Vai trò của siêu âm tim qua thực quản trong can thiệp rối loạn nhịp

ĐẶT VẤN ĐỀ  Siêu âm tim đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán bệnh lý tim mạch, trong điều trị can thiệp cũng như trong phẫu thuật  Siêu âm tim qua thực quản ra đời năm 1971 và ngày

Vai trß cña Siªu ©m tim qua thùc qu¶n trong can thiÖp R ỐI LOẠN NHỊP

TS.Ph¹m ThÞ Hång Thi ViÖn Tim m¹ch ViÖt nam

ĐẶT VẤN ĐỀ

 Siêu âm tim đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán bệnh lý tim mạch, trong điều trị can thiệp cũng như trong phẫu thuật

 Siêu âm tim qua thực quản ra đời năm 1971 và ngày càng được ứng dụng rộng rãi trên lâm sàng:

 Ưu điểm của SÂTQTQ:

- Quan sát rõ hơn các cấu trúc của tim

- ứng dụng trong phẫu thuật giúp: chẩn đoán trước và sau mổ; theo dõi: hình thái, chức năng và huyết động

của tim

- Ứng dụng trong tim mạch can thiệp: chẩn đoán,

hướng dẫn thủ thuật và theo dõi biến chứng…

ĐẠI CƯƠNG SÂTQTQ

• SÂTQTQ là phơng pháp thăm dò các

cấu trúc của tim và một số mạch máu lớn trong trung thất, với đầu dò siêu âm đợc gắn vào ống nội soi mềm, rồi xông đặc

biệt này đợc đa vào trong lòng thực

quản- dạ dày

CHỈ ĐỊNH

– C¸c bÖnh van tim vµ van nh©n t¹o

– BÖnh lý §MC

– HuyÕt khèi trong c¸c buång tim và các

mạch máu lớn.C¸c khèi u trong tim

– BÖnh tim bÈm sinh

– §¸nh gi¸ chøc n¨ng tim

– Ứng dụng trong tim mạch can thiệp

– Theo dâi trong phẫu thuật tim

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

+ T¾c hoÆc ®au khi ®a ®Çu dß vµo thùc qu¶n

- Tia x¹ trung thÊt

- BÖnh lý cét sèng cæ, viªm khíp d¹ng thÊp, gï vÑo cét sèng…

Chống chỉ định tơng đối

- Mới phẫu thuật thực quản

- Giãn tĩnh mạch thực quản

- Xuất huyết dạ dày

- Suy tim giai đoạn cuối

- Huýêt động không ổn định

- Tăng huyết áp nặng không đìêu chỉnh đợc bằng thuốc

- Bệnh nhân mới ăn no

- Bệnh nhân không hợp tác, không muốn làm thăm dò SÂTQTQ

CÁC TAI BIẾN

1 Các tai biến có thể gặp :

- Đau họng

- Tiêu hoá : nôn , buồn nôn , nuốt khó thoáng qua

- Huyết động : nhịp nhanh xoang , tăng huyết áp

2 Các tai biến hiếm gặp

- Tim mạch : ngoại tâm thu nhĩ , rung nhĩ , ngoại tâm thu thất thoáng qua , tụt huyết áp , suy tim trái , cơn đau thắt ngực …

- Liệt dây thanh âm

- Co thắt thanh quản

3 Thất bại

- Không đa đợc sonde vào thực quản : tỉ lệ 1-2%

- Tử vong : tỉ lệ 0,1% do túi thừa thực quản không có triệu

chứng, thủng thực quản gây chảy máu ; phù phổi cấp, loạn nhịp tim do kích thích thần kinh giao cảm

C¸c mÆt c¾t phÇn thÊp thùcqu¶n

C¸c mÆt c¾t phÇn gi÷a thùcqu¶n

C¸c mÆt c¾t ë phÇn cao thùcqu¶n

C¸c mÆt c¾t qua d¹ dµy cña tim tr¸i

C¸c mÆt c¾t ngang qua V§MC

Các mặt cắt qua tĩnh mạch phổi

• Bốn TMP: hai ở bên phải và hai ở bên trái có chiều dài 1,5 cm đổ vào mặt sau bên NT

• TMP dới nằm dới các phế quản gốc (khó thấy)

• TMP trên ở phía trớc, nằm gần TNT thờng dễ thấy

• TMPphải đổ vào NT ở gần vách liên nhĩ sắt lỗ TM chủ trên

• TMP trái đổ vào thành bên NT gần ĐMC xuống

TMP trên và dưới phải

TMP trên và dưới trái

VAI TRÒ CỦA SÂTQTQ TRONG

ĐIỀU TRỊ CAN THIỆP RỐI LOẠN NHỊP

Xác định vách liên nhĩ

Xác định vách liên nhĩ

Xác định huyết khối

TMP trên và dưới phải

TMP trên và dưới trái

Điều trị rung nhĩ bằng RF

Nhĩ trái và các TM phổi

Điều trị rung nhĩ bằng RF

Các vị trí đốt xung quanh các TM phổi

Dòng chảy TM phổi trên siêu âm

Doppler xung

Điều trị ổ ngoại vị

Đầu ống thông ở vị trí thành bên phần đáy thất trái

khi đốt sóng cao tần

Đặt máy tạo nhịp

Sùi ở đầu điện cực máy tạo nhjp được phát hiện trên SA tim qua TQ

Đặt máy tạo nhịp

Huyết khối ở điện cực máy tạo nhịp

 Các bệnh van tim:

- Nong VHL, VBL b»ng bãng qua da

- Nong van §MC, ĐMP b»ng bãng qua da

- Thay van §MC qua da

- Điều trị bệnh cơ tim phì đại bằng động mạch vành

SÂTQTQ trong can thiÖp c¸c

bÖnh tim bÈm sinh

S ÂTQTQ trong bÝt TLN nhiÒu lç

Amplatzer Amplatzer

SÂTQTQ trong bÝt TLT

SÂTQTQ trong thñ

thuËt bÝt TLT

§¸nh gi¸ kÕt qu¶

bÝt TLT

SÂTQTQ trong can thiÖp

c¸c bÖnh van tim

Van hai l¸

B¬m bãng qua VHL díi híng dÉn cña SATTQ

SATTQ híng dÉn nong VHL ë 1 bn cã huyÕt khèi n»m gän trong TNT

gh

gh

SÂTQTQ ë bÖnh nh©n thay

van §MC qua da

Trong thñ thuËt

Ngay sau thñ thuËt

SÂTQTQ trong phÉu thuËt tim

SÂTQTQ trong phÉu thuËt tim

Sau PT thay van §MC vµ thay ®o¹n §MC lªn

SÂTQTQ trong phẫu thuật tim

VHL cơ học hoạt động bình thờng

Sa VHL sinh häc + Hë VHL sinh häc

SÂTQTQ ở bn đặt stent ĐMC

SÂTQTQ ở bn đặt stent ĐMC

Phình tách ĐMC type B - trớc đặt stent

TEE: a rapid and reliable tool for the diagnosis of aortic dissection

Evaluation of the aorta by TEE is comparable to MRI and computed tomography; however, the aortic arch may be poorly visualized by TEE

Đặt Stent ĐMV

Mặt cắt của SÂTQTQ qua ĐMV phải

Mặt cắt của SÂTQTQ qua ĐMV trái

HÑp ®o¹n gÇn §MLTTr

BN sau đặt stent ĐMV- Biến chứng tách ĐMC ngay sát lỗ vào ĐMV phải

KẾT LUẬN

Trong điều trị rối loạn nhịp

- Xác định vị trí 4 Tĩnh mạch phổi để điều trị rung nhĩ bằng RF

- Giúp hướng dẫn chọc vách liên nhĩ để: + Điều trị ổ ngoại vị ở tầng nhĩ

+ Đặt máy tạo nhịp 3 buồng

- Phát hiện huyết khối trong buồng tim

- Phát hiện tổn thương tim phối hợp

Siêu âm tim qua TQ là một thăm dò rất

có giá trị trong tim mạch can thiệp

 Lựa chọn BN thích hợp cho thủ thuật,

phẫu thuật

 Hớng dẫn TT chính xác, giúp thủ thuật tiến hành thuận lợi và an toàn

 Phát hiện các biến chứng kịp thời để xử trí, theo dõi kết quả điều trị

Xin TRÂN TRỌNG c¶m ¬n !