Nghiên cứu thiết kế tự động hộp giảm tốc

Tr căkia,ăđ ăthi tăk ăch ăt oăraăchiăti tămáyăm i,ăcácăkỹăs ăph iăt năr tănhi uă th iăgianăđ ăthi tăk ăvƠătínhătoánăcácăthôngăs ăkỹăthu tăsaoăchoăchínhăxác.ăTrongăquáătrìnhăthi tăk ăcácă

iv

M C L C

ωh ngă1 M Đ U 1

1.1 Đặt v năđ 1

1.2 M c tiêu nghiên c uăđ tài 1

1.3 ụănghƿaăkhoaăh c và th c ti n c aăđ tài 2

1.3.1 ụănghƿaăkhoaăh c c aăđ tài 2

1.3.2 ụănghƿaăth c ti n c aăđ tài 2

1.4 Ph m vi và n i dung nghiên c u 2

1.5 Ph ngăphápănghiênăc u 2

1.6 K t c u c a lu năvĕn 2

ωh ngă2 T NG QUAN 4

2.1 H p gi m t c 4

2.1.1 Đ nhănghƿa 4

2.1.2 Phân lo i 5

2.1.3 ng d ng 6

2.2 Các thành ph n c a h p gi m t c 6

2.2.1 ψánhărĕng 6

2.2.2 Tr c 6

2.2.3 Then 7

2.2.4 lĕn 7

2.2.5 V h p 7

2.2.6 Các chi ti t ph 7

2.3 Các yêu c u thi t k 7

2.4 V năđ thi t k 8

2.4.1 Thi t k tay 8

2.4.2 Thi t k v i s h tr c a ph n m m 8

2.4.3 Thi t k t đ ng 8

v

2.4 Các nghiên c uătrongăvƠăngoƠiăn c 8

2.4.1 Các nghiên c uăngoƠiăn c 8

2.4.2 Các nghiên c uătrongăn c 9

2.4.3 Các h n ch t n t i 9

ωh ngă3.ăω ăS LÝ THUY T 10

3.1 Trình t tính toán 10

3.1.1 B truy năbánhărĕngătr 10

3.1.2 Tính toán b truy n bánh côn 18

3.1.3 Tính toán b truy n tr c vít ậ bánh vít 25

3.1.4 Tính toán tr c 29

3.2 L p trình AutoLisp 30

3.2.1 ωĕnăb n v AutoLisp 30

3.2.2 File ch ng trình AutoLisp 33

ωh ngă4 THI T K CHI TI T S D NG PH N M M INVENTOR 36

4.1 Ph n m m Autodesk Inventor 36

4.1.1 Gi i thi u 36

4.1.2 ωácăb c thi t k s d ng Module Design Accelerator 36

4.1.3 Thi t k b truy năbánhărĕngătr - spur gear 37

4.1.3 Thi t k b truy năbánhărĕngăcônă- bevel gear 39

4.1.4 Thi t k b truy n tr c vít bánh vít ậ worm gear 41

4.1.5 Thi t k tr c ậ shaft 43

4.1.6 Thi t k lĕnăậ bearing 44

4.2 Trình t lắp ráp h p gi m t c 45

4.2.1 T oăcácăđ năv lắp 45

4.2.2 Lắp ghép các c m chi ti t 46

4.2.3 Mô ph ng lắp ráp h p gi m t c 46

ωh ngă5 XÂY D NG QUY TRÌNH THI T K T Đ NG 54

5.1 Quy trình thi t k t đ ng 54

5.2 Quy trình tính toán thi t k 55

5.2.1 Giao di n ch ngătrình 55

5.2.2 Quy trình tính toán thi t k b truy năbánhărĕng 55

5.2.3 Quy trình tính toán thi t k tr c 57

5.3 Quy trình v t đ ng 59

5.3.1 δ uăđ gi i thu t 59

5.3.2 Giao di năch ngătrình 60

5.3.2 V t đ ng 60

ωh ngă6 KI M NGHI εăVĨăĐÁσHăGIÁ 62

6.1 Tính toán thi t k tay 62

6.1.1 Thông s thi t k 62

6.1.2 Tính toán thi t k tay 62

6.2 Tính toán thi t k t đ ng 65

vi

6.3 Soăsánhăđánhăgiáăk t qu 69

ωh ngă7 K T LU N VÀ KI N NGH 70

7.1 K t lu n 70

7.2 Ki n ngh 70

Tài li u tham kh oầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ.77 Ph lucă1:ăH ng d năcƠiăđặt và s d ng ph n m m tính toán 73

Ph lucă2:ăH ng d năcƠiăđặt và s d ng ph n m m v t đ ng 77

Ph luc 3: Code thêm Menubar trong AutoCad 80

Ph luc 4: Code t oăcơyăth ăm c cho Menubar trong AutoCad 80

Ph luc 5: Code AutoLisp v bánhărĕngătr 84

Ph luc 6: Code Visual Basic tính toán b truy năbánhărĕng 90

Ph luc 7: Code Visual Basic ki m nghi m b truy năbánhărĕng 101

vii

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Hình 2.1: Các lo i h p gi m t c thông d ng trong th c t 4

Hình 2.2: Phân lo i theo truy năđ ng 5

Hình 2.3: Phân lo i theo s c p 5

Hình 2.4: Phân lo i theo v trí gi a các tr c 6

Hình 2.5: Các b truy năbánhărĕng 6

Hình 2.6: V h p gi m t c 7

Hinh 3.1: Bi u th c trong AutoLisp 31

Hình 4.1: Thẻ thi t k c a b truy năbánhărĕngătr 37

Hình 4.2: Thẻ tính toán c a b truy năbánhărĕngătr 38

Hình 4.3: Thẻ thi t k c a b truy năbánhărĕngăcôn 39

Hình 4.4: Thẻ tính toán c aăbánhărĕngăcôn 40

Hình 4.5: Thẻ thi t k c a b truy n tr c vít ậ bánh vít 41

Hình 4.6: Thẻ tính toán c a tr c vít ậ bánh vít 42

Hình 4.7: Thẻ thi t k c a tr c 43

Hình 4.8: Thẻ tính toán c a tr c 44

Hình 4.9: Thẻ bi uăđ c a tr c 44

Hình 4.10: Thẻ thi t k c a lĕn 45

Hình 4.11: Thẻ tính toán c a lĕn 45

Hìnhă4.12:ăTh ăvi n mô hình chi ti t máy h p gi m t căbánhărĕngătr 49

Hình 4.13: Các c m lắp ráp trên thân h p gi m t căbánhărĕngătr 49

viii

Hình 4.14: Mô hình h p gi m t c bánhărĕngătr 49

Hìnhă4.15:ăTh ăvi n mô hình chi ti t máy h p gi m t căbánhărĕngăcôn 50

Hình 4.16: Các c m lắp ráp trên thân h p gi m t căbánhărĕngăcôn 51

Hình 4.17: Mô hình h p gi m t c bánhărĕngăcôn 51

Hìnhă4.18:ăTh ăvi n mô hình chi ti t máy h p gi m t c tr c vít ậ bánh vít 52

Hình 4.19: Các c m lắp ráp trên thân h p gi m t c tr c vít ậ bánh vít 53

Hình 4.20: Mô hình h p gi m t c tr c vít ậ bánh vít 53

Hìnhă5.1:ăS ăđ quy trình thi t k t đ ng h p t căđ 54

Hình 5.2: Giao di năch ngătrìnhătínhătoánăthi t k 55

Hìnhă5.3:ăδ uăđ gi i thu t quy trình tính toán thi t k 56

Hìnhă5.4:ăδ uăđ gi i thu t quy trình tính toán thi t k 58

Hìnhă5.5:ăS ăđ quy trình v t đ ng 59

Hình 5.6: Giao di năch ngătrìnhăv t đ ng 60

Hình 5.7: Giao di n nh p giá tr 60

Hình 5.8: Giao di năth ăvi n 61

Hình 6.1: Kh iăđ ngăch ngătrìnhătínhătoánăthi t k 65

Hình 6.2: Bi uăt ngăch ngătrìnhătínhătoánăthi t k 65

Hình 6.3: Giao di năch ngătrìnhătínhătoánăthi t k 66

Hình 6.4: Giao di n nh p d li u tính toán thi t k 66

Hình 6.5: K t qu c aăch ngătrìnhătínhătoánăthi t k 66

Hình 6.6: Các thông s c ăb n c a b truy n 67

Hình 6.7: Ch n ch cănĕngătínhătoánăki m nghi m 67

Hình 6.8: Giao di n ki m nghi m c a ph n m m thi t k b truy năbánhărĕng 67

ix

Hình 6.9: Giao di n ph năl uăk t qu c a ph n m m 68Hình 6.10: Giao di n ph năl uăk t qu 68Hình 6.11: Giao di năl uăk t qu thành công 69

x

DANHăSÁCHăCÁCăB NG

B ng 3.1: H s t p trung t i tr ng 11

B ng 3.2: H s t i tr ngăđ ngăbánhărĕngătr rĕngăthẳng 14

B ng 3.3: H s t i tr ngăđ ngăbánhărĕngătr rĕngănghiêng 15

B ng 3.4: B ng ch n giá tr z1p 20

B ng 3.5: B ng h s t i tr ng tính b truy năbánhărĕngăcôn 22

B ng 3.6: B ng h s t i tr ngăđ ng b truy n tr c vít 27

B ng 6.1: K t qu thi t k th công b truy năbánhărĕng 65

B ng 6.2: K t qu c aăch ngătrìnhăthi t k b truy năbánhărĕng 69

B ng 6.3: K t qu so sánh c a giá tr tính toán tay và tính toán bằng ph n m m 69

1

Ch ngă1

M ăĐ U

1.1 Đ t v năđ

T ăđ ngăhóaătrongăt tăc ălƿnhăv căhi năđangăđ căxưăh iăquanătơmăđặcăbi tă

b iănh ănóănĕngăsu tălaoăđ ngăđ cănơngăcao,ăch tăl ngăs năph mă năđ nhăvƠăt tă

h n,ănhi uăỦăt ngăm iăcóăc ăh iătr ăthƠnhăhi năth c.ăT ăđ ngăhóaătrongăthi tăk ămáy,ăchiăti tămáyăcũngăkhôngănằmăngoƠiăquyălu tăchungăđó,ăKhiăm iăxu tăhi n,ătină

h căkhôngăcóănhi uă ngăd ngătrongăcu căs ngămƠăch ăy uăph căv ăchoăngƠnhăkhoaă

h căc ăb nănhằmăgi iăquy tăcácăbƠiătoánăl n,ăm tănhi uăth iăgianătínhătoánăhayănh ngăbƠiătoánăđòiăh iăs ăchínhăxácăg nănh ătuy tăđ i

Tr căkia,ăđ ăthi tăk ăch ăt oăraăchiăti tămáyăm i,ăcácăkỹăs ăph iăt năr tănhi uă

th iăgianăđ ăthi tăk ăvƠătínhătoánăcácăthôngăs ăkỹăthu tăsaoăchoăchínhăxác.ăTrongăquáătrìnhăthi tăk ăcácăb năv ăbằngătayăh ăph iălặpăđiălặp l iăm tăs ăchiăti tăhayăkhiăv ăsaiă

ph iăth căhi năb năv ăđóăl iăt ăđ u.ăĐi uănƠyăkhi năchoăng iăthi tăk ăm tăr tănhi uă

th iăgianăvƠălƠmăgi măch tăl ngăb năv ăT ăth căt ăđó,ăr tănhi uăkỹăs ăthi tăk ămongă

mu năcóăđ căcôngăc ăh ătr ămìnhătrongăcôngăvi căthi tăk ănhằmănơngăcaoăch tăl ngă

b năv ăσắmăbắtănhuăc uănƠy,ăcácăcôngătyăph năm măđưăchoăraăđ iăm tălo tăcácăph nă

m măh ătr ănh ăAutoCad,ăInventor,ăSolidworks,ăProE,ăωatia,ầ

Tuyănhiên,ăb năch tăcôngăvi căthi tăk ăv iăAutoCad hoặcăcácăph năm măcùngă

t ngăđ ng v nălƠăcôngăvi căthi tăk ăth ăcông.ăKỹăs ăthi tăk ăph iăv ăhoặcăch năcácăchiăti t,ăc măchiăti tăvƠăhoƠnăthi năb năthi tăk ătrênăc ăs ăd aăvƠoăcácăyêuăc uăkỹăthu t

1.2 M c tiêu nghiên c uăđ tài

σghiênăc u thi tăk ăt ăđ ngăh păgi măt cănhằm gi măth i gianătínhătoánăthi tă

k ,ăv ăh păgi măt căbằngăph ngăphápăth ăcông

2

1.3 ụănghƿaăkhoa h c và th c ti n c aăđ tài

1.3.1 ụănghƿaăkhoa h c c aăđ tài

Đ ăxu tăph ngăphápăthi tăk ăt ăđ ngăh păgi măt c

1.3.2 ụănghƿaăth c ti n c aăđ tài

Gi măth iăgianătínhătoánăthi tăk ,ăchoăphépăt ăđ ngăhóaăcôngăvi cătínhătoánăthi tăk ăm tăs ăm uăh păgi măt c

Khôngăyêuăc uăng iăs ăd ng,ăcóăki năth căvƠătrìnhăđ ăcaoăv ăthi tăk

1.4 Ph m vi và n i dung nghiên c u

Trongăkhuônăkh ăc aălu năvĕn, vi cănghiênăc uăđ căgi iăh nătrongăph măviănghiênăc uăthi tăk ăt ăđ ngăh păgi măt c.ăωácăn iădungăk tăn iăv iăh păgi măt c khôngăthu căph măviănghiênăc u

Đ ătƠiăth c hi năv iăcácăn iădungăch ăy uăsau:

 σghiênăc uăt ngăquanăv ănguyênălỦăho tăđ ngăc aăh păgi măt c

 σghiênăc uălỦăthuy tăvƠătínhătoánăthi tăk ăh păgi măt c

 Đ ăxu tăcáchăth c,ăph ngăphápăthi tăk ăt ăđ ngăh păgi măt căbánh rĕngătr ărĕngăthẳngăm tăc p, trênăn năt ngăs ăd ngăngônăng ăl pătrìnhăAutoLisp c aăph năm măAutoCad

1.5 Ph ngăphápănghiên c u

Ph ngăphápănghiênăc uăphơnătíchălỦăthuy tănh ăphơnătíchăcácăngu nătƠiăli u,ăsách,ăt păchíăcóăliênăquanăđ năđ ătƠi

Ph ngăphápăth cănghi măki mătraăk tăqu ătínhătoánăthi tăk ăc aăph năm mă

v iăk tăqu ătínhătoánăthi tăk ătay

1.6 K t c u c a lu năvĕn

σ iădungăthuy t minhăc aălu năvĕnăbaoăg m:

 ωh ng 1:ăε ăđ u

s ăth căhi nătrongăđ ătƠi

 ωh ng:ăω ăs ălỦăthuy t

Trình bày c ăs ălỦăthuy tăph căv ăchoăquáătrìnhătínhătoánăthi tăk

 ωh ng 4: Thi tăk ăchiăti tăs ăd ngăph năm măAutodeskăInventor

T oăcácăb năv ă3Dăchiăti t,ălắpărápăthƠnhăh păgi măt căăhoƠnăch nh

 ωh ngă5: Xơyăd ngăquyătrìnhăthi tăk t ăđ ng

Xơyăd ngăc ăs ăd ăli uăliênăquanăđ ăt ngăb căhìnhăthƠnhăph năm mătínhătoánăthi tăk

 ωh ng 6:ăKi mănghi măvƠăđánhăgiá

TínhătoánătayăvƠăđemăsoăsánhăk tăqu ăv iăph năm m

 ωh ng 7:ăK tălu năvƠăki năngh

Kh ănĕngăđ tăđ cvƠăh ngăm ăr ngăc aăđ ătƠi

 TƠiăli uăthamăkh o

 Ph ăl c

H păgi măt călƠăm tăb ăph năquanătr ngăc aămáy,ădùngăđ ătruy năcôngăsu tă

t ăđ ngăc ăđi năđ nătr căchính,ălƠăc ăc uătruy năđ ngăbằngăĕnăkh pătr căti p,ăcóătỷă

s ătruy năkhôngăđ iăđ cădùngăđ ăgi măv năt căgócăvƠătĕngămomenăxoắn

H păgi măt călƠăh ăth ngăcácăb ătruy năbánhărĕngătrongăh păkínădùngăđ ă

gi măt căđ ăvƠătruy năcôngăsu tăt ăđ ngăc ăđ năb ăph năcôngătác.ăThôngăth ng,ăh pă

gi măt căđ căch ăt oăsẵn,ădoăđóăkhiăc n,ătaăcóăth ăl aăch nătheoătỷăs ătruy năvƠăcôngă

su tămƠăkhôngăc năch ăt o

Hình 2.1: Các lo i h p gi m t c thông d ng trong th c t

a) ψánhărĕngătr b) ψánhărĕngăcôn c) Tr căvítăậ bánh vít

Hình 2.2: Phân lo i theo truy năđ ng

 Theoăs ăc p:ăm tăc p,ăhaiăc pầ

Hình 2.3: Phân lo i theo s c p

 Theoăv ătríăt ngăđ iăgi aăcácătr cătrongăkhôngăgian:ăh păgi măt căđặtăngang,ăthẳngăđ ngầ

6

a) σằmăngang b) Thẳngăđ ng Hình 2.4: Phân lo i theo v trí gi a các tr c

Tr călƠăchiăti tămáyăđ ăđỡăcácăchiăti tăquay,ătruy nămomenăxoắnăhoặcăth că

hi năc ăhaiănhi măv ătrên

ψênăc nhăv tăli uăch ăt oăcácăchiăti t vƠăđi uăki năch uăt i,ăvi căphơnăph iătỷă

s ătruy năchoăcácăc păb ătruy nătrongăh păcóă nhăh ngăr tăl năđ năkíchăth căvƠă

8

kh iăl ngăc aăh păgi măt c.ăωóănhi uăph ngăphápăphơnăph iătỷăs ătruy n,ăxu tăphátăt ăcácăyêuăc uăv ăcôngăngh ,ăv ăkíchăth căvƠ kh iăl ngăg nănhẹăvƠăv năđ ăbôi

tr năcácăbánhărĕngăĕnăkh p.ăsongăcácăph ngăphápănƠyăđ uăd aăvƠoăđi uăki năs că

b năđ u:ăcácăc păbánhărĕngătrongăh păc năcóăkh ănĕngăt iăti păxúcănh ănhau

Phơnăph iătỷăs ătruy năcácăcặpăbánhărĕngătrongăh păgi măt căc năph iăth aămưnăcácăđi uăki năsau:ăkíchăth căbaoăh p,ăđi uăki năbôiătr n,ăđ ăb năđ uăgi aăcácăcặpăbánhărĕng,ăk tăc uăthơnăh păh pălỦ,ăthu năti năđ ăb ătríăcácăchiăti tămáyătrongăh pă

ψênăc nhăvi căph iătínhătoán,ăng iăthi tăk ăs ăd ngăcácăth ăvi năđ căcungă

c pă b iă cácă ph nă m mă h ă tr ă nh :ă Autodesk Mechanical Desktop, Autodesk Inventorầ

9

2.4.2 Các nghiên c uătrongăn c

ngăd ngăngônăng ăAutoLisp trongăvi căl pătrìnhăch ngătrìnhăt ăđ ngăv ă

b năv ă3Dăki nătrúcăcôngătrìnhăc uăgiaoăthông.ăψƠiăbáoăgi iăthi uăωh ngătrìnhăt ă

đ ngăv ă3Dăki nătrúcăc uăgiaoăthông,ăv iăđi măn iăb tăc aăch ngătrìnhălƠăcóăkh nĕngăt ăđ ngăhóaăcao,ăkh ănĕngăt ngătácăcaoăgi aăch ngătrìnhăvƠăng iăs ăd ngăthôngăquaăcácăthôngăbáoăgiúpăng iădùngăbi tăđ cănh ngăsaiăsótăkhiănh păs ăli uăđ ă

ng iădùngăđi uăch nhăl i [6]

ωh ngătrìnhăAutoLisp tích h p vào AutoCad bi u di n t ng quát hình cắt

d căbánhărĕngăcôn.ăψƠiăbáoănghiênăc u xây d ngăch ngătrìnhăAutoLisp tích h p vào AutoCad nhằm bi u di n hình cắt d c c a k t c uăbánhărĕngăcônăth ngăđ c dùng

r ng rãi trong các b n v thi t k máyăcũngănh ăthi t k h p gi m t c c a các lo i đ

án t t nghi păvƠăđ án môn h căđ i v iăsinhăviênăc ăkhí [7]

S ăd ngămưăngu năm ăc aăAutoCad đ ăt oămenuăbarădùngăchoăsinhăviênăkh iăkỹăthu t ψƠiăbáoăh ngăd năcáchăth căthi tăk ăm tăεenuăψarătíchăh păcácăl nhăchuyênădùng,ăchuy năđ iătr ngătháiăεenuăψarăc aăch ngătrìnhăAutoCad t ăti ngăAnhăsangăngônăng ăti ngăVi tăphùăh păv iăcácăsinhăviênăđangătheoăh căchuyênăngƠnhăxơyăd ng [8]

ωácăđ ătƠiănghiênăc u t iă uăhóaătínhătoán,ăthi tăk ăh păgi măt cănh :ăT ă

đ ngăhóaăthi tăk ăh păgi măt căbánhărĕngătr ărĕngănghiêngăhaiăc p [9], tínhătoánăt iăuăh păgi măt cătr căvítăhaiăc p [10], k tăc uăvƠătínhătoánăt iă uăđ ngăc ăậ h păgi mă

t c [11]

2.4.3 Các h n ch t n t i

ωácăđ ătƠiănghiênăc uăt iă uăhóaătínhătoán,ăthi tăk ăh păgi măt călƠăcácăđ ătƠiă

c păb đưăđ căth c hi nătr căđơyăkháălơu nênăkhóăcóăđi uăki năti păc n.ăCác nghiên

c u,ăbài báo, bƠiăvi tăđ căđĕngătrênănhi u di năđƠnăv ăAutoLisp ch ăy uăph căv ăchoădơnăxơyăd ng,ăki nătrúc.ăωh aătìmăth yăđ ătƠiăhoƠnăch nhăv ănghiênăc uăthi tăk ă

t ăđ ngăh păgi măt c

ωh nălo iăv tăli uăch ăt oăbánhărĕng,ăph ngăphápănhi tăluy n,ătraăc ătínhă

v tăli uănh :ăgi iăh năb n,ăgi iăh năch y,ăđ ăc ng v tăli u [1]

Xácăđ nhă ngăsu tăti păxúcăcho phép đ ăthi tăk ăs ăb ătheoăcôngăth c:

Trongăđó:

Ń0Hlim ậ gi iăh năm iăti păxúc

KHL ậ h ăs ătu iăth Giáătr ăKHL khôngăđ căl năh nă2,4ăđ ăđ măb oăđi uăki năkhôngăcóăbi năd ngădẻoăb ămặtărĕngăkhiălƠmăvi c

KFC ậ h ăs ăxétă nhăh ngăkhiăquayăhaiăchi uăđ năđ ăb năm i

KFC =ă1ăkhiăquayăm tăchi u,ăKFC =ă0,7÷0,8ăkhiăquayăhaiăchi u

KFLậ h ăs ătu iăth Khiăđ ăc ng c aărĕngăHă≤ă350ăHψăvƠăđ iăv iăbánhărĕngăđ cămƠiămặtăl năchơnărĕngăthìă2ă≥ăKFL ≥ă1

Khiăđ ăc ng c aărĕngăHă>ă350ăHψăvƠăđ iăv iăbánhărĕngăkhôngăđ cămƠiămặtăl năchơnărĕngăthìă1,6ă≥ăKFL ≥ă1

11

Xácăđ nhăch ătiêuătínhătoánălƠătheoăđ ăb năti păxúcăhoặcăđ ăb nău năph ăthu căvƠoăbôiătr n,ăđ ăc ng b ămặtăv tăli uầ

3.1.1.1 Tính toán thi t k theoăđ b n ti p xúc:

ωh nă ngăsu tăti păxúcăchoăphépă[ŃH]ătheoăbánhăb ăd n,ălƠăbánhărĕngăcóăđ ă

Hoặcăcóăth ăl yăg năđúng: [��] ≈ , [� � ] + � � ] (3-4) Tuy nhiên, giá tr [ŃH] ph i th aăđi u ki n: [��] � [��] , [��] � Trongăđóă[��] � là giá tr nh nh t trong hai giá tr [ŃH1]ăvƠă[ŃH2]

N u giá tr trên không th a, ta ch n các giá tr biên

ωh năh ăs ăchi uăr ngăvƠnhărĕngă ba theoătiêuăchu n.ă

 Khiăđ ăc ng b ămặtărĕngă<ă350ăHψăthìă ba = 0,30 ÷ 0,50

 Khiăđ ăc ng b ămặtărĕngă≥ă350ăHψăthìă ba = 0,25 ÷ 0,30

Tínhă bd vƠăch năs ăb ăh ăs ăt iătr ngătínhăKH = KHβ theoăb ng:

 ψánhărĕngătr ărĕngăthẳng

[��] (3-5)

Tùyăthu căvƠoăđ ăc ng b ămặtătaăch nămôđunămătheoăkho ngăcáchătr căaw

vƠăch nămătheoădưyăs ătiêuăchu n

 σ uăđ ăc ng H1,ăH2ăă≤ă350ăHψăthìămôđunămă=ă(0,01÷0,02)aw

 σ uăđ ăc ng H1 > 45 HRC, H2 <ă350ăHψăthìămôđunămă=

(0,0125÷0,025)aw

 σ uăđ ăc ng H1, H2 >ă45ăHRωăthìămôđunămă=ă(0,016÷0,0315)aw

Trongăcácăb ătruy năbánhărĕngăth ngăch nămă≥ă2.ăεôđunăcƠngănh ăthìăs ărĕngăcƠngăl n,ăkhiăđóătĕngăkh ănĕngăch ngădính,ătĕngăh ăs ătrùngăkh păngang,ăgi mă

ti ngă năvƠăkh iăl ngălaoăđ ngăcắtărĕng,ăgi măhaoăphíăv tăli uă(gi măđ ngăkínhă

đ nh),ătuyănhiênăđ ăb nău năgi măxu ng

εôđunăl năs ămònănhanhăh n,ăcóăth ălƠmăvi căth iăgianălơuăsauăkhiăb ătrócă

r ,ăkhôngănh yăv iăquáăt iăvƠătínhăkhôngăđ ngănh tăv tăli u

Xácăđ nhăt ngăs ărĕngătheoăcôngăth c:

 ψánhărĕngătr ărĕngăthẳng

S rĕngăt i thi u bằngă17ăđ tránh hi năt ng cắtăchơnărĕng.ăSauăkhiătìmăs rĕngăz1, z2 ta tính l i giá tr aw và d1, d2.ăĐ i v i các b truy năquayănhanh,ăđ gi m

n ta chon z1 ≥ă25

Vìăgiáătr ăc aă ngăsu tăti păxúcătínhătoánăgi ngănhauăđ iăv iăbánhăd năvƠăbánhăb ăd n,ădoăđóăkhiătínhătoán,ătaăl yăgiáătr ă ngăsu tăti păxúcăchoăphépă[ŃH]ăc aăbánhărĕngănƠoăcóăgiáătr ănh ăh n

Sau khi tính toán thi tăk ătheoăđ ăb năti păxúc,ătaăki mănghi măl iătheoăđ ă

b năti păxúcăvƠăđ ăb nău n.ăThôngăth ngăkhiăki mănghi mătheoăđ ăb nău năth ngă

d ăb n.ăσ uăkhôngăth aăkhiăki mănghi mătheoăđ ăb nău năthìătaăs ăd ngăbánhărĕngăcóăd chăch nhăd ngăhoặcătĕngămôđunăm,ătuyănhiênăđi uăđóăch ăx yăraăkhiăđ ăc ng

b ămặtăv tăli uăl nă(50÷60ăHRω)

Tính toán l i t s truy n u Khi c n thi t ph i ki m t sai s ∆ ÷ % Xácăđ nhăkíchăth c b truy năbánhărĕng.ăωácăgiáătr đ ng kính tính chính xácăđ n 0,01 mm

14

choăb ătruy n.ăTheoătiêuăchu năcóă12ăc păchínhăxácăv iăđ ăchínhăxácăgi măkhiăc păcƠngătĕng.ăThôngăth ngăs ăd ngăcácăc păchínhăxácă6,7,8,9

ω păchínhăxácă6ăt ngă ngăv iăb ătruy năcóăv năt căl n,ăc păchínhăxácă7ă

t ngă ngăv iăb ătruy năchínhăxác,ăc păchínhăxácă8ăt ngă ngăv iăc păchínhăxácătrungăbìnhăvƠăc pă9ălƠăb ătruy năc păch măvƠăc păchínhăxácăth p

Xácăđ nhăgiáătr ăcácăl cătácăd ngălênăb ătruy n

ωh năh ăs ăt iătr ngăđ ngăKHV và KFV theoăb ng:

H ăs ăxétăđ năt ngăchi uădƠiăti păxúc:ă = √

H ăs ăxétăđ năhìnhăd ngăc aăb ămặtăti păxúc:ă

16

ψánhărĕngătr ărĕngăthẳng:ă � = √ � � ψánhărĕngătr ărĕngănghiêng:ă � = √ �

�

αt lƠăgócăĕnăkh pătrongămặtăren

Khiătĕngăβăthìăzv tĕngălên,ădoăđóălƠmătĕngăkh nĕngăt i c a b truy n

ωhoăphépăquáăt iăđ nă5%.ăσ uăđi uăki năb năti păxúcăkhôngăth aăthì taătĕngăchi uăr ngăvƠnhărĕngăb2.ăσ uăđi uăki nănƠyăkhôngăth aătaăthayăđ iăkho ngăcáchătr că

awhoặcăch năl iăv tăli uăcóăđ ăb năcaoăh năvƠătínhătoánăl i

ωh năh ăs ăd ngărĕng:ă = ÷ , giá tr YF càng l n khi s rĕngăcƠngănh Xácăđ nhăđặcătínhăsoăsánhăđ b n u n theo tỷ s [� ] Tính toán ti n hành theoărĕngăcóăđ b n th păh n

Tính toán ki m nghi măđ b n u n theo công th c:

Trongăđó:

KFậ h s t i tr ng tính

= √ ậ h s xétăđ n nhăh ng c a trùng kh p ngang

= − ậ h s nhăh ng gócănghiêngărĕngăđ năđ b n u n

YF ậ h s d ngărĕngătheoăs rĕngăt ngăđ ngăzυ

N u giá tr tính toán nh h nănhi u so v iă[ŃF]ăthìăbìnhăth ng, vì khi thi t

k theoăđ b n ti păxúcăthìătheoăđ b n u năd ăb n r t nhi u N uăđi u ki n b n u n không th aăthìătaătĕngămôđunămăvƠăt ngă ng gi m s rĕngăz1, z2 (khôngăđ i kho ng cách tr c aw) và ti n hành tính toán ki m nghi m l i N u kho ng cách tr c aw không thayăđ i thì không nhăh ngăđ năđ b n ti p xúc

3.1.1.2 Tính toán thi t k theo d b n u n

Ch n s rĕngăz1 ≥ă17ăvƠăxácăđ nh s rĕngăz2 [1]

ωh năh ăs ăchi uăr ngăvƠnhărĕngă bd

 σ uăđ ăc ng b ămặtăH1, H2 <ă350ăHψăthìă bd = 0,8 ÷ 1,4

 σ uăđ ăc ng b ămặtăH1, H2 ≥ă350ăHψăthìă bd = 0,4 ÷ 0,9

H ăs ăxétăđ nă nhăh ngăs ăphơnăb ăt iătr ngăkhôngăđi uătheoăchi uăr ngăvƠnhărĕngăKFβ theo B ngă3.1

Xácăđ nhămôđunămătheoăđ ăb nău năbằngăcôngăth căvƠăch nătheoătiêuăchu n

Suy ra công th căxácăđ nhămôđun:ă

18

Giáătr ămn tìmăđ căl yătheoăgiáătr ătiêuăchu năvƠăt ăđóătínhătoánăcácăkíchă

th căkhácăc aăb ătruy n

H ăs ăchi uăr ngăvƠnhărĕngă bm = 15 ÷ 40

Xácăđ nhăcácăkíchăth căb ătruy năbánhărĕng.ăωácăgiáătr ăđ ngăkínhătínhăchínhăxácăđ nă0,01ămm

Tínhăv năt căvòngăvăvƠăch năc păchínhăxácăb ătruy n:

 N u v n t c vòng t i h n 15 m/s thì ch n c p chính xác 6

 N u v n t c vòng t i h n 10 m/s thì ch n c p chính xác 7

 N u v n t c vòng t i h n 6 m/s thì ch n c p chính xác 8

 N u v n t c vòng t i h n 3 m/s thì ch n c p chính xác 9

ω păchínhăxácă6ăt ngă ngăv iăb ătruy năcóăv năt căl n,ăc păchínhăxácă7ă

t ngă ngăv iăb ătruy năchínhăxác,ăc păchínhăxácă8ăt ngă ng v iăc păchínhăxácătrungăbìnhăvƠăc pă9ălƠăb ătruy năc păch măvƠăc păchínhăxácăth p

Xácăđ nhăcácăl cătácăd ngălênăb ătruy n

ωh năh ăs ăt iătr ngăđ ngăKFV theo B ngă3.2

Tínhătoánăgiáătr ă ngăsu tău năt iăchơnărĕngătheoăcôngăth c:

ωhoăphépăt iătr ngăđ nă5%.ăKhôngăc năki mănghi mătheoăđ ăb năti păxúc

σ uăđi uăki năb nău năkhôngăth aăthìătaătĕngămôđunărĕngăm,ăhoặcăthayăđ iă

v tăli uăhoặcăph ngăphápănhi tăluy năvƠătínhătoánăl i

3.1.2 Tính toán b truy n bánh côn

Ch n v t li u ch t oăbánhărĕng,ăph ngăphápănhi t luy n,ătraăc ătínhăv t

li uănh :ăgi i h n b n, gi i h n ch y,ăđ c ng v t li u [1]

Xácăđ nhă ngăsu tăti păxúcăchoăphépăđ ăthi tăk ăs ăb ătheoăcôngăth c:ă

Trongăđó:

19

Ń0Hlim ậ gi iăh năm iăti păxúc

KHL ậ h ăs ătu iăth Giáătr ăKHL khôngăđ căl năh nă2,4ăđ ăđ măb oăđi uăki năkhôngăcóăbi năd ngădẻoăb ămặtărĕngăkhiălƠmăvi c

KFC ậ h ăs ăxétă nhăh ngăkhiăquayăhaiăchi uăđ năđ ăb năm i

KFC =ă1ăkhiăquayăm tăchi u,ăKFC =ă0,7÷0,8ăkhiăquayăhaiăchi u

KFL ậ h ăs ătu iăth Khiăđ ăc ng c aărĕngăHă≤ă350ăHψăvƠăđ iăv iăbánhărĕngăđ cămƠiămặtăl năchơnărĕngăthìă2ă≥ăKFL ≥ă1

Khiăđ ăc ng c aărĕngăHă>ă350ăHψăvƠăđ iăv iăbánhărĕngăkhôngăđ cămƠiămặtăl năchơnărĕngăthìă1,6ă≥ăKFL ≥ă1

Xácăđ nh ch tiêuătínhălƠătheoăđ b n ti p xúc hoặcăđ b n u n ph thu c vƠoăbôiătr n,ăđ c ng b mặt v t li uầ

3.1.2.1 Tính toán thi t k theoăđ b n ti p xúc

Ch n ng su t ti păxúcăchoăphépă[ŃH] theo giá tr nh nh t c aă[ŃH1]ăvƠă[ŃH2] [1]

ng su t ti păxúcăchoăphépăđ i v i b truy năbánhărĕngăcônăch n theo giá

tr nh nh t cặp b truy năbánhărĕng.ă

Tuyănhiênăkhiăđ c ng m tăbánhărĕngăl năh nă350ăHψăvƠăkhiăHψ1ăậ HB2

≥ă100ăvƠăv n t căvòngăvă≤ă20ăm/săthìă ng su t cho phép tính theo công th c:

[ŃH]min ≤ă[ŃH]ăảă0,45([ŃH1]ă+ă[ŃH2])ă≤ă1,15[ŃH]min (3-21) Trongăđó:ă[ŃH1]ă≤ă[ŃH2]

Ch n h s chi u r ngăvƠnhărĕngă be = 0,285

20

Ch năs ăb h s t i tr ng tính KH = KHβ

Khi lắp trên biăđỡ chặn:

 N uăđ c ng > 350 HB thì h s t i tr ng tính KHβă=1,16

 N uăđ c ngă≤ă350ăHψăthìăh s t i tr ng tính KHβă=1,07

Khi lắp trên đũaăcôn:

 N uăđ c ng > 350 HB thì h s t i tr ng tính KHβă=1,25

 N uăđ c ngă≤ă350ăHψăthìăh s t i tr ng tính KHβă=1,15

Tínhăđ ng kính vòng chia ngoài:

Sauăkhiătínhăđ c giá tr de1 taăxácăđ nh me và z1 theo trình t :

T giá tr de1 tìmăđ c, tỷ s truy n u, ta ch n z1p theo b ng:

21

Tính toán l i t s truy n u ki m tra sai s t s truy n ∆ ÷ % Xác

đ nh các góc mặtăcônăchiaăŁ1 vƠăŁ2 theo công th c: � = (3-24)

Tínhăcácăkíchăth c ch y u khác c a b truy năbánhărĕngăcôn.ăωácăgiáătr

ω păchínhăxácă6ăt ngă ngăv iăb ătruy năcóăv năt căl n,ăc păchínhăxácă7ă

t ngă ngăv iăb ătruy năchínhăxác,ăc păchínhăxácă8ăt ngă ngăv iăc păchínhăxácătrungăbìnhăvƠăc pă9ălƠăb ătruy năc păch măvƠăc păchínhăxácăth p

Xácăđ nh các l c tác d ng lên b truy n:

, [��] (3-28) Trongăđó:

KH ậ h s t i tr ng tính

N u v t li u ch t o cặpăbánhărĕngăbằng thép thì: ZM = 275, ZH = 1,76ăkhiăαă=ă20o, Zł =ă0,96ăkhiăłα = 1,2

KhiăđóăZMZHZł = 465,2 Cho phép thi u t i nh h nă10%ăvƠăd ăt iăđ n 5% N uăđi u ki n b n ti p xúc không th aăthìătaătĕngăchi u r ngăvƠnhărĕngăb.ăσ u ti p t c không th a ta ch n

l i v t li uăcóăđ b năcaoăh năvƠătínhătoánăl i

Xácăđ nh s rĕngăt ngăđ ng:ă = , = (3-29), (3-30)

ωh năh ăs ăd ngărĕng:ă = ÷ , giá tr YF càng l n khi s rĕngăcƠngănh Xácăđ nhăđặcătínhăsoăsánhăđ b n u n theo tỷ s [� ] Tính toán ti n hành theoărĕngăcóăđ b n th păh n

Tính toán giá tr ng su t u n t iăchơnărĕng:

23

N u giá tr tính toán nh h nănhi u so v iă[ŃF]ăthìăbìnhăth ng, vì khi thi t

k theoăđ b n ti păxúcăthìătheoăđ b năd ăb n r t nhi u N uăđi u ki n b n u n không th aăthìătaătĕngămôđunăme vƠăt ngă ng gi m s rĕngăz1, z2 và ti n hành tính toán ki m nghi m l i

3.1.2.2 Tính toán thi t k theoăđ b n u n

Ch n s rĕngăbánhăd n z1 ≥ă17ăvƠăxácăđ nh s rĕngăz2 [1]

Xácăđ nh chính xác l i t s truy năuăvƠăxácăđ nh các góc mặtăcônăchiaăŁ1 và

Xácăđ nh s rĕngăt ngăđ ng:ă = , = (3-33), (3-34)

ωh năh ăs ăd ngărĕng:ă = ÷ , giá tr YF càng l n khi s rĕngăcƠngănh Xácăđ nhăđặcătínhăsoăsánhăđ b n u n theo tỷ s [� ] Tính toán ti n hành theoărĕngăcóăđ b n th păh n

ωh năh ăs ăchi uăr ngăvƠnhărĕngă bd

 σ uăđ ăc ng b ămặtăH1, H2 <ă350ăHψăthìă bd = 0,8 ÷ 1,4

 σ uăđ ăc ng b ămặtăH1, H2 ≥ă350ăHψăthìă bd = 0,4 ÷ 0,9

Tínhăh ăs ă nhăh ngăs ăphơnăb ăt iătr ngăkhôngăđ uătheoăchi uăr ngăvƠnhă

Trongăđó:

Khi lắp trên biăđỡ chặn:

 N uăđ c ng > 350 HB thì h s t i tr ng tính KHβă=1,16

 N uăđ c ngă≤ă350ăHψăthìăh s t i tr ng tính KHβă=1,07

Khi lắp trên đũaăcôn:

 N uăđ c ng > 350 HB thì h s t i tr ng tính KHβă=1,25

 N uăđ c ngă≤ă350ăHψăthìăh s t i tr ng tính KHβă=1,15

Xácăđ nhămôđunăme vƠăch nătheoătiêuăchu n

Taăcó:ămôđunăchiaătrungăbình:ă = , √ , [� ] (3-36)

Tínhăv năt căvòngătrungăbìnhăvătheoăđ ngăkínhăvòngăchiaătrungăbìnhădm và

ch năc păchínhăxácăb ătruy n

ω păchínhăxácă6ăt ngă ngăv iăb ătruy năcóăv năt căl n,ăc păchính xác 7

t ngă ngăv iăb ătruy năchínhăxác,ăc păchínhăxácă8ăt ngă ngăv iăc păchínhăxácătrungăbìnhăvƠăc pă9ălƠăb ătruy năc păch măvƠăc păchínhăxácăth p

Xácăđ nhăgiáătr ăcácăl cătácăd ngălênăb ătruy n

ωh năh ăs ăt iătr ngăđ ngăKFV theo B ngă3.5

Tính toán giáătr ă ngăsu tău năt iăchơnărĕng:ă� = , [� ] (3-39) Trongăđó:

KF ậ h ăs ăt iătr ngătính

mm ậ môđunăchiaătrungăbình

YF ậ h ăs ăd ngărĕngătínhătheoăs ărĕngăt ngăđ ngăzv

25

ωhoăphépăthi uăt iănh ăh nă10%ăvƠăd ăt iăđ nă5%.ăKhôngăc năki mănghi mătheoăđ ăb năti păxúc.ă

σ uăđi uăki năb nău năkhôngăth aăthìătaătĕngămôđunărĕngăm,ăhoặcăthayăđ iă

v tăli uăhoặcăph ngăphápănhi tăluy năvƠătínhătoánăl i

Ńb ậ gi i h n b n kéo c a v t li uăŃb < 300 Mpa

H s (0,75ă÷ă0,9)ăđ c ch n theo chi u tĕngăđ c ng c a tr c vít

= , ÷ , ậ h s xétăđ n nhăh ng c a v n t cătr t

�� = √ � ậ là h s tu i th

� � ậ là s chu kỳ làm vi căt ngăđ ng

ni, T2i, ti ậ s vòng quay trong m t phút, mômen xoắn trên bánh vít và th i gian làm vi c tính bằng gi trong ch đ làm vi c th

i

T2 ậ mômen l n nh t trong các giá tr T2i

26

N u � , thì ta l y � = , chu kỳ Xácăđ nh ng su t u n cho phép:

� � ậ s chu kỳ t i tr ngăt ngăđ ng

ni, T2i, ti ậ s vòng quay trong m t phút, mômen xoắn trên bánh vít và th i gian làm vi c tính bằng gi trong ch đ làm vi c th

i

T2 ậ mômen l n nh t trong các giá tr T2i

N u , thì ta l y � = , chu kỳ

Ch n s m i ren z1 theo tỷ s truy n u, tính z2=uz1 (v i z2 ≥ă28).ăTínhăl i tỷ

s truy n u Ch n h s đ ng kính q theo tiêu chu n th aămưnăđi u ki n ,, ,ăthôngăth ng ch n ≈ ,

Khiătínhătoánăs ăb ,ăhi uăsu tăc aăb ătruy nătr căvítăcóăth ăxácăđ nhătheoătỷă

27

q ậ h s ăđ ngăkính

Tỷăs ă th ngăchoătr c,ăthôngăth ng ch n ≈ , Tínhămôđunăvà ch n theo tiêu chu n: = + (3-48) Sauăđóătínhătoánăl i kho ng cách tr c, n u kho ng cách tr c không ph i tiêu chu n hoặc s nguyên ta ph i ti n hành d ch ch nh bánh vít

Trongătr ng h p b truy n h , quay tay hoặc khi s rĕngăbánhăvítăl n (z2

[s] ậ h s an toàn cho phép nằm trong kho ngă1,5ă÷ă2,5,ădoăđóă

ta có th l y bằng 1,5; khi [s] = 2,5 ÷ 3 ta không c n ki m nghi m

tr cătheoăđ c ng

sŃ, sń ậ h s an toàn

Tính toán nhi t theo công th c: = + −η

� � + [ ] (3-54) Trongăđó:ă

KT ậ h s t a nhi t, KT = 12 ÷ 18

A ậ di n tích b mặt thoát nhi t, = ,

to ậ nhi tăđ môiătr ng

ăậ h s thoát nhi t qua b máy,ă ă=ă0,3 [t1] ậ nhi tăđ làm vi c cho phép, có giá tr l n nh t 95oC

Ki mătraăđ b năvƠăđ c ng c a tr c vít:

Xácăđ nh l c tác d ng lên tr c t các chi ti t máy lắp trên nó

N uăch aăbi tăkíchăth c theo chi u dài tr căthìătaătínhătoánăs ăb đ ng kính tr c Còn n uăkíchăth c theo chi u dài tr c ta bi tătr c thì b quaăgiaiăđo n này

Thi t k s ăb k t c u tr c V các bi uăđ mômen xoắn và u n, tìm các ti t

di n nguy hi m

Tínhătoánăđ ng kính tr c: √ [�] = √ , [�] (3-57)

σ uătrênătr căcóărưnhăthen,ătaătĕngăgiáătr ăđ ngăkínhălênă5ăậ 10 %

Ki m nghi m tr c theo h s an toàn

Xácăđ nh ng su tăt ngăđ ng:ă� = √� + � [�] (3-58) Trongăđó:

K t h p v i tính toán tr căđ quy tăđ nh l n cu i k t c u tr c.Ki m tra

tr c v quá t i, ki mătraăđ b n d p c aăthenăvƠăthenăhoa.ăĐ i v i các tr c quan

tr ng, ta c n ph i ki m tra tr cătheoăđ c ngăđ năđ nhădaoăđ ng

3.2 L p trình AutoLisp

3.2.1 Cĕnăb n v AutoLisp

3.2.1.1 Xây d ng bi u th c AutoLisp

Khi ta nh p dòng text t i dòng nhắc l nh thì AutoCad s so sánh dòng text

v i danh sách l nh c a nó N u t ng ng v i l nh trong AutoCad thì s thi hành Khi code AutoLisp đ c chuy n vào trong AutoCad thì AutoCad s chuy n code này đ n b biên d ch AutoLisp

Danh sách là c u trúc c b n trong AutoLisp Danh sách là t p h p các

ph n t ch a trong d u ngoặc đ n và cách nhau b i kho ng trắng

Có hai lo i danh sách là: bi u th c và danh sách d li u Bi u th c là thành ph n c b n nh t trong các ch ng trình AutoLisp Ph n t đ u tiên c a bi u

th c là m t hàm Hàm này s đ c AutoLisp đ nh giá tr và tr v k t qu

M t bi u th c AutoLisp đ n gi n gi ng nh m t bi u th c toán h c.S khác nhau ch y u gi a chúng là trong AutoLisp th t các ph n t và ph i có d u ngoặcăđ n

31

Hinh 3.1: Bi u th c trong AutoLisp

3.2.1.2 Cách nh p bi u th c AutoLisp

Ta có th nh p gi ng nh nh p l nh AutoCad: nh p tr c ti p t i dòng nhắc

l nh, g i t menu, t i file ch ng trình.ăSauăđóăbi uăth căs ăđ căđ nhăgiáătr ăvà

tr ăv ăk tăqu

N u bi u th c không b l i, k t qu s đ c tr v t i dòng nhắc l nh

N u b l i, thông báo l iăs xu t hi n kèm v i bi u th c b l i

3.2.1.3 Các hàm s h c

Ki uăd ăli uăc aăgiáătr ătr ăv ăph ăthu căvƠoăki uăd ăli uăc aăcácăthamăs :

 T tăc ăcácăthamăs ălƠăs ănguyên,ăgiáătr ătr ăv ălƠăs ănguyên

 T tăc ăcácăthamăs ălƠăs ăth c,ăgiáătr ătr ăv ălƠăs ăth c

 ωácăthamăs ălƠăs ănguyênăl năs ăth c,ăcácăs ănguyênăs ăđ căchuy nă

đ iăthƠnhăs ăth c,ăgiáătr ătr ăv ălƠăs ăth c

Hàm c ng: nh n vào nhi u tham s và tr v t ng các tham s này

(+ [NUMBER NUMBER]ầ ) Hàm tr :ătr ăv ăhi uăs ăc aăthamăs ăth ănh tăv iăt ngăc aăcácăthamăs ăcònăl i.ăσ uăch ăcungăc păm tăthamăs ,ăk tăqu ătr ăv ălƠăhi uăs ăc aăs ăkhôngă

v iăthamăs ănƠy

( - [NUMBER NUMBER]ầ) Hàm nhân:ătr ăv ătíchăs ăc aăthamăs ăσ uăch ăcóăm tăthamăs ,ăthamăs ănƠyă

s ăđ cănhơnăv iăm t

(*[NUMBER NUMBER]ầ) Hàm chia:ăs ăchiaăthamăs ăth ănh tăchoătíchăcácăthamăs ăcònăl iăvƠătr ăv ăk tă

qu ăphépăchia.ăσ uăch ăcóăm tăthamăs ,ăthamăs ănƠyăs ăđ căchiaăchoăm t

32

(/[NUMBER NUMBER]ầ) Trong AutoLisp ta có th l ng các hàm v i nhau đ tính các bi u th c ph c

t p Khi chuy n các bi u th c toán h c ph c t p thành các bi u th căAutoLisp, tr c tiên ta nên t o các bi u th c m c sâu nh t, sau đó chuy n d n sang các bi u th c bên ngoài

3.2.1.4 Các bi n và các ký hi u trong AutoLisp

Các giá tr tƿnh nh tên hàm AutoLisp, tên hàm t t o hay các hằng s

g i chung là các ký hi u, các d li u thay đ i trong các ch ng trình g i là bi n

D li u ch a trong các bi n thay đ i tuỳ theo các tham s cung c p cho ch ng trình Trong h u h t các ch ng trình, d li u và các bi n đ c t o ra và qu n lý là

t ng t nhau Tên g i c a chúng ph thu c vào giá tr tƿnh hay đ ng Tên bi n

và ký hi u không phân bi t hoa, th ng

Hàm setq có th tr v giá tr r ng, True hoặc các s , chu i, danh sách

Đ đ i d u giá tr ki u s ch a trong bi n, ta dùng hàm tr v i m t tham s duy nh t lƠăbi nănƠy

Khi tham s c a hàm là tên bi n, AutoLisp s đ nh giá tr c a bi n và s

d ng giá tr này làm tham s

Ki u d li u ch a trong bi n ph i phù h p v i ki u d li u mà hàm yêu

c u

Các d li u chu i không th dùng làm tham s cho các hàm s h c

33

c) S d ng các bi n t i dòng nh căl nh c aăAutoCad

Gi ngănh ăbi uăth căAutoLisp,ăcácăbi năcóăth ăđ căđ nhăgiáătr ăt iădòngănhắcă

l nhăc aăAutoCad.ăĐ l y giá tr c a bi n, ta đặt d u ch măthanăvƠo tr c tên bi n

d) Các quy đ nh v đ t tên bi n

Tên bi n có th ch a b t kỳ ký t nào, ngo iătr : ( ) ‘ “ và kho ng trắng AutoLisp ch a các hằng s t o sẵn nh pi = 3.1415926, ta không nên gán giá tr khác cho các hằng s này vì giá tr cũ s b m t đi không l y l i đ c

Không đặt tên các bi n trùng v i tên các hàm AutoLisp

Không đặt tên quá dài và ph c t p Tên ngắn d nh p, khi nh p không b l i

và đ c truy xu t nhanh h n

3.2.4.5 Ph m vi các bi n trong AutoLisp

Trong các phiên b n cũ c a AutoCad, các bi n AutoLisp đ c kh i t o

l i và nh n các giá tr mặc đ nh ban đ u khi ta t o m i hoặc m b n v khác Do

đó, các giá tr gán cho bi n ch có tác d ng trong ph m vi m t b n v

T AutoCad 14, các bi n AutoLisp ch đ c kh i t o l i khi ta đóng c a

s ch ng trình AutoCad Giá tr gán cho bi n v n t n t i khi ta t o m i hay m

b n v khác N u m nhi u ch ng trình AutoCad cùng m t lúc thì bi n c a

ch ng trình này không th đ c truy xu t b i ch ng trình khác

Đ kh i t o l i các bi n AutoLisp khi t o m i hay m b n v khác trong cùng m t c a s ch ng trình, ta gán giá tr bi n h th ng LISPINIT = 1 hoặc m

h p tho i Preference/Compatibility đánh d u m c Reload AutoLisp between drawings

3.2.2 File ch ng trình AutoLisp

3.2.2.1 Tên file AutoLisp

Tên file có th dài 256 ký t , ph n m r ng mặcă đ nhă c aă tênă fileă là LSP Trong m t s tr ng h p có th dùng tên m r ng khác,ănh ăfileămenuăt ă

t oăbằngăAutoLisp c aăAutoCad cóăph năm ăr ngălƠăMNL