1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

NGÔN NGỮ CỦA GIỚI TRẺ VIỆT NAM THẾ HỆ 8X,9X,10X HIỆN NAY GIẢI PHÁP VÀ THỰC TRẠNG

20 2,4K 1

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 20
Dung lượng 36,23 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Hiện nay kiểu sử dụng ngôn ngữ @ là xuất hiện rộng khắp ở hầu hết các diễn đàn, nhật kí trực tuyến blog, trang mạng xã hội và nhất là ở tán gẫu qua mạng hay tin nhắn điện thoại.Ngôn ngữ

Trang 1

NGÔN NGỮ CỦA GIỚI TRẺ VIỆT NAM THẾ HỆ 8X,9X,10X HIỆN NAY GIẢI PHÁP VÀ THỰC TRẠNG

Trang 2

MỤC LỤC

1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 7

1.1 Lý do chọn đề tài 7

1.2 Mục đích nghiên cứu 7

1.3 Ý nghĩa nghiên cứu 8

1.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 8

1.5 Xác định khách thể và đối tượng nghiên cứu 9

1.6 Phương pháp nghiên cứu 9

2 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 10

2.1 Khái niệm ngôn ngữ 10

2.2 Khái niệm ngôn ngữ @ 11

2.2.1 Phép cộng 12

2.2.2 Phép trừ 12

2.2.3 Phép thay thế 12

2.2.4 Mã hóa 12

2.3 Sự phát triển ngôn ngữ Tiếng Việt 13

2.3.1 Tiếng Việt thời kỳ dựng nước 13

2.3.2 Tiếng Việt thời kỳ Bắc thuộc và chống Bắc thuộc 13

2.3.3 Tiếng Việt thời kỳ độc lập tự chủ 13

2.3.4 Tiếng Việt thời kỳ Pháp thuộc 14

2.3.5 Tiếng Việt từ sau Cách mạng tháng Tám đến nay 14

Trang 3

3 CHƯƠNG 3: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 16

3.1 Nguyên nhân ra đời 16

3.2 Kết quả 17

3.3 Giải pháp 18

4 CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN 21

5 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

Trang 4

1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

1.1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam đang dần hòa nhịp cùng với sự phát triển của thế giới Bên cạnh sự hòa nhập về kinh tế thì sự giao thoa về ngôn ngữ là không thể tránh khỏi Ngôn ngữ @ xuất hiện từ khi có sự bùng nổi của internet đồng thời với sự thay đổi của xã hội, từ khi đất nước đổi mới Dòng thông tin ồ ạt tràn vào Việt Nam và giới trẻ là tầng lớp tiếp thu và thích ứng nhanh nhạy nhất Đối tượng sử dụng chủ yếu là giới trẻ thuộc thế hệ sinh những năm 1980, 1990 và 2000 (còn được gọi là thế hệ 8X, 9X, 10X) Họ học tập, sáng tạo, áp dụng và tạo ra cái riêng để thể hiện mình Hiện nay kiểu sử dụng ngôn ngữ @ là xuất hiện rộng khắp ở hầu hết các diễn đàn, nhật kí trực tuyến (blog), trang mạng xã hội và nhất là ở tán gẫu qua mạng hay tin nhắn điện thoại.Ngôn ngữ

@ đang được sử dụng ngày càng rầm rộ trong giao tiếp, nó xa lạ với tiếng phổ thông, chẳng giống một ngôn ngữ nào bao gồm những ký hiệu phức tạp xen lẫn ngoại ngữ và biến tướng một cách sai chính tả Mối nguy hại lớn là ngôn ngữ này đang lan nhanh vào nhà trường âm thầm nhưng mạnh mẽ, gây tác động tiêu cựu tới bộ phận lớp trẻ ngày nay Tuy nhiên đây là một hiện tượng bình thường trong xã hội, nó là một quy luật tự nhiên Bản thân người nghiên cứu đang sử dụng kiểu giao tiếp này để tiết kiệm thời gian mà vẫn truyền đạt đúng nội dung, cảm xúc và thể hiện nét đặc trưng của bản thân với người mình tiếp xúc Có thể thấy, bên cạnh những hạn chế thì ngôn ngữ @ cũng mang lại nhiều lợi ích nên việc loại bỏ ngôn ngữ này là không nên và cũng không thể Vậy tại sao chúng ta không dung hòa nó, biến nó thành công cụ hữu ích trong giao tiếp Chính vì vậy, đề tài này ra đời với mục đích nghiên cứu ngôn ngữ @, giúp mọi người có cái nhìn đúng đắn hơn Chắc hẳn trong quá trình nghiên cứu còn nhiều thiếu sót, mong thầy cô và các bạn góp ý để bài nghiên cứu hoàn thiện hơn

1.2 Mục đích nghiên cứu

Như tên đề tài đã nêu, mục đích nghiên cứu ở đây là tác động của ngôn ngữ @ tới tiếng Việt Để thực hiện mục đích ấy, bài nghiên cứu sẽ giải quyết các vấn đề sau Thứ nhất, bạn đọc

sẽ nhận được hiểu biết chung về ngôn ngữ @ Thứ hai, thực trạng sử dụng loại hình ngôn ngữ này trong giới trẻ hiện nay ở Việt Nam và cuối cùng là giải pháp đối với ngôn ngữ @

Trang 5

1.3 Ý nghĩa của nghiên cứu

Ngôn ngữ tuy là một trong những tài sản chung vô cùng quý báu của ông cha để lại, là bản sắc văn hóa riêng, là niềm tự hào của cả dân tộc Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước luôn đề cao chủ trương phải giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt Trong thực tế hiện nay, việc xuất hiện những hiện tướng biến thiên trong việc sử dụng ngôn ngữ khiến chúng ta, hơn bao giờ hết, phải thống nhất về quan điểm, sự đánh giá khả năng kiểm soát và khắc phục đối với những sự biến đổi trong ngôn ngữ, cụ thể là ngôn ngữ @

Trong các bài bình luận, nhận xét và phân tích có tính chất cá nhân đã có từ trước đến nay, ngôn ngữ @ mới chỉ được tìm hiểu ở một vài khía cạnh thông qua những trường hợp cụ thể Trong đề tài nghiên cứu này, tội tổng hợp lại những quy luật chuyển đổi căn bản của ngôn ngữ

@ từ đó giúp bạn đọc có cái nhìn tổng quát hơn về hiện tượng ngôn ngữ này

Ngôn ngữ @ tuy là một hiện tượng không mới nhưng sự phổ biến và mức độ ảnh hưởng của nó đang ngày càng phát triển sâu rộng trong xã hội Do đó, đi tìm hiểu và phân tích về những

sự biến đổi của ngôn ngữ chat so với ngôn ngữ đúng chuẩn thông thường là cả một quá trình lâu dài Bài nghiên cứu này hy vọng sẽ vừa cung cấp một cái nhìn tổng quan, khái quát về dạng ngôn ngữ này, vừa mong những kết quả sẽ trở thanh một cơ sở nền tảng tổng quan làm cứ liệu cho những đề tài nghiên cứu về sau Ngoài ra, nghiên cứu này muốn gửi đến bạn được cái nhìn, cách nghĩ của giới trẻ thông qua yếu tổ ngôn ngữ để thấu hiểu phần nào tâm lý của giới trẻ và có phương cách hòa hợp các mối quan hệ xã hội

1.4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Bởi ngôn ngữ @ là loài hình ngôn ngữ mới, các thông tin về ngôn ngữ @ được thu thập

từ internet cụ thể là các trang mạng xã hội, blog, diễn đàn và tin nhắn điện thoại Hơn nữa, ngôn ngữ này mới xuất hiện nên người viết nghiên cứu trong thời gian những năm gần đây

1.5 Xác định khách thể và đối tượng nghiên cứu

*Đối tượng nghiên cứu: Tìm ra được giải pháp cho thực trạng ngôn ngữ của giới trẻ Việt Nam thế hệ 8X,9X,10X hiện nay

*Khách thể nghiên cứu: giải pháp, thực trạng ngôn ngữ của giới trẻ Việt Nam thế hệ 8X,9X,10X hiện nay

Trang 6

1.6 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, người nghiên cứu đã sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu Đây là đề tài còn khá mới nên việc tham khảo ý kiến và tìm tài liệu còn khó khăn nhất là từ những tài liệu chính thống, được phát hành trên cả nước như sách hay các tạp chí khoa học Vì thế, người nghiên cứu chủ yếu thu thập tài liệu từ thông tin đại chúng Ngoài ra, trong quá trình nghiên cứu, các phương pháp phân loại tài liệu, phân tích và tổng hợp đều được sử dụng

Trang 7

2 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN

2.1 Khái niệm ngôn ngữ

Trước hết, ngôn ngữ là một hiện tượng xã hội, không phải hiện tượng tự nhiên hay hiện tượng cá nhân Trong cuốn Hệ tư tưởng Đức, Mác và Ăng-ghen đã viết “… Ngôn ngữ là ý thức thực tại, thực tiễn, ngôn ngữ cũng tồn tại cho cả những người khác nữa, như vậy là cũng tồn tài lần đầu tiên cho bản thân tôi nữa; và, cũng như ý thức, ngôn ngữ chỉ sinh ra do nhu cầu, do cần thiết phải giao dịch với người khác1” Do đó, ngôn ngữ là hiện tượng tồn tại và phát triển theo quy luật khách quan, không phục thuộc vào ý chí, nguyện vọng của mỗi cá nhân Trong quá trình phát triển, ngôn ngữ luôn luôn tiếp thu các yếu tố mới (từ mới, nghĩa mới) để phong phú, hoàn thiện thêm Ngoài ra, ngôn ngữ còn là một hiện tượng xã hội đặc biệt Ngoài chức năng phục vụ

xã hội, ngôn ngữ còn làm phương tiện giao tiếp giữa mọi người, làm phương tiện trao đổi ý kiến trong xã hội, làm phương tiện giúp con người hiểu biết lẫn nhau trên mọi lĩnh vực trong xã hội

Thứ hai, ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp trọng yếu nhất của con người Chính ngôn ngữ mà con người có thể hiếu nhau trong quá trình sinh hoạt và lao động, mà người ta có thể diễn đạt và làm cho người khác hiểu được tư tưởng, tình cảm, trạng thái và nguyện vọng của mình Trong tất cả các phương tiện mà con người sử dụng để giao tiếp thì ngôn ngữ là phương tiện duy nhất thoả mãn được tất cả các nhu cầu của con người Sở dĩ ngôn ngữ trở thành một công cụ giao tiếp vạn năng của con người vì nó hành trình cùng con người, từ lúc con người xuất hiện cho đến tận ngày nay Phương tiện giao tiếp ấy được bổ sung và hoàn thiện dần theo lịch sử tiến hoá của nhân loại, theo những trào lưu và xu hướng tiếp xúc văn hoá có từ cổ xưa đến tận ngày nay Ngày nay, hầu như không còn ngôn ngữ nào là chưa có ảnh hưởng của nền văn hoá ngoại lai Nói cách khác, tất cả các ngôn ngữ đang tồn tại hiện nay đều đã từng trải qua những quá trình tiếp xúc văn hoá với ngôn ngữ khác bên ngoài

Thứ ba, ngôn ngữ là phương tiện của tư duy Chức năng giao tiếp của ngôn ngữ gắn liền với chức năng thể hiện tư duy của nó bởi chức năng thể hiện tư duy của ngôn ngữ biểu hiện ở hai khía cạnh: ngôn ngữ là hiện thực trực tiếp của tư tưởng, ngôn ngữ tham gia trực tiếp vào quá trình hình thành tư tưởng Nhưng tư duy không thể tồn tại trần trụi, thoát khỏi ngữ liệu, cho nên

tư duy hình thành thì ngôn ngữ cũng ra đời Qua thời gian, quá trình sống mà tư duy trừu tượng phát triển nên nội dung mà con người cần trao đổi với nhau ngày càng phong phú Ngược lại,

Trang 8

nhu cầu giao tiếp trao đổi với nhau càng phong phú đòi hỏi tư duy trừu tượng càng phát triển hơn

Cuối cùng, ngôn ngữ là một hệ thống tín hiệu đặc biệt Ngôn ngữ là sự hợp nhất của cái biểu hiện (vỏ âm thanh) và cái được biểu hiện (khái niệm về sự vật, hiện tượng được phản ánh, gọi tên) Hai mặt này không bao giờ tách nhau nhưng lại có quan hệ võ đoán với nhau Mặt biểu hiện của ngôn ngữ mang tính hình tuyến Ngay từ đầu, ngôn ngữ đã đồng thời là tín hiệu, mang bản chất tín hiệu Chính bản chất tín hiệu của ngôn ngữ, với tất cả những đặc trưng riêng biệt và tính phức tạp trong hệ thống tổ chức của mình, là một nhân tố trung tâm bảo đảm nó trở thành phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của con người

Tóm lại, ngôn ngữ được hiểu là một hệ thống tín hiệu đặc biệt, là phương tiện giao tiếp

cơ bản và quan trọng nhất của các thành viên trong một cộng đồng người Ngôn ngữ cũng là phương tiện phát triểu tư duy, truyền đạt truyền thống văn hóa – lịch sử từ thế hệ này sang thế hệ khác

2.2 Khái niệm ngôn ngữ @

Đã và đang có một thứ ngôn ngữ tồn tại trong giới trẻ hiện nay, với nhiều tên gọi khác nhau như: “ngôn ngữ chat”, “ngôn ngữ tuổi teen”, “ngôn ngữ trẻ”, “ngôn ngữ thời @”,… Để hiểu ngôn ngữ @ là gì trước hết chúng ta tìm hiểu xem @ là gì @(a còng) là một ký tự đặc biệt chuyên dùng để định nghĩa địa chỉ thư điện tử (email), xuất hiện trên bàn phím máy tính Sau đó,

@ được sử dụng như biểu tượng của thế giới mạng và những gì liên quan tới internet

Không có một định nghĩa chính xác ngôn ngữ @ mà nôm na, ngôn ngữ @ là ngôn ngữ biến dạng khác nhôn ngữ chuẩn, được thay đổi từng chi tiết của các chữ cái tiếng Việt, qua sự kết hợp của rất nhiều loại ký hiệu khác nhau cũng như ngôn ngữ khác ngoài tiếng Việt Ngôn ngữ @ thực chất là ngôn ngữ mạng, thường được giới trẻ sử dụng trong các cuộc trò chuyện trên mang, diễn đàn, blog

Qua phân tích và tổng hợp thông tin, người nghiên cứu rút ra có 4 xu hướng biến đổi như sau:

2.2.1 Phép cộng

Giới trẻ sử dụng phép cộng bằng cách thêm vào trong từ những chữ cái để tạo ra âm mới

Ví dụ như từ vui nay được “viết” thành “vít”, hay “thôi” được viết là “thoai”, “dzìa” là “về”

Trang 9

Ngoài ra các biểu tượng cảm xúc cũng là một dạng của xu hướng này được các bạn trẻ rất thích dùng, chẳng hạn (vui),  (buồn), =.= (mệt mỏi), >!< (cau có), v.v.v

Tiếng Việt trong ngôn ngữ @ còn bị Tây hóa do các bạn trẻ thích sử dụng tiếng nước ngoài xen kẽ vào tiếng Việt nhưng k theo nguyên tắc ngữ pháp nào Ví dụ: Maybe tối nay tớ sẽ

go out, nếu cậu cũng ok thì nhớ phone lại cho mình nhé; tớ check mail rồi send cho cậu ngay Hơn nữa còn một thể loại tiếng Anh dịch từ theo từ (word by word) đang được ưa chuộng như

“no star where (không sao đâu), no table (miễn bàn), lemon question (chanh hỏi = chảnh), ugly tiger (xấu hổ), no have spend (không có chi), like is afternoon (thích thì chiều), v.v.v

2.2.2 Phép trừ

Phép trừ là cách hiểu ngược lại của phép cộng, có xu hướng biến tướng thay đổi tiếng Việt kiểu như gần âm cùng nghĩa, chẳng hạn như: “biết” bị biến đổi thành “bít”, “buồn” biến thành “bùn”, “luôn” thành “lun”

2.2.3 Phép thay thế

Đây là một phương pháp khá thông dụng, tuy không bằng hai phương pháp trên Phép này có hai dạng: phép thay thế bộ phận là cách mà giới trẻ thay chữ này bằng chữ khác trong một

từ như “bé” được viết là “pé”, “qua” – “wa”, “thôi” – “thui” Phép thay thế toàn bộ là cách thay hẳn từ này bằng một từ khác, ví dụ như “không” hiện nay được dùng là “hem” hay “gì” được viết là “j”, v.v.v

2.2.4 Mã hóa

Mã hoá là kiểu viết với số ghép cạnh những con chữ Ví dụ: các bạn trẻ hay viết "G92U" thay vì "Good night to you", hay "9wk" thay cho "nice weekends"

Không dừng lại ở đó, với tâm lý luôn thích sự mới lạ, họ vừa cho ra đời một bảng chữ cái mới, qua sự kết hợp nhiều ký hiệu khác nhau để tạo nên một cách viết với hình tượng tương đối giống với bảng chữ cái tiếng Việt Từ chỗ dùng nguyên - phụ âm để thay thế lẫn nhau đến việc dùng các ký hiệu (symbols) hoặc các ký tự đặc biệt (special characters) để thay cho nhiều nguyên

- phụ âm, theo thời gian trở thành quy ước chung và được công nhận Diễn đàn teenviet đã đưa

ra một bảng ngôn ngữ bất quy tắc sau:

Trang 10

H = †| I = ] K = ]< L = ]_ M = /v\ N = ]\[

2.3 Sự phát triển ngôn ngữ Tiếng Việt

2.3.1 Tiếng Việt thời kỳ dựng nước

Thời kỳ này, tiếng Việt chưa có thanh điệu, còn có hai âm tiết (một mờ, một rõ) còn đậm nét Nam Á, chưa phân hóa thành hai tiếng Việt và Mường

2.3.2 Tiếng Việt thời kỳ Bắc thuộc và chống Bắc thuộc

Giai đoạn này ứng vào quãng sau thế kỉ 1-2 sau Công nguyên và kéo dài đến thế kỉ 8-9, thậm chí có thể đến thế kỉ 10 Đây là giai đoạn tiếng Việt tiếp xúc với ngôn ngữ Hán nhiều nhất nên tiếng Việt chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của tiếng Hán về các mặt ngữ âm, từ vựng, và cả ngữ pháp, các thanh điệu tăng lên gấp đôi Ngoài ra, tiếng Việt và tiếng Mường bắt đầu phân hóa

2.3.3 Tiếng Việt thời kỳ độc lập tự chủ

Các từ gốc Hán đã du nhập vào trong vốn từ của khối Việt-Mường chung một cách ồ ạt

và tạo ra một lớp từ mà các nhà ngôn ngữ học gọi là từ Hán Việt Như vậy, vào thời điểm này tiếng Việt phải được coi là một ngôn ngữ có hệ thống 6 thanh điệu Tiếng Việt không còn phát triển cùng tiếng Mường như trước đây Đồng thời, đã xuất hiện một lớp từ hoàn chỉnh trong vốn

từ tiếng Việt, đó là lớp từ Hán Việt Đồng thời, cũng có một bộ phận của lớp từ Hán Việt biến đổi theo khuynh hướng của những từ thuần Việt Thời kỳ này một hệ thống chữ viết được xây dựng nhằm ghi lại tiếng Việt, đó là chữ Nôm Ở giai đoạn này có thể khẳng định một điều là người Việt lần đầu tiên có chữ viết riêng của mình, đó là chữ Nôm Sự xuất hiện của chữ Nôm là một hiện tượng văn hoá quan trọng trong lịch sử và bắt đầu từ đây, văn học viết bằng tiếng Việt

có điều kiện phát triển và nhờ đó những thế kỉ về sau truyện Nôm khuyết danh của người Việt trở thành một trào lưu văn học sánh ngang cùng văn học viết bằng chữ Hán Tiếng Việt thời kỳ này rất giống với tiếng Việt hiện đại, cặp âm tiết mờ và rõ đã biến mất, xuất hiện nhóm phụ âm đầu bl, ml, tl…

Trang 11

2.3.4 Tiếng Việt thời kỳ Pháp thuộc

Giai đoạn này ước chừng kéo dài từ cuối thế kỉ 15 (đầu thế kỉ 16) cho đến đầu thế kỉ 19 Đây là thời kì, về cơ bản, tiếng Việt đã hình thành nên các vùng phương ngữ như đã có như hiện nay theo hướng tiếng Việt từng bước tiến dần về phương Nam theo con đường phát triển của dân tộc Giai đoạn này là giai đoạn bắt đầu có sự tiếp xúc giữa tiếng Việt với các ngôn ngữ châu Âu,

mà trước hết là tiếng Tây Ban Nha, sau đó là tiếng Pháp và đến các ngôn ngữ châu Âu khác

Dưới thời Pháp thuộc, ngôn ngữ hành chính, ngoại giao, giáo dục lúc này là tiếng Pháp nhưng tiếng Việt vẫn không ngừng tự khẳng định mình Tiếng Việt ngày càng tỏ rõ tính năng động và tiềm năng phát triển dồi dào Đồng thời, giai đoạn này cũng là một giai đoạn quan trọng của lịch sử phát triển tiếng Việt với 2 điểm đáng chú ý sau: Thứ nhất, tiếng Việt lại bắt đầu có một đợt tiếp xúc mới và đợt tiếp xúc này góp phần làm phong phú tiếng Việt ở cả khía cạnh từ vựng và đặc biệt là khía cạnh ngữ pháp Và, tiếng Việt đã trở thành một ngôn ngữ mà chữ viết của nó theo hệ Latin chứ không phải chữ khối vuông hay chữ Sanskrit.Thứ hai, Tiếng Việt với tư cách là ngôn ngữ toàn dân đã vươn lên giữ vai trò là một ngôn ngữ văn học bác học, và thậm chí

đã có thời kì nó giữ vai trò là ngôn ngữ hành chính của nhà nước Đây cũng là thời kì mà văn học chữ Nôm phát triển mạnh nhất, trong một chừng mực nào đó nó còn phát triển hơn cả văn học chữ Hán

2.3.5 Tiếng Việt từ sau Cách mạng tháng Tám đến nay

Từ giai đoạn trung đại chuyển sang giai đoạn hiện đại, tiếng Việt phát triển theo xu hướng từng bước hoàn thiện mình để cung cấp một phương tiếp giao tiếp hoàn chỉnh cho toàn xã hội Từ những năm cuối thế kỉ 19 đến nửa đầu thế kỉ 20, do tiếp xúc với các ngôn ngữ châu Âu, ngữ pháp tiếng Việt trước đây đã có sự biến đổi Sự phát triển ngoạn mục của tiếng Việt ở giai đoạn này là sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, do được nhà nước công nhận như là một ngôn ngữ chính thức nên tiếng Việt đã trở thành một ngôn ngữ không chỉ là ngôn ngữ văn hoá, ngôn ngữ toàn dân mà còn là ngôn ngữ chính thức của giáo dục và khoa học và sau đó là ngôn ngữ của chính trị Đặc biệt, vào thời điểm hiện nay, tiếng Việt đã thoả mãn sự phát triển của xã hội bằng việc cung cấp một cách đầy đủ các hệ thống thuật ngữ khoa học Và, với dấu hiệu này, chúng ta có quyền nói rằng vào giai đoạn phát triển hiện đại, tiếng Việt đã hoàn thiện sự phát triển của mình

Ngày đăng: 21/08/2015, 22:17

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w