Khung phân tích .... Mô hình phân tích ..... Khung phân tích.
Trang 3L I CAM OAN
Tác gi xin cam đoan nh ng n i dung trong lu n v n này là do chính tác gi
th c hi n, các s li u thu th p và k t qu phân tích trong lu n v n là trung th c, các
đo n trích d n và s li u s d ng trong lu n v n đ u đ c d n ngu n và có đ chính xác cao nh t trong ph m vi hi u bi t c a tác gi Lu n v n không trùng l p v i b t
c lu n nghiên c u khoa h c nào./
Trang 4TÓM T T
Lu n v n “ ánh giá tác đ ng c a chính sách h tr đ i m i công ngh đ i
v i các c s /doanh nghi p t nh An Giang (2008 - 2013)” đ c th c hi n t tháng 10/2014 đ n tháng 4/2015 V i m c tiêu đánh giá hi u qu c a đ n v tr c và sau khi nh n đ c h tr đ i m i công ngh , t đó đ xu t hoàn thi n chính sách đ i
m i công ngh trong th i gian t i Các n i dung nghiên c u bao g m: (1) i u tra,
kh o sát các đ n v nh n h tr đ i m i công ngh trên đ a bàn t nh An Giang giai
đo n t 2008 – 2013; (2) Ph ng v n tr c ti p các chuyên gia qu n lý trong l nh v c
qu n lý KH&CN đ a ph ng
K t qu nghiên c u ghi nh n đ c có 85% c s s n xu t quy mô nh , s lao đ ng trong đ n v t 10- 50 ng i; ngành ngh tham gia th c hi n đ i m i công ngh t p trung 03 ngành chính đó là: c khí ch t o (28,33%), th c ph m (23,33%), v t li u xây d ng (23,33%) và còn l i là ngành th công m ngh , y h c
c truy n, rèn và s n xu t phân bón lá; ngành c khí ch t o là ngành có s đ n v tham gia nhi u nh t k đ n là ngành th c ph m và v t li u xây d ng K t qu c ng cho th y đ n v nh n h tr nhi u nh t m c 29% có 11 đ n v (chi m 18,33%),
m c 30% có 8 đ n v (13,33%), k đ n là m c 23% có 7 đ n v (11,67%), s còn
l i phân b đ u cho các m c h tr Theo k t qu đi u tra cho th y thu nh p c a công nhân lao đ ng còn th p trung bình t 3 tri u tr xu ng; các đ n v th c hi n
h tr đ i m i công ngh có m c giá tr t ng thêm cho s n ph m sau khi đ i m i
t p trung nhi u nh t m c 10% ngành th c ph m và ngành c khí ch t o Bên
c nh đó, v i s l ng nguyên li u c đ nh, t l nhiên li u ti t ki m trung bình cho
m i đ n v là 11,6% các đ n v có tác đ ng đ n máy móc thi t b ; ngành v t li u xây d ng ti t ki m nhiên li u nhi u nh t m c 12%, ngành th c ph m, c khí ch
t o, th công m ngh , ti t ki m m c 10% T ng t , t l giá tr s n ph m t ng thêm t 18 - 20% t p trung nhi u nh t cho ngành hàng v t li u xây d ng
K t qu trao đ i v i chuyên gia cho th y ho t đ ng phát tri n ng d ng đ i
m i công ngh trên đ a bàn t nh t n m 2008 đ n n m 2013, đã đ t đ c m t s k t
Trang 5qu khích l Trong đó, đã góp ph n t ng n ng su t, ch t l ng cho các s n ph m, góp ph n t ng thu nh p cho đ n v Quá trình th c hi n c ng đã t o đ c s đ ng thu n và s ng h m nh m c a các t ch c, cá nhân trong t nh tham gia
T nh ng k t qu đ t đ c cho th y, vi c ban hành các chính sách h tr
ng d ng đ i m i công ngh vào s n xu t kinh doanh cho các đ n v t nh An Giang
là vi c làm h t s c thi t th c, phù h p v i nhu c u th c t hi n nay Chính sách này
đã góp ph n giúp các doanh nghi p, c s s n xu t kinh doanh, các c s nghiên
c u, ng d ng, chuy n giao KH&CN, các nông h … trên đ a bàn toàn t nh nâng cao nh n th c v ng d ng đ i m i công ngh vào s n xu t, nâng cao trình đ công ngh , nâng cao n ng su t, t o s n ph m có ch t l ng, có kh n ng c nh tranh;
đ ng th i, đáp ng ngày càng cao đ i v i các yêu c u c a th tr ng trong và ngoài
n c
T khóa: đ i m i công ngh , chính sách h tr
Trang 6M C L C
L i cam đoan i
Tóm t t ii
M c l c iv
Danh m c các t vi t t t v
Danh m c các b ng bi u và hình vi
Ch ng I GI I THI U 1
1.1 t v n đ 1
1.2 M c tiêu: 3
1.3 Ph m vi nghiên c u: 3
Ch ng II C S LÝ LU N 4
2.1 T ng quan v tình hình kinh t xã h i c a t nh An Giang 4
2.2 T ng quan v tình hình doanh nghi p trên đ a bàn t nh 5
2.3 T ng quan v tình tình ho t đ ng c a S KH&CN và các chính sách h tr 6
2.3.1 Tình hình ho t đ ng c a S KH&CN trong giai đo n 2008 - 2013 6
2.3.2 Các chính sách h tr mà tnh An Giang đã ban hành trong th i gian qua và chính sách h tr đ i m i công ngh hi n đang th c hi n 8
2.3.3 L c kh o nghiên c u th c nghi m liên quan 11
2.3.4 T ng quan các khái ni m có liên quan 15
Ch ng III PH NG PHÁP NGHIÊN C U 18
3.1 Khung phân tích 18
3.2 Ph ng pháp nghiên c u 18
3.3 Mô hình phân tích 19
Ch ng IV K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 21
4.1 K t qu t ng h p, phân tích chính sách h tr đ i m i công ngh 21
4.2 K t qu nghiên c u 27
4.3 Th o lu n k t qu nghiên c u 44
Ch ng V K T LU N VÀ KI N NGH 50
5.1 K t lu n 50
5.2 Ki n ngh 52
Tài li u tham kh o 54
Ph l c 59
Trang 7DANH M C CÁC T VI T T T
KH&CN Khoa h c và Công ngh
Trang 8DANH M C CÁC B NG BI U VÀ HÌNH
B ng 1.1 Th ng kê s l ng đ n v t nh An Giang giai đo n 2011 - 2014 6
B ng 4.1 V lo i hình 27
B ng4.2 Quy mô c a đ n v 28
B ng 4.3 S lao đ ng tham gia trong đ n v 28
B ng 4.4 T ng h p gi a lo i hình s n xu t kinh doanh và quy mô c a các đ n v tham gia đ i m i thi t b công ngh 28
B ng 4.5 Ngành ngh s n xu t 29
Bi u đ 4.1 T l phân b ngành ngh tham gia đ i m i công ngh 30
B ng 4.6 B ng t ng h p gi a ngành ngh và quy mô s n xu t c a các đ n v tham gia đ i m i thi t b công ngh 30
B ng 4.7 N m đ u t thi t b 31
B ng 4.8 N m đ i m i thi t b công ngh 32
B ng 4.10 M c l ng c a lao đ ng tham gia trong đ n v 34
B ng 4.11 Ph ng th c t ch c qu n lý 34
B ng 4.12 T ng h p gi a ph ng th c t ch c qu n lý và lo i hình c a các đ n v tham gia đ i m i 35
B ng 4.13 Trang thi t b thông tin ph c v cho đ n v 35
B ng 4.14 Giá tr s n ph m t ng thêm 37
B ng 4.15 T ng h p giá tr s n ph m t ng thêm cho các ngành ngh tham gia đ i m i công ngh 38
B ng 4.16 Nhiên li u ti t ki m 39
B ng 4.17 T ng h p nhiên li u ti t ki m đ c ph thu c vào t ng ngành ngh 40
B ng 4.18 Thông tin v x lý ch t th i đ b o v môi tr ng 41
B ng 4.19 T ng h p hi u qu x lý môi tr ng gi a các lo i hình tham gia đ i m i công ngh 41
Bi u đ 4.2 M i t ng quan gi a t l nh n đ c h tr và t l giá tr s n ph m t ng thêm 42
Hình 4.1 Giá tr s n ph m t ng thêm ph thu c vào th i gian th c hi n đ i m i công ngh 46
Trang 9Ch ng I
GI I THI U 1.1 t v n đ
ng và Nhà n c luôn đánh giá cao vai trò c a khoa h c và công ngh trong phát tri n kinh t - xã h i c a đ t n c T i i u 62 c a Hi n pháp n c c ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam, (2013) có nêu rõ vi c phát tri n khoa h c và công ngh là qu c sách hàng đ u, gi vai trò then ch t trong s nghi p phát tri n kinh t -
xã h i c a đ t n c Trong c ng l nh Xây d ng đ t n c trong th i k quá đ lên
ch ngh a xã h i đã kh ng đ nh “Khoa h c và công ngh gi vai trò then ch t trong
vi c phát tri n l c l ng s n xu t hi n đ i, b o v tài nguyên và môi tr ng, nâng cao n ng su t, ch t l ng, hi u qu , t c đ phát tri n và s c c nh tranh c a n n kinh
t Phát tri n khoa h c và công ngh nh m m c tiêu đ y m nh công nghi p hóa,
hi n đ i hóa đ t n c, phát tri n kinh t tri th c, v n lên trình đ tiên ti n c a th
gi i Phát tri n đ ng b các l nh v c khoa h c và công ngh g n v i phát tri n v n hóa và nâng cao dân trí T ng nhanh và s d ng có hi u qu ti m l c khoa h c và công ngh c a đ t n c, nghiên c u và ng d ng có hi u qu các thành t u khoa
h c và công ngh hi n đ i trên th gi i Hình thành đ ng b c ch , chính sách khuy n khích sáng t o, tr ng d ng nhân tài và đ y m nh ng d ng khoa h c, công ngh ” ( ng C ng s n Vi t Nam, 2011)
khoa h c và công ngh th c s là qu c sách hàng đ u, là đ ng l c then
ch t cho phát tri n nhanh và b n v ng đ t n c, th i gian qua ng và Nhà n c
đã ban hành nhi u ch tr ng, đ ng l i, chính sách, c ch phát tri n khoa h c và công ngh , đáp ng yêu c u c a n n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch ngh a
H i ngh l n th 6 Ban ch p hành Trung ng ng khóa XI đã ban hành Ngh quy t v phát tri n khoa h c và công ngh ph c v s nghi p công nghi p hóa, hi n
đ i hóa trong đi u ki n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch ngh a và h i nh p
qu c t (Ban ch p hành Trung ng ng khóa XI, 2012)
Trong nh ng n m v a qua, n n kinh t n c ta đã đ t đ c t c đ t ng
tr ng t ng đ i cao và liên t c, c c u kinh t chuy n d ch theo h ng tích c c,
Trang 10đ i s ng nhân dân ti p t c đ c c i thi n Tuy nhiên, v i mô hình t ng tr ng theo chi u r ng d a trên t ng v n đ u t , khai thác các l i th v tài nguyên và s c lao
đ ng, n n kinh t Vi t Nam ch a thích ng v i b i c nh khoa h c và công ngh (KH&CN) qu c t phát tri n m nh, toàn c u hóa tr thành xu h ng t t y u và c nh tranh qu c t ngày càng gay g t i h i ng l n th XI đã nh n đ nh, th i gian qua ho t đ ng KH&CN đã có b c phát tri n, ho t đ ng nghiên c u, ng d ng ti n
b KH&CN đ c đ y m nh, góp ph n thúc đ y kinh t - xã h i, qu n lý KH&CN
có đ i m i, th tr ng KH&CN b c đ u đ c hình thành, đ u t cho KH&CN
đ c nâng lên (Ban ch p hành Trung ng ng khóa XI, 2011)
Nh ng thành t u KH&CN ngày càng đ c áp d ng r ng rãi trong đ i s ng,
s n xu t, góp ph n đ y nhanh s phát tri n c a l c l ng s n xu t, nâng cao n ng
su t lao đ ng, chuy n bi n m nh m c c u kinh t c a c n c nói chung và t nh
An Giang nói riêng đã ý th c đ c vi c ng d ng các thành t u KH&CN vào cu c
s ng, xem đó là m t trong nh ng chìa khóa quan tr ng cho vi c m ra con đ ng phát tri n, ngành KH&CN An Giang đ a nh ng k t qu nghiên c u khoa h c và phát tri n công ngh tri n khai vào th c t s n xu t, đ i s ng, t ng b c nâng cao giá tr đóng góp c a KH&CN trong phát tri n kinh t - xã h i c a đ a ph ng V i quan đi m đó, S KH&CN t nh An Giang đã tham m u cho UBND t nh ban hành các chính sách nh m h tr cho các t ch c, cá nhân ng d ng các ti n b KH&CN trên c s th c hi n các m c tiêu nh m khuy n khích các đ n v trên đ a bàn t nh
An Giang ng d ng, tri n khai nh ng k thu t, công ngh m i, phù h p v i xu
h ng phát tri n kinh t - xã h i c a đ a ph ng và h n ch tác đ ng đ n môi
tr ng T o đi u ki n thu n l i cho các doanh nghi p (đ c bi t là các doanh nghi p
v a và nh ) nâng cao trình đ công ngh , t o s chuy n bi n v n ng su t, ch t
l ng, hi u qu trong ho t đ ng s n xu t; t ng c ng hàm l ng khoa h c, công ngh trong các s n ph m ch l c; t ng n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p trong
h i nh p kinh t qu c t C th các Chính sách nh : Nâng cao n ng su t ch t l ng cho các doanh nghi p v a và nh ; H tr đ ng ký nhãn hi u hàng hóa; i m i thi t b công ngh ;
Trang 11T nh ng chính sách mà S KH&CN đã th c hi n trong th i gian qua, trong khuôn kh đ tài này tôi s t p trung phân tích và đánh giá chính sách h tr thi t b công ngh cho c s và doanh nghi p t nh An Giang có mang l i l i ích gì cho c
s và doanh nghi p v i tên tài “ ánh giá tác đ ng c a chính sách h tr đ i
m i công ngh đ i v i các c s /doanh nghi p t nh An Giang (2008 - 2013)”
1.2 M c tiêu:
ánh giá tác đ ng c a chính sách h tr đ i m i công ngh đ i v i các c
s /doanh nghi p t nh An Giang (2008 - 2013)
1.3 Ph m vi nghiên c u:
Lu n v n s ch n các c s , doanh nghi p t nhân, công ty trách nhi m h u
h n, c s s n xu t, công ty c ph n và trang tr i t nh An Giang (g i t t là đ n v ) tham gia chính sách h tr đ i m i công ngh t n m 2008 – 2013 do S KH&CN
qu n lý Ho t đ ng trong các l nh v c c khí ch t o, th công m ngh , th c ph m,
v t li u xây d ng, xay xát và kinh doanh lúa g o, y t - y h c c truy n
Chính sách đ i m i công ngh cho các đ n v tham gia th c hi n vi c đ i
m i công ngh giai đo n 2008 – 2013
a bàn nghiên c u: t i t nh An Giang
N i dung nghiên c u: (1) i u tra, kh o sát các đ n v nh n h tr đ i m i công ngh trên đ a bàn t nh An Giang, trong giai đo n t 2008 - 2013 (2) Ph ng
v n tr c ti p các chuyên gia qu n lý trong l nh v c qu n lý KH&CN đ a ph ng
Ph ng pháp ch n m u: theo t ng th (ch n t t c nh ng đ n v có tham gia
th c hi n đ i m i công ngh t i t nh An Giang trong giai đo n 2008 -2015)
C m u là: 60 đ n v tham gia th c hi n đ i m i công ngh
Th i gian nghiên c u: t tháng 10/2014 đ n tháng 4/2015
Trang 12Ch ng II
C S LÝ LU N 2.1 T ng quan v tình hình kinh t xã h i c a t nh An Giang
Theo S K ho ch và u t (2014), Báo cáo tình hình kinh t xã h i t nh
An Giang giai đo n n m 2011 - 2015 có gi i thi u t ng quan tình hình kinh t xã
h i t nh An Giang c th nh sau:
An Giang là t nh nông nghi p đ u ngu n sông C u Long, thu c vùng đ ng
b ng sông C u Long v i đ ng biên gi i giáp V ng qu c Campuchia dài g n 100km Di n tích t nhiên c a t nh là 3.537km2, b ng 1,07% di n tích toàn qu c và
b ng 8,73% di n tích toàn vùng BSCL, đ ng th 4 trong vùng T nh có 11 đ n v hành chính tr c thu c g m 2 thành ph , 1 th xã và 8 huy n v i 156 xã ph ng th
tr n (119 xã, 21 ph ng và 16 th tr n) Giao thông chính c a An Giang là m t ph n
c a m ng l i giao thông liên vùng quan tr ng c a qu c gia và qu c t , có các c a
kh u qu c t (T nh Biên, V nh X ng - Tân Châu, Long Bình - An Phú) là l i th
đ t nh m c a phát tri n và h i nh p qu c t
Dân s tính đ n n m 2012 đ t 2,15 tri u ng i, chi m 2,4% dân s c n c
và chi m g n 12,4% dân s vùng BSCL T c đ t ng dân s bình quân c a t nh (0,11%/n m giai đo n 2011 - 2012) th p h n so v i t c đ t ng trung bình c a c
n c và c a vùng (là 1,05%/n m và 0,39%/n m giai đo n 2011 - 2012) s làm gi m
áp l c t ng dân s , t o đi u ki n t t h n trong vi c nâng cao phúc l i xã h i, ch m
lo đ i s ng nhân dân Dân c c a t nh t ng đ i thu n nh t, g m 4 dân t c ch y u, trong đó ng i Kinh chi m 94,83%, ng i Hoa chi m 0,64%, ng i Kh -me chi m kho ng 3,90% và ng i Ch m chi m kho ng 0,62% Ph n l n dân c sinh s ng
đ a bàn nông thôn, chi m t i 70% dân s toàn t nh n m 2012 Tuy nhiên, nh ng thành công b c đ u trong công cu c đô th hóa đã giúp t l dân c thành th c a
t nh t ng t 21,1% n m 2000 lên 28,1% n m 2005, 29,8% n m 2010 và đ t 30%
n m 2012, cao h n so v i t l dân c thành th c a vùng BSCL (24,9%) nh ng
th p h n c a c n c (31,9%) và vùng Kinh t tr ng đi m vùng BSCL (34,3%)
Trang 13Thu nh p và đ i s ng dân c đã đ c c i thi n t ng b c M c thu nh p bình quân đ u ng i m t tháng có s t ng tr ng m nh m , n m 2012 đ t 1.875,4 nghìn đ ng/ng i/tháng, cao h n so v i bình quân thu nh p c a vùng BSCL (1.785 nghìn đ ng/ng i/tháng) nh ng v n th p h n so v i c a c n c (2.000 nghìn đ ng/ng i/tháng)
Tuy có nhi u thu n l i v ngu n n c, khí h u ôn hòa, đi u ki n đ t đai đ phát tri n s n xu t nông nghi p nh ng An Giang c ng g p nhi u khó kh n do thiên tai, l l t hàng n m đã gây thi t h i đáng k đ n tính m ng, tài s n c a nhân dân và Nhà n c
2.2 T ng quan v tình hình doanh nghi p trên đ a bàn t nh
Tính đ n th i đi m cu i n m 2014 t ng s công ty c ph n, công ty trách nhi m h u h n, doanh nghi p t nhân và c s s n xu t (g i chung là đ n v ) có trên đ a bàn t nh là 6.555 đ n v (bao g m: 279 Công ty C ph n, 1.610 Công ty TNHH, 3.045 Doanh nghi p t nhân, 1.621 c s s n xu t), v i t ng v n đ ng ký là 34.358 t đ ng, bình quân v n đ ng ký c a m t doanh nghi p 5,8 t đ ng, có 88.962 h kinh doanh cá th đ ng ký ho t đ ng v i t ng v n đ ng ký 6.471 t
đ ng, gi i quy t vi c làm kho ng 242.832 lao đ ng (S K ho ch và u t , 2014)
Trang 14B ng 1.1 Th ng kê s l ng đ n v t nh An Giang giai đo n 2011 - 2014
2.3.1 Tình hình ho t đ ng c a S KH&CN trong giai đo n 2008 - 2013
S KH&CN là c quan chuyên môn thu c y ban nhân dân t nh có ch c n ng tham m u, giúp y ban nhân dân t nh qu n lý Nhà n c v ho t đ ng khoa h c và công ngh , bao g m các l nh v c đ c phân công qu n lý: ho t đ ng nghiên c u khoa h c; ng d ng và đ i m i công ngh ; phát tri n ti m l c khoa h c và công ngh ; tiêu chu n, đo l ng, ch t l ng; s h u trí tu ; ng d ng b c x và đ ng v phóng x ; an toàn b c x và h t nhân; qu n lý và t ch c th c hi n các d ch v công
v l nh v c thu c ph m vi ch c n ng c a S theo quy đ nh c a pháp lu t
Trong giai đo n t n m 2008 - 2013 S KH&CN đã tham m u xây d ng c
ch chính sách v KH &CN xác đ nh là nhi m v tr ng tâm đ c t p trung th c
hi n, cùng v i s tham gi a tích c c c a các ngành các c p , đã tham m u cho T nh
y và UBND t nh ban hành 10 v n b n v ch tr ng và chính sách c a t nh nh m
t o hành lang pháp lý cho công tác qu n lý nhà n c v KH&CN, trong đó có nhi u
Trang 15v n b n quan tr ng mang tính đ t phá v phát tri n kinh t - xã h i khu v c BSCL, t o đi u ki n cho ho t đ ng qu n lý khoa h c và công ngh trên đ a bàn
t nh, chính sách thông thoáng theo t ng th i k nh m khuy n khích t ch c, cá nhân tham gia nghiên c u khoa h c, ng d ng mô hình công ngh , đ i m i thi t b
và công ngh , xây d ng h th ng qu n lý ch t l ng theo tiêu chu n qu c t và phát tri n tài s n trí tu Sau đây là m t s v n b n nh : Quy t đ nh s 584/Q -UBND ngày 07/04/2008 v vi c h tr ng d ng đ i m i công ngh ; h tr t p hu n, chuy n giao k thu t và s n xu t th nghi m trên đ a bàn t nh An Giang đ n n m
2010 (và đã đ c thay th b ng Quy t đ nh s 538/Q -UBND ngày 31/3/2011 c a UBND t nh An Giang v vi c Ban hành Ch ng trình h tr nghiên c u ng d ng,
đ i m i công ngh và chuy n giao ti n b khoa h c công ngh t nh An Giang giai
đo n 2011-2015); Ch th s 32/1998/CT.UB ngày 09/10/1998 (ti n thân ra đ i Quy t đ nh s 1968/Q -CTUB ngày 23/9/2004 và Ch ng trình h tr phát tri n tài s n s h u trí tu t nh An Giang); Ngh quy t s 09-NQ/TU ngày 27/6/2012 v phát tri n nông nghi p ng d ng công ngh cao tnh An Giang giai đo n 2012-2020
và t m nhìn đ n n m 2030 áng chú ý đã tri n khai th c hi n Ngh quy t H i ngh
l n th VI Ban Ch p hành Trung ng ng khóa XI v “Phát tri n khoa h c và công ngh ph c v công nghi p hóa , hi n đ i hóa trong đi u ki n n n kinh t th
tr ng đ nh h ng xã h i ch ngh a và h i nh p qu c t ” và Chi n l c phát tri n KH&CN giai đo n 2011- 2020
Th c hi n công tác nghiên c u khoa h c trong đó g m: qu n lý đ tài c p
t nh có 34 đ tài, d án nghiên c u khoa h c c p t nh đ c UBND t nh đ ng ý cho
th c hi n Ngoài ra, trên đ a bàn có 05 đ tài, d án thu c Ch ng trình Nông thôn -
Mi n núi và Ch ng trình phát tri n tài s n s h u trí tu do Trung ng y quy n
đ a ph ng qu n lý Qu n lý đ tài c p c s có 114 đ tài đ c S KH&CN phê duy t h tr kinh phí th c hi n cao nh t là 25 tri u đ ng/đ tài (giai đo n t n m
2008 -2013) T t c đ tài c p t nh và c p c s đ c các đ n v tham gia th c hi n
đ u phù h p v i th c ti n và nhu c u đ a ph ng, nên phát huy hi u qu đ c đ a
ph ng và các S , Ban ngành đ ng tình ng h và ng d ng nhân r ng
Trang 16Công tác ng d ng, đ i m i công ngh đã h tr cho 73 đ n v , c s s n
xu t nghiên c u, ng d ng đ i m i công ngh v i s ti n kho ng 16 t đ ng ngu n
s nghi p c a S KH&CN v i t ng kinh phí đ u t trên 40 t đ ng, kinh phí h tr chi m trên 25% so v i t ng kinh phí đ u t th c hi n ã góp ph n nâng cao nh n
th c c a doanh nghi p, c a c ng đ ng v đ i m i công ngh , t ng n ng su t, t o
s n ph m có ch t l ng, hàm l ng công ngh cao và t ng c ng tính c nh tranh trong b i c nh h i nh p kinh t qu c t
Công tác qu n lý Nhà n c v tiêu chu n đo l ng ch t l ng đ khuy n khích các doanh nghi p và thí đi m áp d ng h th ng qu n lý ch t l ng vào các
đ n v hành chính, đ n v s nghi p, doanh nghi p trong t nh, S KH&CN h tr kinh phí cho các đ n v trên th c hi n nh sau: H tr xây d ng h th ng qu n lý
ch t l ng tiên ti n cho 07 đ n v (h tr 100% kinh phí t v n và ch ng nh n), 26
doanh nghi p (h tr 30% kinh phí t v n và ch ng nh n nh ng không quá 60 tri u
đ ng), 19 đ n v s nghi p (h tr 70 kinh phí t v n và ch ng nh n); H tr gi i
th ng ch t l ng Vi t Nam cho 03 đ n v : Nhà máy g ch CERAMIC An Giang, Cty TNHH đông d c Xuân Quang, Cty c ph n Xu t nh p kh u th y s n An Giang tham gia gi i th ng ch t l ng Vi t Nam do B KH&CN t ch c
2.3.2 Các chính sách h tr mà t nh An Giang đã ban hành trong th i gian qua và chính sách h tr đ i m i công ngh hi n đang th c hi n
Theo S KH&CN trong giai đo n t 2008 - 2013, đã tham m u cho UBND
t nh An Giang ban hành và th c hi n nh ng chính sách thúc đ y phát tri n khoa h c
và đ i m i công ngh trên đ a bàn t nh An Giang C th nh ng chính sách nh sau:
* Chính sách h tr nghiên c u khoa h c:
đ y m nh công tác nghiên c u khoa h c và công ngh góp ph n thúc đ y phát tri n kinh t t nh nhà, S KH&CN đã trình UBND t nh ban hành Quy t đ nh s 28/2007/Q -UBND ngày 13/6/2007 V vi c ban hành Quy ch qu n lý các đ tài,
d án khoa h c và công ngh trên đ a bàn t nh An Giang và Quy t đ nh s 47/2007/Q -UBND ngày 11/9/2007 v vi c quy đ nh m c chi đ i v i đ tài, d án khoa h c và công ngh có s d ng ngân sách nhà n c Quy t đ nh 22/2013/Q -
Trang 17UBND ngày 09/7/2013 c a UBND t nh An Giang Ban hành Quy ch qu n lý ho t
đ ng nghiên c u khoa h c và phát tri n công ngh c p c s trên đ a bàn t nh An Giang
* Chính sách h tr đ i m i thi t b công ngh :
đ y m nh công tác h tr doanh nghi p đ i m i công ngh góp ph n thúc
đ y phát tri n kinh t t nh nhà, S KH&CN đã trình UBND t nh ban hành Quy t
đ nh s 584/Q -UBND ngày 07/4/2008 v vi c h tr ng d ng đ i m i công ngh ; h tr t p hu n, chuy n giao k thu t và s n xu t th nghi m trên đ a bàn t nh
An Giang đ n n m 2010 và giai đo n ti p theo đ c c th b ng Quy t đ nh 538/Q -UBND ngày 31/3/2011 c a UBND t nh An Giang v vi c Ban hành
Ch ng trình h tr nghiên c u ng d ng, đ i m i công ngh và chuy n giao ti n
b khoa h c công ngh t nh An Giang giai đo n 2011-2015
* Chuy n giao công ngh :
Gi ng thu s n: T n m 2008-2013, t nh t p trung vào vi c nâng cao ch t
l ng s n xu t con gi ng theo h ng c i thi n di truy n nên đã h tr nh p con
gi ng m i t Vi n th y s n II (đàn cá b m 1000 c p cá b m ) và h ng d n nông dân nuôi th ng ph m theo tiêu chu n SQF cho trên 500 ng dân; “Chuy n giao quy trình công ngh s n xu t hoa cúc đ i đóa và pha lê”; “Chuy n giao công ngh lan Mokara” đ u b ng ph ng pháp nuôi c y mô, k t h p k thu t đi u khi n
ch đ chi u sáng t Trung tâm ng d ng và chuy n giao công ngh t nh Phú Yên;
Nhân gi ng lúa: D án phát tri n h th ng s n xu t gi ng lúa nguyên ch ng
và gi ng xác nh n ch t l ng cao c a t nh An Giang đ c th c hi n t n m 2008
v i s ph i h p c a Vi n lúa ng b ng sông C u Long, Tr ng i h c C n Th , Trung tâm khuy n nông và Trung tâm Nghiên c u s n xu t gi ng Bình c
Trang 18đ y m nh công tác h tr đ n v s nghi p và doanh nghi p th c hi n h
th ng qu n lý ch t l ng theo tiêu chu n qu c t tiên ti n, góp ph n thúc đ y phát tri n kinh t t nh nhà, S KH&CN đã trình UBND t nh ban hành quy t đ nh s 1424/Q -UBND ngày 22/7/2008 v vi c ban hành Quy ch xét duy t h tr doanh nghi p xây d ng và áp d ng h th ng qu n lý theo tiêu chu n qu c t tiên ti n; Quy t đ nh s 1197/Q -UBND ngày 17/6/2008 Phê duy t án Xây d ng phong trào n ng su t ch t l ng t nh An Giang th p niên 2006-2015
* Chính sách khen th ng ho t đ ng khoa h c và công ngh :
Nh m đ ng viên khen th ng k p th i các t ch c, cá nhân ho t đ ng n i b t trong l nh v c KH&CN c th nh : các đ tài, d án khoa h c và công ngh ; các chuy n giao, ng d ng k t qu nghiên c u khoa h c và phát tri n khoa h c công ngh ; các sáng ch , sáng ki n, gi i pháp k thu t đ t gi i H i thi sáng t o k thu t
Trang 19có 8 mô hình, d án đang trong quá trình th c hi n) v i t ng kinh phí h tr t ngu n s nghi p c a S KH&CN trên 10 t đ ng so v i t ng kinh phí đ u t g n
40 t đ ng, kinh phí h tr chi m 25% so v i t ng kinh phí đ u t th c hi n H tr đào t o, t p hu n k thu t, ch ng trình đã h tr 76 l p t p hu n v i h n 4.470
l t ng i, bao g m: cán b , k thu t viên đ a ph ng, nông dân t i n i tri n khai
th c hi n d án và đã xây d ng 152 mô hình (trong các l nh v c: th y s n, nông nghi p, ng d ng đ i m i công ngh ,…) (S KH&CN An Giang, 2014)
2.3.3 L c kh o nghiên c u th c nghi m liên quan
Trong n c
Theo àm V n Nhu và Nguy n ình Quang (1998) đã xác đ nh có m i liên
h ch t ch gi a vi c ch n công ngh các doanh nghi p v i các y u t khác c a doanh nghi p
Nghiên c u c a Tr n Ng c Ca (1999) đã đ c p v 2 m ng chính sách (tài chính và nhân l c) nh h ng đ n đ i m i công ngh c a doanh nghi p Bên c nh
nh ng đi m tích c c c a nh ng chính sách này c ng cho th y có s ch a phù h p
c a môi tr ng chính sách v i nhu c u c a ho t đ ng đ i m i công ngh c a doanh nghi p
Trong nghiên c u c a Nguy n Vi t Hòa (2007) cho th y đ i t ng đ c
h ng l i t c ch chính sách c a Nhà n c ch y u là các doanh nghi p c ph n, doanh nghi p Nhà n c và m t s t ch c đã chuy n đ i t Vi n/Trung tâm nghiên
c u thành doanh nghi p M t s y u t c n tr doanh nghi p đ u t vào KH&CN
đó là doanh nghi p thi u c ng tác v i các t ch c KH&CN; cam k t và nh n th c
c a doanh nghi p; n ng l c đ i m i và n ng l c KH&CN c a doanh nghi p còn
y u; c ch chính sách chuy n giao công ngh ph c t p d n đ n doanh nghi p h n
ch chuy n giao; thi u tinh th n h p tác, thi u s s n sàng giúp đ , nhi u s né tránh b t h p tác; thi u s tác đ ng k p th i c a Nhà n c và cu i cùng là thi u ngôn ng giao ti p, đàm phán và ký k t
Theo Nguy n V n Thu (2007) chính sách h tr đ i m i công ngh cho doanh nghi p v a và nh c n l u ý m t s y u t quan tr ng sau: M t là, c n coi
Trang 20tr ng y u t “s c kéo” c a th tr ng Nói cách khác, quá trình chuy n m t sáng
ch thành m t đ i m i trong th c ti n b chi ph i ch y u b i s c kéo c a th
tr ng C ng có tr ng h p m t đ i m i có th kh i đ u b ng “l c đ y” c a công ngh nh ng đi u đó ch thành công khi nó đáp ng đ c nhu c u rõ ràng c a th
tr ng ho c gi i quy t m t s v n đ k thu t quan tr ng; Hai là, đ i m i là m t quá trình tác đ ng qua l i Vi c thi t k th nghi m ph i g n k t ch t ch v i khâu nghiên c u thi t k công nghi p và s n xu t S ph n h i gi a các khâu này là r t quan tr ng; Ba là, đi u quan tr ng đ i v i quá trình đ i m i là tinh th n kinh doanh
- toàn b quá trình đ i m i s th c hi n có k t qu n u đ c lôi kéo b i đ ng l c kinh doanh và s h ng thú
Nguy n c Chính (2012) trình bày c s lý lu n v chính sách; chính sách khoa h c và công ngh (KH&CN); chuy n giao công ngh Nghiên c u nh ng tác
đ ng d ng tính và tác đ ng ngo i biên d ng tính c a chính sách KH&CN đ n
ho t đ ng chuy n giao công ngh trong các doanh nghi p trên đ a bàn t nh B c Ninh Tìm hi u nh ng tác đ ng âm tính và tác đ ng qua l i c a chính sách KH&CN
đ n ho t đ ng chuy n giao công ngh trong các doanh nghi p trên đ a bàn t nh B c Ninh
Tr ng Minh Nh t (2010), đã khái quát m t s v n đ lý lu n v đ i m i công ngh và vai trò c a các công c h tr v tài chính c a nhà n c nh m thúc
đ y đ i m i công ngh các doanh nghi p trong n n kinh t th tr ng, đ ng th i đã
h th ng tình hình đ i m i công ngh , phân tích hi n tr ng nh ng t n t i và nguyên nhân d n đ n h n ch c a vi c s d ng công c h tr v tài chính c a Nhà n c, cùng v i h c h i nh ng kinh nghi m c a m t s qu c gia trong h tr tài chính cho
ho t đ ng đ i m i công ngh Qua đó cho th y: (1) Tình hình đ i m i công ngh trong các doanh nghi p nói chung và doanh nghi p ch bi n d a nói riêng có xu
h ng gia t ng Tuy nhiên, xét t ng th thì t l doanh nghi p đ u t đ i m i công ngh còn th p, t c đ đ i m i công ngh và trang thi t b còn ch m, ch a đ ng đ u
và ch a theo m t đ nh h ng phát tri n rõ r t Hi n v n còn t n t i đan xen trong nhi u doanh nghi p các lo i thi t b công ngh t l c h u, trung bình đ n tiên ti n;
Trang 21(2) Khá nhi u chính sách sách h tr , u đãi v tài chính c a Nhà n c đã đ c ban hành Tuy nhiên, th c t tác đ ng c a nh ng h tr v tài chính c a Nhà n c là không đáng k , ch a t o ra s chuy n bi n m nh m cho t i đ u t đ i m i công ngh c a doanh nghi p;
Theo Ph m Th Hà (2013), đã phân tích s c n thi t ph i đ i m i công ngh trong các doanh nghi p c a Vi t nam đ c bi t là các doanh nghi p nh và v a; xem xét vi c th c thi các c ch , chính sách trong Ngh đ nh 119/1999 c a Chính ph t i
m t s ngành, đ a ph ng đ i v i các doanh nghi p trong ho t đ ng đ u t cho đ i
m i công ngh ; Tác đ ng c a các Chính sách trong Ngh đ nh này đ i v i các ho t
đ ng đ u t cho đ i m i công ngh trong các doanh nghi p nh và v a; đ xu t
ph ng án b sung ho c xây d ng l i m t s c ch , chính sách rõ ràng, đ ng b
v i các Lu t và các v n b n đã ban hành trong ho t đ ng đ i m i công ngh c a các doanh nghi p, đ m b o tính kh thi trong quá trình th c hi n, nh m g n k t gi a nghiên c u khoa h c và s n xu t có hi u qu , ch t l ng và tính c nh tranh cao
Theo Nguy n Th Minh Thùy (2012), trình bày c s lý lu n c b n v chính sách h tr đ i m i công ngh cho doanh nghi p nh và v a ánh giá tình hình ban hành và th c hi n chính sách h tr đ i m i công ngh cho doanh nghi p
nh và v a c a Hà N i trong m t s ngành s n xu t giai đo n 2000-2010 xu t
m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu và hi u l c c a chính sách h tr đ i m i công ngh cho doanh nghi p nh và v a c a Hà N i
Theo Võ V n Huy (2007) đã ghi nh n 6 ngành s n xu t ch y u trên đ a bàn
t nh An Giang bao g m: (1) ch bi n nông s n; (2) ch bi n th y s n; (3) c khí; (4)
v t li u xây d ng; (5) n c; (6) N c đá Trong đó có 04 ngành ch l c c a t nh là
c khí, v t li u xây d ng, nông s n, th y s n Mô hình T, H, I, O đ c s d ng đ đánh giá trình đ công ngh theo 5 m c c a CMMI K t qu kh o sát trên 180 doanh nghi p cho th y b c tranh chung v trình đ công ngh c a t nh An Giang:
ch có th y s n đ t trình đ khá, các l nh v c còn l i trình đ ch m c trung bình
ho c d i trung bình
Trang 22Ngoài n c
Trong các Công ty Công ngh sinh h c M (2014), giai đo n đ u c a đ i
m i công ngh là giai đo n các công ty v a và nh đ ng đ u v i s r i ro r t l n
v : tài chính, nhân l c và c s v t ch t ã có m t nghiên c u thi t l p m t b tài
li u v s k t h p c a kh n ng th tr ng và kh n ng duy trì s đ i m i trong su t giai đo n đ u c a s đ i m i: 1) Phát tri n s k t h p c a đa d ng mô t và d đoán các giai đo n c a vi c đ u t đ i m i; 2) Cung c p thông tin th t đ n ng i đ u t
ti m n ng v vi c làm th nào đ xác đ nh và nuôi d ng giai đo n đ u c a đ u t
đ i m i; 3) giúp các công ty nh và v a hi u thêm v xác đ nh v th và thúc đ y
b n thân đ thu hút các ngu n và s thu n l i trong giai đo n đ u c a đ i m i K t
qu đ c chia làm 02 nhóm (nhóm phát tri n và nhóm d ch v ) Nhóm phát tri n luôn c n đ u t đ i m i nhi u h n nhóm k thu t (c v tài tr và đ i tác) và hoàn toàn ph thu c vào s h tr t Chính ph
Theo Peltz & Weiss (1984), M đã áp d ng chính sách h tr đ i m i công ngh nh m m c đích thúc đ y s đ i m i công ngh c a các ngành công nghi p công ngh cao Hình th c h tr đ i m i công ngh là: phát tri n chính sách, giáo
d c và đào t o, h tr nghiên c u, h tr công ngh và qu n lý, h tr tài chính Tác
gi c ng cho bi t vi c đánh giá hi u qu ch ng trình h tr là r t khó, đó có th là
do các nhân t sau: 1) S t ng h p c a nhi u ch ng trình d i các m c tiêu chính sách c đ nh, 2) Ch ng trình có m c tiêu r t ch t ch nh m duy trì s qu n lý chi phí và l i nhu n, 3) c ch p nh n nh m c tiêu chính cho s phát tri n c a m t
n n công nghi p b n x đa d ng v công ngh và d a vào nhân công
Andrea Morrison và c ng s (2006) đã xác đ nh vi c tham gia vào chu i giá
tr toàn c u s r t có l i cho các công ty các qu c gia kém phát tri n Tuy nhiên
v n đ h c h i và n ng l c công ngh c a các công ty các qu c gia này không
đ c t ng quan b i chu i giá tr toàn c u vì v y, ông đã ti n hành làm m t nghiên
c u v th c nghi m thay vì ch l c kh o v v n đ này và ông đã t p trung vào
ti n trình n i t i c a s phát tri n n ng l c công ngh , trong s n l c m c đ công ty
Trang 232.3.4 T ng quan các khái ni m có liên quan
Chính sách là gì?
Chính sách là m t quá trình hành đ ng có m c đích mà m t cá nhân ho c m t nhóm theo đu i m t cách kiên đ nh trong vi c gi i quy t v n đ (Anderson, J E, 2003)
Theo Lê Chi Mai (2009) đã trích d n l i William Jenkin cho r ng: "Chính sách công là m t t p h p các quy t đ nh có liên quan l n nhau c a m t nhà chính tr hay m t nhóm nhà chính tr g n li n v i vi c l a ch n các m c tiêu và các gi i pháp
đ đ t đ c các m c tiêu đó"
Phân tích chính sách là gì?
Phân tích chính sách là đánh giá tính toàn v n, tính th ng nh t, tính kh thi
và hi u qu c a chính sách nh m đi u ch nh chính sách cho phù h p v i m c tiêu
và th c t (Nguy n Minh Thuy t, 2012)
ánh giá tác đ ng c a chính sách:
Tác đ ng c a chính sách là nh h ng c a chính sách đ i v i các đ i t ng khác nhau trong xã h i và đ i v i s phát tri n c a xã h i nói chung; Phân tích
tr c khi th c hi n chính sách: d báo; Phân tích sau khi th c hi n chính sách: hi u
qu (Nguy n Minh Thuy t, 2012)
C ch h tr tài chính các giai đo n đ u c a quá trình đ i m i:
Do ngu n v n h n ch , các doanh nghi p v a và nh th ng g p khó kh n
l n đ tri n khai công tác nghiên c u ho c th c hi n các ý đ đ i m i s n ph m
ho c quy trình công ngh B i v y, vi c th c hi n m t c ch chia s r i ro đ i v i các doanh nghi p giai đo n nghiên c u này có t m quan tr ng đ c bi t Tu theo hoàn c nh c th c a t ng n c, ng i ta v n d ng các hình th c h tr v i m c đ khác nhau Ch ng h n, Canada, m c tài tr cho m t d án t 5.000$ đ n 350.000$ (ti n Canada) và có th chi m t i 50% chi phí đ c phép cho m t d án
đ c duy t c bi t, đ i v i các d án ti n th ng m i hoá, ng i ta còn áp d ng
c ch h tr có thu h i v i m c lên t i 500.000$ cho m t d án đ c duy t C
ch này th ng áp d ng đ i v i nh ng l nh v c công ngh quan tr ng, có tính ch t
u tiên đ i v i qu c gia nh : Công ngh sinh h c, công ngh thông tin, v t li u tiên
Trang 24ti n v i nh ng c ch h tr đ ng b nêu trên, doanh nghi p v a và nh có th
nh n đ c s tr giúp trên nhi u ph ng di n nh : Nh n đ c s t v n h u nh
mi n phí đ i v i nhu c u đ t ra c a doanh nghi p; nh n đ c s h tr tài chính
nh ng khâu còn có r i ro v m t công ngh và th ng m i; có đi u ki n đ t ng
c ng n ng l c đ i m i c a c s d a vào m ng l i h tr công ngh chung c a
qu c gia (Nguy n V n Thu, 2007)
Vai trò c a Nhà n c trong n n kinh t th tr ng đ c quy đ nh: (1) N n
kinh t Vi t Nam là n n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch ngh a v i nhi u hình th c s h u, nhi u thành ph n kinh t ; kinh t nhà n c gi vai trò ch đ o (2) Các thành ph n kinh t đ u là b ph n c u thành quan tr ng c a n n kinh t
qu c dân Các ch th thu c các thành ph n kinh t bình đ ng, h p tác và c nh tranh theo pháp lu t (3) Nhà n c khuy n khích, t o đi u ki n đ doanh nhân, doanh nghi p và cá nhân, t ch c khác đ u t , s n xu t, kinh doanh; phát tri n b n
v ng các ngành kinh t , góp ph n xây d ng đ t n c Tài s n h p pháp c a cá nhân, t ch c đ u t , s n xu t, kinh doanh đ c pháp lu t b o h và không b qu c
h u hóa, và (1) Phát tri n khoa h c và công ngh là qu c sách hàng đ u, gi vai trò then ch t trong s nghi p phát tri n kinh t - xã h i c a đ t n c (2) Nhà n c u tiên đ u t và khuy n khích t ch c, cá nhân đ u t nghiên c u, phát tri n, chuy n giao, ng d ng có hi u qu thành t u khoa h c và công ngh ; b o đ m quy n nghiên c u khoa h c và công ngh ; b o h quy n s h u trí tu (3) Nhà n c t o
đi u ki n đ m i ng i tham gia và đ c th h ng l i ích t các ho t đ ng khoa
h c và công ngh (Hi n Pháp n c C ng hòa xã h i Ch ngh a Vi t Nam n m
2013)
Khái ni m công ngh
Công ngh là gi i pháp, quy trình, bí quy t k thu t có kèm theo ho c không
kèm theo công c , ph ng ti n dùng đ bi n đ i ngu n l c thành s n ph m (Lu t Chuy n giao công ngh , 2006; Lu t Khoa h c công ngh , 2013)
i m i công ngh là gì?
i m i công ngh là vi c thay th m t ph n hay toàn b công ngh đã, đang
Trang 25s d ng b ng m t công ngh khác tiên ti n h n, hi u qu h n (B KH&CN, 2013)
i m i th ng đ c hi u là m t th gì đó m i áp d ng vào s n xu t, phân
ph i hay tiêu dùng s n ph m ho c d ch v i m i công ngh đ c đ nh ngh a nh
m t s n ph m m i (đ i m i s n ph m) và m t máy móc m i (đ i m i quy trình) hay c i ti n các s n ph m ho c quy trình đang có thông qua vi c thay đ i v công ngh do các nhà đ i m i t o ra nh m vào m c đích th ng m i (Beije, Paul, 1998)
Doanh nghi p v a và nh là gì?
Theo quy đ nh t i đi u 3, Ngh đ nh s 56/2009/N -CP ngày 30/6/2009 v
tr giúp phát tri n doanh nghi p nh và v a đ c đ nh ngh a “Doanh nghi p nh và
v a” là c s kinh doanh đã đ ng ký kinh doanh theo quy đ nh pháp lu t, đ c chia thành ba c p: siêu nh , nh , v a theo quy mô t ng ngu n v n (t ng ngu n v n
t ng đ ng t ng tài s n đ c xác đ nh trong b ng cân đ i k toán c a doanh nghi p) ho c s lao đ ng bình quân n m (t ng ngu n v n là tiêu chí u tiên), c th
Trang 26Ch ng III
PH NG PHÁP NGHIÊN C U 3.1 Khung phân tích
Trang 273.3 Mô hình phân tích
tài đã tham kh o tài li u nghiên c u t các v n b n pháp lu t và các báo cáo c a Qu c h i, Chính ph , B KH&CN, UBND t nh An Giang, S KH&CN và các ban ngành có liên quan đ t ng h p đ a vào trong ph n k t qu và trao đ i th o
lu n đ t ng h p và phân tích các chính sách h tr đ i m i công ngh trên đ a bàn
t nh An Giang giai đo n 2008 - 2013 Sau đó ti n hành đi u tra, ph ng v n tr c ti p
đ n t n 60 đ n v v a và nh , ho t đ ng trên các l nh v c: c khí ch t o, th công
m ngh , th c ph m, v t li u xây d ng, xay xát và kinh doanh lúa g o, y t - y h c
c truy n đang ho t đ ng trên đ a bàn t nh An Giang đã tham gia Ch ng trình H
tr đ i m i công ngh trên đ a bàn t nh An Giang giai đo n 2008 -2013 (danh sách
đi u tra xem ph l c 3)
Sau đó ti n hành t ng h p phi u đi u tra đ th ng kê mô t b ng ph n m m Stata và x lý s li u b ng ph n m m Excel 2010, t nh ng k t qu đ t đ c s ti n hành phân tích s khác bi t gi a tr c khi h tr và sau khi đ c h tr c a các đ n
v tham gia th c hi n h tr đ i m i công ngh đ phân tích t ng h p và so sánh t
k t qu phi u ph ng v n sau đó đ a ra nh n đ nh (M u phi u đi u tra ph l c 2)
Ph ng v n tr c ti p các chuyên gia là các nhà qu n lý trong l nh v c qu n lý KH&CN đ a ph ng, nh m thu th p các thông tin ph n h i v chính sách KH&CN
Tr n Th Liên - Giám đ c Trung tâm Khuy n công - S Công th ng; Bà Nguy n
D ng Qu nh - Tr ng phòng Qu n lý Công ngh - S Khoa h c và Công ngh ; Ông Tr ng Ki n Th - Giám đ c Trung tâm ng d ng ti n b KH&CN t nh An Giang - đ n v th c hi n t v n Ch ng trình h tr đ i m i công ngh t nh An Giang N i dung trao đ i nh ng thông tin có liên quan v v n đ đ i m i công ngh
Trang 28chung c a t nh An Giang trong th i gian qua: (1) Theo b n thân anh ch nh n th y trong th i gian qua các chính sách h tr đ i m i công ngh có phù h p ch a? Và
đã mang l i l i ích gì cho doanh nghi p và s phát tri n kinh t - xã h i c a t nh? (2) Chính sách h tr có làm thay đ i nh n th c c a doanh nghi p trong vi c đ i
m i công ngh ? (3)Trong th i gian t i t nh ta c n làm nh ng gì đ đ y m nh vi c
đ i m i công ngh trong doanh nghi p? Sau khi có k t qu ph ng v n các chuyên gia ti n hành t ng h p ý ki n chuyên gia, đ a ra nh n đ nh b n thân
Trang 29Ch ng IV
K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N
4.1 K t qu t ng h p, phân tích chính sách h tr đ i m i công ngh
Trong giai đo n 2008 - 2013, UBND t nh An Giang đã ban hành 02 quy t
đ nh h tr ng d ng đ i m i công ngh : Quy t đ nh s 584/Q -UBND ngày 07/4/2008 v vi c h tr ng d ng, đ i m i công ngh ; h tr t p hu n, chuy n giao
k thu t và s n xu t th nghi m trên đ a bàn t nh An Giang t nay đ n n m 2010 và Quy t đ nh s 538/Q -UBND ngày 31/3/2011 v vi c ban hành Ch ng trình h
tr nghiên c u ng d ng, đ i m i công ngh và chuy n giao ti n b khoa h c công ngh tnh An Giang giai đo n 2011 - 2015
M c tiêu c a vi c h tr là khuy n khích các c s , doanh nghi p trên đ a bàn t nh An Giang ng d ng, tri n khai nh ng k thu t, công ngh m i, phù h p
v i xu h ng phát tri n kinh t xã h i c a đ a ph ng và h n ch tác đ ng đ n môi
tr ng T o đi u ki n thu n l i cho các doanh nghi p (đ c bi t là các doanh nghi p
nh và v a) nâng cao trình đ công ngh , t o s chuy n bi n v n ng su t, ch t
l ng, hi u qu trong ho t đ ng s n xu t; t ng c ng hàm l ng khoa h c, công ngh trong các s n ph m ch l c; t ng n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p trong
h i nh p kinh t qu c t ; y m nh ng d ng các thành t u v công ngh sinh h c,
t p trung tuy n ch n, chuy n đ i, nhân r ng, s n xu t các lo i gi ng cây tr ng, v t nuôi phù h p v i đi u ki n t nhiên c a t nh, đ t hi u qu kinh t cao Xây d ng và nhân r ng các mô hình chuy n giao và ng d ng ti n b khoa h c, công ngh ph c
v phát tri n kinh t - xã h i vùng nông thôn, góp ph n đ y m nh quá trình công nghi p hóa, hi n đ i hóa nông nghi p, nông thôn; Ng n ng a, h n ch m c đ gia
t ng ô nhi m, suy thoái và s c môi tr ng do ho t đ ng c a con ng i và tác
đ ng c a t nhiên gây ra Khai thác và s d ng ti t ki m, hi u qu , h p lý các ngu n tài nguyên thiên nhiên nh đ t, n c, n ng l ng, môi tr ng, b o v đa
d ng sinh h c,… m t cách hài hòa gi a t ng tr ng kinh t v i vi c b o v tài nguyên và môi tr ng theo h ng phát tri n b n v ng Khuy n khích các c s ,
Trang 30doanh nghi p trên đ a bàn t nh An Giang ng d ng, tri n khai nh ng k thu t, công ngh m i, phù h p v i xu h ng phát tri n kinh t xã h i c a đ a ph ng và h n
ch tác đ ng đ n môi tr ng
Qua 6 n m th c hi n đã h tr t ng c ng là 73 mô hình/d án thu c các l nh
v c: công ngh thông tin; công ngh sinh h c; công ngh nuôi tr ng, b o qu n, ch
bi n nông th y s n; công ngh tái ch , x lý ch t th i và b o v môi tr ng nh
m c h tr th c hi n t i đa không quá 30% t ng kinh phí th c hi n, nh ng không quá 250 tri u đ ng đ i v i m t mô hình Trong đó đã h tr 109 l p t p hu n v
vi c ng d ng các ti n b KH&CN m i v i h n 3.270.000 ng i là nông dân, k thu t viên và cán b trong t nh tham gia các l p t p hu n, 155 mô hình ng d ng công ngh m i
Ch ng trình h tr t p hu n, chuy n giao k thu t và s n xu t th nghi m
đã góp ph n nâng cao nh n th c c a các t ch c cá nhân v ng d ng các ti n b khoa h c công ngh trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh và b o v môi tr ng Góp ph n t ng n ng su t, t o s n ph m có ch t l ng và phát tri n n ng l c c nh tranh c a s n ph m trong h i nh p kinh t qu c t
Vi c h tr các đ a ph ng, ngành ng d ng các ti n b KHCN trong các
l nh v c nông nghi p, th y s n, b o v môi tr ng và các l nh v c khác… đã th t
s mang l i hi u qu đ t đó giúp đ a nhanh các ti n b , các k thu t m i vào s n
xu t đáp ng nhu c u t ng n ng su t, ch t l ng s n ph m đ ng th i c ng góp ph n
b o v môi tr ng K t qu cho th y tính thi t th c và hi u qu mà Ch ng trình mang l i là r t t t, đ c đông đ o các t ch c, cá nhân và bà con nông dân ng h nhi t tình
Sau khi k t thúc giai đo n h tr th c hi n Ch ng trình S KH&CN đã tham m u UBND t nh ti p t c duy trì và m r ng vi c h tr b ng cách th c hi n
ti p Quy t đ nh s 538/Q -UBND ngày 31/3/2011 v vi c ban hành Ch ng trình
h tr nghiên c u ng d ng, đ i m i công ngh và chuy n giao ti n b khoa h c công ngh t nh An Giang giai đo n 2011 - 2015 V i các đ nh m c h tr cho các
lo i hình nh sau:
Trang 31M c h tr th c hi n các mô hình, d án có n i dung v ng d ng, đ i m i công ngh đ c th c hi n theo Ngh đ nh 119/1999/N -CP ngày 18/9/1999 c a Chính Ph , t i đa không quá 30% t ng kinh phí th c hi n mô hình, d án và t ng kinh phí h tr t i đa không quá 400 tri u đ ng
M c h tr th c hi n các mô hình, d án v s n xu t th nghi m đ c th c
hi n theo đúng tinh th n Quy t đ nh s 62/2010/Q -TTg ngày 15/10/2010 c a Th
t ng Chính ph và Thông t Liên t ch s 22/2010/TTLT-BTC-BKHCN ngày 21/02/2011 c a Liên B : Tài chính - Khoa h c và Công ngh và t ng kinh phí h
tr t i đa không quá 300 tri u đ ng
M c h tr th c hi n các mô hình, d án v chuy n giao công ngh m i, công ngh tiên ti n (không bao g m đ u t trang thi t b công ngh ) và các mô hình, d án t p hu n k thu t, m c h tr t i đa là 100% kinh phí th c hi n mô hình, d án và t ng kinh phí h tr t i đa không quá 250 tri u đ ng
K t qu quá trình th c hi n đã h tr kinh phí cho 39 mô hình, d án (trong
đó, có 8 mô hình, d án đang trong quá trình th c hi n) v i t ng kinh phí h tr t ngu n s nghi p c a S KHCN trên 10 t đ ng so v i t ng kinh phí đ u t g n 40
t đ ng, kinh phí h tr chi m 25% so v i t ng kinh phí đ u t th c hi n H tr đào t o, t p hu n k thu t, ch ng trình đã h tr 76 l p t p hu n v i h n 4.470
l t ng i, bao g m: cán b , k thu t viên đ a ph ng, nông dân t i n i tri n khai
th c hi n d án và đã xây d ng 152 mô hình (trong các l nh v c: th y s n, nông nghi p, ng d ng đ i m i công ngh ,…)
M t s d án ng d ng đ i m i công ngh và mô hình t p hu n chuy n giao
ng d ng ti n b KH&CN tiêu bi u trong th i gian th c hi n Ch ng trình c th
nh :
công ngh lò nung g ch Hoffman trong chuy n đ i lò nung g ch th công; ng
d ng công ngh san ph ng m t ru ng b ng tia laser trong s n xu t lúa t i huy n Tri Tôn; ng d ng h th ng n ng l ng m t tr i đ t o n c nóng sinh ho t; ng d ng công ngh oxy hóa sâu x lý n c th i b nh vi n; ng d ng công ngh đ t tr n xi
Trang 32m ng đ xây d ng đ ng giao thông nông thôn BSCL; Mô hình th nghi m và hoàn thi n qui trình s n xu t g ch không nung…
Vi c th c hi n mô hình trang ph ng m t ru ng b ng tia lazer đã mang l i
hi u qu tích c c góp ph n gi m chi phí s n xu t lúa, t ng n ng su t, ph m ch t và
t ng l i nhu n cho ng i tr ng lúa ng th i, m t s mô hình ng d ng đ i m i công ngh nêu trên c ng góp ph n h n ch ô nhi m môi tr ng và b o v s c kh e
c ng đ ng, đa d ng s n ph m, ti t ki m n ng l ng, đ t bi t là mô hình s n xu t
g ch không nung, đáp ng m c tiêu h n ch s d ng đ t sét s n xu t g ch, t o s n
ph m g ch không nung đ t ch t l ng cung ng cho th tr ng, gi m thi u ô nhi m môi tr ng
tri n mô hình s n xu t gi ng l n đ ng (Monopterus Albus) b ng ph ng pháp sinh
s n bán nhân t o; Th c nghi m xây d ng mô hình nuôi tôm càng xanh th ng
ph m trong ao đ t t nh An Giang; Phát tri n mô hình s n xu t lúa tôm càng xanh nâng cao n ng su t và l i nhu n; Phát tri n mô hình nuôi cá lóc trong b lót b t
b ng th c n công nghi p và bán công nghi p; Th nghi m xây d ng mô hình nuôi
th ng ph m cá linh ng (Cirrhinus jiulleni) trong ao đ t t i An Giang; Th nghi m
quy trình s n xu t gi ng tôm càng xanh t i An Giang ng d ng quy trình n c trong k t h p ozone và th o d c Di p H Châu; Nuôi tôm càng xanh toàn đ c chuy n gi i tính trong ao đ t t i huy n Châu Phú;
K t qu b c đ u c a mô hình s n xu t gi ng l n đ ng đã mang l i hi u
qu kinh t cao, gi m chi phí đ u vào cho h nuôi th ng ph m do có đ c ngu n
l n gi ng n đ nh, t l s ng trong quá trình nuôi cao h n so v i l n gi ng đánh
b t ngoài t nhiên giúp cho vi c phát tri n ngh nuôi l n th ng ph m m t cách
n đ nh Bên c nh đó, k t qu mô hình nuôi tôm t ng n ng su t – l i nhu n đã đáp
ng nhu c u phát tri n kinh t - xã h i nông thôn, nâng cao thu nh p thu nh p cho
ng i dân, mang l i s n ph m hàng hóa phong phú nh m ph c v cho nhu c u tiêu dùng và xu t kh u ng th i, vi c th c hi n các mô hình nuôi cá Lóc th ng ph m trong các b lót b t trong d án đã góp ph n t o ra s đa d ng mô hình nuôi, góp
Trang 33ph n gi i quy t đ c vi c làm cho nhi u h dân nghèo trong mùa n c n i giúp
ng i dân c i thi n thu nh p và cung c p nguyên li u cá lóc th ng ph m n đ nh cho các c s làm khô, m m n i ti ng An Giang
L nh v c công ngh sinh h c th c hi n h tr các mô hình, d án nh : Mô
hình t h p tác tr ng hoa có ng d ng ch ph m sinh h c; S u t p, nhân gi ng m t
s cây d c li u quý hi m ph c v b o t n và phát tri n vùng d c li u t i B y Núi
- An Giang; Trong các mô hình h tr có mô hình t p hu n s d ng và s n xu t
gi ng n m men thu n (Saccharomyces cerevisiae) trong s n xu t r u g o, n p mang l i k t qu kh quan nh t là vi c s d ng n m men thu n trong s n xu t r u
nh m đ m b o đ an toàn và n đ nh ch t l ng c a r u là nhu c u c p bách cho các h s n xu t r u An Giang, nh m gi m thi u t i đa các nguy c ng đ c các
t p ch t trong r u Ngoài ra, k t qu d án c ng đã xây d ng qui trình s n xu t
r u an toàn v i ch t l ng n đ nh đ t tiêu chu n TCVN 7043-2002 i v i mô hình tr ng hoa s d ng ch ph m sinh h c, bên c nh vi c mang l i hi u qu kinh t ,
mô hình còn có các l i ích c b n lâu dài nh b o v s c kho cho ng i s n xu t
và góp ph n chung cho vi c b o v môi tr ng
v n m cây gi ng rau qui mô công nghi p t i huy n An Phú và Ch M i, t nh
An Giang; Xây d ng mô hình cánh đ ng m u l n tr ng lúa theo h ng ng d ng công ngh cao t i xã V ng Thê, huy n Tho i S n, t nh An Giang; Trong các mô hình n i
b t nh t là mô hình t p hu n chuy n giao k thu t tr ng thanh long ru t đ trên đ t
ru ng t i huy n Tri Tôn mang l i hi u qu kinh t cho ng i dân t i đ a ph ng, t o
ra đ c m t lo i cây n qu có giá tr kinh t cao, khuy n khích đ c ng i dân
m nh d n chuy n đ i c c u cây tr ng, t o ra nhi u công n vi c làm đ c bi t là vùng nông thôn mi n núi, đa ph n nông dân còn nghèo và trình đ dân trí th p Bên
Trang 34c nh đó, vi c th c hi n các d án nông nghi p ng d ng công ngh cao nh v n
m rau quy mô công nghi p tr ng trong nhà l i và cánh đ ng m u l n ng d ng công ngh cao, b c đ u đã giúp ng i dân ti p c n các ti n b k thu t trong s n
xu t lúa và tr ng rau nh m t o s n ph m nông nghi p ch t l ng cao, gi m sâu
b nh, h giá thành s n ph m và ti t ki m n c,
h ng th t t i An Giang M c tiêu th c hi n d án là c i t o gi ng bò h ng th t t i
03 huy n Tri Tôn, T nh Biên và Ch M i b ng ph ng pháp gieo tinh nhân t o
Hi n nay, đã t p hu n cho 12 k thu t viên c a 03 huy n Tri Tôn, T nh Biên và Ch
M i v k thu t gieo tinh nhân t o bò, đã th c hi n công tác gieo tinh nhân t o cho
120 con bò và th m khám thai xác đ nh t l đ u thai c a bò đã gieo tinh nhân t o
t i 03 huy n nêu trên Vi c th c hi n d án nh m góp ph n phát tri n bò gi ng lai
h ng th t, nâng cao n ng su t, ch t l ng trong phát tri n ch n nuôi trên đ a bàn
t nh
Ch ng trình đã h tr t p hu n, chuy n giao k thu t và s n xu t th
nghi m đã góp ph n nâng cao nh n th c c a các t ch c cá nhân v ng d ng các
ti n b khoa h c công ngh trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh và b o v môi
tr ng Góp ph n t ng n ng su t, t o s n ph m có ch t l ng và phát tri n n ng l c
c nh tranh c a s n ph m trong h i nh p kinh t qu c t
Vi c h tr các đ a ph ng, ngành ng d ng các ti n b KH&CN trong các
l nh v c nông nghi p, th y s n, b o v môi tr ng và các l nh v c khác… đã th t
s mang l i hi u qu đ t đó giúp đ a nhanh các ti n b , các k thu t m i vào s n
xu t đáp ng nhu c u t ng n ng su t, ch t l ng s n ph m đ ng th i c ng góp ph n
b o v môi tr ng
Tuy nhiên, do nh h ng chung c a các đi u ki n thiên tai, th i ti t và d ch
b nh và m t s đi u ki n khách quan nên s l ng mô hình, d án h tr ng d ng
đ i m i công ngh ; h tr t p hu n, chuy n giao k thu t và s n xu t th nghi m
th c hi n v n còn ít Nh ng v i s n l c c a ngành KH&CN, hi n nay nhu c u
ng d ng đ i m i công ngh ; h tr t p hu n chuy n giao k thu t và s n xu t th
Trang 35nghi m đang đ c r t nhi u c s , cá nhân, t ch c c ng nh các ngành, đ a
ph ng r t quan tâm đ u tiên th c hi n Và t đó, vi c thúc đ y áp d ng ch ng trình b o v môi tr ng vào xã h i ngày m t nâng cao
Trong giai đo n đ u t n m 2011 – 2015 th c hi n Ch ng trình, k t qu ban đ u cho th y tính thi t th c và hi u qu mà Ch ng trình mang l i là r t t t,
đ c đông đ o các t ch c, cá nhân và bà con nông dân ng h nhi t tình Do đó,
S KH&CN đã ti n hành xây d ng ch ng trình n i ti p cho giai đo n sau (giai
đo n 2016-2020), đ ng th i đút k t nh ng thu n l i và khó kh n đ t đ c trong 5
n m qua sau khi th c hi n ch ng trình đ t đ c, t đó s có h ng đi phù h p
h n, đ khi ti p t c th c hi n s đ t k t qu t t nh t Trong th i gian t i, c n u tiên t p trung đ y m nh ho t đ ng h tr ng d ng các ti n b KH&CN vào các
l nh v c s n xu t quan tr ng nh : công ngh sinh h c; công ngh nuôi tr ng, b o
qu n, ch bi n nông th y s n; công ngh tái ch , x lý ch t th i và b o v môi
tr ng; s n xu t thi t b , công ngh , v t li u, nhiên li u m i, thay th nh p kh u, phù h p v i đi u ki n th c t c ng nh ti m n ng phát tri n c a đ a ph ng Trên
c s đó, đ ho t đ ng h tr ng d ng các ti n b KH&CN vào th c t s n xu t ngày càng hi u qu
Trang 36Qua k t qu đi u tra t i 60 đ n v tham gia đ i m i thi t b công ngh cho
th y có t i 42/60 c s s n xu t chi m 70% trên t ng s đ n v th c hi n đ i m i công ngh
nh có 51/60 đ n v chi m 85% trong t ng s đ n v tham gia đ i m i công ngh ,
và quy mô có s lao đ ng t 50 đ n 100 ng i thì đ c g i là quy mô v a có 09/60
đ n v chi m 15%
B ng 4.4 T ng h p gi a lo i hình s n xu t kinh doanh và quy mô c a các
đ n v tham gia đ i m i thi t b công ngh
Trang 37Trong b ng 4.4 cho th y đa s các đ n v tham gia đ i m i công ngh là
nh ng c s s n xu t có quy mô nh (42/51 đ n v ), còn l i là 07 doanh nghi p t nhân và 02 trang tr i s n xu t i v i quy mô v a có 05 công ty c ph n, 03 công
ty trách nhi m h u h n và 01 doanh nghi p t nhân
Qua k t qu phân tích trong b ng 4.5 cho th y ngành ngh tham gia th c
hi n đ i m i thi t b công ngh t p trung nhi u 03 ngành đó là: c khí ch t o 17/60, th c ph m 14/60, v t li u xây d ng 14/60 và còn l i là ngành th công m ngh , y h c c truy n, rèn và s n xu t phân bón lá
T l phân b ngành ngh đ c th hi n trong hình 4.1
Trang 38Bi u đ 4.1 T l phân b ngành ngh tham gia đ i m i công ngh
T i b ng 4.6 ngành c khí ch t o là ngành có s đ n v tham gia nhi u nh t,
có 16 đ n v có quy mô nh và 01 đ n v có quy mô v a k đ n là ngành th c ph m
và v t li u xây d ng có đ n 12 đ n v có quy mô nh và 2 đ n v có quy mô v a
Trang 39Nh v y cho th y vi c h tr ch t p trung vào 3 ngành ch y u là c khí ch t o,
Nhìn chung đa s các thi t b công ngh c a các đ n v đ u c k và l c h u
có th i gian t 15 - 20 n m có 49/60 đ n v chi m 81,67%, còn l i là nh ng công ngh có th i gian s d ng t 23-30 n m Do v y vi c đ i m i thi t b công ngh là
c n thi t trong th i gian này
Trang 40Qua k t qu đi u tra cho th y vi c th c hi n đ i m i thi t b công ngh nhi u
nh t t p trung vào giai đo n đ u m i hình thành chính sách đã đ c các đ n v nhi t tình tham gia th c hi n, t p trung nhi u nh t là giai đo n 2008 - 2009 chi m trên 50%