Áp dụng bài giảng điện tử nhằm nâng cao chất lượng dạy học cho môn công nghệ 10 tại trường trung học phổ thông trịnh hoài đức tỉnh bình dương

Các s li u, k!t qu nêu trong lu n văn là trung th"c và chưa t ng ñư c ai công b trong b#t kỳ công trình nào khác... Content subject to be deployed on three main chapters: Chapter 1: Rati

L I CAM ðOAN

Tôi cam ñoan ñây là công trình nghiên c u c a tôi

Các s li u, k!t qu nêu trong lu n văn là trung th"c và chưa t ng ñư c ai công

b trong b#t kỳ công trình nào khác

Tp H Chí Minh, ngày 10 tháng 10 năm 2012

Nguy n Th Trang Anh

L I C M ƠN

Xin chân thành c m ơn phòng Qu n lý khoa h c – Quan h Qu c t - Sau ñ i

h c, khoa Sư ph m k thu t và trư ng ð i h c Sư ph m K thu t thành ph H Chí Minh ñã t o ñi u ki n cho tôi ñư c h c t p và có m t môi trư ng h c t p lý tư ng ñ

h c t p và trư ng thành, ñ c bi t là quý Th y, Cô tr c ti p gi ng d y l p cao h c khóa 18B ñã t n tình d y d và truy n l i cho chúng tôi nh ng kinh nghi m, lòng say

mê khoa h c ñ cho tôi có ni m tin vào tri th c và hành trang bư c vào cu c s ng Xin trân tr ng g i l i cám ơn sâu s c t i cô hư ng d n TS ð ng Th Phương

Phi ñã t n tình ch b o, ñ ng viên, khuy n khích tôi trong su t quá trình nghiên c u

ñ hoàn thành ñ tài này

Xin chân thành c m ơn TS Nguy n Văn Tu n, Trư ng khoa Sư Ph m K Thu t;

TS Võ Th Xuân c v n h c t p ñã t n tình giúp ñ!, gi ng d y và ch b o ñ tôi hoàn

thành ñ tài này

Xin chân thành c m ơn TS Nguy n Tr n Nghĩa, Hi u trư ng trư ng Cao ñ"ng

Ngh Tp.HCM; TS D ương Th Kim Oanh gi ng viên khoa Sư Ph m K Thu t là

ngư i ñã ph n bi n cho ñ tài c#a tôi ñư c hoàn thi n hơn

Xin chân thành c m ơn t t c các ñ ng nghi p t i các trư ng trung h c ph$ thông t nh Bình Dương ñã t o ñi u ki n thu n l i cho tôi có ñư c nh ng thông tin quý báu ñ hoàn thành ñ tài này

Xin chân thành c m ơn các em h c sinh trư ng THPT Tr%nh Hoài ð c t nh Bình Dương ñã giúp tôi th c hi n ñi u tra kh o sát và th c nghi m

C m ơn t t c các thành viên trong l p Giáo d&c h c 18B ñã t o ñi u ki n cho tôi nh ng cơ h i h c t p

Cu i cùng tôi xin g i ñ n gia ñình tôi lòng bi t ơn vô h n ñã sinh thành và nuôi dư!ng giáo d&c tôi nên ngư i

Trân tr ng!

TÓM T'T ð( TÀI NGHIÊN C U

Hi n nay, phương pháp d y h c các trư ng h c nói chung và các trư ng trung

h c ph' thông nói riêng ñư c ñ'i m i theo hư ng tích c"c hóa cho ngư i h c, giúp

h c sinh h c t p m t cách tích c"c, năng ñ ng, sáng t o Tuy nhiên, hi n nay vì ñi&u

ki n v& phương ti n d y h c như máy chi!u, máy vi tính và các phương ti n truy&n thông ña phương ti n khác các trư ng h c nh#t là kh i trung h c ph' thông còn thi!u nhi&u ð c bi t, ñ i v i môn công ngh l p 10 thì h(u như các trư ng trung

h c ph' thông ñ&u không có phòng máy chi!u riêng và ph i ñăng ký dùng chung v i các b môn khác, như hóa, sinh, lý

Riêng m t ñi&u ñáng m ng là trư ng trung h c ph' thông Tr nh Hoài ð c vào ñ(u năm h c 2011-2012 có m t s l p h c kh i 10 ñư c trang b 1 máy chi!u và

m t máy vi tính và ñ!n ñ(u năm 2012-2013 c kh i ñ&u ñư c trang b Do ñó, vi c ng d)ng công ngh thông tin theo s" ch ñ o c a b giáo d)c và ñào t o cũng như c a s giáo d)c và ñào t o t nh BD và c a nhà trư ng ñư c th"c hi n vì v y, ngư i nghiên

c u ñã ti!n hành thi!t k! m t s bài gi ng ñi n t+ , c) th, là “Áp d ng bài gi ng ñi n

t nh m nâng cao ch t lư ng d y h c cho môn Công ngh 10 t i trư ng THPT

Tr nh Hoài ð c t nh Bình Dương”

N i dung ñ& tài ñư c tri,n khai trên ba chương chính:

Chương 1: Cơ s lý lu n c a ñ& tài, trình bày nh ng v#n ñ& cơ b n, các khái

ni m cơ b n liên quan ñ!n thi!t k! bài gi ng ñi n t+, phương pháp d y h c c a giáo viên Trên cơ s ñó, ñ nh hư ng v n d)ng cách thi!t k! bài gi ng ñi n t+ trong d y h c môn Công ngh l p 10

Chương 2: Kh o sát và phân tích th"c tr ng môn Công ngh 10 t i m t s trư ng THPT trên ñ a bàn t nh Bình Dương nói chung và trư ng THPT Tr nh Hoài

Private school is a good thing high school Trinh Hoai ðuc at the beginning of the 2011-2012 school year with a class of block 10 is equipped with one computer and

a projector, and to the beginning of the year 2012-2013 are the mass equipped Therefore, the application of information technology under the direction of education and training as well as education and training Binh Duong province and the school is done Therefore, the study was carried out to design a number of e-lectures

Content subject to be deployed on three main chapters:

Chapter 1: Rationale of the project, presented the basics, the basic concepts related to electronic design lectures, teaching methods of teachers On that basis, use-oriented design of electronic lectures by Microsoft office frontpage software in teaching subjects in grade 10 high school technology

Chapter 2: Survey and analysis of the situation Technology 10 subjects at some high schools in the area of Binh Duong provides schools generally and in particular Trinh Hoai Duc

Chapter 3: Designing electronic lecture subjects in Year 10 Technology Software Microsoft office Lecture Maker and conduct experiments on a compilation of lectures

Finally, conclusions and recommendations, the research review some results have been achieved, give some necessary proposals through the process of implementing the financial and development topics

M C L C

Lý l ch khoa h c i

L i cam ñoan ii

L i c m ơn iii

Tóm t%t ñ& tài nghiên c u iv

M)c l)c vi

Nh ng t vi!t t%t dùng trong lu n văn x

Danh m)c các b ng xi

Danh m)c các bi&u ñ xii

PH)N M* ð)U 1

1 Lý do ch n ñ& tài 1

2 M)c tiêu nghiên c u và nhi m v) nghiên c u 2

3 ð i tư ng nghiên c u và khách th, nghiên c u 2

4 Ph m vi nghiên c u 2

5 Gi i h n ñ& tài 2

6 Gi thuy!t nghiên c u 3

7 Phương pháp nghiên c u 3

8 Giá tr ñóng góp c a lu n văn 3

PH)N N!I DUNG 5

Chương I CƠ S* LÝ LU N 5

1.1 T'ng quan v& v#n ñ& nghiên c u 5

1.1.1 Trên th! gi i 5

1.1.2 T i Vi t Nam 6

1.2 M t s khái ni m 7

1.2.1 Bài gi ng ñi n t+ 7

1.2.2 Giáo án ñi n t+ 8

1.2.3 Giáo trình ñi n t+ 8

1.2.4 ð nh nghĩa biên so n bài gi ng ñi n t+ 9

ương pháp d y h c s+ d)ng bài gi ng ñi n t+ 9

1.3.2 Phân lo i phương ti n d y h c 10

1.3.3 Vai trò c a phương ti n d y h c 11

1.3.4 L"a ch n phương ti n d y h c 12

1.3.5 Thi!t k! phương ti n d y h c 14

1.3.6 S+ d)ng phương ti n d y h c 15

1.4 -ng d)ng Công ngh thông tin và truy&n thông trong d y h c 16

1.4.1 Các hình th c ng d)ng công ngh thông tin trong d y h c 16

1.4.2 Phương ti n công ngh thông tin và truy&n thông ng d)ng cho bài gi ng trên l p 17

1.4.3 Thi!t k! bài gi ng ñi n t+ theo hư ng tích c"c 18

1.5 Quy trình cơ b n xây d"ng m t bài gi ng 21

1.6 Quy trình thi!t k! bài gi ng ñi n t+ 21

1.6.1 Xác ñ nh m)c tiêu bài h c 21

1.6.2 L"a ch n ki!n th c cơ b n, xác ñ nh ñúng nh ng n i dung tr ng tâm 22

1.6.3 Multimedia hoá ki!n th c 22

1.6.4 Xây d"ng các thư vi n tư li u 23

1.6.5 L"a ch n ngôn ng ho c các ph(n m&m trình di n ñ, xây d"ng ti!n trình d y h c thông qua các ho t ñ ng c) th, 23

1.6.6 Ch y th+ chương trình, s+a ch a và hoàn thi n 24

1.7 Cơ s lý lu n thi!t k! bài gi ng ñi n t+ trên Lecture Maker 24

1.7.1 Gi i thi u 24

1.7.2 M t s khái ni m 24

1.7.3 Ưu ñi,m c a ph(n m&m LectureMaker 25

1.8 Quy trình áp d)ng bài gi ng ñi n t+ ñư c t' ch c trên l p 25

1.9 ð c ñi,m c a s" phát tri,n trí tu h c sinh THPT 27

K!t lu n chương 1 29

Chương II CƠ S* TH+C TI N V( VI C D Y VÀ H C MÔN CÔNG NGH 10 T I TRƯ NG THPT TR NH HOÀI ð C T NH BÌNH DƯƠNG 30

2.1 M)c ñích, yêu c(u ñ'i m i phương pháp d y h c trư ng THPT 30

2.1.1 M)c ñích ñ'i m i phương pháp d y h c trư ng THPT 30

2.1.2 Yêu c(u ñ'i m i phương pháp d y h c trư ng THPT 30

2.2 M)c tiêu chương trình môn Công ngh 10 32

2.3 Yêu c(u chung khi gi ng d y môn Công ngh l p 10 38

2.3.1 ð i v i m)c tiêu d y h c 38

2.3.2 ð i v i n i dung, chương trình h c 38

2.3.3 ð i v i ho t ñ ng gi ng d y 39

2.3.4 ð i v i vi c ki,m tra, ñánh giá k!t qu h c t p 39

2.4 C#u trúc sách giáo khoa môn công ngh l p 10 39

2.5 Gi i thi u n i dung chương trình môn công ngh 10 40

2.6 Th"c tr ng v& d y h c môn Công ngh 10 các trư ng Trung h c ph' thông trên ñ a bàn t nh Bình Dương 40

2.6.1 V& n i dung 40

2.6.2 V& phương pháp d y h c 42

2.6.3 V& phương ti n d y h c 43

2.7 Th"c tr ng v& vi c h c môn Công ngh 10 t i trư ng THPT Tr nh Hoài ð c, Bình Dương 45

2.7.1 V& m c ñ ti!p thu c a h c sinh 45

2.7.2 V& vi c ng d)ng công ngh thông tin trong h c t p t i nhà trư ng 47

K!t lu n chương 2 48

Chương III THI,T K, M!T S BÀI GI NG ðI N T CHO MÔN CÔNG NGH 10 50

3.1 Các nguyên t%c khi thi!t k! bài gi ng ñi n t+ 51

3.2 Các nguyên t%c sư ph m khi thi!t k! bài gi ng ñi n t+ 52

3.3 S+ d)ng ph(n m&m Lecture Maker thi!t k! bài gi ng ñi n t+ môn Công ngh 10 52 3.3.1 Gi i thi u 52

3.3.2 T'ng quan v& Lecture Maker 53

3.3.3 Các bư c thi!t k! bài gi ng ñi n t+ b/ng ph(n m&m Lecture Maker 56

3.4 Gi i thi u m t s ph(n m&m h tr và thi!t k! bài gi ng ñi n t+ 68

3.5 Biên so n m t s giáo án cho bài gi ng ñi n t+ môn Công ngh 10 68

3.5.1 Giáo án bài 6 68

3.5.2 Giáo án bài 36 77

3.6 Xây d"ng thư vi n tư li u 77

3.7 M t s s n ph0m bài gi ng ñi n t+ 78

3.7.1 S n ph0m 1 79

3.7.2 S n ph0m 2 79

3.7.3 S n ph0m 3 79

3.7.4 S n ph0m 4 79

3.8 Quy trình áp d)ng bài gi ng ñi n t+ ñ, d y bài 6 và bài 7 79

3.8.1 Quy trình áp d)ng bài gi ng ñi n t+ ñ, d y bài 6 79

3.8.2 Quy trình áp d)ng bài gi ng ñi n t+ ñ, d y bài 7 80

3.9 Th"c nghi m sư ph m 82

3.9.1 M)c ñích th"c nghi m 82

3.9.2 Phương pháp th"c nghi m 82

3.9.3 ð i tư ng th"c nghi m 82

3.9.4 K! ho ch th"c nghi m 82

3.9.5 N i dung th"c nghi m 82

3.9.6 Phân tích và ñánh giá k!t qu th"c nghi m 83

K!t lu n chương 3 94

PH)N K,T LU N 95

1 K!t lu n 95

2 Ki!n ngh 98

TÀI LI U THAM KH O 100

PH L C 1

NH-NG T# VI,T T'T DÙNG TRONG LU N VĂN

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1 Chu0n ki!n th c, kĩ năng l p 10 Nông, Lâm, ngư nghi p và t o l p doanh

nghi p 33

B ng 2.2 B ng s li u th ng kê v& m c ñ phù h p môn Công ngh v i trình ñ và l a tu'i h c sinh 37 40

B ng 2.3 B ng s li u th ng kê v& m c ñ ng d)ng môn Công ngh 10 vào th"c ti n 41

B ng 2.4 B ng th ng kê v& m c ñ s+ d)ng các PPDH 42

B ng 2.5 M c ñ s+ d)ng các phương ti n d y h c c a GV khi gi ng d y môn Công ngh 10 43

B ng 2.6 B ng th ng kê v& s" ñáp ng cơ s v t ch#t, thi!t b 44

B ng 2.7 B ng s li u th ng kê m c ñ khó khăn khi h c môn Công ngh 45

B ng 2.8 M c ñ h ng thú c a HS khi h c môn Công ngh 10 v i các phương ti n d y h c khác nhau 46

B ng 3.1 M c ñ h ng thú c a HS khi h c môn Công ngh 10 ñư c t' ch c d y h c v i các bài gi ng ñư c thi!t k! b/ng Lecture Maker so v i ph#n b ng 85

B ng 3.2 Nh ng năng l"c h c sinh ñ t ñư c sau khi h c môn Công ngh 10 86

B ng 3.3 Th ng kê ñi,m s ki,m tra l(n 1 87

B ng 3.4 T(n su#t ñi,m ki,m tra l(n 1 88

B ng 3.5 Th ng kê ñi,m trung bình, mode, phương sai, ñ l ch chu0n l(n 1 88

B ng 3.6 Th ng kê ñi,m s ki,m tra l(n 2 89

B ng 3.7 T(n su#t ñi,m ki,m tra l(n 2 90

B ng 3.8 Th ng kê ñi,m trung bình, mode, phương sai, ñ l ch chu0n l(n 2 90

DANH M C CÁC BI(U ð

Bi2u ñ3 2.1 Bi,u ñ t l % v& m c ñ ng dung môn CN 10 vào th"c ti n 41

Bi2u ñ3 2.2 Bi,u ñ th ng kê m c ñ s+ d)ng các PPDH 42

Bi2u ñ3 2.3 Bi,u ñ t l % v& s" ñáp ng cơ s v t ch#t, thi!t b 44

Bi2u ñ3 2.4 Bi,u ñ th ng kê m c ñ khó khăn khi h c môn Công ngh 10 45

Bi2u ñ3 2.5 M c ñ h ng thú c a HS khi h c môn Công ngh 10 v i các phương ti n d y h c khác nhau 46

Bi2u ñ3 3.1 M c ñ h ng thú c a HS khi h c môn Công ngh 10 ñư c t' ch c d y h c v i các bài gi ng ñư c thi!t k! b/ng Lecture Maker so v i ph#n b ng 85

Bi2u ñ3 3.2 Bi,u ñ phân ph i t(n su#t ñi,m ki,m tra l(n 1 c a l p th"c nghi m và ñ i ch ng 88

Bi2u ñ3 3.3 Bi,u ñ phân ph i t(n su#t ñi,m ki,m tra l(n 2 c a l p th"c nghi m và ñ i ch ng 90

PH)N M* ð)U

1 LÝ DO CH N ð( TÀI

Trên th! gi i vi c phát tri,n và ng d)ng công ngh d y h c vào trong gi ng

d y ñã t r#t lâu và ñã giúp ích r#t nhi&u cho ngư i d y l n ngư i h c v i m)c ñích

Bên c nh ñó vi c tăng cư ng s+ d)ng phương ti n d y h c và công ngh thông tin trong d y h c là r#t c(n thi!t b i vì phương ti n d y h c có vai trò quan tr ng trong

vi c ñ'i m i phương pháp d y h c; phương ti n day h c giúp tăng cư ng tính tr"c quan và thí nghi m, th"c hành trong d y h c và phương ti n d y h c t" thi!t k! c a giáo viên luôn có ý nghĩa h!t s c quan tr ng, c(n ñư c phát huy và s+ d)ng

Ngoài ra, chương trình môn Công ngh 10 là m t môn h c ng d)ng v& nh ng ki!n th c nông, lâm, ngư nghi p và nh ng ki!n th c cơ b n v& lĩnh v"c kinh doanh vào cu c s ng; ñ ng th i chương trình môn Công ngh 10 còn giúp trang b nh ng ki!n th c cơ b n nh#t nh/m giúp cho các em ñ nh hư ng ñư c ngh& nghi p trong các lĩnh v"c liên quan ñ!n môn h c v& sau này Vì v y, n!u ñư c h tr v& cơ s v t ch#t cũng như nh ng phương ti n d y h c phù h p cho môn h c s1 giúp cho vi c ñ nh

hư ng ngh& nghi p ñư c chính xác hơn và hi u qu h c t p c a các em s1 ñư c nâng cao hơn

Tuy nhiên, hi n nay bài gi ng ñi n t+ ph)c v) cho môn Công ngh 10 thì chưa

ñư c ñ(y ñ và chưa th t s" phù h p v i môn h c

Vì v y, vi c “Áp d ng bài gi ng ñi n t nh m nâng cao ch t lư ng d y h c cho môn Công ngh 10 t i trư ng THPT Tr nh Hoài ð c t nh Bình Dương” là h!t

s c c(n thi!t v i môn h c nh/m nâng cao hi u qu d y - h c c a th(y và trò

2 M C TIÊU NGHIÊN C U VÀ NHI M V NGHIÊN C U

M4c tiêu nghiên c5u: Xây d"ng và áp d)ng bài bài gi ng ñi n t+ nh/m nâng

cao ch#t lư ng d y h c cho môn Công ngh 10 t i trư ng THPT Tr nh Hoài ð c t nh Bình Dương

Nhi m v4 nghiên c5u

Nghiên c u lý lu n v& bài gi ng ñi n t+

Tìm hi,u, kh o sát th"c tr ng d y và h c môn Công ngh 10 t i trư ng THPT

Tr nh Hoài ð c t nh Bình Dương trong th i gian t năm 2010 ñ!n năm 2012

Thi!t k! 4 bài gi ng ñi n t+ cho môn Công ngh 10

D y th+ nghi m 2 bài gi ng ñi n t+ môn Công ngh 10 t i trư ng THPT Tr nh Hoài ð c t nh Bình Dương

Nh n xét và k!t lu n

3 ð I TƯ NG NGHIÊN C U VÀ KHÁCH TH6 NGHIÊN C U

ð i tư ng nghiên c u: Bài gi ng ñi n t+ môn Công ngh 10

Khách th, nghiên c u: H th ng phương ti n d y h c, cơ s v t ch#t, m)c tiêu, chương trình, tài li u gi ng d y môn Công ngh 10 t i trư ng Tr nh Hoài ð c t nh Bình Dương

Khách th, ñi&u tra: Giáo viên ñang gi ng d y tr"c ti!p môn Công ngh 10 và

h c sinh kh i 10 t i m t s trư ng THPT Tr nh Hoài ð c t nh Bình Dương

6 GI THUY,T NGHIÊN C U

N/u áp d)ng bài gi ng ñi n t+ ñ, gi ng d y môn Công ngh 10 thì hi u qu

d y và h c s1 ñư c nâng cao

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C U

7.1 Phương pháp nghiên c5u lý lu8n

G m có nghiên các tài li u chuyên môn như b sách giáo khoa và sách giáo viên môn Công ngh 10, tài li u h tr gi ng d y môn Công ngh 10 cùng v i phân tích, t'ng h p các tài li u sư ph m như lý lu n d y h c, phương ti n d y h c, phương pháp d y h c, t p chí phát tri,n giáo d)c, các lý thuy!t xây d"ng bài gi ng ñi n t+…

7.2 Phương pháp nghiên c5u th9c ti:n

Phương pháp ñi&u tra kh o sát: Dùng phi!u ñi&u tra kh o sát t i trư ng THPT

Tr nh Hoài ð c t nh Bình Dương nh/m thu th p các s li u v& th"c tr ng d y và h c môn Công ngh 10 t i trư ng THPT Tr nh Hoài ð c t nh Bình Dương Phương pháp ñi&u tra kh o sát làm cơ s thi!t k! các bài gi ng ñi n t+ cho môn Công ngh 10 phù

h p v i ñi&u ki n chung c a trư ng

Phương pháp chuyên gia: H2i ý ki!n chuyên gia v& vi c thi!t k! các bài gi ng

ñi n t+ môn Công ngh 10 phù h p v i m)c tiêu, n i dung chương trình c a môn h c

7.3 Phương pháp th9c nghi m

Nghiên c u s+ d)ng phương pháp th"c nghi m ñ, xác ñ nh tính kh thi, khoa

h c, chính xác c a các s n ph0m phương ti n d y h c ñư c thi!t k!

7.4 Phương pháp th;ng kê toán h c

S+ d)ng toán th ng kê x+ lý các thông tin kh o sát ñ, mô t và k!t qu th"c nghi m

8 GIÁ TR ðÓNG GÓP C<A LU N VĂN

Góp ph(n thay ñ'i quan ñi,m h c t p th) ñ ng ñ, hòa vào xu th! ñ'i m i phương pháp d y h c trong giai ño n hi n nay

Góp m t ph(n nh2 trong s" chuy,n bi!n ñ'i m i t phương pháp d y h c truy&n th ng sang phương pháp d y h c hi n ñ i, có th, gi ng d y tr"c ti!p, h c t p qua m ng, h c t p t i nhà b/ng ñĩa CD, ngư i h c t" h c, t" nghiên c u,…

Nâng cao ch#t lư ng d y h c cho môn Công ngh 10

8.2 Hi u qu kinh t/ xã h i

Giúp cho trư ng THPT Tr nh Hoài ð c t nh Bình Dương nói riêng và các trư ng THPT nói chung có ñ(y ñ hơn các bài gi ng ñi n t+ cho môn Công ngh 10

Góp ph(n vào vi c th"c hi n Chính sách c a B Giáo d)c v& v#n ñ& thi!t k! bài

gi ng ñi n t+ cho môn Công ngh 10

Chương I

CƠ S* LÝ LU N

1.1 T=ng quan v> v?n ñ> nghiên c5u

1.1.1 Trên th/ gi i

ð(u th! k XX phương ti n d y h c ñã phát tri,n song song v i vi c thi!t k! bài

h c Lúc này vi c d y h c ch d"a vào l i nói và ch vi!t Vào năm 1905, trung tâm Media ñ(u tiên M sưu t(m ñ dung d y h c bao g m các ñ v t, mô hình, b n ñ ; cũng vào th i ñi,m này, M b%t ñ(u d y h c b/ng hình nh (visual); âm thanh (audio) ñư c ñưa vào sau ñó t c vào th p niên 1920 và 1930; v& sau, nhi&u phim nh

ñư c ñưa vào l p h c

Năm 1946, k! ho ch d y h c nghe nhìn ñư c th"c hi n trư ng ñ i h c

Indiana - Hoa Kỳ và th t s" phim hu#n luy n ñư c dùng nhi&u hơn trong Giáo d)c

quân s" trong th! chi!n th hai

R i sau ñó, t ñ(u th p k3 40 ñ!n th p k3 50, nhi&u phương ti n công ngh trình bày thông tin (ch vi!t, âm thanh, hình nh, ) như ñèn chi!u (phương ti n nghe nhìn), phim nh ngày ñư c s+ d)ng r ng rãi trong giáo d)c, ñào t o châu Âu, ñ c

T năm 1980 ñ!n 1990, phương ti n truy&n thông d y h c có thêm nhi&u d ng thông tin m i như hình nh ñ ng, ho t hình tr nên ph' bi!n hơn băng ñĩa nh c, video

T 1990 ñ!n nay thì phương ti n d y h c như Media k thu t s phát tri,n nhanh, tích h p vào máy tính, Multimedia, ñ h a, hình nh âm thanh CD, video ñ&u

ñư c k thu t s hóa

1.1.2 T"i Vi t Nam

Năm h c 2007 - 2008 B Giáo d)c và đào t o ựã quy!t ự nh th"c hi n ch ự&

năm h c là: Ộ'ng d&ng công ngh thông tin ự nâng cao ch t lư ng gi ng d yỢ ự ng

th i ch trương ch#m d t vi c Ộự c - chépỢ trong d y h c

Theo s tư li u 4718/BGDđT Ờ GDTrH, ngày ban hành 11/08/2010 c a B

Giáo d)c và đào t o ựã ra quy!t ự nh v& vi c Ộự$i m i phương pháp d y h cỢ trong

ựó ngư i giáo viên ph i phát huy vai trò sáng t o c a mình nh/m nâng cao hi u qu

d y h c

Bên c nh ựó, theo Nguy n Văn Cư ng và Bernd Meier thì vi c tăng cư ng s+ d)ng phương ti n d y h c và công ngh thông tin trong d y h c là r#t c(n thi!t b i vì:

ỘPhương ti n d y h c (PTDH) có vai trò quan tr ng trong vi c ự$i m i phương pháp

d y h c, nh(m tăng cư ng tắnh tr c quan và thắ nghi m, th c hành trong d y h cỢ

Nguy n Văn Cư ng và Bernd Meier cũng cho r/ng phương ti n d y h c t" t o (t" thi!t k!) c a giáo viên luôn có ý nghĩa h!t s c quan tr ng, c(n ựư c phát huy đ ng

th i vi c s+ d)ng phương ti n d y h c m i s1 h tr cho vi c tìm ra và s+ d)ng các phương pháp d y h c m i

Vì v y, ựã có r#t nhi&u bài báo và công trình nghiên c u v& vi c thi!t k! và s+ d)ng phương ti n d y h c nh/m nâng cao hi u qu trong gi ng d y

Riêng v& môn Công ngh thì ựã có m t s ự& tài lu n văn vi!t v& vi c thi!t k!

m t s phương ti n d y h c như:

1 Lu n văn t t nghi p: ỘNghiên c u các ựi u ki n d y h c môn Công ngh trong các trư ng THPT khu v c mi n đông Nam B và thi t k m t s phương ti n

d y h c môn Công ngh Ợ (2008), ngư i th"c hi n Nguy n Th Thúy đ& tài ựã th"c

hi n ựư c nh ng v#n ự& sau:

Kh o sát, ựánh giá ựi&u ki n cơ s v t ch#t, phương ti n d y h c môn Công ngh t i 112/223 trư ng THPT 6/8 t nh khu v"c mi&n đông Nam B

Thi!t k! và ti!n hành d y th"c nghi m m t s bài gi ng ựi n t+ (phân môn

đ ng cơ ự trong), qua ựó ựánh giá hi u qu s+ d)ng c a phương ti n d y h c trong quá trình d y và h c

Tuy nhiên, vi c thi!t k! phương ti n d y h c tác gi ch gi i h n trong phân môn ð ng

c ñ t trong c a chương trình Công ngh l p 11 và 12

2 Lu n văn t t nghi p: “Thi t k m t s phương ti n d y h c môn Công ngh 6” (2010), ngư i th"c hi n Ph m Thùy Trang ð& tài ñã th"c hi n ñư c nh ng

* Nh n xét: Tác gi ñã ñưa ra m t b c tranh khá trung th"c v& trang b cơ s

v t ch#t, phương ti n d y h c m t s trư ng THCS Qu n 12, TP.HCM Tuy nhiên, các phương ti n d y h c c(n thi!t k! gi ng mô hình th t hơn n a nh/m tăng kh năng

nh n th c c a h c sinh

1.2 M t s; khái ni m

1.2.1 Bài gi ng ñi n t@

Khái ni m

Hi n nay, khái ni m v& bài gi ng ñi n t+ v n còn ñang tranh cãi và v n chưa có

m t khái ni m chính th c t phía ngành giáo d)c Tuy nhiên, theo cách hi,u t'ng quát

thì: Bài gi ng ñi n t là m t bài so n ñã ñư c s hóa và k!t h p công ngh ña phương

ti n t m t bài so n gi#y; là m t hình th c t' ch c n i dung bài h c lên l p mà ñó toàn b k! ho ch ho t ñ ng d y h c ñ&u th"c hi n thông qua môi trư ng multimedia

do máy tính t o ra

Multimedia ñư c hi,u là ña phương ti n, ña môi trư ng, ña truy&n thông Trong môi trư ng multimedia, thông tin ñư c truy&n dư i d ng: văn b n (text), ñ h a (graphics), nh ñ ng (animation), nh tĩnh (image) , âm thanh (audio) và phim video (video clip)

ð c trưng cơ b n nh#t c a bài gi ng ñi n t+ là toàn b ki!n th c c a bài h c;

m i ho t ñ ng ñi&u khi,n c a giáo viên ñ&u ñư c multimedia hóa

?u trúc m t bài gi ng ñi n t@

M t bài gi ng ñi n t+ ñúng nghĩa ph i có c#u trúc như sau:

1.2.2 Giáo án ñi n t@

Giáo án ñi n t là b ng thi!t k! toàn b k! ho ch ho t ñ ng d y h c c a giáo

viên trên l p h c, toàn b ho t ñ ng ñó ñã ñư c multimedia hóa m t cách chi ti!t, có c#u trúc ch t ch1 và logic ñư c quy ñ nh b i c#u trúc bài h c; hay t m t giáo án gi#y

v i ñ(y ñ các bư c lên l p và gi ng d y ñư c s hóa ñ, trình chi!u ñư c g i là giáo

án ñi n t+

Giáo án ñi n t+ (GAðT) m t phương di n nào ñó bao g m c bài gi ng ñi n t+ (BGðT), nghĩa là bài gi ng ñi n t+ th, hi n ph(n n i dung bài h c c a GAðT Còn GAðT là toàn b b n thi!t k! h sơ bài d y c a giáo viên

1.2.3 Giáo trình ñi n t@

Giáo trình ñi n t+ là m t giáo trình ñư c s hóa t m t giáo trình môn h c và

có th, xem trên màn hình c a máy tính M i môn h c ch có m t giáo trình và ñư c trình qua h i ñ ng b môn, s+ d)ng chung cho t#t c giáo viên Giáo trình ñi n t+ là s" tích h p các công ngh ph(n m&m d y h c (như công ngh WEB, công ngh ña phương ti n…) ñ, th, hi n các tính năng mô ph2ng, tương tác, tích h p hình nh, có

kh năng th, hi n và truy&n t i tri th c nhanh chóng và hi u qu hơn bài gi ng ñi n t+ N!u BGðT c(n th(y d y ñ, giúp ngư i h c ch ñ ng h c, thì giáo trình ñi n t+ ph i

có ch c năng thay ngư i th(y d y nh/m khuy!n khích và giúp ngư i h c có kh năng

ch ñ ng h c và ñ c câu h2i nh tr giúp Giáo trình ñi n t+ có th, lưu tr trên các ñĩa CD-ROM ho c trên m t kho tài nguyên h c t p trên m ng, ngư i h c có th, s+ d)ng h c t p b#t c lúc nào và b#t c ñâu

Tên bài h c

M)c 1 M)c 2

M)c 1.1 M)c 1.2

Lý thuy!t Minh h a Bài t p Tóm t%t ghi nh

1.2.4 ðAnh nghĩa biên so"n bài gi ng đi n t@

Biên so n bài gi ng đi n t là trình bày lên tài li u đi n t+ tồn b k! ho ch

ho t đ ng d y h c K! ho ch đĩ đã đư c multimedia hĩa m t cách chi ti!t giúp giáo viên thu n l i trong vi c truy xu#t các tài li u liên quan trong khi tham kh o, cĩ c#u trúc ch t ch1 và logic đư c quy đ nh b i c#u trúc c a bài h c

Vi c biên so n bài gi ng đi n t+ nh/m giúp h tr giáo viên tích c"c hĩa ho t

đ ng nh n th c c a h c sinh Trong quá trình thi!t k! bài gi ng đi n t+ c(n linh ho t thi!t k! các ho t đ ng khám phá nh/m giúp h c sinh cĩ nhi&u h ng thú khi b%t đ(u

h c bài m i Các ho t đ ng khám phá c(n đư c thi!t k! sao cho h c sinh cĩ th, t" làm

đư c, t đĩ cĩ th, tr l i các câu h2i mà giáo viên nêu ra

ương pháp d"y h c s@ d4ng bài gi ng đi n t@

Là phương pháp d y h c tr"c quan1, ng d)ng cơng ngh thơng tin hi n đ i v i tồn b n i dung c a bài gi ng đã đư c multimedia hĩa v i nh ng slide trình chi!u cĩ kèm theo hình nh, mơ hình mơ ph2ng ho c nh ng đo n phim ng%n và đư c trình chi!u qua cơng c) h tr như: máy vi tính, máy chi!u, projector…

Phương pháp d y h c s+ d)ng bài gi ng đi n t+ là phương pháp d y h c tích c"c nh/m giúp h c sinh ti!p c n ki!n th c b/ng nhi&u con đư ng qua đĩ gây h ng thú

h c t p cho h c sinh, nâng cao ch#t lư ng và hi u qu d y h c

*Ưu đi m c#a phương pháp d y h c b(ng bài gi ng đi u t

- S+ d)ng mơi trư ng đa phương ti n k!t h p nh ng hình nh video, camera…

v i âm thanh, văn b n, bi,u đ … đư c trình bày qua máy vi tính theo k ch b n v ch s4n nh/m đ t hi u qu t i đa qua m t quá trình h c đa giác quan H c sinh đư c ti!p

c n v i thơng tin tr"c quan và hi u qu hơn Nh ng thí nghi m, tài li u đư c cung c#p b/ng nhi&u kênh: kênh hình, kênh ch , âm thanh s ng đ ng cho h c sinh d th#y, d ti!p thu và b/ng suy lu n cĩ lý, h c sinh cĩ th, cĩ nh ng d" đốn v& các tính ch#t,

nh ng quy lu t m i

- K thu t đ h a nâng cao cĩ th, mơ ph2ng nhi&u quá trình, hi n tư ng trong t" nhiên, xã h i trong con ngư i mà khơng th, ho c khơng nên x y ra trong đi&u ki n nhà trư ng

- Ưu ñi,m l n nh#t m i ti!t gi ng b/ng BGðT chính là m t lư ng ki!n th c

l n ñư c chuy,n t i cho h c sinh thông qua các hình nh, ño n phim mô ph2ng… m t cách tr"c quan sinh ñ ng Bài gi ng ñi n t+ còn giúp ti!t h c sinh ñ ng hơn, thu hút

h c sinh và h n ch! vi c cháy giáo vì th i gian ñư c ki,m soát b/ng máy thay vì như trong m i ti!t h c thông thư ng, giáo viên ph i dành khá nhi&u th i gian ñ, v1 hình, treo tranh nh, các thao tác ho t ñ ng thí nghi m…

1.3.2 Phân lo"i phương ti n d"y h c 4

Phân lo i theo tính ch#t t'ng quát thì các nhà giáo d)c chia phương ti n d y h c thành hai ph(n: Ph(n c ng (hardware) và ph(n m&m (software)

Ph(n c ng (hardware): Là cơ s ñ, th"c hi n các nguyên lý thi!t k!, phát tri,n các lo i thi!t b cơ, ñi n t+… theo các yêu c(u bi,u di n n i dung bài gi ng Các phương ti n thu c ph(n c ng bao g m các phương ti n chi!u, radio cassette, máy thu hình, máy d y h c, máy tính, camera,…

Ph(n m&m (software): Là s+ d)ng các nguyên lý sư ph m, tâm lý, khoa h c kĩ thu t ñ, cung c#p cho h c sinh m t kh i lư ng ki!n th c hay c i thi n cách ng s+ cho

h c sinh Ph(n m&m bao g m chương trình môn h c, bóa chí, sác v , t p chí, tài li u giáo khoa

N!u ñi sâu vào các lo i phương ti n d y h c c) th, thì có th, chia ra nhi&u lo i tùy theo tính ch#t, c#u t o, m c ñ ph c t p ch! t o…

Phân lo i theo tính ch#t g m có hai nhóm:

-Nhóm truy&n tin: cung c#p cho các giác quan c a h c sinh ngu n thông tin

dư i d ng ti!ng hay dư i d ng hình nh ho c c hai Nh ng phương ti n truy&n tin ñó là: Máy chi!u, máy ghi âm, máy thu hình, computer, camera…

- Nhóm mang tin: nghĩa là m i phương ti n t" nó ñ&u ch a ñ"ng m t kh i

lư ng thông tin nh#t ñ nh Nh ng phương ti n mang tin bao g m các tài li u in, các phương ti n mang tin thính giác

Phân lo i theo c#u t o thì có hai nhóm phương ti n d y h c ñó là:

- Nhóm các phương ti n d y h c truy&n th ng là nh ng phương ti n ñã ñư c s+ d)ng t lâu ñ i và cho ñ!n nay m t s lo i phương ti n này v n còn ñư c s+ d)ng trong d y h c

- Nhóm các phương ti n nghe nhìn ñư c hình thành do s" phát tri,n c a k thu t ñ c bi t là ñi n t+; vì nó mang l i hi u qu d y h c cao nên ñư c s+ d)ng ngày càng nhi&u trong gi ng d y

1.3.3 Vai trò cCa phương ti n d"y h c 5

- Cung c#p cho h c sinh các ki!n th c m t cách ch%c ch%n và chính xác

- Làm cho vi c gi ng d y tr nên c) th, hơn t ñó làm tăng kh năng ti!p thu

nh ng s" v t, hi n tư ng và các quá trình ph c t p mà bình thư ng h c sinh khó n%m

1.3.4 L9a ch n phương ti n d"y h c 6

1.3.4.1 Các y/u t; nh hưDng ñ/n vi c l9a ch n phương ti n d"y h c

Có nhi&u y!u t nh hư ng ñ!n vi c l"a ch n phương ti n d y h c ñó là: phương pháp d y h c; nhi m v) h c t p; ñ c tính c a ngư i h c; s" c n tr c a th"c t!; thái ñ và k năng c a th(y giáo; không gian, ánh sáng và cơ s v t ch#t c a l p

h c Sau ñây là hình 1.1 trình bày các y!u t nh hư ng ñ!n vi c l"a ch n phương ti n

d y h c

Hình 1.1 Các y!u t nh hư ng ñ!n vi c l"a ch n phương ti n d y h c

V#n ñ& và các công vi c yêu c(u

1.3.4.2 Các yêu cEu ñ;i v i vi c l9a ch n phương ti n d"y h c

a Tính khoa h c sư ph"m

Phương ti n d y h c ph i ñ m b o:

+ H c sinh ti!p th) ñư c các ki!n th c, k năng, k x o ngh& nghi p tương

x ng v i chương trình h c, giúp cho th(y giáo truy&n ñ t cho h c sinh các ki!n th c

ph c t p, k x o tay ngh& m t cách thu n l i, làm cho h phát tri,n kh năng nh n

th c và tư duy logic

+ N i dung và c#u t o c a phương ti n d y h c ph i ñ m b o các ñ c trưng c a viêc d y lý thuy!t, th"c hành và các nguyên lý sư ph m cơ b n

+ Phù h p v i nhi m v) sư ph m và phương pháp gi ng d y, thúc ñ0y kh năng ti!p th) c a h c sinh

+ T p h p thành b ph n ph i có m i liên h ch t ch1 v& n i dung, b c)c và hình th c trong ñó m i lo i trong m t b ph i có vai trò, ch ñ ng riêng

+ Thúc ñ0y s+ d)ng các phương pháp d y h c hi n ñ i và các hình thái t' ch c

d y h c tiên ti!n

b Tính nhân tr0c h c

Phương ti n d y h c ph i ñ m b o:

+ ð l n ñ, h c sinh ng i hàng gh! cu i l p cũng nhìn th#y

+ Không chi!m nhi&u ch trên bàn h c

+ Phù h p v i tâm sinh lý c a h c sinh và th(y giáo

+ Màu s%c c a phương ti n ph i hài hòa, không làm chói m%t, làm cho h c sinh khó phân bi t; t t nh#t là màu s%c phương ti n ph i g(n gi ng như th t

+ T#t c các yêu c(u k thu t an toàn và khi s+ d)ng không ñư c gây ñ c h i hay nguy hi,m cho th(y và trò

- Ch#t lư ng v t li u dùng ñ, ch! t o phương ti n d y h c ph i ñ m b o tu'i

th cao và ñ b&n ch%c

- Phương ti n d y h c ph i th, hi n các thành t"u m i nh#t c a khoa h c kĩ thu t và ph i có k!t c#u thu n l i cho vi c b o qu n và chuyên ch

e Tính kinh t/

- N i dung và ñ c tính k!t c#u c a phương ti n d y h c ph i sao cho s lư ng

ít, chi phí tài chính nh2 nh#t mà v n ñ m b o hi u qu s+ d)ng cao nh#t

- Phương ti n d y h c ph i b&n ch%c, chi phí b o qu n th#p

1.3.5 Thi/t k/ phương ti n d"y h c

1.3.5.1 Cơ sD thi/t k/ phương ti n d"y h c

Phương ti n d y h c ñư c thi!t k! d"a trên cơ s c a các lý thuy!t h c t p và các mô hình d y h c Các lý thuy!t h c t p như thuy!t hành vi c a B.F Skinner; thuy!t nh n th c c a Lev Vygotsky, Jean Piaget, Jerome Bruner); Các thuy!t ki!n t o

ñư c ch n ñ, làm cơ s cho vi c thi!t k! phương ti n d y h c b i vì:

- V n d)ng thuy!t hành vi s1 ñ t hi u qu cao khi mu n cho ngư i h c thông

V i xu hư ng d y h c tích c"c hóa cũng như trong vi c thi!t k! phương ti n

d y h c thì ch y!u d"a trên cơ s thuy!t ki!n t o, và ñ ng th i th"c ch#t cũng có c s" k!t h p gi a thuy!t hành vi và thuy!t nh n th c, b i vì b#t kì ho t ñ ng nào cũng b%t ñ(u t hành vi và nh n th c c a con ngư i

Các mô hình h c t p như: mô hình h c t p thông th o, h c t p h p tác, h c t p khám phá, mô hình h c t p ñ i tho i ð c bi t v i phương ti n d y h c là bài gi ng

ñi n t+ thì ñ"a trên cơ s mô hình h c t p ñ i tho i và mô hình h c t p ñ i tho i ñã

ñư c Vi n Nghiên c u Phát tri,n Giáo d)c chuyên nghi p ñi&u ch nh

1.3.5.2 Thi/t k/ và ñánh gía phương ti n d"y h c

hình ựó là A-D-D-I-E (Analysis Ờ Design Ờ Development Ờ Implementation Ờ Evaluation) v i qui trình thi!t k! phương ti n d y h c g m các giai ựo n:

Phân tắch (Analysis): Phân tắch m)c tiêu c(n ự t sau khi k!t thúc m t ựơn v h c

t p ự i v i h c sinh Phân tắch các y!u t con ngư i s+ d)ng phương ti n và môi trư ng sư ph m

Thi!t k! (Design): Chu0n b : Ch n các tài li u, ch n phương ti n k!t h p v i

n i dung; m)c tiêu c) th, c a bài h c; ch c năng d y h c Biên so n các tiêu chu0n k thu t c a phương ti n.Ti!n hành thi!t k!

Phát tri,n (Development): S+ d)ng các k thu t, công ngh phù h p ự, thi!t k! phương ti n Phát tri,n phương ti n d y h c cùng k thu t cao hơn, có s" s+a ự'i ựi&u

ch nh cho t t hơn

Th"c hi n (Implementation): Tham kh o ý ki!n giáo viên và các chuyên gia sư

ph m Th+ nghi m sư ph m Ph n h i các nh n xét cho nơi nghiên c u thi!t k! và s n xu#t

đánh giá (Evaluation): Vi c ựánh giá nh/m xem xét, xác ự nh tắnh hi u qu c a phương ti n d y h c ựã ựư c thi!t k! và ph i ự m b o các yêu c(u như: đ m b o tắnh

sư ph m D t' ch c d y và h c đ m b o tắnh nhân tr%c h c Phù h p tâm sinh lý ngư i h c đ m b o tắnh k thu t.T o ựi&u ki n cho vi c ti!p thu và kắch thắch ngư i

h c D l%p ự t, chuyên ch đ m b o tắnh kinh t!, chi phắ th#p nhưng hi u qu cao C(n ắt phương ti n h tr khác

1.3.6 S@ d4ng phương ti n d"y h c7

đ, nâng cao hi u qu s+ d)ng phương ti n d y h c các nhà sư ph m ựã nêu ra nguyên t%c như sau: đúng lúc; ựúng ch ; ự cư ng ự

1.3.6.1 Nguyên t0c s@ d4ng phương ti n d"y h c ựúng lúc

- Nghĩa là phương ti n d y h c ựư c ựưa vào lúc c(n thi!t, lúc h c sinh mong

mu n nh#t ựư c quan sát, g i nh trong tr ng thái tâm sinh lý thu n l i nh#t

- Hi u qu c a phương ti n d y h c ựư c nâng cao n!n nó xu#t hi n vào ựúng lúc mà n i dung, phương pháp c a bài gi ng c(n ự!n nó

7 Tô Xuân Giáp.1992 Phương ti n d y h c Ờ Hư ng d n ch t o và s d&ng NXB đ i h c và Giáo d)c chuyên

- C(n b trí l ch s+ d)ng phương ti n d y h c h p lý, ñúng lúc, thu n l i trong

m t ngày, m t tu(n…nh/m nâng cao hi u qu c a t ng ch ng lo i phương ti n

1.3.6.2 Nguyên t0c s@ d4ng phương ti n d"y h c ñúng chH

- Nghĩa là tìm v trí ñ, gi i thi u, trình bày phương ti n trên l p h c h p lý nh#t, giúp h c sinh có th, ñ ng th i s+ d)ng nhi&u giác quan ñ, ti!p thu bài gi ng m t cách ñ ng ñ&u m i v trí trong l p

- C(n ph i tìm v trí l%p ñ t phương ti n d y h c sao cho toàn th, l p ñ&u có

th, quan sát rõ V trí trình bày phương ti n d y h c ph i ñ m b o các yêu c(u chung

và riêng c a nó v& phương ti n chi!u sáng, thông gió và các yêu c(u k thu t riêng

1.3.6.3 Nguyên t0c s@ d4ng phương ti n d"y h c ñC cư$ng ñ

- Vi c s+ d)ng thư ng xuyên các phương ti n nghe nhìn trên l p d n t i quá

t i thông tin ñ i v i h c sinh do h chưa ñ th i gian ñ, chuy,n hóa lư ng thông tin

ñó S" quá t i c a th giác s1 làm nh hư ng ñ!n ch c năng c a m%t, làm gi m th l"c

và nh hư ng x#u ñ!n hi u qu d y và h c

- S+ d)ng phương ti n nghe nhìn không quá 3 – 4 l(n trong m t tu(n và kéo dài không quá 20 – 25 phút trong m t gi d y

1.4 ng d4ng Công ngh thông tin và truy>n thông trong d"y h c

1.4.1 Các hình th5c 5ng d4ng công ngh thông tin trong d"y h c

- Computer-based learning (d y h c d"a vào máy tính, thư ng trên l p): Bài

gi ng trên l p có m t s khai thác ng d)ng CNTT dư i s" hư ng d n c a giáo viên (s" tương tác ngư i h c-máy còn h n ch!)

- E-learning (computer-based training hay web-based training, h c qua m ng = apprentissage en ligne): S+ d)ng máy tính và qua m ng ñ, t" h c các bài gi ng mà

giáo viên so n s4n (tính tương tác cao)

1.4.2 Phương ti n công ngh thông tin và truy>n thông 5ng d4ng cho bài gi ng trên l p

- Máy móc, thi!t b ựi n t+

- Ph(n m&m trình chi!u Lecture Maker

- Các ph(n m&m d y h c như ph(n m&m Photo Story 3 for Window ự, xây d"ng câu chuy n b/ng hình nhẦ

- Các công c) th, hi n multimedia M t s n ph0m, m t ph(n m&m, m t thi!t b tin h c ựư c cho là multimedia khi nó cho phép khai thác thông tin ựa th c, nhi&u ki,u như: văn b n văn b n (text), âm thanh (sound), ti!ng nói (voice), hình nh tĩnh (image), video-clip, hình ự ng (animation), ự ho (graphic)

Tiêu chắ ựánh giá 5ng d4ng công ngh thông tin và truy>n thông trong d"y-h c Tắnh d: s@ d4ng: H c sinh d dàng ti!p c n và t" di chuy,n d dàng trong bài

h c

N i dung bài h c: Bài h c có ự n i dung ch y!u, ựư c t' ch c h p lý, th t"

và trình bày rõ ràng, có tắnh sư ph m, h c sinh ghi chép ựư c bài

S@ d4ng multimedia: Xem xét hi u qu c a các phương ti n multimedia (text,

graphic, audio, animation, video, ) trong vi c h tr h c t p (minh h a, mô ph2ng, so

sánh, )

S9 tương tác: Ngoài vi c xem n i dung, c(n b o ự m yêu c(u tương tác v i bài

h c thông qua các bài t p, bài th"c hành nh2 (k năng kéo th , ựi&n vào ch tr ng,

ch n câu tr l i, ), ự ng th i có ph n h i k!t qu nhanh

Tắnh h?p d n: Vi c trình bày và tương tác có h#p d n và kắch thắch vi c h c và luy n t p

đáp 5ng m4c ựắch yêu cEu: Các n i dung và ho t ự ng c a bài gi ng ựáp ng

ựư c các m)c tiêu ự& ra

đánh giá chung: đánh giá chung v& hi u qu c a bài gi ng so v i vi c s+ d)ng phương ti n truy&n th ng

1.4.3 Thi/t k/ bài gi ng ựi n t@ theo hư ng tắch c9c

1.4.3.1 Phương pháp d"y h c tắch c9c

a đAnh hư ng ự=i m i Phương pháp d"y h c

H c là quá trình t" bi!n ự'i mình và làm phong phú mình b/ng cách ch n l c

và x+ lý thông tin l#y t môi trư ng xung quanh8

T quan ni m ựó, ựã ra ự i m t quan ni m sóng ựôi v i nó v& d y: D y là vi c giúp cho ngư i h c t" mình chi!m lĩnh nh ng ki!n th c, k năng và hình thành ho c bi!n ự'i nh ng tình c m, thái ự 9

Theo quan ni m này, d y không ph i là truy&n th) ki!n th c, càng không ph i cung c#p thông tin ựơn thu(n, mà ch y!u là giúp ngư i h c t" mình chi!m lĩnh ki!n

th c, k năng, thay ự'i tình c m và hình thành thái ự

đ nh hư ng ự'i m i phương pháp d y và h c ựã ựư c xác ự nh trong Ngh quy!t Trung ương 4 khóa VII (1-1993), Ngh quy!t Trung ương 2 khóa VIII (12-1996), ựư c th, ch! hóa trong Lu t Giáo d)c (12-1998), ựư c c) th, hóa trong các ch

th c a B Giáo d)c và đào t o, ự c bi t là ch th s 15 (4-1999)

"Phương pháp giáo d)c ph' thông ph i phát huy tắnh tắch c"c, t" giác, ch ự ng

và sáng t o c a HS; phù h p v i ự c ựi,m c a t ng l p h c, môn h c; b i dư7ng phương pháp t" h c, rèn luy n kĩ năng v n d)ng ki!n th c vào th"c ti n; tác ự ng ự!n tình c m, ựem l i ni&m vui, h ng thú h c t p cho HS"10 đ'i m i d y và h c là hư ng

thích phát bi,u ý ki!n c a mình trư c v#n ñ& nêu ra; hay nêu th%c m%c, ñòi h2i gi i thích c n k1 nh ng v#n ñ& chưa ñ rõ; ch ñ ng v n d)ng ki!n th c, kĩ năng ñã h c ñ,

nh n th c v#n ñ& m i; t p trung chú ý vào v#n ñ& ñang h c; kiên trì hoàn thành các bài

t p, không n n trư c nh ng tình hu ng khó khăn…

Tính tích c"c h c t p th, hi n qua các c#p ñ t th#p lên cao như:

− B%t chư c: g%ng s c làm theo m u hành ñ ng c a th(y, c a b n

− Tìm tòi: ñ c l p gi i quy!t v#n ñ& nêu ra, tìm ki!m cách gi i quy!t khác nhau v& m t s v#n ñ&…

− Sáng t o: tìm ra cách gi i quy!t m i, ñ c ñáo, h u hi u

c Phương pháp d"y h c tích c9c

PPDH tích c"c là m t thu t ng rút g n, ñư c dùng nhi&u nư c ñ,

ch nh ng phương pháp giáo d)c, d y h c theo hư ng phát huy tính tích c"c, ch

ñ ng, sáng t o c a ngư i h c

"Tích c"c" trong PPDH tích c"c ñư c dùng v i nghĩa là ho t ñ ng, ch ñ ng, trái nghĩa v i không ho t ñ ng, th) ñ ng ch không dùng theo nghĩa trái v i tiêu c"c

Mu n ñ'i m i cách h c ph i ñ'i m i cách d y Cách d y ch ñ o cách h c, nhưng ngư c l i thói quen h c t p c a trò cũng nh hư ng t i cách d y c a th(y Ch8ng h n, có trư ng h p HS ñòi h2i cách d y tích c"c ho t ñ ng nhưng GV chưa ñáp

ng ñư c, ho c có trư ng h p GV hăng hái áp d)ng PPDH tích c"c nhưng không thành công vì HS chưa thích ng, v n quen v i l i h c t p th) ñ ng Vì v y,

GV ph i kiên trì dùng cách d y ho t ñ ng ñ, d(n d(n xây d"ng cho HS phương pháp

h c t p ch ñ ng m t cách v a s c, t th#p lên cao Trong ñ'i m i PPDH ph i có s"

h p tác c c a th(y và trò, s" ph i h p nh p nhàng ho t ñ ng d y v i ho t ñ ng h c thì m i thành công

1.4.3.2 ðIc trưng cCa các phương pháp d"y h c tích c9c

a D"y và h c thông qua t= ch5c các ho"t ñ ng h c t8p cCa h c sinh

Trong PPDH tích c"c, ngư i h c ñư c cu n hút vào các ho t ñ ng h c t p do

GV t' ch c và ch ñ o, thông qua ñó t" l"c khám phá nh ng ñi&u mình chưa rõ ch không ph i th) ñ ng ti!p thu nh ng tri th c ñã ñư c GV s%p ñ t ðư c ñ t vào nh ng tình hu ng c a ñ i s ng th"c t!, ngư i h c tr"c ti!p quan sát, th o lu n, làm thí nghi m, gi i quy!t v#n ñ& ñ t ra theo cách suy nghĩ c a mình, t ñó v a n%m ñư c

ki!n th c kĩ năng m i v a n%m ñư c phương pháp "làm ra" ki!n th c, kĩ năng ñó, không r p theo nh ng khuôn m u s4n có, ñư c b c l và phát huy ti&m năng sáng t o

D y theo cách này thì GV không ch gi n ñơn truy&n ñ t tri th c mà còn hư ng

d n hành ñ ng Chương trình d y h c ph i giúp cho t ng HS bi!t hành ñ ng và tích c"c tham gia các chương trình hành ñ ng c a c ng ñ ng

b D"y và h c chú tr ng rèn luy n phương pháp t9 h c

Trong các phương pháp h c thì c t lõi là phương pháp t" h c N!u rèn luy n cho ngư i h c có ñư c phương pháp, kĩ năng, thói quen, ý chí t" h c thì s1 t o cho h lòng ham h c, khơi d y n i l"c v n có trong m i con ngư i, k!t qu h c t p s1 ñư c nhân lên g#p b i Vì v y, c(n n l"c t o ra s" chuy,n bi!n t h c t p th) ñ ng sang t"

h c ch ñ ng, ñ t v#n ñ& phát tri,n t" h c ngay trong trư ng ph' thông, không ch t"

h c nhà sau bài lên l p mà t" h c c trong ti!t h c có s" hư ng d n c a GV

c Tăng cư$ng h c t8p cá th2, ph;i h1p v i h c t8p h1p tác

Trong nhà trư ng, phương pháp h c t p h p tác ñư c t' ch c c#p nhóm, t',

l p ho c trư ng H c t p h p tác làm tăng hi u qu h c t p, nh#t là lúc ph i gi i quy!t

nh ng v#n ñ& gay c#n, lúc xu#t hi n th"c s" nhu c(u ph i h p gi a các cá nhân ñ, hoàn thành nhi m v) chung Trong ho t ñ ng theo nhóm nh2 s1 không th, có hi n

tư ng 3 l i; tính cách năng l"c c a m i thành viên ñư c b c l , u n n%n, phát tri,n tình b n, ý th c t' ch c, tinh th(n tương tr Mô hình h p tác trong xã h i ñưa vào ñ i

s ng h c ñư ng s1 làm cho các thành viên quen d(n v i s" phân công, h p tác trong lao ñ ng xã h i

d K/t h1p ñánh giá cCa thEy v i t9 ñánh giá cCa trò

T d y và h c th) ñ ng sang d y và h c tích c"c, GV không còn ñóng vai trò ñơn thu(n là ngư i truy&n ñ t ki!n th c, GV tr thành ngư i thi!t k!, t' ch c, hư ng

d n các ho t ñ ng ñ c l p ho c theo nhóm nh2 ñ, HS t" l"c chi!m lĩnh n i dung h c

t p, ch ñ ng ñ t các m)c tiêu ki!n th c, kĩ năng, thái ñ theo yêu c(u c a chương trình Trên l p, HS ho t ñ ng là chính, GV có vai trò là ngư i g i m , xúc tác, ñ ng viên, c v#n, tr ng tài trong các ho t ñ ng tìm tòi hào h ng, tranh lu n sôi n'i c a HS

1.5 Quy trình cơ b n xây d9ng m t bài gi ng

Xác ñAnh ñ;i tư1ng ngư$i h c: C(n ph i xác ñ nh ñư c ñ i tư ng h c BG này

là ai, ñ, ta thi!t k! trình bày n i dung BG m t cách thích h p Ví d): ngư i h c trình

ñ nào? Trình ñ s+ d)ng máy vi tính như th! nào?

Thi/t k/ và vi/t kAch b n: ðây là giai ño n t n nhi&u th i gian nh#t trong ti!n

trình xây d"ng BG GV căn c vào m)c tiêu bài h c, chương trình môn h c, ñ c ñi,m

c a môn h c mà quy!t ñ nh thông tin c(n ñưa lên BG T ñó GV so n gi ng cũng th,

hi n ý ñ d n d%t ngư i h c tham gia các ho t ñ ng trong bài h c m t cách h ng thú,

mà GV ñã ñ nh s4n trong BG

Ch n công c4, trình bày n i dung: Khi ti!n hành so n BG GV s+ d)ng nhi&u

ph(n m&m khác nhau ñ, cho ra BG t t, các ph(n m&m s+ d)ng ph i thân thi n, d s+ d)ng

Ki2m tra: ðây là giai ño n r#t quan tr ng mà chúng ta không th, b2 qua Khi

thi!t k! xong bài gi ng GV c(n ki,m tra nhi&u l(n ñ, phát hi n k p th i các l i, ch nh s+a trư c khi d y h c ho c ñăng t i trên website

1.6 Quy trình thi/t k/ bài gi ng ñi n t@ 11

Giáo án ñi n t+ có th, ñư c xây d"ng theo quy trình g m 6 bư c sau:

- Xác ñ nh m)c tiêu bài h c,

- L"a ch n ki!n th c cơ b n, xác ñ nh ñúng nh ng n i dung tr ng tâm,

- Multimedia hoá t ng ñơn v ki!n th c,

- Xây d"ng thư vi n tư li u,

- L"a ch n ngôn ng ho c các ph(n m&m trình di n ñ, xây d"ng ti!n trình d y

h c thông qua các ho t ñ ng c) th,,

- Ch y th+ chương trình, s+a ch a và hoàn thi n

Dư i ñây là n i dung c) th, c a t ng bư c

1.6.1 Xác ñAnh m4c tiêu bài h c

Trong d y h c hư ng t p trung vào h c sinh, m)c tiêu ph i ch rõ h c xong bài,

h c sinh ñ t ñư c cái gì M)c tiêu ñây là m)c tiêu h c t p, ch không ph i là m)c tiêu gi ng d y, t c là ch ra s n ph0m mà h c sinh có ñư c sau bài h c ð c kĩ sách giáo khoa, k!t h p v i các tài li u tham kh o ñ, tìm hi,u n i dung c a m i m)c trong

bài và cái ựắch c(n ự t t i c a m i m)c Trên cơ s ựó xác ự nh ựắch c(n ự t t i c a c bài v& ki!n th c, kĩ năng, thái ự đó chắnh là m)c tiêu c a bài

1.6.2 L9a ch n ki/n th5c cơ b n, xác ựAnh ựúng nhKng n i dung tr ng tâm

Nh ng n i dung ựưa vào chương trình và sách giáo khoa ph' thông ựư c ch n

l c t kh i lư ng tri th c ự s c a khoa h c b môn, ựư c s%p x!p m t cách lôgắc, khoa h c, ự m b o tắnh sư ph m và th"c ti n cao B i v y c(n bám sát vào chương trình d y h c và sách giáo khoa b môn đây là ựi&u b%t bu c t#t y!u vì sách giáo khoa là tài li u gi ng d y và h c t p ch y!u; chương trình là pháp l nh c(n ph i tuân theo Căn c vào ựó ự, l"a ch n ki!n th c cơ b n là nh/m ự m b o tắnh th ng nh#t c a

n i dung d y h c trong toàn qu c M t khác, các ki!n th c trong sách giáo khoa ựã

ựư c qui ự nh ự, d y cho h c sinh Do ựó, ch n ki!n th c cơ b n là ch n ki!n th c trong ựó ch không ph i là tài li u nào khác

Tuy nhiên, ự, xác ự nh ựư c ựúng ki!n th c cơ b n m i bài thì c(n ph i ự c thêm tài li u, sách báo tham kh o ự, m r ng hi,u bi!t v& v#n ự& c(n gi ng d y và t o

kh năng ch n ựúng ki!n th c cơ b n

Vi c ch n l c ki!n th c cơ b n c a bài d y h c có th, g%n v i vi c s%p x!p l i c#u trúc c a bài ự, làm n'i b t các m i liên h gi a các h p ph(n ki!n th c c a bài, t

ựó làm rõ thêm các tr ng tâm, tr ng ựi,m c a bài Vi c làm này th"c s" c(n thi!t, tuy nhiên không ph i bài nào cũng có th, ti!n hành ựư c d dàng Cũng c(n chú ý vi c c#u trúc l i n i dung bài ph i tuân th nguyên t%c không làm bi!n ự'i tinh th(n cơ b n

c a bài mà các tác gi sách giáo khoa ựã dày công xây d"ng

1.6.3 Multimedia hoá ki/n th5c

đây là bư c quan tr ng cho vi c thi!t k! bài gi ng ựi n t+, là nét ự c trưng cơ

b n c a bài gi ng ựi n t+ ự, phân bi t v i các lo i bài gi ng truy&n th ng, ho c các

lo i bài gi ng có s" h tr m t ph(n c a máy vi tắnh Vi c multimedia hoá ki!n th c

ựư c th"c hi n qua các bư c:

- D li u hoá thông tin ki!n th c

- Phân lo i ki!n th c ựư c khai thác dư i d ng văn b n, b n ự , ự ho , nh tĩnh, phim, âm thanh

ho c ñư c xây d"ng m i b/ng ñ ho , b/ng nh quét, nh ch)p, quay video, b/ng các ph(n m&m ñ ho chuyên d)ng như Macromedia Flash

- Ch n l"a các ph(n m&m d y h c có s4n c(n dùng ñ!n trong bài h c ñ, ñ t liên k!t

- X+ lý các tư li u thu ñư c ñ, nâng cao ch#t lư ng v& hình nh, âm thanh Khi s+ d)ng các ño n phim, hình nh, âm thanh c(n ph i ñ m b o các yêu c(u v& m t n i dung, phương pháp, th0m m và ý ñ sư ph m

1.6.4 Xây d9ng các thư vi n tư li u

Sau khi có ñư c ñ(y ñ tư li u c(n dùng cho bài gi ng ñi n t+, ph i ti!n hành s%p x!p t' ch c l i thành thư vi n tư li u, t c là t o ñư c cây thư m)c h p lý Cây thư m)c h p lý s1 t o ñi&u ki n tìm ki!m thông tin nhanh chóng và gi ñư c các liên k!t trong bài gi ng ñ!n các t p tin âm thanh, video clip khi sao chép bài gi ng t ' ñĩa này sang ' ñĩa khác, t máy này sang máy khác

1.6.5 L9a ch n ngôn ngK hoIc các phEn m>m trình di:n ñ2 xây d9ng ti/n trình d"y h c thông qua các ho"t ñ ng c4 th2

Sau khi ñã có các thư vi n tư li u, giáo viên c(n l"a ch n ngôn ng ho c các ph(m m&m trình di n thông d)ng ñ, ti!n hành xây d"ng giáo án ñi n t+

Trư c h!t c(n chia quá trình d y h c trong gi lên l p thành các ho t ñ ng

nh n th c c) th, D"a vào các ho t ñ ng ñó ñ, ñ nh ra các slide (trong PowerPoint)

ho c Lecture Maker Sau ñó xây d"ng n i dung cho các trang (ho c các slide) Tuỳ theo n i dung c) th, mà thông tin trên m i trang/slide có th, là văn b n, ñ ho , tranh

nh, âm thanh, video clip

Văn b n c(n trình bày ng%n g n cô ñ ng, ch y!u là các tiêu ñ& và dàn ý cơ

b n Nên dùng m t lo i font ch ph' bi!n, ñơn gi n, màu ch ñư c dùng th ng nh#t tuỳ theo m)c ñích s+ d)ng khác nhau c a văn b n như câu h2i g i m , d n d%t, ho c

gi ng gi i, gi i thích, ghi nh , câu tr l i Khi trình bày nên s+ d)ng sơ ñ kh i ñ,

h c sinh th#y ngay ñư c c#u trúc logic c a nh ng n i dung c(n trình bày

ð i v i m i bài d y nên dùng khung, màu n&n (backround) th ng nh#t cho các trang/slide, h n ch! s+ d)ng các màu quá chói ho c quá tương ph n nhau

Không nên l m d)ng các hi u ng trình di n theo ki,u "bay nh y" thu hút s" tò

mò không c(n thi!t c a h c sinh, phân tán chú ý trong h c t p, mà c(n chú ý làm n'i

b t các n i dung tr ng tâm, khai thác tri t ñ, các ý tư ng ti&m 0n bên trong các ñ i

tư ng trình di n thông qua vi c nêu v#n ñ&, hư ng d n, t' ch c ho t ñ ng nh n th c nh/m phát tri,n tư duy c a h c sinh Cái quan tr ng là ñ i tư ng trình di n không ch

ñ, th(y tương tác v i máy tính mà chính là h tr m t cách hi u qu s" tương tác th(y

- trò, trò - trò

Cu i cùng là th"c hi n các liên k!t (hyperlink) h p lý, logic lên các ñ i tư ng trong bài gi ng ðây chính là ưu ñi,m n'i b t có ñư c trong bài gi ng ñi n t+ nên c(n khai thác t i ña kh năng liên k!t Nh s" liên k!t này mà bài gi ng ñư c t' ch c m t cách linh ho t, thông tin ñư c truy xu#t k p th i, h c sinh d ti!p thu

1.6.6 Ch"y th@ chương trình, s@a chKa và hoàn thi n

Sau khi thi!t k! xong, ph i ti!n hành ch y th+ chương trình, ki,m tra các sai sót, ñ c bi t là các liên k!t ñ, ti!n hành s+a ch a và hoàn thi n Kinh nghi m cho th#y không nên ch y th+ t ng ph(n trong quá trình thi!t k!

1.7 Cơ sD lý lu8n thi/t k/ bài gi ng ñi n t@ trên Lecture Maker

1.7.1 Gi i thi u

Ph(n m&m LectureMaker là ph(n m&m thương m i do hãng Daulsoft (Hàn

Qu c) th"c hi n ðây là m t công c) so n th o bài gi ng (authoring tool) cho phép chúng ta t o ra các bài gi ng ñi n t+ nhanh chóng, sinh ñ ng và h p chu0n

Hi n nay, ph(n m&m LectureMaker ñư c B GD-ðT Vi t Nam khuy!n khích

các trư ng h c và giáo viên s+ d)ng trong vi c so n bài gi ng và ng d)ng E-learning trong gi ng d y

Ph(n m&m LectureMaker có giao di n thân thi n, d s+ d)ng, cho phép chúng

ta t o bài gi ng g m nhi&u ch#t li u ñ(u vào như: file PowerPoint, trang web, hình

nh, ño n phim, ño n âm thanh, file Flash,…

Ngoài ra, ph(n m&m LectureMaker còn cho phép chúng ta t o ra các câu h2i tr%c nhi m tương tác

1.7.2 M t s; khái ni m

V& cơ b n, c#u trúc t' ch c trong LectureMaker khá gi ng PowerPoint

Các frame (khung) trong LectureMaker s1 tương ñương v i các slide trong

Ngoài ra, chúng ta co các m u frame ñư c thi!t k! s4n v i hình nh, màu s%c, các khung gi ch cho text, video, flash, web,…

Ta cũng có th, t o hi u ng (animation) cho text, hình nh ho c quá trình di chuy,n gi a các frame

1.7.3 Ưu ñi2m cCa phEn m>m LectureMaker

ði,m m nh c a LectureMaker là cho xu#t ra nhi&u ñ nh d ng file (bào g m c file t" ch y), các gói SCORM, import các file Flash d dàng, t o tr%c nghi m tương tác, v1 ñ th , v1 hình, chèn các nút nh#n…

1.8 Quy trình áp d4ng bài gi ng ñi n t@ ñư1c t= ch5c trên l p

Phương pháp ch y!u s+ d)ng trong các bài gi ng ñi n t+ là phương pháp tr"c quan k!t h p v i phương pháp v#n ñáp, tìm tòi và t' ch c ho t ñ ng nhóm, trên cơ s quan sát các tư li u k thu t s ñ, tr l i các câu h2i và công tác ñ c l p v i sách giáo khoa Các phương pháp nêu trên t o thành m t t' h p phương pháp d y h c tích c"c theo hư ng phát huy cao ñ ưu ñi,m c a t ng phương pháp và h n ch! t i ña như c ñi,m c a m i phương pháp ñó Các phương pháp nêu trên t o thành m t t' h p phương pháp d y h c tích c"c theo hư ng phát huy cao ñ ưu ñi,m c a t ng phương pháp và h n ch! t i ña như c ñi,m c a m i phương pháp ñó Các phương pháp nêu trên ñư c th, hi n qua các bư c sau:

B ng 1.1 Quy trình áp d)ng bài gi ng ñi n t+ t' ch c bài h c trên l p12

STT Các bư c th9c hi n Vai trò cCa

giáo viên

Vai trò cCa

h c sinh

S n phFm tri th5c

1 Nêu câu h2i, bài t p… Hư ng d n T" nghiên c u

2 Nghiên c u tư li u, tài

V n d)ng vào các tình hu ng trong h c t p và

ự i s ng Quy trình trên th, hi n rõ ti!n trình th"c hi n các PPDH qua 3 giai ựo n c a

h c sinh:

Giai ựo n 1: H c m t mình GV nêu các câu h2i, bài t pẦ và hư ng d n h c sinh nghiên c u SGK, các tài li u h c t p, các PTDH liên quan ự!n n i dung bài h c K!t qu t" h c c a m i HS là t o ra ựư c m t s n ph0m ban ự(u thay s n ph0m ỘthôỢ

S n ph0m này d mang tắnh ch quan, phi!n di n ho c chưa hoàn thi n, nh#t là v& m t khoa h c

Giai ựo n 2: H c b n đ, tri th c tr thành khách quan, khoa h c th t s", GV t' ch c cho HS th o lu n, làm cho các s n ph0m ban ự(u ựó ựư c thông qua ựánh giá, phân tắch, sang l c, b' sung, ựi&u ch nh c a t p th, nhóm Ờ t' - l p Cách t' ch c như

v y có tác d)ng làm cho m i HS: -Không th) ự ng nghe b n nói, nhìn b n làm; -Ph i tắch c"c ch ự ng th, hi n s" l%ng nghe trình bày s n ph0m và ý ki!n c a b n; -Ph i

ự i chi!u s n ph0m c a nhóm v i s n ph0m ban ự(u c a mình; - Tham gia trình bày và

b o v s n ph0m, ý ki!n c a mình; -Ghi ý ki!n b' sung c a các b n và t" ựi&u ch nh

s n ph0m c a mình; So sánh s n ph0m ban ự(u c a mình v i s n ph0m c a nhóm Ờ t'

- l p; - T" rút ra nh ng k!t lu n c(n thi!t ự, ti!p c n s n ph0m c a nhóm - t' - l p

S n ph0m c a l p lúc này là k!t qu t'ng h p t t#t c các s n ph0m ban ự(u

c a t ng HS, t ng nhóm HS thông qua s" th o lu n dư i s" d n d%t c a th(y b/ng h

th ng câu h2i Như v y, cho dù s n ph0m c a l p có vư t quá năng l"c th"c t! c a cá nhân HS, thì ựó v n là s" c(n thi!t, và là bi,u hi n cho năng l"c mà HS c(n vươn t i

ự, ự t ựư c T ựó, m i HS ự&u t" nâng mình lên m t t(m nh n th c m i và t" tìm th#y mình trong s n ph0m c a l p ự, t" ựi&u ch nh đó là con ựư ng hình thành tri

th c, kĩ năng, thái ự mà m i HS hoàn toàn có th, ti!p thu ựư c b/ng ho t ự ng t"

Giai ño n 3: H c th(y Trong nhi&u trư ng h p c a quá trình t' ch c th o lu n,

HS có th, g p ph i nh ng v#n ñ& nan gi i, khó phân bi t ñúng sai, khó ñi ñ!n k!t lu n khoa h c Lúc này, th(y v i tư cách là ngư i tr ng tài phân tích, t'ng h p t nh ng ý ki!n khác nhau c a các nhóm ñ, ñi ñ!n k!t lu n cu c th o lu n ñ, l p hoàn thi n tri

th c Nh ng phân tích và k!t lu n ñó ñ&u ñã xu#t phát t ho t ñ ng t" l"c c a HS Như v y, HS không h& th) ñ ng nghe th(y k!t lu n, gi ng gi i, mà ch ñ ng h c th(y b/ng hành ñ ng c a chính mình; Nh ng thao tác trong ho t ñ ng tích c"c c a HS có

th, là: -T" ghi l i ý ki!n k!t lu n c a th(y trong gi th o lu n l p; -Ch ñ ng h2i th(y v& cách h c và nh ng gì mình có nhu c(u hi,u bi!t; H c ñư c cách ng x+ c a th(y (phân tích, t'ng h p t nh ng ý ki!n khác nhau ñ, ñi ñ!n k!t lu n…); -M i HS t" ñi&u ch nh s n ph0m c a l p thành m t s n ph0m th"c s" khoa h c

S n ph0m h c ñư c hoàn thi n d(n theo cách t' ch c ho t ñ ng như trên, là k!t

qu lao ñ ng c a cá nhân HS k!t h p v i t p th, t' - nhóm- l p và lao ñ ng c a th(y trên cơ s ho t ñ ng t" l"c tích c"c c a m i HS Vi c t' ch c HS ho t ñ ng t" l"c tìm tòi, gi i quy!t m t v#n ñ& h c t p b/ng “t' h p nghe nhìn” như phân tích trên, ch%c ch%n s1 ñem l i m t k!t qu t i thi,u là HS t" chi!m lĩnh các khái ni m m t cách chính xác, nhưng hi u qu t i ña và r#t cơ b n là HS ñã h c thông qua ho t ñ ng c a chính mình, ñã “làm ñ, h c” và làm quen d(n v i t" h c, ki!n th c h c ñư c c a HS

tr nên v ng ch%c hơn và năng l"c tư duy, năng l"c t" h c, trí thông minh c a HS cũng ñư c phát tri,n

1.9 ðIc ñi2m cCa s9 phát tri2n trí tu D h c sinh THPT

6 h c sinh THPT, tính ch ñ nh ñư c phát tri,n m nh t#t c các quá trình

nh n th c

Tri giác: Tri giác c a thanh niên có ñ nh y c m cao, tri giác có m)c ñích ñ t

ñ!n m c ñ r#t cao Quan sát tr nên có h th ng và toàn di n hơn Quá trình quan sát

ñã ch u s" chi ph i c a h th ng tín hi u th hai nhi&u hơn và không tách r i kh2i tư duy ngôn ng Thanh niên có th, ñi&u khi,n ñư c ho t ñ ng c a mình theo k! ho ch chung và chú ý ñ!n m i khâu Tuy nhiên tri giác c a h c sinh THPT c(n có s" hư ng

d n c a giáo viên Giáo viên c(n hư ng d n các em quan sát vào m t nhi m v) nh#t

ñ nh và yêu c(u các em không nên k!t lu n v i vàng khi chưa tích lũy ñ(y ñ các s"

ki n c(n quan sát

Trí nh : 6 h c sinh THPT, ghi nh có ch ñ nh gi vai trò ch ñ o trong ho t

ñ ng trí tu , m t khác vai trò c a ghi nh logic tr u tư ng, ghi nh ý nghĩa ngày m t tăng rõ r t ð c bi t các em ñã t o ñư c tâm th! phân hóa trong ghi nh Các em bi!t

t i li u nào c(n nh chính xác, tài li u nào ch c(n hi,u mà không c(n nh … Nhưng

m t s em còn ghi nh ñ i khái, chung chung, ñánh giá th#p c a vi c ôn t p

Tư duy: Do c#u trúc não ph c t p và ch c năng c a não phát tri,n, do s" phát

tri,n c a các quá trình nh n th c và do nh hư ng c a ho t ñ ng h c t p mà tư duy

c a HS THPT có thay ñ'i quan tr ng v& ch#t Ho t ñ ng tư duy c a các em tích c"c,

ñ c l p hơn Các em có kh năng tư duy lí lu n, tư duy tr u tư ng m t cách ñ c l p, sáng t o Các em thích khái quát hóa, thích tìm hi,u nh ng quy lu t và nh ng nguyên t%t chung c a các hi n tư ng h/ng ngày, c a nh ng tri giác ph i ti!p thu Tư duy c a các em ch t ch1 hơn, có căn c và nh#t quán hơn; tính phê phán c a tư duy cũng phát tri,n

Nh ng ñ c ñi,m này t o cho HS THPT th"c hi n các thao tác tư duy logic , phân tích

n i dung cơ b n c a khái ni m tr u tư ng và n%m ñư c m i quan h nhân qu trong t" nhiên và xã h i… Tuy nhiên, hi n nay s h c sinh THPT ñ t m c ñ tư duy như trên không nhi&u Thi!u sót cơ b n trong tư duy c a các em là tính ñ c l p Vi c giúp các

em phát tri,n kh năng nh n th c là m t nhi m v) quan tr ng c a giáo viên Giáo viên c(n hư ng d n các em tích c"c suy nghĩ trong khi phân tích ho c tranh lu n ñ, h c sinh t" rút ra k!t lu n