Vai trò kênh kall task trong bệnh nguyên tăng aldosterone máu nguyên phát

VAI TRÒ KÊNH KALI TASK TRONG BỆNH NGUYÊN TĂNG ALDOSTERONE MÁU NGUYÊN PHÁT TS-BS ĐẶNG CÔNG LỮ BỆNH VIỆN ĐÀ NẴNG... Tăng Aldosterone máu nguyên phát Tăng aldosterone NP là 1 dạng tăng hu

VAI TRÒ KÊNH KALI TASK TRONG BỆNH NGUYÊN TĂNG ALDOSTERONE MÁU NGUYÊN PHÁT

TS-BS ĐẶNG CÔNG LỮ BỆNH VIỆN ĐÀ NẴNG

Tăng Aldosterone máu nguyên phát (Tăng aldosterone NP) là 1 dạng tăng huyết áp (THA ) thứ phát, chiếm khoảng 5% trong dân

số THA nói chung, tỷ lệ này còn cao hơn ở những bệnh nhân THA kháng trị

Bệnh nguyên của Tăng huyết áp NP không do bướu vẫn chưa

được biết, vì thế vẫn chưa tìm được điều trị đặc hiệu

Nghiên cứu gần đây trên chuột và trên cơ thể con người :

Gỉam hay khiếm khuyết chức năng kênh Kali của vỏ thượng thận

có thể dẫn đến tăng sản xuất Aldosterone trong máu, ức chế họat động Renine máu

Tỉ lệ Aldosterone và Renine (A/R) máu tăng cao

ĐẶT VẤN ĐỀ

Vai trò của Kênh Kali trong tuyến thượng thận phaỉ

chăng là nguyên nhân chính trong việc điều tiết sản

bướu trong tương lai ?

KÊNH KALI CỦA TUYẾN THƯỢNG THẬN

(TASK:Twik-related acid-sénitive K+channel)

KÊNH TASK 1-TASK3 LÀ 2 KÊNH KALI CHÍNH TRONG 15 KÊNH KALI CỦA VỎ TUYẾN THƯỢNG THẬN Ở NGƯỜI GIỮ VAI TRÕ QUAN TRỌNG TRONG ĐIÊN THÉ MÀNG CỦA TẾ BÀO GLOMERULEE (TB SẢN XUẤT ALDOSTERONE)

SINH LÝ BỆNH HỌC CỦA TĂNG ALDOSTERONE MÁU

ALDOSTERONE ĐƯỢC SẢN XUẤT TỪ TẾ BÀO GLOMERULEE CỦA VỎ THƯỢNG THẬN (VÙNG GLOMERULEE) NHỜ 1 ENZYM CYP11B2 TRONG VÙNG NÀY

ANGIOTENSINE II VÀ TĂNG KALI MÁU LÀ 2 KÍCH THÍCH CHÍNH LÊN VỎ THƯỢNG THẬN TRONG BÀI TIẾT ALDOSTERONE

HỆ THỐNG RENINE- ANGIOTENSIN- ALDOSTERONE ĐÓNG VAI TRÒ ĐIỀU TIẾT SINH LÝ SẢN XUẤT ALDOSTERONE

PHÂN LOẠI TĂNG ALDOSTERONE MÁU

- TĂNG ALDOSTEORNE THỨ PHÁT : ↑ RENINE ► ↑ ALDOSTERONE :

ALDOSTERONE/RENINE (A/R) : KHÔNG THAY ĐỔI

- TĂNG ALDOSTERONE NGUYÊN PHÁT: ↑ALDOSTERONE+ RENINE ↓ ► A/R↑

ADENOME TUYẾN THƢỢNG THẬN

TĂNG SẢN TUYẾN THƢỢNG THẬN 1 HOĂC 2 BÊN

► CHIẾM: 10%TĂNG HUYẾT ÁP TRONG DÂN SỐ TĂNG HUYẾT ÁP THIẾT YẾU

20%TĂNG HUYẾT ÁP KHÁNG TRỊ→ QUAN TRONG TÂM SOÁT TĂNG ALDOSTERON

NP

TĂNG ALDOSTERONE GIA ĐÌNH ( 1% TĂNG ALDOSTERON NP )→ ĐÁP ỨNG ĐIỀU

TRỊ CORTICOID : TEST DST (DEXAMETHASONE SUPPRESSION TEST)

( ĐƢỢC PHÁT HIỆN ĐẦU TIÊN(1954) TAỊ GIA ĐÌNH 2 CHA CON VÀ ĐÁP ỨNG ĐIỀU TRỊ

VỚI DEXAMETHASONE LIỀU THẤP)

CYP 11B1 +CY P11B

2 ACTH

CƠ CHẾ TÁC DỤNG CỦA DEXAMETHASONE TRONG ĐIỀU TRỊ TĂNG ALDOSTERONE

NP GIA ĐÌNH

THƯỜNG GẶP Ở NGƯỜI TRẺ THA KHÁNG TRI HAY XUAT HUYẾT NÃO,TIỀN SỬ GIA

ĐÌNH THA SỚM HOẶC XH NÃO SỚM

TÁC ĐỘNG XẤU ALDOSTERONE LÊN TIM VÀ MẠCH

MÁU

TĂNG HUYẾT ÁP : Ứ NƯỚC VÀ MUỐI , TĂNG HUYẾT ÁP KHÁNG TRỊ VỚI CÁC THUỐC HA

► NGUY CƠ CAO CỦA TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO…

TIM : TĂNG SẢN , XƠ HÓA TẾ BÀO CƠ TIM GÂY RA TAÍ CẤU TRÚC CƠ TIM ,

ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHỨC NĂNG CO BÓP CƠ TIM

MẠCH MÁU : TĂNG XƠ HÓA VÀ TĂNG ĐỘ DÀY THÀNH MẠCH MÁU ► THÚC ĐẨY TĂNG

HUYẾT ÁP VÀ SUY TIM

► PHÁT HIỆN SỚM TĂNG ALDOSTERONE NP , NGĂN NGỪA BIẾN CHỨNG TIM , MẠCH MÁU, TBMMNAO SỚM

CƠ CHẾ KHÁNG TRỊ CỦA CÁC THUỐC ĐIỀU TRỊ HUYẾT ÁP

NGHIÊN CỨU NHÓM GS JACQUES BARHANIN(2012)(ĐẠI HỌC Y KHOA NICE-PARIS- FRANCE)VÀ GS

RICHARD WARD ĐẠI HỌC

REGENSBURG-GERMANY

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

TRÊN ĐỘNG VẬT ĐÃ LÂÝ MẤT KÊNH KALI TASK3

TRÊN BỆNH NHÂN TĂNG ALDOSTERONE MÁU NP

THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU

ỨNG DỤNG LÂM SÀNG

DIỂN ĐẠT KÊNH KALI TASK3 TAỊ TUYẾN THƢỢNG THẬN

HOẠT ĐỘNG KÊNH TASK3 (ARNm) CAO NHẤT TẠI TUYẾN THƢỢNG THẬN ( Real time PCR)

.RENIN MÁU RẤT THẤP Ở CHUỘT BỊ MẤT TASK3 (2 GIỚI)

.CHẾ ĐỘ MUỐI THẤP THÌ CHUỘT TASK-/- VẨN ĐÁP ỨNG TĂNG RENIN NHƯ

TASK+/+→ HỆ THỐNG R-A-A HOẠT ĐỘNG BÌNH THƯỜNG

Low Na

Contrôle

.TỈ LỆ A/ R TĂNG CAO CÓ Ý NGHĨA Ở CHUỘT TASK3-/-

VAI TRÕ CỦA TỈ A/R TRONG CHẨN ĐOÁN TĂNG ALDOSTERONE MÁU NP

CHUỘT BỊ LẤY KÊNH TASK3 KHÔNG ĐÁP ỨNG VỚI CHẾ ĐỘ ĂN GIÀU MUỐI ( GIỐNG VỚI TÉST MUÔÍ ƯU TRƯƠNG TRONG TĂNG ALDOSTERONE NP Ở NGƯỜI)

TEST MUỐI ƯU TRƯƠNG DƯƠNG TÍNH Ở CHUỘT TASK3-/-

SO SÁNH TÁC DUNG CỦA ANGIOTENSINE II VÀ NỒNG ĐỘ K+ TRÊN TẾ BÀO GLOMERULEE Ở CHUỘT TASK3-/ - VÀ TASK3+/+

ANGIOTENSIN II VÀ NỒNG ĐÔ K+ KHÔNG CÕN TÁC DỤNG TRÊN TẾ BÀO GLOMERULEE ĐÃ LÂÝ MÂT KÊNH KALI

CHẾ ĐỘ MUỐI THẤP RENINE MÁU VẨN ĐÁP ỨNG BÌNH THƯỜNG (BỆNH NHÂN) CHẾ ĐỘ GIÀU MUỐI TỈ LỆ A/R VÂN CAO→ GIÁ TRI TỈ A/R TRONG CHẨN ĐOÁN

BÌNHTHƯỜNG BỆNH NHÂN

MẤT KHẢ NĂNG KHỮ CỰC ĐIỆN THẾ MÀNG TẾ BÀO GLOMERULEE DƯỚI TÁC ĐÔNG ANGIOTENSINII Ở BỆNH NHÂN TĂNG ALDOSTERONE NP SO VỚI NGƯỜI BÌNH THƯỜNG

TÁC DỤNG ANGIOTENSIN II LÊN TẾ BÀO GLOMERULEE (BỆNH NHÂN VÀ ĐỐI

CHỨNG)

BỆNH NHÂN BÌNH THƯỜNG

MẤT KHẢ NĂNG ĐÁP ỨNG VỚI NỒNG ĐỘ KALI MÁU TĂNG DẦN Ở BỆNH NHÂN TĂNG ALDOSTERONE MÁU NP (KHỬ CỰC MÀNG KHÔNG THAY ĐỔI) (PATCH-CLAMP)

TÁC ĐỘNG CỦA NỒNG ĐỘ K+ TRÊN TẾ BÀO GLOMERULEE BỆNH NHÂN VÀ ĐỐI

CHỨNG

Ứng dụng tầm soát lâm sàng

1 SỬ DỤNG TỈ LỆ A/R NHƯ 1 TEST SÀNG LỌC CHO NHỮNG ĐỐI TƯỢNG NGUY CƠ NHƯ: THA KHÁNG TRỊ, TBMMN SỚM, THA HẠ K MÁU, THA GIA ĐÌNH…

2 SỬ DỤNG TEST CHARGE SODEE ( MUỐI ƯU TRƯƠNG) VÀ TỈ LỆ A/R

3 CT SCANNER TUYẾN THƯỢNG THẬN ĐỂ LOẠI TRỪ ADENOME TUYẾN THƯỢNG THẬN

4.TEST DST ( DEXAMETHASONE SUPPRESSION TEST) ĐỂ PHÁT HIỆN NHỮNG TRỪƠNG HỢP TĂNG ALDOSTERONE MÁU GIA ĐÌNH

5 CATHETER TỈNH MACH THƯƠNG THẬN ĐỂ PHÁT HIỆN TĂNG SẢN 1 HOẶC 2 BÊN TUYẾN THƯỢNG THẬN

6 ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA VỚI ỨC CHÊ MR NẾU TĂNG SẢN 2 BÊN , PHẪU THUẬT NỘI SOI NẾU TĂNG SẢN 1 BÊN

KẾT LUẬN

1.NGUYÊN NHÂN CỦA TĂNG ALDOSTERONE NGUYÊN PHÁT LÀ SỰ

ỨC CHẾ DẨN TRUYỀN KÊNH KALI TASK TRONG TẾ BÀO

GLOMERULEE CỦA VỎ THƯỢNG THẬN

► NỀN TẢNG TƯƠNG LAI CHO ĐIỀU TRỊ ĐẶC HIỆU TĂNG

ALDOSTERONE NGUYÊN PHÁT QUA HOẠT HÓA DẪN TRUYỀN

KÊNH KALI TRONG TẾ BÀO NÀY

2.PHÁT HIỆN SỚM TĂNG ALDOSTERONE NGUYÊN PHÁT BẰNG

TEST SÀNG LỌC A/R VÀ TEST MUỐI ƯU TRƯƠNG Ở NHỮNG ĐỐI TƯỢNG NGUY CƠ

3.ĐIỀU TRỊ THÍCH ỨNG TĂNG ALDOSTERONE NP DO ADENOME

,TĂNG SẢN TUYẾN THƯỢNG THẬN 1 BÊN (NGOAỊ KHOA), HOẶC NỘI KHOA (TĂNG SẢN TUYẾN THUỢNG THẬN 2 BÊN) GIÚP NGĂN NGỪA TBMMN SỚM VÀ BIẾN CHỨNG TIM MACH KHÁC

4 PHÁT HIỆN SỚM NHỮNG TRƯỜNG HỢP TĂNG ALDOSTERONE

GIA ĐÌNH

CÁM ƠN SƯ CHÚ Ý LẮNG NGHE CỦA QUÝ ĐỒNG NGHIỆP