Vấn đề đào tạo và phát triển nhân lực trong các doanh nghiệp nước ta hiện nay.doc

Vấn đề đào tạo và phát triển nhân lực trong các doanh nghiệp nước ta hiện nay

Mở đầuBất cứ một sự phát triển nào cũng đều phải có một động lực thúc đẩy Phát triển kinh tế - xã hội được dựa trên nhiều nguồn lực: nhân lực (nguồn lực con người), vật lực (nguồn lực vật chất, công cụ lao động, đối tượng lao động, tài nguyên thiên nhiên, v.v ), tài lực (nguồn lực về tài chính, tiền tệ)v.v song chỉ có nguồn lực con người mới tạo ra động lực cho sự phát triển, những nguồn lực khác muốn phát huy được tác dụng chỉ có thể thông qua nguồn lực con người.

Chính vì vậy trong quá trình tiến hành công cuộc đổi mới đất nước theo định hướng XHCN, Đảng và Nhà Nước ta luôn chú trọng vấn đề đào tạo nguồn nhân lực, coi đây là một trọng tâm trong "sự nghiệp trồng người", là chìa khóa mở cánh cửa đến tương lai phồn thịnh và hội nhập quốc tế.

Có thể thấy để hội nhập vào nền kinh tế thế giới, chúng ta không thể có sự lựa chọn nào khác là phải coi trọng xu hướng phát triển kinh tế thị trường, biến tri thức trở thành trí lực - động lực cho sự phát triển của đất nước Bởi vậy, hơn bất kỳ khi nào vấn đề đào tạo và phát triển nguồn nhân lực ở nước ta hiện nay đang là một vấn đè cấp bách, phải thực sự đặt lên hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội Trong những thập niên đầu tiên của thế kỷ mới, đào tạo nguồn nhân lực trong xu hướng phát triển nền kinh tế thị trường phải trở thành nội dung then chốt trong chiến lược phát triển con người ở nước ta nói chung và đặc biệt là ở các doanh nghiệp nói riêng, vì đây là nơi thu hút khá nhiều lao động của đất nước

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là đề tài rộng lớn đã và đang được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu Đẻ biết thêm về tình trạng đào tạo nhân sự ở

nước ta thì chúng ta cần tìm hiểu qua đề tài “Vấn đề đào tạo và phát triển nhân lực trong các doanh nghiệp nước ta hiện nay”

MỤC LỤC

I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TRONG CÁC DOANH NGHIỆP HIỆN NAY.

1 Tầm quan trọng của nguồn nhân lực

2 Các hình thức đào tạo và phát triển nhân lực

3 Nội dung đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong các doanh nghiệp

4 Các phương pháp đào tạo và phát triển nhân lực

5 Tổ chức đào tạo và phát triển nhân lực

II THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NƯỚC TA HIỆN NAY.

III LIÊN HỆ THỰC TẾ Ở 1 DOANH NGHIỆP CỤ THỂ Ở NƯỚC TA

1Tầm quan trọng của nguồn nhân lực trong phát triển kinh tế của doanh nghiệpTOYOTA

2 Các hình thức đào tạo và phát triển nhân lực của doanh nghiệp

3 Nội dung đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp

4 Các phương pháp đào tạo và phát triển nhân lực của doanh nghiệp

5 Tổ chức đào tạo và phát triển nhân lực của doanh nghiệp

VI.KẾT LUẬN

I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN

NGUỒN NHÂN LỰC TRONG CÁC DOANH NGHIỆP HIỆN NAY.

Trong quá trình toàn cầu hóa, nền kinh tế nào dựa nhiều vào tri thức sẽ tạo

ra nhiều cơ hội phát triển, duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, sử dụnghiệu quả mọi nguồn lực, tạo nhiều công ăn việc làm, giải quyết tốt hơn các quan

hệ xã hội, cải thiện đời sống con người, Trong điều kiện mới đó, sự phát triểncủa mỗi quốc gia phụ thuộc vào nguồn nhân lực là chủ yếu, thay vì dựa vào nguồntài nguyên, vốn vật chất như trước đây Các lý thuyết về tăng trưởng kinh tế gầnđây cũng chỉ ra rằng động lực quan trọng nhất của sự tăng trưởng kinh tế bền vữngchính là yếu tố con người, nguồn nhân lực

Đối với Việt Nam, một nước còn nhiều hạn chế về nguồn lực tài chính, vànguồn tài nguyên chưa được sử dụng hiệu quả thì nguồn lực con người đóng vaitrò quyết định So với nhiều nước trên thế giới Việt Nam có lợi thế dân số đông,tuy nhiên nếu không được đào tạo một cách bải bản thì dân đông sẽ trở thành gánhnặng cho toàn bộ xã hội, nếu được đào tạo, đó sẽ là sẽ là nguồn nhân lực có tácđộng tích cực trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng kinh tế Do vậy, hơn bất cứ nguồnlực nào khác, nguồn nhân lực chiếm một vị trí trung tâm trong chiến lược pháttriển kinh tế - xã hội Đây là nguồn lực của mọi nguồn lực, là nhân tố quan trọngbậc nhất để đưa Việt Nam trở thành một nước công nghiệp phát triển, có sức hấpdấn đối với các nhà đầu tư nước ngoài

1.1 Tầm quan trọng của nguồn nhân lực

 Khái niệm :

Nguồn nhân lực được hiểu là toàn bộ trình độ chuyên môn mà con ngườitích luỹ được, có khả năng đem lại thu nhập trong tương lai (Beng, Fischer &Dornhusch, 1995) Nguồn nhân lực, theo GS Phạm Minh Hạc (2001), là tổng thể

các tiềm năng lao động của một nước hay một địa phương sẵn sàng tham gia mộtcông việc lao động nào đó

Nguồn nhân lực trong doanh nghiệp là lực lượng lao động của từng doanhnghiệp, là số người có trong danh sách của doanh nghiệp Hay nói cách khác,nguồn nhân lực trong doanh nghiệp là tất cả các cá nhân tham gia vào hoạt độngcủa doanh nghiệp Việc khai thác và sử dụng nguồn tài nguyên này có tính chấtquyết định đến sự thành bại của doanh nghiệp

Ta cũng có thể hiểu nguồn nhân lực theo một nghĩa cụ thể hơn, đó là:

Nguồn nhân lực là một khái niệm rộng, bao gồm hai khía cạnh: Thứ nhất đó

là toàn bộ sức lao động và khả năng hoạt động của lực lượng lao động xã hội, thứhai là sức lao động, khả năng trình độ, ý thức của từng cá nhân và mối quan hệqua lại giữa các cá nhân đó.Mặt thứ hai của nguồn nhân lực đang ngày càng đượcquan tâm và rất có ý nghĩa đối với sự phát triển kinh tế-xã hội và chính nó nói lênchất lượng của nguồn nhân lực

1.2 Đặc điểm nguồn nhân lực việt nam

 Đặc điểm về số lượng:

Việt Nam có lực lượng lao động trẻ, dồi dào, với giá nhân công rẻ Theo tổng điềutra dân số và nhà vào thời điểm 1/4/2009, dân số Việt Nam đã đạt gần 85,8 triệungười, đứng thứ 3 ở ĐNÁ và đứng thứ 13 trong nhóm nước có dân số đông nhấtthế giới.Sau 10 năm (từ 1999 đến 2009), dân số nước ta tăng thêm 9,47 triệungười Bình quân DS tăng gần 1 triệu người mỗi năm.Số người ở trong độ tuổi laođộng lớn Sau gần 30 năm (từ 1979), tỷ lệ người trong độ tuổi lao động của ViệtNam đã tăng từ khoảng 50% lên 65%, nghĩa là tăng thêm 15%

15.59 17.5819.6

22.612 23.061 27.5792 30.1719 49.16 53.722 59.8722 66.0167 71.9955 77.6354 83.106383.8922

86.16 85.8

Cơ cấu dân số VN có sự chuyển dich về độ tuổi.Việt Nam đang trong thời

kỳ “cơ cấu dân số vàng”(nhóm dân số trong độ tuổi lao động cao gần gấp đôinhóm dân số trong độ tuổi phụ thuộc)Dân số VN cũng đang trước ngưỡng giàhóa.Một nước được gọi là dân số già khi số người trên 60 tuổi chiếm 10%; và trên

65 tuổi chiếm 7,5% Theo dự kiến đến năm 2015 nước ta mới bước vào giai đoạndân số già Nhưng năm 2008 tỷ lệ người trên 60 tuổi ở nước ta là 9,5% - xấp xỉ giàhóa Nếu dựa theo tỷ lệ người trên 65 tuổi năm 2008 là 7,5% thì dân số nước ta đãthuộc vào giai đoạn già hóa.Dân số VN đang mất cân bằng giới tính.Mất cân bằnggiới khi sinh tại nước ta đã ở mức rất cao và vẫn tiếp tục tăng nhanh Từ năm 1979đến 1999, cứ 10 năm mới tăng 1 điểm % (ví dụ 110 nam trên 100 nữ thành 111nam trên 100 nữ), nhưng trong giai đoạn từ năm 1999 đến 2008, mỗi năm đã tăng

1 điểm %, đạt mức 112 vào năm 2008 Nghịch lý về nguy cơ bùng nổ dân số.Mộtvấn đề đáng lo ngại là số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ 14-49 tuổi tăng nhanh.Trong 10 năm tới, nhóm phụ nữ 20-34 tuổi (giai đoạn mắn đẻ nhất trong cuộc đời)

sẽ đạt mức cực đại là 12,3 triệu người Lý do là vì số phụ nữ sinh ra trong những

năm 1975-1995 (thế hệ 8x, 9x) có quy mô đông nhất trong lịch sử nhân khẩu họcViệt Nam Các nhà nhân khẩu học gọi hiện tượng này là "bùng nổ dân số lần hai"

 Đặc điểm về phẩm chất đạo đức tinh thần:

Phẩm chất đạo đức, tinh thần có vai trò hết sức quan trọng, ảnh hưởng trựctiếp đến chất lượng nguồn nhân lực, nó thúc đẩy tính tích cực và gia tăng hiệu quảlàm việc của người lao động Những phẩm chất đạo đức, tinh thần không chỉ chịuảnh hưởng của tồn tại xã hội đương thời mà phần lớn là chịu ảnh hưởng của lịch

sử, của truyền thống.Người Việt Nam có tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc, tự lực

tự cường, tư tưởng nhân văn nhân ái, trọng đạo lý lối sống trong ứng xử giữangười với người, giữa cộng đồng với cộng đồng… Những truyền thống đạo đứcnày đã được thể hiện nổi bật trong suốt hàng nghìn năm lịch sử của dân tộc.Chịuthương, chịu khó, cần cù, giỏi chịu đụng gian khổ, từ đó đã hình thành nên đứctính nhẫn nại, kiên trì và nhanh chóng hòa nhập.Truyền thống đoàn kết cộng đồng,phương thức ứng xử thông minh, khôn khéo, sáng tạo linh hoạt, mềm dẻo, khôngcực đoan, biết kết hợp cương - nhu, thích ứng cao để tồn tại và phát triển Tinhthần anh hùng bất khuất, nhân ái, lạc quan, yêu chuộng công lý, trọng chínhnghĩa…đây là những phẩm chất quý báu mà không phải dân tộc nào cũng có được.Luôn gần gũi với thiên nhiên, ưa lối sống giản dị, chất phác, ưa đơn giản, ghét cầu

kì xa hoa Tư duy thực tế, tổng hợp, coi trọng kinh nghiệm Lối sống trọng tìnhnghĩa, vị tha khoan dung Truyền thống ham học hỏi, hiếu học…Những phẩmchất đạo đức truyền thống trên đây phần lớn là chịu ảnh hưởng của nền văn minhnông nghiệp, hệ tư tưởng làng xã, cấu kết cộng đồng cao cộng với sự ảnh hưởngcủa triết ký phật giáo đã hình thành nên những phẩm chất tốt đẹp đó.Tuy nhiênbên cạnh những giá trị truyền thống tốt đẹp đó người lao động Việt Nam còn cónhững mặt hạn chế cần khắc phục, thay đổi.Nhược điểm của tư tưởng tâm lýngười tiểu nông: coi trọng địa vị, ngôi thứ, chủ nghĩa hình thức, gia trưởng, nặng

về tình hơn về lý ( “ phép vua thua lệ làng” ), bảo thủ, dung hòa, hay nể nag, tùytiện, mang nặng tâm lý cộng đồng làng xã… những điểm đó làm cho con người trởnên thiển cận, đó kị, cục bộ, bè phái…Nền kinh tế bao cấp đã ảnh hưởng không tốt

tới phong cách của người lao động: thụ động, thờ ơ, ỷ lại, thiếu năng động, thiếu ýthức trách nhiệm trong công việc, tâm lý dựa dẫm.

 Đặc điểm về chất lượng nguồn nhân lực

-Về trí lực: Chất lượng nguồn nhân lực được phản ánh chủ yếu qua sức

mạnh trí tuệ, đây là yếu tố quan trọng nhất quyết định chất lượng nguồn nhân lực,đặc biệt là trong nền kinh tế tri thức như hiện nay Trình độ trí tuệ biểu hiện ởnăng lực sáng tạo, khả năng thích nghi và kỹ năng lao động nghề nghiệp của ngườilao động, thông qua các chỉ số như trình độ học vấn, dân trí của người dân, số laođộng đã qua đào tạo, trình độ và chất lượng đào tạo, mức độ lành nghề của côngnhân, trình độ tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh, năng suất, chất lượng, hiệuquả lao động…Lao động VN có phẩm chất cần cù, chịu khó, lại có khả năng tiếpcận nhanh với khoa học và công nghệ tiên tiến Nhanh nhẹn khéo léo trong côngviệc.Theo nhận định của các chuyên gia nước ngoài thì so với công nhân các nướctrong khu vực, công nhân Việt Nam có trình độ tương đương Tuy nhiên, ở một sốlĩnh vực như hàn, lắp cơ khí, công nhân VN có trình độ khá hơn hẳn.Lao động VNyếu về trình độ ngoại ngữ, tác phong công nghiệp chưa cao, thiếu kĩ năng làm việcnhóm

-Về thể lực: Hiện nay tầm vóc và thể lực của người Việt Nam đã được cải

thiện về chiều cao, cân nặng, tỷ lệ suy dinh dưỡng và tuổi thọ Hiện nay chiều caotrung bình của nam thanh niên Việt Nam là 167cm, tuổi thọ trung bình của ngườiViệt Nam là 72,4 tuổi Tuy nhiên thì thể lực của người Việt Nam vẫn còn kémnhiều nước trong khu vực và so với yêu cầu nguồn nhân lực cần có ở nước ta.Hiện tại nước ta nằm trong số các nước có mức sống thấp nhất thế giới ( gdp tínhtheo đầu người là 835 USD - 2007 )Điều kiện lao động trong các cơ sở sản xuất,các cơ quan hành chính sự nghiệp còn thấp kém, môi trường lao động bịi ô nhiễm,các yếu tố nguy hiểm và độc hại vượt quá ngưỡng cho phép nhiều lần Tai nạn laođộng và bệnh nghề nghiệp có xu hướng gia tăng…Thu nhập thấp, đời sống khókhăn đó là trạng thái chung của nguồn nhân lực nước ta hiện nay về phương diện

1.3 Tầm quan trọng của nguồn nhân lực trong phát triển kinh tế

Trong thời đại ngày nay khi mà các nguồn tài nguyên thiên nhiên đangngày càng cạn kiệt, loài người không thể dựa vào thiên nhiên như ngày xưa đượcnữa, vì vậy mà loài người đang dần chú trọng khai thác nguồn tài nguyên vô tận

đó là nguồn nhân lực Nguồn nhân lực tham gia và chi phối mọi hoạt động kinh tế

xã hội, là chủ thể của mọi nguồn lực khác Trong phát triển kinh tế, nguồn nhânlực cũng đóng vai trò quan trọng nhất, quyết định đến hiệu quả của hoạt động Suycho cùng, mọi chính sách, quyết định đều từ con người mà ra Và những quyếtđịnh đó cũng được chính con người trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện Nguồn nhânlực có chất lượng cao thì kết quả công việc sẽ tốt, kinh tế sẽ phát triển và ngượclại, chất lượng nguồn nhân lực kém sẽ làm kinh tế trì trệ, kém phát triển Chấtlượng nguồn nhân lực cũng là một trong những tiêu thức để đánh giá vị thế, trình

độ của doanh nghiệp cũng như mọi tổ chức kinh tế, xã hội khác Vì vậy vai trò củacông tác đào tạo và phát triển nhân lực là rất quan trọng, là nhiệm vụ và ưu tiênhàng đầu trong mọi doanh nghiệp và trong mọi nền kinh tế

2 Các hình thức đào tạo và phát triển nhân lực

Trong doanh nghiệp có nhiều hình thức đào tạo và phát triển nhân lực khácnhau, tùy thuộc vào các tiêu thức phân loại Có một số tiêu thức phân loại như sau:

 Theo đối tượng: Theo tiêu thức này thì có 2 hình thức đào tạo và phát triển

đó là đào tạo phát triển nhân viên và đào tạo phát triển nhà quản trị:

- Đào tạo và phát triển nhân viên là hình thức đào tạo giúp cho nhân viên

có được các kỹ năng và tay nghề phù hợp để thực hiện công việc theo yêu cầu hiệntại và tương lai

- Đào tạo và phát triển nhà quản trị hình thức này được áp dụng cho cácnhà quản trị với mục đích giúp họ nâng cao kỹ năng thực hành quản trị, làm quenvới các phương pháp quản lý mới, hiện đại và có hiệu quả

 Theo địa điểm: Theo hình thức này thì có 2 hình thức đó là : đào tạo và phát

triển tại doanh nghiệp và đào tạo ngoài doanh nghiệp

- Đào tạo và phát triển nhân lực tại doanh nghiệp : đây là hình thức đào tạođược thực hiện ngay trong doanh nghiệp Có thể là đào tạo trong chương trình hộinhập hội viên mới như đào tạo về chuyên môn, về môi trường làm việc của doanhnghiệp Cũng có thể là đào tạo trong quá trình làm việc, đây là hình thức đào tạonhằm bổ sung, nâng cao kiến thức, kỹ năng cho người lao động để họ có thể thựchiện tốt hơn công việc hiện tại và tương lai Chẳng hạn như giúp họ thi nâng bậcnghề , sử dụng công nghệ mới Việc đào tạo thường được phân công theo kế hoạchđào tạo giữa người hướng dẫn hoặc các nhân viên lành nghề, có kỹ năng tay nghềcao với những nhân viên có tay nghề, trình độ thấp.

- Các hình thức đào tạo và phát triển trong doanh nghiệp do các bộ phậnchức năng trong doanh nghiệp thực hiện Người đào tạo, huấn luyện ở đây có thể

là nhà quản trị, các chuyên gia kỹ thuật, người lao động có tay nghề cao trongdoanh nghiệp, và cũng có thể là mời người đào tạo bên ngoài vào thực hiện côngtác huấn luyện trong doanh nghiệp Hình thức này thường được tiến hành thườngxuyên vì có rất nhiều ưu điểm như : các kiến thức được bổ sung kịp thời và sát vớiyêu cầu công việc; hình thức tổ chức linh hoạt, không làm gián đoạn công việc củangười được đào tạo, tiết kiệm được chi phí Tuy nhiên kiến thức được đào tạo ởđây chủ yếu phục vụ ngay công việc chuyên môn hiện tại nên ít có tính hệ thống,tầm bao quát bị hạn chế

- Đào tạo và phát triển nhân lực bên ngoài doanh nghiệp :đây là các hìnhthức đào tạo và phát triển nhân lực được thực hiện ở các tổ chức bên ngoài doanhnghiệp Doanh nghiệp gửi người lao động tham dự những khóa học do các trườnghọc, học viện ngoài doanh nghiệp tổ chức, hoặc liên kết với các trung tâm đào tạo.Mục đích của công việc đào tạo này rất khác nhau như : nâng cao trình độ, chuyểnhướng kinh doanh… Nội dung đào tạo có thể là kiến thức chuyên môn, kỹ năngquản trị kinh doanh hay quản lý hành chính… Các hình thức đào tạo và phát triểnnhân lực bên ngoài doanh nghiệp có ưu điểm : kiến thức có tính hệ thống và tầmbao quát lớn, cách tiếp cận mới mẻ…Tuy nhiên có hạn chế là : buộc người được

đào tạo phải tách rời công việc đang đảm nhận, làm ảnh hưởng đến thu nhập củangười lao động, nhà quản trị khó kiểm soát…

 Theo cách thức tổ chức: Theo cách này, doanh nghiệp có thể áp dụng các

hình thức đào tạo như :đào tạo trực tiếp, đào tạo từ xa, đào tạo qua internet

- Đào tạo trực tiếp : đây là hình thức người đào tạo hướng dẫn, huấn luyệntrực tiếp người lao động trong doanh nghiệp theo mục đích, yêu cầu nội dung côngviệc Trong quá trình đào tạo có thể sử dụng các trang thiết bị kỹ thuật để giảngdậy, tùy theo các phương pháp và đối tượng đào tạo khác nhau

- Đào tạo từ xa : hình thức đào tạo này thường được thực hiện trên cácphương tiện thông tin như : vô tuyến truyền hình, đài phát thanh, báo, tạp chí…Nội dung đào tạo thường theo chương trình đã được hoạch định trước với khoảngthời gian nhất định Người học có thể mua các băng, đĩa về tự học tại nhà

- Đào tạo qua mạng internet : đây là hình thức đào tạo mà việc tổ chức cáckhóa học được thực hiện qua mạng internet Nội dung được các chuyên gia đào tạotrong và ngoài doanh nghiệp đưa lên mạng, người tham gia đào tạo sẽ tự tải cácnội dung đào tạo về nghiên cứu, học tập Đây là hình thức hiện đại và đang được

áp dụng khá phổ biến trong các doanh nghiệp lớn vì nó cho phép tiết kiệm chi phí,thời gian, công tác tổ chức…

3 Nội dung đào tạo và phát triển nhân lực trong các doanh nghiệp.

 Đào tạo và phát triển về chuyên môn kỹ thuật:

Đào tạo và phát triển về chuyên môn kỹ thuật cần được thực hiện thườngxuyên , liên tục trong suốt quá trình làm việc của người lao động ở doanh nghiệp,nhằm giúp cho cán bộ, nhân viên nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ đểthực hiện tốt công việc hiện tại, cập nhật các kiến thức, kỹ năng mới cho tươnglai.Đào tạo về chuyên môn kỹ thuật cho người lao động tập trung vào các nội dungchủ yếu sau :

- Đào tạo và phát triển các tri thức nghề nghiệp : đó là những kiến thức cănbản và chuyên sâu về nghề nghiệp Mỗi nghề có những tri thức riêng mà người laođộng muốn đảm nhận nghề này cần phải nắm vững và hiểu biết về nó Ví dụ, để

làm giám đốc doanh nghiệp cần phải có những kiến thức như kỹ năng điều hành,quản lý doanh nghiệp, quản lý nhân sự…

- Đào tạo và phát triển các kỹ năng nghề nghiệp: để thực hiện tốt nhất cáccông việc được giao, mỗi người lao động phải có các kỹ năng nghề nghiệp nhấtđịnh Nhà quản trị phải có kỹ năng tổ chức và điều hành doanh nghiệp, kỹ năng tưduy, kỹ năng thông tin; nhân viên bán hàng cần có kỹ năng bán hàng, kỹ năng giaotiếp…

- Đào tạo và phát triển phẩm chất, kinh nghiệm nghề nghiệp: trong doanhnghiệp, mỗi người lao động có những phẩm chất khác nhau, tùy thuộc vào nghànhnghề mà họ lựa chọn Nhà quản trị cần phải có tinh thần trách nhiệm , năng động,sáng tạo, dám đương đầu, nhẫn lại, trung thành…

 Đào tạo về chính trị và lý luận :

Đào tạo, phát triển về chính trị và lý luận nhằm nâng cao phẩm chất chínhtrị,nắm vững lý luận, hoàn thiện nhân cách cho nhân viên của doanh nghiệp, tạo racon người vừa hồng vừa chuyên:

- Đào tạo và phát triển về chính trị : Mỗi người lao động là một tế bào củadoanh nghiệp, và cũng là tế bào của nền kinh tế xã hội Khi thực hiện công việc họđều có các mối quan hệ qua lại lẫn nhau, gắn bó lợi ích với nhau Vì vậy conngười cần phải có thái độ đúng đắn trong công việc để không chỉ làm lợi cho mình

mà còn lợi cho toàn doanh nghiệp, cho xã hội Mặt khác,cuộc sống và hoạt đôngkinh doanh luôn thay đổi đòi hỏi con người phải có bản lĩnh nhất dịnh để thíchứng, tồn tại và phát triển Điều này có được thông qua đào tạo chính trị cho ngườilao động Người lao động có quan điểm chính trị đúng đắn sẽ vững vàng hơn trongcông việc, dám đương đầu với những thử thách, những biến động môi trường xungquanh.Nội dung đào tạo và phát triển về chính trị cho người lao động bao gồm :

+ Các nghị quyết, chính sách, chủ trương, đường lối của đảng và nhà nước+ Các văn bản pháp luật có liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp và liên quan đến người lao động trong doanh nghiệp

+ Các quy định, hướng dẫn của các cơ quan chủ quản và các cơ quan bannghành khác có liên quan

+ Đạo đức kinh doanh

+ Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

Như vậy, đào tạo và phát triển về chính trị là để người lao động :

+ Biết kết hợp hài hòa giữa mục tiêu chung của doanh nghiệp với mục tiêutoàn xã hội, giữa mục tiêu cá nhân và mục tiêu chung của doanh nghiệp

+ Có quan điểm quản trị doanh nghiệp đúng đắn, không trái với địnhhướng chung thể hiện trong đường lối chính sách của đảng và nhà nước

+ Trung thành với doanh nghiệp, với đồng nghiệp, có niềm tin vào sự thànhcông của doanh nghiệp, niềm tin vào đồng nghiệp

+ Có lập trường tư tưởng vững vàng, bản lĩnh trước thách thức của môitrường kinh doanh đầy biến động

+Trong sáng về đạo đức, có trách nhiệm với công việc được giao, quan tâmđến các thành viên trong doanh nghiệp

Đào tạo và phát triển về lý luận :

- Đào tạo và phát triển về lý luận cho người lao động nhằm giúp họ hiểubản chất của sự vật, biết cách hành động cũng như biết được phương hướng trongcông việc thực tế Người được trang bị lý luận tốt có khả năng ôn cũ biết mới, từviệc biết rồi suy ra việc chưa biết Để thực hiện công việc có hiệu quả, cần kết hợphọc đi đôi với hành, lý luận kết hợp với thực tiễn Giáo dục lý luận ở đây là cungcấp những tri thức, kinh nghiệm đã được tổng kết và khái quát thành quy luật

Nội dung chủ yếu của đào tạo và phát triển về lý luận cho người lao độngtrong doanh nghiệp bao gồm:

+ Các học thuyết về kinh tế, quản trị kinh doanh Người làm kinh doanhphải biết được quá trình đầu tư từ sản xuất đến tiêu dùng như thế nào, biết mốiquan hệ cung cầu, các học thuyết quản trị để thực hành có hiệu quả…

+ Các quy luật kinh tế, quy luật tự nhiên , quy luật xã hội Các quy luật nàyđòi hỏi con người khi hoạt động phải tuân thủ đúng theo những yêu cầu của những

đòi hỏi khách quan vốn có của nó Nếu làm trái quy luật thì sẽ chịu những hậu quảkhôn lường

+ Các phương pháp tư duy khoa học, các phương pháp giúp người lao động

có thể suy từ những điều đã biết ra chưa biết, suy ra những cái mới trong công việc

 Đào tạo và phát triển về văn hóa doanh nghiệp

- Đào tạo và phát triển về văn hóa giúp cho người lao động hiểu và nhậnthức đúng về tổ chức doanh nghiệp, nơi họ làm việc, từ đó thích ứng với tổ chức,hội nhập với môi trường làm việc của doanh nghiệp Bởi lẽ, trong doanh nghiệptồn tại hai hệ thống là hệ thống chính thức và không chính thức Các thành viêntrong doanh nghiệp không chỉ phải nắm được cơ cấu tổ chức chính thức cùng vớicác mối quan hệ quyền hạn trong đó mà còn phải hiểu được hệ thống không chínhthức để rồi chấp nhận một cách chắc chắn Muốn vậy, người lao động phải nắmbắt được các yếu tố của văn hóa doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp tạo ra sựthống nhất về ý chí hành động của tất cả các thành viên trong doanh nghiệp với tưcách là một cộng đồng người Văn hóa doanh nghiệp giúp phân biệt được doanhnghiệp này với doanh nghiệp khác, tạo ra bản sắc riêng cho mỗi doanh nghiệp Vìvậy các thành viên trong doanh nghiệp phải được đào tạo về văn hóa doanh nghiệpmình

- Văn hóa doanh nghiệp bao gồm các yếu tố cấu thành như hệ thống giá trị,các niềm tin và quan điểm, truyền thống và thói quen, tác phong sinh hoạt, phongcách ứng xử, nội quy, quy chế, các biểu tượng củ doanh nghiệp…

Đào tạo và phát triển về văn hóa doanh nghiệp cho người lao động tập trung vàonhững nội dung sau đây :

+ Các giá trị và quan điểm Đây là những yếu tố quan trọng đặc trưng chovăn hóa doanh nghiệp Giá trị là những niềm tin hoặc chuẩn mực chung của doanhnghiệp mà tất cả hoặc hầu hết các thành viên trong doanh nghiệp chấp nhận; cònquan điểm hay thái độ thể hiện sự đánh giá các lựa chọn trên cơ sở giá trị

+ Lối ứng xử và phong tục Mỗi doanh nghiệp có cách ứng xử khác nhautrong công việc và trong các hành động hàng ngày, tạo nên những thói quen chonhiều thành viên trong doanh nghiệp

+ Các quy định, quy tắc nội bộ………

 Đạo tạo và phát triển về phương pháp công tác.

- Đạt được kết quả cao trong công việc, mỗi thành viên trong doanh nghiệpphải có phương pháp làm việc khoa học, đó là cách thức làm việc tốn ít thời giannhất, công sức mà thu được hiệu quả cao Nhiệm vụ của nhà quản trị là phải tìm raphương pháp đó để hướng dẫn cho các nhân viên của mình dưới dạng những thủtục, quy trình làm việc, các phương pháp làm việc khoa học sẽ góp phần nâng caonăng suất lao động

- Đào tạo và phát triển về phương pháp công tác cho người lao động tậptrung vào:

+ Phương pháp tiến hành công việc giúp người lao động biết cách tính toánsắp xếp các thao tác, các công việc hợp lý hơn: việc gì trước, việc gì sau, việc gìcấp bách, việc gì thong thả, công cụ lao động là gì, kiểm tra kết quả bằng cáchnào…

+ Phương pháp bố trí sắp xếp thời gian giúp người lao động biết phân bổthời gian hợp lý đề nâng cao hiệu suất công tác cũng như đảm bảo sự bền bỉ dẻodai trong công việc

+ Phương pháp phối hợp giúp người lao động dễ tìm được sự hợp tác từbên ngoài, và vì vậy làm thuận lợi cho quá trình làm việc Người lao động cần phảibiết cách vận dụng và kêu gợi sự giúp đỡ từ các tổ chức và cá nhân khác nhau

4 Các phương pháp đào tạo vả phát triển nhân lực:

A, Các phương pháp đào tạo và phát triển nhân viên :

Sử dụng nhân viên có tay nghề cao, có kinh nghiệm làm việc để kèm kặp nhânviên mới vào

- đơn giản dễ tổ chức đào tạo đc nhiều người cùng lúc

- Tiết kiệm chi phí

- Học viên nắm đc ngay yêu cầu thực tế

+ Nhược điểm

- Phần lý thuyết thiếu hệ thống

- Người hướng dẫn thường ít có phương pháp sư phạm

- Trong 1 số trường hợp học viên học cả thói quen xấu của người đàotạo

 Đào tạo nghề

Là phương pháp kết hợp học lý thuyết vời kèm cặp taij nơi làm việc Phươngpháp này chủ yếu dùng ở doanh nghiệp sản xuất Huấn luyện viên ở đây là cáccông nhân có tay nghề cao

Phương pháp này có những ưu điểm và hạn chế như kèm cặp tại chỗ tuy nhiênphần lý thuyết được đào tạo hệ thống hơn, kết hợp lý thuyết và thực hành ngaytrong quá trình học và thực hiện công việc

- Các mô hình dễ gây hứng thú cho nguời học

- Người giảng dễ diễn tả kiến thức

+ nhược điểm

- Chi phí cao

- Mô hình dễ gây nhầm tưởng cho học viên

B, Các phương pháp đào tạo và phát triển nhà quản trị

Mô phỏng những tình huống kinh doanh kinh điển hay đặc biệt trong thực tế,người chơi đảm nhận các chức vụ quản trị để ra các quyết định về các lĩnh vựchoạt động như: huy động vốn, lựa chọn cách tính giá cả hang hóa, phân tích khảnăng xâm nhập thị trường để cso quyết dịnh đầu tư hay không đầu tư, xây dựngchính sách marketing

 Nghiên cứu tình huống

Đưa ra những tình huống khó khăn, các dữ kiện không đầy đủ các yếu tố thườngthay đổi nên phải cân nhắc để lựa chọn các phương án phù hợp

 Luân phiên công việc

Chuyển vị trí công việc của nhà quản trị đẻ cung cấp cho họ những kiến thức rộnghơn và có điều kiện tiếp xúc với những hòan cảnh thực tế khác nhau để họ có thếđối phó với các tình huốgn xảy ra Ngòai ra cũng giúp nhà quản trị thấy được điểmmạnh và điểm yếu của bản than để phát huy và khắc phục

5 Tổ chức đào tạo và phát triển nhân lực

 Xác định nhu cầu

Là giai đoạn đầu tiên có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình đào tạo và pháttriển nhân lực của doanh nghiệp Nếu việc xác định ko phù hợp sẽ gây lãng phí,kết quả đào tạo sẽ ko đáp ứng nhu cầu công việc, giảm chất lưopựng công tác quảntrị nhân lực

Để xác định nhu cầu đào tạo và phát triển nhan lực trong doanh nghiệp cần căn cứcác yếu tố:

- Chiến luợc kinh doanh doanh nghiệp:yêu cầu về trình độ, năng lựcchuyên môn…