch chuy n sang bên trái bằng cách t n d ng đ chênh di n tích b mặt nh n áp su t, nh ng không th th ng

đ ợc lực c a lò xo, vì v y piston không d ch chuy n [1]

Hình 2.23 V năhƠnhătr căđi măchia [1]

Hình 2.24 V năhành t iăc aăđi măchia [1]

 V năhành t iăc aăđi măchia:ă

 Khi áp su t th y lực tác đ ng vào xilanh c a bánh sau tăng lên, áp su t nƠy đẩy piston v bên trái và th ng lực c a lò xo làm cho piston d ch chuy n sang trái và đóng m ch d u [1]

 V năhƠnhăsauăđi m chia:

 Khi áp su t th y lực từ xilanh chính tăng lên, m c tăng áp su t nƠy đẩy piston sang ph i đ m m ch d u

Hình 2.25 V năhƠnhăsauăđi măchia [1]

 Khi tr ng thái này x y ra, áp su t th y lực đ n xilanh c a bánh sau tăng lên, và

áp su t đẩy piston sang trái b t đ u tăng lên, vì v y tr c khi áp su t th y lực đ n xilanh c a bánh sau tăng lên hoàn toàn, piston d ch chuy n sang trái vƠ đóng

m ch d u [1]

 V n hành này c a van đ ợc lặp đi lặp l i đ gi áp su t th y lực phía bánh sau không tăng cao h n áp su t phía bánh tr c [1]

 V năhành khi nh ăbƠnăđ p:ă

 Khi áp su t th y lực từ xilanh chính gi m xu ng, d u phía xilanh bánh sau đi qua bên ngoài cúppen xilanh và tr v phía xilanh chính

Hình 2.26 V năhành khi nh ăbƠnăđ p [1]

c Các lo iăvan P:

Hình 2.27 Van P kép, P&BV [1]

 Van P kép:

 S d ng van P kép đ ng ng chéo c a phanh các xe FF V c b n, có th coi nó nh m t cặp van P ho t đ ng bên nhau Mỗi van P này ho t đ ng h t nh

m t van P bình th ng [1]

ăăVanăđi uăph iă&ăvan nhánh (P & BV):

 Van P & BV đóng hai vai trò Th nh t, nó tác đ ng nh m t van P bình th ng Ngoài ra, n u m ch th y lực c a các phanh tr c b h ng vì b t c lỦ do nào, nó

s làm m t ch c năng c a van P (Dù áp su t th y lực c a xilanh chính tăng lên,

áp su t truy n đ n các bánh sau v n đ ợc gi nguyên nh tr c) [1]

 ăăVanăđi uăph iătheoăt iătr ngă(LSPV):ă

nó có th nh n đ ợc lực phanh l n khi t i tr ng c a bánh sau l n [1]

 Lo i van nƠy đ ợc s d ng r ng rãi các lo i xe nh xe t i mà sự phơn b t i

tr ng lên các bánh tr c và sau khác nhau xa gi a tr ng hợp xe có t i và không

có t i [1]

 Lò xo c m bi n t i tr ng đặt gi a v bán tr c sau và khung (hoặc thơn xe) s phát

hi n t i tr ng Có th đi u chỉnh đi m tách bằng cách đi u chỉnh lực c a lò xo Đôi khi ng i ta s d ng van LSPV kép cho đ ng ng chéo các xe FF [1]

Hình 2.29 C uăt oăc aăphanhăđĩa [1]

 Phanh đĩa đẩy piston bằng áp su t th y lực truy n qua đ ng d n d u phanh từ xilanh chính lƠm cho các má phanh đĩa kẹp c hai bên c a rôto phanh đĩa và hãm các l p dừng quay Do đó, vì các rôto c a phanh đĩa vƠ các má phanh đĩa c vào nhau, phát sinh nhi t do ma sát Tuy nhiên, vì rôto phanh đĩa vƠ thơn phanh đ

h , nên nhi t do ma sát sinh ra d b tiêu tán [1]

Hình 2.30 ăĐ căđi măbi năd ngăc aăcúppen [1]

 Trong lúc piston dch chuy n, nó làm cho vòng bít c a piston thay đ i hình d ng Khi nh bƠn đ p phanh, vòng bít c a piston tr l i hình d ng ban đ u c a nó, làm cho piston r i kh i đ m c a đĩa phanh [1]

 Do đó, dù đ m c a đĩa phanh đã mòn và piston đang di chuy n, kho ng di chuy n tr l i c a piston luôn luôn nh nhau, vì v y khe h gi a đ m c a đĩa phanh vƠ rôto đĩa phanh đ ợc duy trì m t kho ng cách không đ i [1]

 Gi măm căd uăphanhă

Hình 2.31 S ăthayăđ iăm căd uătrongăbình ch aă[1]

 M c d u phanh trong bình ch a c a phanh gi m đi do má phanh b mòn Do đó

có th dự ki n tình tr ng mòn c a má phanh bằng cách ki m tra m c d u trong bình ch a [1]

 Do đ ng kính c a piston l n, nên đ mòn c a các má phanh đĩa d n đ n đ

gi m m c d u trong bình ch a l n h n phanh ki u tang tr ng [1]

 Ch ỉăbáoămòn má phanh

Hình 2.32 B ăph năbáoăđ ămòn c aămáăphanh [1]

 Khi má phanh đĩa mòn và c n ph i thay th , cái chỉ báo mòn má phanh đĩa s phát ra ti ng rít đ báo cho ng i lái Trong tr ng hợp xe Corolla, sự c nh báo

di n ra khi đ dày thực c a má phanh còn kho ng 2,5 mm [1]

 Khi đ dày c a má gi m xu ng đ n đ dày nói trên, cái chỉ báo mòn má phanh,

đ ợc g n c đ nh vào t m phía sau c a má phanh s ti p xúc v i rôto c a đĩa phanh và phát ra ti ng kêu rít trong khi xe ch y [1]

 Có lo i chỉ báo mòn má phanh ki u c m bi n nh trình bày phía d i bên trái

c a hình v Khi c m bi n mòn đi cùng v i má phanh đĩa, m ch c a b c m bi n

b h B ECU phát hi n m ch h nƠy vƠ báo cho ng i lái bi t [1]

 Phân lo iăcƠngăphanhăđĩaă

Hình 2.33 C uăt oăcácălo iăcƠngăphanhăđĩa [1]

(1) Lo iăcàng phanh c ăđ nh:ă

 Lo i càng phanh c đ nh có m t cặp piston đ đẩy vào c hai bên c a rôto đĩa phanh

(2) Lo iăcƠngăphanhădiăđ ng:ă

 Lo i cƠng phanh di đ ng chỉ có piston g n vào m t bên má Piston tác đ ng áp

su t th y lực N u má phanh đĩa b đẩy, cƠng phanh tr ợt theo chi u ng ợc v i piston vƠ đẩy rôto phanh từ c hai bên Do đó nó lƠm bánh xe ngừng quay Càng phanh di đ ng có nhi u lo i tùy theo ph ng pháp g n càng vào t m truy n mômen [1]

 Các lo iărôtoăphanhăđĩaă

 Lo i đặc: Lo i đặc nƠy đ ợc làm từ m t rôto đ n c a phanh đĩa

 Lo i đ ợc thông gió: Có lỗ rỗng bên trong, tiêu tán nhi t r t t t